Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) to najważniejszy i największy projekt rozwojowy dekady, dzięki któremu Polska realizuje wiele inwestycji o znaczeniu cywilizacyjnym. Z wartego 240 mld zł programu około 150 mld zł jest już w Polsce, a kolejne 90 mld zł trafi do niej do końca tego roku. Udało się to dzięki koordynacji Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej oraz współpracy 16 resortów i tysięcy samorządowców.

KPO jest największym projektem rozwojowym nie tylko naszego rządu, naszej koalicji w tej kadencji, ale XXI wieku w Polsce

– powiedziała dzisiaj minister funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz na konferencji prasowej w MFiPR podsumowującej dwa lata realizacji KPO.

Jak się patrzy na Polskę przez pryzmat wykonania KPO to serce rośnie

– mówiła szefowa MFiPR.

Minister podkreśliła, że pomimo dwóch lat opóźnienia zrealizowaliśmy KPO w terminie.

Udała nam się rzecz niezwykle trudna, można powiedzieć, że zagięliśmy czasoprzestrzeń. To, co normalnie inne kraje europejskie robiły w pięć lat, my zrobiliśmy z KPO w czasie dwa razy krótszym

– powiedziała minister funduszy i polityki regionalnej.

Bardzo dziękuję wszystkim, którzy się do tego przyczynili. To jest 16 ministerstw naszego rządu, panowie prezydenci, tysiące samorządów wszystkich środowisk politycznych, organizacje pozarządowe

– mówiła minister K. Pełczyńska-Nałęcz.

31 sierpnia 2026 r. to data, która nie kończy realizacji KPO w Polsce. To data, do której nasz kraj zobowiązał się zrealizować inwestycje i reformy przewidziane w KPO.

31 sierpnia 2026 roku to dzień kiedy wszystko to, na co umówiliśmy się z Komisją Europejską jako wykonanie KPO, musi zostać zakończone. I wszystko to zostało z tą datą zakończone

– poinformowała szefowa MFiPR.

Uczestniczący w konferencji prasowej wiceminister Jan Szyszko zaznaczył, że przez kolejne lata będą z KPO realizowane wielkie projekty inwestycyjne.

Te największe strategiczne projekty naturalnie trwają wiele lat. Mamy do dokończenia największe inwestycje energetyczne, jak chociażby energetykę wiatrową i polskie elektrownie wiatrowe na Bałtyku

– powiedział wiceminister funduszy i polityki regionalnej Jan Szyszko.

Zaznaczył, że docelowo moc polskich elektrowni wiatrowych na Bałtyku będzie porównywalna z tą, jaka jest generowana przez największą elektrownię w Polsce.

Minister K. Pełczyńska-Nałęcz podkreśliła, że inwestycje z KPO przyczyniły się do wzrostu gospodarczego Polski.

Polska jest w drugim kwartale liderem wzrostu PKB w Unii Europejskiej. Tak jest dzięki KPO. Inwestycje z KPO dokładają się w ogromnym stopniu do naszego wzrostu PKB

– zaznaczyła K. Pełczyńska-Nałęcz.

Minister funduszy podkreśliła, że KPO było realizowane według zasady 3 P: polski, powszechny, przyszłościowy. „Polski” oznacza, że stawialiśmy w projektach m.in. na suwerenność energetyczną naszego kraju, własną koordynację np. satelitarnej komunikacji. „Powszechny”, że np. przeznaczyliśmy dodatkowe 10 mld zł na inwestycje w Polskę lokalną, a „przyszłościowy” oznacza, że inwestycje z KPO pomnożą nasz rozwój w przyszłości.

KPO: miliardowe inwestycje w energetykę, ochronę zdrowia i kolej 

Dotychczas Komisja Europejska zatwierdziła 195 z 272 kamieni milowych KPO. Pozostałe zostaną zweryfikowane przy okazji ostatniego, dziewiątego wniosku o płatność, który złożymy pod koniec września br. 

Prawie połowę pieniędzy z KPO inwestujemy w bezpieczeństwo energetyczne Polski. Na ten cel przeznaczyliśmy ponad 110 mld zł z KPO. Dzięki temu powstał m. in. nowy gazociąg dla FSRU łączący Gdańsk z Gustorzynem, powstają morskie farmy wiatrowe na Bałtyku, magazyny energii i nowoczesna infrastruktura energetyczna (sieci przesyłowe i dystrybucyjne).

Zainwestowaliśmy ponad 18,1 mld zł z KPO w rozwój kolei. Modernizujemy linie oraz infrastrukturę, a także kupujemy i modernizujemy nowoczesny tabor, który jest produkowany w kraju.

W ochronę zdrowia zainwestowaliśmy blisko 17 mld zł – to modernizacja szpitali, cyfryzacja placówek oraz rozwój kadr medycznych w całym kraju.  Już ponad milion pacjentów może korzystać z pomocy udzielanej w szpitalach, które otrzymały wsparcie z KPO.

Efekty KPO

KPO to m.in. nowe miejsca w żłobkach, zmodernizowane szkoły, lepsza i bardziej dostępna opieka zdrowotna, nowoczesny, niskoemisyjny transport publiczny, szybki internet i inwestycje w bezpieczeństwo. Co już zrobiliśmy?

