Efekty KPO w województwie dolnośląskim

Inwestycje w odnawialne źródła energii

W ramach KPO województwo dolnośląskie inwestuje w rozwój nowoczesnej energetyki opartej na odnawialnych źródłach energii. KGHM Polska Miedź wybuduje cztery farmy fotowoltaiczne w powiatach polkowickim, lubińskim i bolesławieckim o łącznej mocy 94,4 MW. Wartość inwestycji to ponad 236,7 mln zł, z czego ponad 209,3 mln zł stanowi pożyczka z KPO. Kolejne projekty obejmują farmę wiatrową w Jenkowie o mocy 18 MW oraz farmy fotowoltaiczne w gminie Chocianów i Starych Bogaczowicach.

123 mln zł z KPO przeznaczono także na instalację do produkcji wodoru w Gaju Oławskim, a 20 mln zł na budowę we Wrocławiu pierwszej w Polsce fabryki cienkowarstwowych paneli fotowoltaicznych. Inwestycje zwiększą możliwości produkcji czystej energii i rozwój nowoczesnych technologii energetycznych w regionie.

Nowoczesny transport 

Na Dolnym Śląsku KPO wspiera modernizację transportu publicznego – od lokalnych autobusów po tramwaje i pociągi. W ramach projektów w regionie zakupiono lub jest kupowanych 173 autobusy, w tym 132 zeroemisyjne i 41 niskoemisyjnych, a także 34 tramwaje.

Nowy tabor trafił lub trafi m.in. do Wrocławia, Jeleniej Góry, Legnicy, Świdnicy, Bolesławca, Głogowa, Jawora, Polkowic, Ząbkowic Śląskich, Lubańca, Gminy Oława, Ziębic, Kamiennej Góry, Lubina, Środy Śląskiej i Nowej Rudy. Inwestycje obejmują również infrastrukturę do ładowania autobusów elektrycznych.

20 nowych pociągów dla Kolei Dolnośląskich

Inwestycje w nowoczesny tabor kolejowy idą w parze z modernizacją infrastruktury i poprawą oferty przewozowej.

Największym przedsięwzięciem jest rozbudowa taboru Kolei Dolnośląskich. Z KPO przeznaczono 308,8 mln zł na zakup 10 nowych pięcioczłonowych elektrycznych zespołów trakcyjnych. Pociągi będą obsługiwać m.in. połączenia z Wrocławia do Legnicy, Leszna, Brzegu, Rawicza, Namysłowa i Biskupic Oławskich, a także trasę Szklarska Poręba Górna – Leszno.

Kolejne 209,3 mln zł z KPO pozwoliło na zakup 10 następnych elektrycznych zespołów trakcyjnych. Będą one kursować m.in. na trasach Wrocław – Jelenia Góra, Wrocław – Kłodzko, Wrocław – Legnica i Wrocław – Wałbrzych.

Każdy skład będzie mógł jechać z prędkością do 160 km/h. Pasażerowie zyskują klimatyzowane wnętrza, wygodne fotele z gniazdkami i portami USB, monitoring oraz rozwiązania ułatwiające podróż osobom z niepełnosprawnościami. Nowy tabor zwiększy liczbę i jakość połączeń, szczególnie w godzinach szczytu, ułatwiając mieszkańcom dojazdy do pracy, szkół i uczelni.

Inwestycje w linie kolejowe

Wsparcie z Krajowego Planu Odbudowy obejmuje nie tylko zakup nowoczesnego taboru, ale również modernizację linii kolejowych. Dzięki tym inwestycjom podróże mogą być szybsze i bardziej komfortowe, a kolej zyskuje lepsze warunki do obsługi pasażerów i transportu towarów.

Rewitalizacja linii kolejowych 319, 326 i 341

KPO wspiera rewitalizację trzech dolnośląskich linii kolejowych: 319 Strzelin – Kondratowice – Łagiewniki, 326 Wrocław Psie Pole – Trzebnica oraz 341 Bielawa Zachodnia – Dzierżoniów. Wartość projektu to 141 mln zł, w tym 114,7 mln zł dofinansowania z KPO.

