Ruszają nabory do programów z Funduszy Norweskich na rozwój lokalny i regionalny. Łączna kwota tych naborów to 700 milionów złotych, które zostaną skierowane przede wszystkim do miast subregionalnych. Podział tych środków został już wstępnie opracowany na podstawie strategii terytorialnych – powiedział wiceminister funduszy i polityki regionalnej Jan Szyszko podczas Kongresu Polityki Miejskiej i Regionalnej w Krakowie.

Kto i na co może otrzymać finansowanie

Nabory zostały podzielone na trzy ścieżki tematyczne przeznaczone dla różnej wielkości miast.

Zrównoważone miasto:

• Budżet naboru: 314,5 mln zł
• Wartość dofinansowania dla pojedynczego projektu: od 8,5 mln zł do 14,8 mln zł
• Dla kogo: O dofinansowanie może zawnioskować 68 polskich miast: Bełchatów, Będzin, Biała Podlaska, Bolesławiec, Chełm, Chojnice, Cieszyn, Czeladź, Elbląg, Ełk, Głogów, Inowrocław, Jastrzębie-Zdrój, Jaworzno, Jelenia Góra, Kalisz, Kołobrzeg, Konin, Kutno, Kwidzyn, Legnica, Leszno, Lubin, Łomża, Mielec, Mikołów, Mysłowice, Nowy Sącz, Nowy Targ, Nysa, Ostrowiec Świętokrzyski, Ostrów Wielkopolski, Oświęcim, Piekary Śląskie, Piła, Piotrków Trybunalski, Płock, Przemyśl, Puławy, Racibórz, Radlin, Radomsko, Radzionków, Rydułtowy, Sanok, Siedlce, Sieradz, Skarżysko-Kamienna, Skierniewice, Sopot, Stalowa Wola, Stargard, Starogard Gdański, Suwałki, Szczecinek, Świdnica, Świętochłowice, Świnoujście, Tarnobrzeg, Tarnowskie Góry, Tomaszów Mazowiecki, Wałbrzych, Wodzisław Śląski, Zakopane, Zamość, Zawiercie, Żory, Żyrardów.

Są to regionalne aglomeracje miejskie i ośrodki subregionalne, zgodnie z podziałem przedstawionym w „Rekomendacjach dla planowania interwencji z zakresu polityki regionalnej w strategiach rozwoju”, przyjętych przez Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej 2 lipca 2026 r.

• Na co: Projekty powinny odpowiadać na realne wyzwania stojące przed miastami i poprawiać jakość życia mieszkańców. Samorządy powinny współpracować z partnerami ze swojego obszaru funkcjonalnego, czyli np. okolicznymi gminami oraz włączyć mieszkańców w planowanie i realizację pomysłów. Każdy projekt musi posiadać obowiązkowy komponent instytucjonalny, obejmujący np. wykorzystanie sztucznej inteligencji, cyberbezpieczeństwo, czy tworzenie nowoczesnych centrów obsługi mieszkańca.

Inteligentne miasto

• Budżet naboru: 199,6 mln zł
• Wartość dofinansowania dla pojedynczego projektu: od 12,7 mln zł do 21,2 mln zł
• Dla kogo: O dofinansowanie mogą zawnioskować 32 polskie miasta:
  • Metropolia europejska (1 miasto): Warszawa
  • Metropolie krajowe (7 miast): Gdańsk, Katowice, Kraków, Łódź, Poznań, Szczecin, Wrocław.
  • Metropolie ponadregionalne (5 miast): Białystok, Bydgoszcz, Lublin, Rzeszów, Toruń.  
  • Krajowe aglomeracje miejskie (19 miast): Bielsko-Biała, Bytom, Chorzów, Częstochowa, Dąbrowa Górnicza, Gdynia, Gliwice, Gorzów Wielkopolski, Kielce, Koszalin, Olsztyn, Opole, Radom, Ruda Śląska, Rybnik, Sosnowiec, Tychy, Zabrze, Zielona Góra

Podstawą tego podziału są „Rekomendacje dla planowania interwencji z zakresu polityki regionalnej w strategiach rozwoju”, przyjęte przez Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej 2 lipca 2026 r

• Na co: Konkurs dotyczy wdrażania koncepcji Smart City 4.0 opartej na nowoczesnych technologiach cyfrowych. Dofinansowane zostaną działania nie tylko wykorzystujące innowacje technologiczne, ale także angażujące mieszkańców w procesy decyzyjne, poprawiające zarządzanie danymi miejskimi oraz wzmacniające kompetencje władz lokalnych w zakresie rozwoju inteligentnych miast. Dofinansowane projekty będą się przyczyniać do realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ.

