W dniu 50. rocznicy Aktu Końcowego z Helsinek, Polska zdecydowanie potwierdza przywiązanie do fundamentalnych zasad i wartości, które legły u podstaw Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie.

Zasady te, takie jak suwerenność, integralność terytorialna, zakaz użycia siły, pokojowe rozstrzyganie sporów, poszanowanie praw człowieka oraz podstawowych wolności, stanowią filary bezpieczeństwa i stabilności w Europie. Pozostają one równie aktualne dzisiaj, jak i pół wieku temu. Stanowią one nie tylko akt założycielski OBWE, ale także moralny i polityczny fundament ładu europejskiego. Mają one charakter w pełni uniwersalny i wciąż wyznaczają wizję kontynentu opartego na pokoju, współpracy i praworządności.

Kompleksowe podejście organizacji do bezpieczeństwa — obejmujące wymiary polityczno-wojskowy, ekonomiczny i środowiskowy oraz kwestie praw człowieka i demokracji — jest niezbędne do sprostania współczesnym, złożonym wyzwaniom.

Polska konsekwentnie i w pełni realizuje swoje zobowiązania wynikające z Aktu Końcowego i innych dokumentów OBWE. Helsiński Dekalog z 1975 roku był źródłem inspiracji i nadziei dla dysydentów, demokratycznej opozycji i społeczeństw zmuszonych do życia za Żelazną Kurtyną. Dziś kraje naszego regionu mogą w pełni korzystać z wolności i demokracji w zjednoczonej Europie.

Stoimy na straży niezależności instytucji autonomicznych OBWE – Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka, Wysokiego Komisarza OBWE ds. Mniejszości Narodowych oraz Przedstawiciela ds. Wolności Mediów.

Celowa, nieuzasadniona i brutalna agresja Rosji przeciwko Ukrainie stanowi jawne i świadome pogwałcenie zasad helsińskich. To nie jest zwykły konflikt między dwoma państwami, to atak na fundamenty porządku międzynarodowego i bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa w Europie i poza nią.

Rosyjska agresja na Ukrainę, czynnie wspierana przez jej sojuszników i partnerów, stanowi zaprzeczenie całego dorobku procesu helsińskiego. Dialog i współpraca w ramach OBWE są bezpośrednią ofiarą rosyjskiej wojny napastniczej przeciw Ukrainie.

Wiarygodność i przyszłość Organizacji zależą od naszej zdolności do obrony jej zasad i pociągnięcia sprawców agresji do odpowiedzialności. Sprawiedliwy i trwały pokój w Ukrainie jest niezbędnym warunkiem przywrócenia stabilności i odbudowy zaufania w gronie 57 państw uczestniczących OBWE.

Zasady, które wspólnie przyjęliśmy pięć dekad temu, wymagają dziś jednoznacznego potwierdzenia i odnowienia. Należy bezwzględnie przywrócić im ich pierwotny sens i znaczenie. Po raz kolejny wzywamy Rosję do porzucenia dotychczasowej polityki siły na rzecz bezwarunkowego przestrzegania zasad wskazanych w Akcie Końcowym z Helsinek. Rosja jest jego sygnatariuszem i jest zobowiązana do przestrzegania zasad w nim zawartych. Rosja musi natychmiast zakończyć swoją wojnę przeciw Ukrainie i inne agresywne działania zagrażające pokojowi i stabilności.