Oświadczenie Rady Odporności dot. wsparcia dla osób poszkodowanych przez działania prowadzone za pośrednictwem platform społecznościowych
03.09.2026
Rada wyraża zaniepokojenie zaniedbaniami w zakresie nadzoru nad płatnymi treściami reklamowymi pojawiającymi się na platformach społecznościowych w kontekście powtarzających się przypadków bezprawnego wykorzystania wizerunku osób publicznych w materiałach marketingowych służących do wyłudzania pieniędzy od inwestorów.
Brak uregulowania odpowiedzialności korporacji technologicznych, szczególnie brak wdrożenia rozwiązań umożliwiających pełne stosowanie przepisów unijnego Aktu o usługach cyfrowych (ang. Digital Services Act, DSA) minimalizuje odpowiedzialność platform społecznościowych za masowo prowadzone przy ich wykorzystaniu nielegalne działania obejmujące oszustwa, kradzież danych, mowę nienawiści czy kampanie dezinformacyjne nastawione na pogłębianie podziałów i podważanie zaufania społecznego do instytucji oraz osób publicznych. Ma również bezpośrednie, negatywne konsekwencje dla wielu spośród ich użytkowników. Należy bowiem mieć na uwadze, że ofiarami tego procederu są nie tylko biznesmeni, sportowcy, celebryci czy politycy, których wizerunek został bezprawnie wykorzystany. Dotkliwe straty ponoszą przede wszystkim wprowadzeni w błąd inwestorzy, którzy kierując się autorytetem rozpoznawalnej osoby – jak również zaufaniem do medium, z którego pozyskali daną informację – tracą niejednokrotnie całe swoje życiowe oszczędności. Podobnych problemów doświadczają także organizacje społeczne, przedsiębiorstwa, szkoły, instytucje kultury i szereg innych podmiotów.
Przywołując swoje zalecenia zawarte w rekomendacjach systemowych z 31 grudnia 2025 r. oraz apelu dot. wdrożenia DSA z 15 stycznia 2026 r. Rada Konsultacyjna do spraw Odporności na Dezinformację Międzynarodową przy Ministrze Spraw Zagranicznych proponuje utworzenie wyspecjalizowanego mechanizmu wsparcia dla osób i instytucji poszkodowanych przez działania prowadzone lub wzmacniane za pośrednictwem platform społecznościowych.
Rada zwraca ponadto uwagę, na korzyści płynące dla użytkowników platform społecznościowych z wprowadzanego przez Akt o usługach cyfrowych mechanizmu notice-and-action - narzędzia do zgłaszania nielegalnych treści, w tym oszustw zakupowych online i oszustw finansowych. Zgodnie z DSA wszystkie platformy internetowe w UE muszą zapewnić taki mechanizm dla wszystkich swoich użytkowników. Mechanizm powinien być zaprojektowany tak, aby był prosty i nie wymagał wiedzy technicznej ani prawnej by go używać.
Dzięki temu mechanizmowi:
- Platforma musi poinformować autora zgłoszenia o sposobie jego rozpatrzenia;
- Zgłoszenia muszą być analizowane starannie i bezstronnie, a decyzje w ich sprawie muszą być podejmowane w bez zbędnej zwłoki;
- Jeśli autor zgłoszenia nie zgadza się z decyzją platformy, może bezpłatnie odwołać się od niej zgodnie z procedurami skargowymi platformy lub poprzez niezależny organ rozstrzygania sporów;
- Jeśli zgłoszenie dotyczy oczywistego oszustwa i jest wystarczająco szczegółowe, platforma musi szybko usunąć lub zablokować wskazane oszustwo, bowiem w przeciwnym razie może ponieść odpowiedzialność prawną i zostać pozwana o odszkodowanie.
Mając na uwadze objęcie Polaków pełnymi korzyściami wynikającymi z wdrożenia Aktu o usługach cyfrowych Rada Odporności ponownie apeluje o przyjęcie krajowych regulacji prawnych umożliwiających jego stosowanie – szczególnie o podpisanie przez Prezydenta RP uchwalonej przez Sejm nowelizacji ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną.
Rada popiera wszelkie działania i inicjatywy zmierzające do zapewnienia bezpieczeństwa wszystkim użytkownikom mediów społecznościowych i uczestnikom prowadzonej za ich pomocą debaty publicznej, działalności gospodarczej i interakcji społecznych. Odpowiedzialność za zagwarantowanie tego bezpieczeństwa spoczywa na nas wszystkich, szczególnie jednak na korporacjach technologicznych posiadających realny wpływ na sposób funkcjonowania stworzonych przez nie platform.