Prace obejmą m.in. wymianę i wzmocnienie torów, remont mostów, przepustów, przejazdów kolejowo-drogowych i odwodnienia. Łącznie zrewitalizowanych lub wzmocnionych zostanie ponad 33 km infrastruktury kolejowej. Inwestycja poprawi stan techniczny linii i warunki prowadzenia ruchu pasażerskiego i towarowego. Na linii 319 ruch pociągów ma zostać przywrócony w I kwartale 2027 r.

Sprawniejsza kolej na trasie Wałbrzych – Marciszów

161,4 mln zł, w tym 131,2 mln zł dofinansowania z KPO, przeznaczono na prace na linii kolejowej nr 274 na odcinkach Wałbrzych Miasto – Wałbrzych Fabryczny oraz Sędzisław – Marciszów.

Inwestycja obejmuje odnowienie 14,4 km torów, wymianę sieci trakcyjnej, remont 6 mostów i wiaduktów, 17 przepustów oraz modernizację 8 przejazdów kolejowo-drogowych.

Po zakończeniu prac pociągi pasażerskie będą mogły jeździć z prędkością do 100 km/h na odcinku Wałbrzych Miasto – Wałbrzych Fabryczny i do 120 km/h między Sędzisławiem a Marciszowem. Dla mieszkańców oznacza to sprawniejsze i szybsze podróże koleją, a dla przewoźników lepsze warunki transportu towarów.

Bezpieczniejsze drogi

Dzięki KPO zrealizowano działania poprawiające bezpieczeństwo w 20 miejscach na drogach krajowych w woj. dolnośląskim. Powstały m.in. chodniki, drogi pieszo-rowerowe, azyle na przejściach dla pieszych, nowe oświetlenie i sygnalizacja świetlna. Przebudowano także skrzyżowania i ronda.

Inwestycje objęły m.in. drogi krajowe w Wińsku, Drożowie, Nielubii, Miliczu, Stawcu, Międzylesiu, Bystrzycy Kłodzkiej, Oławie, Wołowie i Głogowie. Dzięki nim piesi, rowerzyści i kierowcy mogą bezpieczniej korzystać z dróg, a ruch w niebezpiecznych miejscach jest  uporządkowany.

Zielona transformacja miast

Dzięki  KPO w ramach Instrumentu Zielonej Transformacji Miast w województwie dolnośląskim powstają inwestycje, które wspierają czystszy transport i poprawiają funkcjonowanie miejskiej infrastruktury.

W Polkowicach ponad 2 mln zł przeznaczono na zakup pojazdów elektrycznych dla służb komunalnych i oczyszczalni ścieków, a także stacje ładowania, modernizację infrastruktury energetycznej i wiaty. Kolejne 5,2 mln zł trafi na transformację Szpitala św. Łukasza w Bolesławcu. Środki zostaną przeznaczone na zakup samochodów transportowych i karetek elektrycznych oraz budowę miejsc postojowych. Inwestycje pomogą ograniczyć emisję spalin, unowocześnić transport i poprawić jakość miejskiej przestrzeni.

Nowoczesna infrastruktura dla mieszkańców

Termomodernizacja budynków pozwala nie tylko zmniejszyć zużycie energii i emisję gazów cieplarnianych, ale także istotnie obniżyć koszty eksploatacji budynków.

W województwie dolnośląskim wsparcie z KPO na poprawę efektywności energetycznej otrzymało 251 budynków wielorodzinnych, w których znajduje się blisko 15 tys. mieszkań. Na inwestycje przeznaczono 29,2 mln zł. Prace obejmą m.in. ocieplenie budynków, wymianę okien i drzwi, modernizację ogrzewania i instalacji oraz montaż odnawialnych źródeł energii. Inwestycje poprawią komfort mieszkańców, pomogą obniżyć rachunki za energię oraz ograniczyć jej zużycie i emisję zanieczyszczeń.

KPO wspiera także inwestycje w infrastrukturę wodno-kanalizacyjną. W regionie środki przeznaczono m.in. na budowę kanalizacji w gminie Kobierzyce (ponad 90 mln zł), gminie Miękinia (70 mln zł), Karpaczu (69 mln zł) i we Wrocławiu (54 mln zł).

