Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji dla Zwalnianych Pracowników (EFG) oferuje pomoc europejskim pracownikom lub samozatrudnionym, którzy stracili pracę lub są zagrożeni utratą pracy w wyniku restrukturyzacji. Obejmuje on przede wszystkim pomoc w znalezieniu nowej pracy. Dzięki wsparciu EFG pracownicy, zwłaszcza ci o niskich kwalifikacjach lub znajdujący się w trudnej sytuacji mogą się lepiej przygotować do wyzwań na rynku pracy.

• wsparcie EFG dla zwolnionych pracowników (wnioskuje Państwo Członkowskie zgodnie z procedurą załączoną poniżej, działania realizowane są przez właściwy powiatowy urząd pracy)
• wsparcie EFG dla pracowników zagrożonych zwolnieniem (wnioskuje przedsiębiorstwo, a w jego imieniu Państwo Członkowskie zgodnie z procedurą zamieszczoną poniżej, przekazuje wniosek do KE, działania są organizowane przez dane przedsiębiorstwo, które pokrywa koszty wkładu krajowego – co najmniej 15% budżetu)

Państwa członkowskie mogą wnioskować o przyznanie wkładu finansowego ze środków EFG w przypadku istotnych działań restrukturyzacyjnych. Wkład ten jest przyznany w przypadku, gdy zachodzi któraś z okoliczności opisanych poniżej:

1. zaprzestanie działalności przez co najmniej 200 zwalnianych pracowników lub osób prowadzących działalność na własny rachunek w 4 miesięcznym okresie odniesienia, w przedsiębiorstwie w państwie członkowskim, łącznie z przypadkami, gdy to zaprzestanie działalności dotyczy dostawców tego przedsiębiorstwa lub producentów znajdujących się poniżej w łańcuchu dostaw
2. zaprzestanie działalności przez co najmniej 200 zwalnianych pracowników lub osób prowadzących działalność na własny rachunek w 6 miesięcznym okresie odniesienia, w szczególności w MŚP, w przypadku gdy wszystkie te osoby działają w tym samym sektorze gospodarki według klasyfikacji NACE Rev. 2 na poziomie działów i są zlokalizowane w jednym regionie lub w dwóch sąsiadujących ze sobą regionach na poziomie NUTS 2 lub w więcej niż dwóch sąsiadujących regionach na poziomie NUTS 2, pod warunkiem, że liczba pracowników lub osób prowadzących działalność na własny rachunek, których dotyczy zaprzestanie działalności, wynosi co najmniej 200 w dwóch regionach łącznie
3. zaprzestanie działalności przez co najmniej 200 zwalnianych pracowników lub osób prowadzących działalność na własny rachunek w 4 miesięcznym okresie odniesienia, w szczególności w MŚP, w przypadku gdy wszystkie te osoby działają w tych samych lub różnych sektorach gospodarki według klasyfikacji NACE Rev. 2 na poziomie działów i są zlokalizowane w tym samym regionie na poziomie NUTS 2
4. w przypadku niewielkich rynków pracy lub w wyjątkowych okolicznościach, jeżeli zwolnienia mają poważny wpływ na zatrudnienie i lokalną gospodarkę (przy czym łączna kwota wydatków dla takich wyjątkowych przypadków nie może przekroczyć 15 proc. maksymalnej rocznej kwoty EFG).

Liczbę zwolnionych pracowników lub osób, które zakończyły prowadzenie działalności na własny rachunek oblicza się na podstawie jednej ze wskazanych poniżej metod:

• daty, z którą pracodawca powiadomił na piśmie właściwy organ władzy publicznej o planowanych zwolnieniach grupowych lub
• daty indywidualnego zawiadomienia pracownika przez pracodawcę o zwolnieniu lub wypowiedzenia zawartej z pracownikiem umowy o pracę lub stosunku pracy lub
• daty faktycznego rozwiązania lub wygaśnięcia umowy o pracę lub stosunku pracy lub
• daty zakończenia okresu skierowania pracownika do przedsiębiorstwa użytkownika
• w przypadku osoby prowadzącej działalność na własny rachunek – daty zakończenia  działalności, zgodnie z krajowymi przepisami ustawowymi lub administracyjnymi.

W przypadku wniosków przedsiębiorstw będących w trakcie restrukturyzacji dotyczących instrumentów skierowanych do pracowników stojących w obliczu nieuchronnego zwolnienia, warunkiem ubiegania się w wsparcie są planowane zwolnienia grupowe co najmniej 200 pracowników.

Kwalifikujący się beneficjenci to zwalniani pracownicy bądź osoby samozatrudnione, których działalność ustała pod warunkiem, że można ustalić wyraźny związek przyczynowy ze zdarzeniem, które spowodowało zwolnienia.