Odporne miasto

• Budżet naboru: 199, 6 mln zł
• Wartość dofinansowania dla pojedynczego projektu: od 12,7 mln zł do 21,2 mln zł
• Dla kogo: O dofinansowanie mogą zawnioskować 32 polskie miasta:
  • Metropolia europejska (1 miasto): Warszawa
  • Metropolie krajowe (7 miast): Gdańsk, Katowice, Kraków, Łódź, Poznań, Szczecin, Wrocław.
  • Metropolie ponadregionalne (5 miast): Białystok, Bydgoszcz, Lublin, Rzeszów, Toruń.  
  • Krajowe aglomeracje miejskie (19 miast): Bielsko-Biała, Bytom, Chorzów, Częstochowa, Dąbrowa Górnicza, Gdynia, Gliwice, Gorzów Wielkopolski, Kielce, Koszalin, Olsztyn, Opole, Radom, Ruda Śląska, Rybnik, Sosnowiec, Tychy, Zabrze, Zielona Góra

Podstawą tego podziału są „Rekomendacje dla planowania interwencji z zakresu polityki regionalnej w strategiach rozwoju”, przyjęte przez Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej 2 lipca 2026 r

• Na co: Pieniądze wesprą inicjatywy budujące odporność na sytuacje kryzysowe i zagrożenia naturalne, technologiczne i militarne. Przykładowe projekty to budowa systemów wczesnego ostrzegania, monitorowanie zagrożeń, ochrona infrastruktury krytycznej, modernizacja budowli ochronnych czy wdrażanie rozwiązań zwalczających dezinformację.

Poziom finansowania i termin zakończenia projektów

Miasta mogą liczyć na 100% dofinansowania, co oznacza brak konieczności wnoszenia wkładu własnego.

Wszystkie objęte wsparciem projekty muszą zakończyć się najpóźniej 30 kwietnia 2031 r.

Partnerstwa

Projekty można wdrażać w partnerstwie krajowym. Partnerami mogą być:

• polskie gminy i powiaty,

• polskie spółki komunalne (gminne, powiatowe oraz międzygminno-powiatowe),

• polskie związki gmin lub związki powiatowo-gminne,

• Ochotnicze Straże Pożarne (tylko nabór Odporne Miasto) z obszaru funkcjonalnego gminy wnioskodawcy.

We wszystkich projektach mile widziane są partnerstwa z norweskimi gminami. Poszukiwanie partnerów norweskich rozpocznie się po wyborze projektów do dofinansowania.

Kiedy i jak składać wnioski

Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej będzie przyjmować wnioski od 23 października 2026 r. Ostateczny termin składania dokumentów to 22 stycznia 2027 r.

Wnioski można składać tylko elektronicznie. Dokumentację opatrzoną kwalifikowanym podpisem elektronicznym należy przesłać za pośrednictwem platformy ePUAP lub systemu e-Doręczenia. Każdy samorząd może złożyć tylko jeden wniosek w danym naborze.

Ogłoszenia o naborach dostępne są na stronie https://eeagrants.org/pl/poland/calls.

O Programie Rozwój Lokalny

Program Rozwój Lokalny o wartości ponad 700 mln zł (168 mln euro z Funduszy Norweskich) jest największym programem 4. edycji Funduszy Norweskich i EOG w Polsce. Dofinansowanie z programu pomaga rozwijać się miastom.

Jego operatorem jest Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej. Oznacza to, że MFiPR odpowiada za wdrażanie programu, czyli np. ogłaszanie konkursów, wybór projektów do dofinansowania, kontrolę i rozliczanie projektów.

W poprzedniej, 3. edycji Funduszy Norweskich i EOG też istniał Program Rozwój Lokalny. Był on skierowany do średniej wielkości miast tracących funkcje społeczno-gospodarcze. Wówczas dofinansowanie w wysokości 3,5 mln euro otrzymało 29 miast.

O Funduszach Norweskich i EOG

Fundusze Norweskie i EOG to program pomocowy, w którym państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) - Islandia, Liechtenstein i Norwegia - przeznaczają środki na rozwój 15 krajów UE, w tym Polski.

Dzieje się tak dlatego, że te państwa EOG nie są członkami UE, ale korzystają z dobrodziejstw wspólnego rynku towarów i usług.

Polska jest największym beneficjentem 4. edycji Funduszy Norweskich i EOG. Nasz kraj dysponuje kwotą 925 mln euro (około 4 mld zł). W poprzedniej edycji było to 809,3 mln euro (prawie 3,5 mld zł).

Fundusze Norweskie i EOG to wspólna, przyjazna komunikacyjnie nazwa dla dwóch mechanizmów finansowych – Norweskiego Mechanizmu Finansowego (finansowanego przez Norwegię) oraz Mechanizmu Finansowego EOG (finansowanego przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię).

Program Rozwój Lokalny finansowany jest wyłącznie z Norweskiego Mechanizmu Finansowego, czyli tzw. Funduszy Norweskich.