Szybszy internet

Na Dolnym Śląsku 56 039 lokali mieszkalnych zostało objętych zasięgiem szerokopasmowego internetu o przepustowości co najmniej 100 Mb/s. Na rozwój infrastruktury szerokopasmowej przeznaczono z KPO ok. 250,2 mln zł. Dzięki tej inwestycji mieszkańcy kolejnych gospodarstw domowych zyskali dostęp do szybkiego i stabilnego internetu, który ułatwia naukę, pracę, korzystanie z usług online i kontakt z bliskimi.

KPO wspiera kulturę i lokalne społeczności

Wsparcie z KPO obejmuje kompleksową modernizację energetyczną bibliotek oraz domów kultury. Inwestycje mają poprawić efektywność energetyczną tych obiektów oraz zastąpić wysokoemisyjne źródła ciepła bardziej ekologicznymi rozwiązaniami.

W województwie dolnośląskim podpisano 4 umowy obejmujące 4 obiekty. Łączna kwota dofinansowania wyniosła 5,13 mln zł. Dzięki inwestycjom mieszkańcy będą mogli korzystać z bardziej komfortowych i nowocześniejszych bibliotek oraz domów kultury, a zmodernizowane budynki będą zużywać mniej energii i emitować mniej zanieczyszczeń.

Wsparcie otrzymały m.in. Kłodzki Ośrodek Kultury w Kłodzku (ponad3,3 mln zł) i Gminny Ośrodek Kultury w Niechlowie (ponad 1,1 mln zł), które z dotacji KPO sfinansowały kompleksową termomodernizację budynków. Zakres prac obejmował m.in modernizację instalacji c.o. i c.w.u., ocieplenie ścian zewnętrznych, stropu, stropodachu, dachu i ścian w gruncie, wymianę okien i drzwi zewnętrznych oraz modernizację oświetlenia.

Silniejsza ekonomia społeczna, silniejsze lokalne społeczności

KPO wzmacnia ekonomie społeczną, wspierając miejsca pracy i usługi blisko mieszkańców. Dzięki dofinansowaniu 85 podmiotów w woj. dolnośląskim otrzymało łącznie 14,3 mln zł. Środki pozwalają organizacjom rozwijać działalność, zwiększać odporność i lepiej odpowiadać na potrzeby lokalnych społeczności. Wsparcie otrzymała m.in. Spółdzielnia Socjalna „Zielony Zakątek” z Wałbrzycha.

Więcej miejsc opieki nad dziećmi

Na Dolnym Śląsku dzięki wsparciu z KPO 52 podmioty utworzyły 1 865 nowych miejsc opieki nad dziećmi do lat 3 - podpisano umowy o łącznej wartości ok. 134,9 mln zł. Utworzenie takich miejsc ułatwi rodzicom powrót do pracy i pozwoli lepiej dopasować opiekę nad dziećmi do potrzeb rodzin.

Jednym z ich jest Klub Dziecięcy „Zielona Żabka” w Naratowie (Gmina Niechlów), w którym dzięki środkom z KPO zapewniono opiekę dla 16 dzieci.

Nowoczesne i energooszczędne placówki oświatowe

Przyszłość edukacji to także nowoczesne i energooszczędne budynki. W województwie dolnośląskim 21 szkół, przedszkoli i innych placówek oświatowych zostało objętych termomodernizacją dzięki 66,2 mln zł dofinansowania z Krajowego Planu Odbudowy.

Inwestycje są prowadzone m.in. w Bolesławcu, Brzegu Dolnym, Polkowicach, Wałbrzychu, Siechnicach, Głuszycy, Grębocicach, Przyłęku, Kościelniku i Radostowie Średnim. Prace obejmą m.in. ocieplenie budynków, wymianę okien i drzwi, modernizację systemów ogrzewania oraz wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. Dzięki nim placówki będą zużywać mniej energii, a ich utrzymanie będzie tańsze. Dla uczniów i nauczycieli oznacza to bardziej komfortowe warunki nauki i pracy oraz nowocześniejsze, bardziej przyjazne środowisku budynki.