Do wsparcia kwalifikują się też pracownicy stojący w obliczu nieuchronnego zwolnienia. Oznacza to pracowników przedsiębiorstwa w restrukturyzacji uwzględnionych w pisemnym powiadomieniu przedstawicieli pracowników przez pracodawcę, dotyczącym liczby i kategorii pracowników, którzy mają zostać zwolnieni, zgodnie z art. 2 ust. 3 lit. b) dyrektywy 98/59/WE. Kategoria ta obejmuje też pracowników bezpośrednich dostawców lub producentów znajdujących się poniżej w łańcuchu dostaw, pod warunkiem że istnieje wyraźny związek przyczynowy między planowanymi zwolnieniami grupowymi przez przedsiębiorstwo składające wniosek a planowanymi zwolnieniami grupowymi przez jego bezpośrednich dostawców lub producentów znajdujących się poniżej w łańcuchu dostaw. 

Środki z funduszu mogą być przeznaczone na pakiet zindywidualizowanych usług. Pakiet może obejmować w szczególności:

• zindywidualizowane szkolenia, w tym umożliwiające nabywanie nowych kwalifikacji lub zmianę kwalifikacji, dotyczące między innymi umiejętności w zakresie technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz innych kompetencji cyfrowych;
• poświadczenie zdobytego doświadczenia;
• usługi w zakresie indywidualnej pomocy w poszukiwaniu pracy oraz poradnictwo zawodowe;
• doradztwo i mentoring;
• promowanie przedsiębiorczości;
• pomoc w zakresie prowadzenia działalności na własny rachunek (w przypadku osób zwolnionych);
• zwolnienia monitorowane (w przypadku osób zagrożonych zwolnieniem)

i inne instrumenty (formy pomocy) z zakresu aktywnej polityki rynku pracy

Wkład finansowy z EFG może zostać przyznany na instrumenty aktywnej polityki rynku pracy, które stanowią część skoordynowanego pakietu. Potrzeby w zakresie szkoleń i ich poziom dostosowywane są do kwalifikacji i umiejętności każdego beneficjenta. Działania finansowane z EFG nie mogą uwzględniać biernych środków ochrony socjalnej. Z uwagi na system wdrażania EFG w Polsce w odniesieniu do zwolnionych pracowników opierający się na realizacji wsparcia przez publiczne służby zatrudnienia (PSZ), zasady i formy wsparcia udzielanego beneficjentom w ramach tej ścieżki muszą być zgodne z właściwymi przepisami regulującymi funkcjonowanie PSZ w Polsce, tj. ustawą z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620, z późn. zm.). Nie dotyczy to działań organizowanych przez pracodawcę na rzecz osób zagrożonych zwolnieniem.

Tylko państwo członkowskie Unii Europejskiej może złożyć wniosek o wkład finansowy Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji dla Zwalnianych Pracowników (EFG) do Komisji Europejskiej. W przypadku ścieżki dot. pracowników zagrożonych zwolnieniem, wniosek do Instytucji Zarządzającej EFG (MFIPR) składa przedsiębiorstwo.

Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji dla Zwalnianych Pracowników (EFG) nie może przekroczyć maksymalnej rocznej kwoty 30 mln EUR (w cenach z 2018 r.). Fundusz może zostać wykorzystany na pokrycie 85 proc. wydatków ponoszonych na pomoc pracownikom w znalezieniu nowego zatrudnienia.

W przypadku wsparcia dla osób, które straciły pracę środki z EFG mogą być przyznane państwu członkowskiemu UE na wniosek złożony do Komisji Europejskiej w terminie 12 tygodni od dnia, w którym spełnione są warunki udzielenia pomocy z EFG.

W przypadku wsparcia dla pracowników stojących w obliczu nieuchronnego zwolnienia, przedsiębiorstwa będące w trakcie restrukturyzacji mogą zwrócić się do MFiPR o złożenie wniosku o przyznanie wkładu finansowego z EFG w terminie 14 tygodni od dnia przekazania przez nie do powiatowego urzędu pracy pierwszego pisemnego powiadomienia przedstawicieli pracowników, zawierającego między innymi liczbę i kategorie pracowników, którzy mają zostać zwolnieni. Wniosek do MFIPR składany jest na formularzu zamieszczonym poniżej (patrz wniosek przedsiębiorstwa).

Komisja Europejska  przyznaje wkład finansowy w formie pojedynczej płatności zaliczkowej – co do zasady, w terminie 15 dni roboczych od wejścia w życie decyzji w sprawie przyznania wkładu finansowego. Państwo członkowskie jest zobowiązane wykorzystać pomoc w ciągu 24 miesięcy od dnia wejścia w życie decyzji w sprawie przyznania wkładu finansowego.

Funkcję Instytucji Zarządzającej EFG w Polsce pełni minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego. Zadania Instytucji Zarządzającej EFG są realizowane przez Departament Europejskiego Funduszu Społecznego w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej.

Kontakt

Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej
Departament Europejskiego Funduszu Społecznego
ul. Wspólna 2/4,
00-926 Warszawa,
tel.: + 48 22 273 80 51,
e-mail: sekretariatDZF@mfipr.gov.pl

Wszelkie potrzebne informacje dot. EFG można znaleźć również na oficjalnej stronie Komisji Europejskiej poświęconej temu tematowi : https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=326&langId=pl