Spotykamy się dzisiaj w punkcie kulminacyjnym 4. edycji Funduszy Norweskich i EOG. Podpisujemy umowy o wartości ponad 1 mld zł na dwa ostatnie programy: Zieloną Transformację oraz Sprawiedliwość. Kwotę 800 mln zł zainwestujemy m.in. w zieloną i niebieską infrastrukturę w całej Polsce, a 300 mln zł przeznaczymy na budowę bardziej dostępnego systemu sprawiedliwości oraz w nowoczesną i bezpieczniejszą służbę więziennictwa. Oznacza to, że mamy już komplet. Wszystkie osiem programów w ramach Funduszy Norweskich i EOG, którymi zarządzają polskie instytucje publiczne, ma już podpisane umowy

– powiedział wiceminister Jan Szyszko.

Wsparcie adaptacji do zmian klimatu

W Programie Zielona Transformacja na dofinansowanie mogą liczyć m.in. projekty z zakresu błękitno-zielonej infrastruktury w miastach oraz gospodarowania wodą (np. retencji, czyli czasowego zatrzymywania wody w środowisku). Ważnym elementem programu jest też rozwój czystej energii – np. geotermia, budowa nowoczesnych magazynów energii, aż po technologie wychwytywania dwutlenku węgla. Na te cele trafi około 800 mln zł (189 mln euro z Funduszy Norweskich i EOG + wkład krajowy).

Program jest wdrażany przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, we współpracy z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Operator współpracuje z norweskimi i islandzkimi partnerami programu:

• Norweską Dyrekcją Zasobów Wodnych i Energii (NVE),
• Norweską Agencją Środowiska (NEA),
• Islandzkim Centrum Badań (Rannis).

Ochrona praw człowieka i nowoczesny wymiar sprawiedliwości

Fundamentem programu „Sprawiedliwość” jest przekonanie, że nowoczesne państwo to państwo blisko obywatela, szczególnie tego najbardziej potrzebującego wsparcia. Jego działania koncentrują się na trzech priorytetach: poprawie dostępu do sądów (m.in. cyfryzacja), modernizacji służby więziennej (np. szkolenia dla kadry Służby Więziennej, opracowanie programów resocjalizacyjnych) oraz przeciwdziałaniu przemocy domowej i ze względu na płeć (np. wsparcie dla lokalnych programów walki z tymi zjawiskami). Na te cele trafi około 300 mln zł (71,24 mln euro z Funduszy Norweskich i EOG + wkład krajowy).

Operatorem programu jest Ministerstwo Sprawiedliwości, które współpracuje z norweskimi partnerami:

• Ministerstwem Sprawiedliwości i Bezpieczeństwa Publicznego,
• Dyrektoriatem Norweskiej Służby Więziennej,
• Norweską Administracją Sądów.

Norweski wymiar sprawiedliwości jest postrzegany jako jeden z najbardziej efektywnych na świecie. Świadczą o tym  dane, jak choćby niski wskaźnik powrotu do przestępczości, który w ciągu 2 lat wynosi około 20%.

Konkursy jeszcze w tym roku

Pierwsze konkursy w ramach obu programów mają ruszyć jeszcze w 2026 roku.

W ramach programu Zielona Transformacja przewidziano 9 naborów, a w ramach programu Sprawiedliwość - 5.

Informacje o naborach będą pojawiać  się na stronie eog.gov.pl w zakładce „Nabory”.

Czwarta edycja Funduszy Norweskich i EOG

W ramach 4. edycji Funduszy Norweskich i EOG Polska otrzyma prawie 4 mld zł, czyli prawie 925 mln euro. To najwięcej ze wszystkich krajów korzystających z tych środków.

Pieniądze te zostaną zainwestowane w ośmiu programach. Programy Zielona Transformacja i Sprawiedliwość to dwa ostatnie programy  w tej  edycji Funduszy Norweskich i EOG, dla których podpisano dzisiaj umowy.

Wcześniej zawarte umowy dotyczyły programów:

• Rozwój Lokalny, Kultura, Zielony Biznes i Innowacje, Badania Podstawowe Badania Stosowane i Innowacje (umowy zawarte 4 lutego 2026 r.)
• Sprawy Wewnętrzne (umowa zawarta 16 marca 2026 r.)

Czym są Fundusze Norweskie i EOG

Fundusze Norweskie i EOG to pieniądze, które państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego - Islandia, Liechtenstein i Norwegia - przeznaczają na rozwój 15 krajów UE, w tym Polski. Dzieje się tak dlatego, że te państwa EOG nie są członkami UE, ale korzystają z dobrodziejstw wspólnego rynku.

Fundusze Norweskie i EOG to potoczna nazwa dla dwóch źródeł finansowania – Norweskiego Mechanizmu Finansowego i Mechanizmu Finansowego EOG. Program Sprawy Wewnętrzne finansowany jest z tego pierwszego źródła.