Cyfryzacja dolnośląskiej oświaty

Nauczyciele z województwa dolnośląskiego otrzymali 35 675 bonów na zakup laptopów. Łączna wartość wsparcia wyniosła 89,2 mln zł. Dzięki dotacji nauczyciele zyskali sprzęt, który mogą wykorzystywać w codziennej pracy, m.in. do przygotowywania zajęć, prowadzenia lekcji i korzystania z cyfrowych materiałów edukacyjnych.

Kolejnym kluczowym obszarem wsparcia dla placówek oświatowych w ramach KPO jest zakup sprzętu komputerowego oraz modernizacja infrastruktury sieciowej. Do szkół w regionie trafiło
27 851 laptopów, 15 455 tabletów oraz 7 633 laptopów przeglądarkowych o wartości ponad 115,2 mln zł. 

Szkoły zyskały także nowoczesny sprzęt do 839 laboratoriów sztucznej inteligencji (AI) za łączną kwotę ponad 130 mln zł. Otrzymały również 6123 zestawy do nauczania zdalnego o łącznej wartości 7,46 mln zł. W skład zestawów wchodzą m.in. kamery, mikrofony, słuchawki z mikrofonem, statywy, huby USB i tablety piórkowe. Sprzęt wspiera nauczycieli w prowadzeniu zajęć online i korzystaniu z cyfrowych narzędzi edukacyjnych.

Kompetencje przyszłości bliżej mieszkańców

Branżowe Centra Umiejętności stanowią uzupełnienie istniejącej oferty kształcenia zawodowego na poziomie szkolnictwa ponadpodstawowego i szkolnictwa wyższego w Polsce. W województwie dolnośląskim działa 10 centrów, które otrzymały łącznie ponad 124 mln zł wsparcia z KPO. Oferują szkolenia i praktyczną naukę w różnych dziedzinach. Do tej pory w szkoleniach i zajęciach BCU w regionie wzięło udział 3500 osób.

BCU we Wrocławiu kształcą m.in. w zakresie logistyki, automatyki przemysłowej, elektryki, elektromobilności i florystyki. Centra w Wałbrzychu przygotowują młodzież i dorosłych do pracy w obszarze mechatroniki w branży motoryzacyjnej oraz terapii zajęciowej. W regionie działają także centra specjalizujące się w górnictwie, hotelarstwie i energetyce, m.in. w Lubinie, Biedrzychowicach i Zgorzelcu.

Ponad miliard złotych na nowoczesną ochronę zdrowia

Ochrona zdrowia jest jednym z najważniejszych obszarów wsparcia z KPO. W województwie dolnośląskim zrealizowano 93 umowy o łącznej wartości wsparcia KPO 1,06 mld zł.

Z tej kwoty na inwestycje w ośrodki onkologiczne przeznaczono 189 mln zł, a na rozwój opieki kardiologicznej 235 mln zł. Kwota 193 mln zł została wykorzystana na cyfrową transformację szpitali, dzięki czemu 23 podmioty szpitalne przeprowadziły rozbudowę systemów informatycznych, digitalizację dokumentacji medycznej i rozwój narzędzi cyfrowych oraz zwiększyły cyberbezpieczeństwo. 227 mln zł przeznaczono na modernizację i doposażenie obiektów dydaktycznych oraz stypendia i mentoring dla studentów i absolwentów uczelni medycznych. Stypendia uzyskało łącznie 413 studentów kierunków medycznych dolnośląskich uczelni, a modernizację bazy dydaktycznej przeprowadziły Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu oraz Wydział Medyczny Politechniki Wrocławskiej.

Ponad 118,1 mln zł przeznaczono na działania związane z sektorem biomedycznym. Dzięki dofinansowaniu ponad 21 mln zł Politechnika Wrocławska stworzyła Centrum Wsparcia Badań Klinicznych i Medycyny Translacyjnej; wsparcie na rozwój zakresu działalności otrzymały kolejne 4 CWBK. Kwotę 69 mln zł z KPO zainwestowano w rozwój badań klinicznych w ramach 8 projektów badawczych.

Kwotę 95,3 mln zł przeznaczono na rozwój opieki długoterminowej j i geriatrycznej, dzięki czemu zwiększyła się dostępność do takich usług w 6 podmiotach leczniczych na poziomie powiatowym Te wysokie nakłady przekładają się na konkretne inwestycje.

Przykładowe projekty

Zgorzelec – nowoczesna onkologia bliżej pacjentów

Wartość projektu: 88,5 mln zł, dofinansowanie z KPO: 79,9 mln zł.

W Wielospecjalistycznym Szpitalu w Zgorzelcu powstał nowoczesny ośrodek onkologii. W ramach inwestycji kupiono i zmodernizowano sprzęt medyczny niezbędny do diagnostyki, przeprowadzono prace remontowe w pracowni endoskopowej i na bloku operacyjnym oraz rozbudowano istniejący budynek na potrzeby nowego oddziału urologicznego. Dzięki inwestycji pacjenci z regionu zyskali lepszy dostęp do diagnostyki i leczenia onkologicznego, a szpital może sprawniej odpowiadać na rosnące potrzeby zdrowotne mieszkańców.

Ze wsparciem KPO w wysokości łącznie prawie 129 mln Szpital w Zgorzelcu zrealizował 4 projekty, w tym w zakresie kardiologii i rozwoju cyfrowego placówki. Dzięki wsparciu KPO zwiększyła się także dostępność do wsparcia dla pacjentów wymagających opieki długoterminowej i geriatrycznej.

Wrocław – nowoczesne leczenie chorób serca

Wartość projektu: 34,1 mln zł, dofinansowanie z KPO: 30 mln zł.

Dzięki KPO Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu rozwinął zaplecze kardiologiczne i kardiochirurgiczne. Przedsięwzięcie obejmuje powiązane zadania inwestycyjne, z których najważniejszym jest  powstanie nowej (drugiej) sali hybrydowej, która pozwala wykonywać zabiegi kardiologiczne i kardiochirurgiczne w jednym miejscu. Ponadto dzięki stworzeniu pięciu stanowisk dla pacjentów we wstrząsie kardiogennym rozwinięte zostało zaplecze SHOCK TEAMU, to jest pierwszego w Polsce interdyscyplinarnego zespołu specjalistów zajmujących się całodobową opieką nad pacjentami z najcięższymi postaciami niewydolności krążenia.

Inwestycja zwiększy dostępność wysokospecjalistycznego leczenia i skróci czas reakcji w sytuacjach zagrożenia życia. Kolejne 12 mln ze środków KPO pozwoliło na zakup sprzętu i oprogramowania wspierającego integrację systemów informatycznych, digitalizację dokumentacji medycznej i rozwój narzędzi cyfrowych oraz zwiększenie cyberbezpieczeństwa. Szpital przeprowadził także wsparcie mentoringowe dla nowo zatrudnionych absolwentów pielęgniarstwa, położnictwa i ratownictwa medycznego.

Bolesławiec – rozwój opieki długoterminowej

Wartość projektu: 24,2 mln zł, dofinansowanie z KPO: 20 mln zł.

W Zespole Opieki Zdrowotnej w Bolesławcu – Szpitalu im. Św. Łukasza ze wsparciem KPO oddano do użytkowania wielofunkcyjny budynek, w którym utworzono Zakład Opiekuńczo-Leczniczy. W ramach przekształceń łóżek w strukturze placówki utworzono 62 miejsca dla osób wymagających opieki długoterminowej i geriatrycznej. Inwestycja obejmuje także wyposażenie placówki w nowoczesny sprzęt i urządzenia medyczne oraz rehabilitacyjne.

Bilans KPO

Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) to najważniejszy projekt rozwojowy tej dekady, dzięki któremu realizujemy wiele inwestycji o znaczeniu cywilizacyjnym. KPO ma konkretny wymiar w postaci inwestycji, podpisanych umów i projektów realizowanych w całym kraju.

Pomimo dwuletniego opóźnienia program został wykonany. Zrealizowaliśmy 54 reformy oraz podpisaliśmy ponad milion umów na realizację projektów zmieniających Polskę – od Bałtyku (elektrownie wiatrowe) po Karpaty (tunel kolejowy pomiędzy Mordawką a Męciną). To przekłada się na 272 kamienie milowe, które weryfikuje Komisja Europejska.

Z planowanych ok. 237 mld zł z KPO ok. 182 mld zł jest już w Polsce, a kolejne 55,4 mld zł trafi do końca tego roku. Do 28 września br. podpisano z beneficjentami ponad 1 mln 137 tys. umów na realizację projektów na prawie 235 mld zł. Pieniądze z 8 WoP wpłynęły do Polski na początku października – blisko 35 mld zł, a z 9 WoP otrzymamy w grudniu – 55,4 mld zł. 

Kluczowe inwestycje energetyczne z KPO

Powstają nowe farmy wiatrowe na Bałtyku, z których energia dotrze do 7,1 mln gospodarstw domowych.

Dzięki finansowaniu z KPO budowane są m.in.:

• Baltic Power – otrzymał 900 mln zł pożyczki z KPO;
• Baltica 2 – otrzymała ponad 5,6 mld zł pożyczki z KPO;
• na Pomorzu powstał nowy port instalacyjny w Gdańsku oraz przeprowadzono modernizację trzech portów serwisowych: w Łebie, Ustce i Darłowie. Będą one wykorzystywane nie tylko przez sektor energetyki wiatrowej, ale także do celów związanych z bezpieczeństwem i obronnością kraju.

Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności

Polska jako jedyna w UE wyodrębniła z Krajowego Plan Odbudowy pieniądze na projekty związane z bezpieczeństwem i obronnością. To ponad 23,5 mld zł na budowę schronów, dróg ewakuacyjnych, linii kolejowych dla mobilności wojskowej oraz modernizację przemysłu. W tym ponad 16 mld zł na preferencyjne pożyczki dla samorządów oraz firm i 7 mld zł na inwestycje kapitałowe w polskie technologie i zdolności produkcyjne (za pośrednictwem Chrobry S.A.). 

W niecałe dwa miesiące od uruchomienia naborów na pożyczki przez Bank Gospodarstwa Krajowego złożono 226 wniosków na blisko 21 mld zł, w tym 205 wniosków na 11,4 mld zł w ramach naboru dla sektora komunalnego (w ramach naboru dla sektora komunalnego złożono m.in. wnioski na ponad 2,1 mld zł na miejsca schronienia dla ludności cywilnej; ponad 1,5 mld zł na kolejowy tabor na potrzeby wojskowe lub podwójnego zastosowania; 6,6 mld zł na lokalne drogi dual-use; ponad 600 mln zł na cyberbezpieczeństwo). Pierwsze umowy pożyczkowe już jesienią, pierwsze inwestycje kapitałowe w polskie technologie w I poł 2027 r. 

Rewizje KPO

W ciągu dwóch lat przeprowadziliśmy 6 rewizji KPO (ostatnia zakończona 27 sierpnia br.). To setki merytorycznych, istotnych zmian planu dopasowujące jego kształt to realnych potrzeb Polek i Polaków oraz ułatwiających jego realizację. To m.in. likwidacja tzw. podatków Morawieckiego od aut spalinowych czy zniesienie „uzusowienia” umów cywilno-prawnych. To także:

• podwojenie nakładów na opiekę długoterminową (z 700 mln na prawie 1,5 mld zł);
• dodatkowe 2,5 mld zł dla polskich rolników;
• dwa razy więcej pieniędzy na gospodarkę wodno-kanalizacyjną (wzrost z 1 mld na 2 mld zł);
• ponad 1 mld zł wsparcia dla nabywania samochodów elektrycznych;
• instrument kredytowy dla MŚP na poprawę ich konkurencyjności – w oparciu o środki KPO wygenerujemy ok. 7 mld zł dodatkowych kredytów dla MŚP (umowa między Europejskim Funduszem Inwestycyjnym a polskimi pośrednikami kredytowymi została podpisana 16 września br.).