• 26 tys. miejsc w nowych lub zmodernizowanych placówkach opieki nad dziećmi do lat 3, docelowo będzie ich ok. 40 tys.;
• Termomodernizacja 554 budynków instytucji edukacyjnych, w tym szkół;
• 635 instalacji wodno-kanalizacyjnych na terenach wiejskich;
• 97 szpitali wspartych w ramach opieki onkologicznej;
• 381 szpitali wspartych w ramach opieki kardiologicznej;
• 1308 sztuk zakupionego sprzętu do szpitali (kardiologia i onkologia), w tym:

- 120 tomografy

- 74 rezonanse

- 187 angiografów

- 728 ultrasonografów

- 23 roboty chirurgiczne

- 176 echokardiografy;

• 3 tys. 298 miejsc w opiece długoterminowej lub geriatrycznej;
• Ponad 120 Branżowych Centrów Umiejętności, w których przeszkolono ponad 33 tys. pracowników w zakresie kompetencji potrzebnych na nowoczesnym rynku pracy;

• 1906 autobusów i tramwajów, w tym 543 dla komunikacji podmiejskiej, w ten sposób zmniejszamy wykluczenie komunikacyjne w sumie w ok. 200 miastach, gminach i powiatach w Polsce;
• Odebrano 381 wagonów i lokomotyw;

• Zmodernizowano już blisko 300 km linii kolejowych – docelowo będzie to ponad 500 km;
• 15 obwodnic wokół miast;
• 305 zlikwidowanych niebezpiecznych punktów na drogach;
• Ponad 500 tys. gospodarstw do których podciągnięto szybki internet (likwidacja tzw. białych plam);
• 1000 wspartych podmiotów ekonomii społecznej;
• 250 tys. osób przeszkolonych w kompetencjach cyfrowych (w tym cyberbezpieczeństwo dla nauczycieli, seniorów, urzędników gminnych, itp.);
• 41 GWh mocy z fotowoltaiki i energetyki wiatrowej w systemie energetycznym kraju;
• 54 nowe laboratoria badawcze, w tym działające na rzecz bezpieczeństwa żywności i produkcji rolnej;
• 9 lokalnych Centrów Kompetencji Dronowych;
• 2 wielkoskalowe bateryjne magazyny energii – łącznie prawie 2 GWh pojemności;
• Inwestycja w 4 polskie satelity obserwacyjne na potrzeby wojska oraz zarządzania kryzysowego (np. powodzi, pożarów);
• Zakup trwałego dostępu do systemu komunikacji satelitarnej IRISS, dodatkowo powstanie w Polsce co najmniej 10 satelitów oraz punkt odbioru danych, będących istotnym elementem zabezpieczającym komunikację dla całej UE.   

KPO: 57 inwestycji i 54 reformy

W realizację KPO były włączone wszystkie ministerstwa i kilka tysięcy samorządów. W ciągu ostatnich dwóch lat w ramach KPO zrealizowaliśmy 54 reformy i 57 inwestycji. Usprawniają one funkcjonowanie państwa i zwiększają jego bezpieczeństwo, podnoszą konkurencyjność polskiej gospodarki i ułatwiają dostęp obywateli do usług publicznych.

Najważniejsze reformy KPO

• Ustawy „zdrowotne” – Krajowa Sieć Kardiologiczna, Krajowa Sieć Onkologiczna, cyfryzacja ochrony zdrowia, ustawa o jakości w ochronie zdrowia i bezpieczeństwie pacjenta, ustawy o zawodzie lekarza, lekarza dentysty, ratownika medycznego;
• Poprawa systemu opieki nad dziećmi w wieku do lat trzech, w tym wprowadzenie standardów takiej opieki;
• Ustawa o Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności – 23 mld na inwestycje związane z bezpieczeństwem, projekty o podwójnym zastosowaniu cywilnym i wojskowym oraz modernizację przedsiębiorstw;

• Reforma opieki długoterminowej i opieki nad osobami starszymi – reforma ma poprawić dostęp do opieki długoterminowej i wsparcia dla osób starszych, które potrzebują pomocy w codziennym życiu;
• Reforma Państwowej Inspekcji Pracy, która zyskała uprawnienia do przekształcania umów zlecenie na umowy o pracę.
• Zerowy podatek dla pracujących emerytów – dzięki temu osoby, które osiągnęły wiek emerytalny, ale nadal pracują, mogą skorzystać z zerowego PIT, jeśli mieszczą się w pierwszym progu podatkowym;

• Utworzenie Funduszu Transformacji Ciepłownictwa, zamiast podatku od aut spalinowych;

• Ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa – mechanizmy i procedury oparte na ustawie będą lepiej chronić państwo, firmy i obywateli przed cyberatakami;

• Ustawa o działalności kosmicznej – porządkuje zasady prowadzenia działalności związanej z sektorem kosmicznym w Polsce;
• Zmiany prawa energetycznego – łatwiejsze i bardziej efektywne wykorzystywanie OZE w polskiej energetyce, także prosumenckiej;

• Ustawa o ekonomii społecznej – aktywizacja zawodowa osób o szczególnych potrzebach, którym trudniej znaleźć pracę, m. in. osób z niepełnosprawnościami i innymi szczególnymi potrzebami;

• Ochrona konsumentów i interesów małych sklepów spożywczych – ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi;
• Ulga podatkowa na robotyzację w firmach – firmy mogą korzystać z ulg podatkowych, jeśli inwestują w roboty i automatyzację produkcji;
• Poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego – pierwszeństwo pieszych na przejściach, jednakowa prędkość na obszarach zabudowanych, minimalny odstęp pomiędzy pojazdami, cele w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego do 2030 r.;

• Kodeksowe wprowadzenie pracy zdalnej i elastycznych form zatrudnienia – nowe przepisy, które zostały na stałe wpisane do Kodeksu pracy, dają pracownikom i pracodawcom więcej możliwości do korzystania z elastycznych form zatrudnienia;

• Strefy czystego transportu dla najbardziej zanieczyszczonych miast. 

KPO – inwestycje, które trwają

W ramach KPO wydatki mogą być ponoszone po 2026 r. W części dotacyjnej do końca 2027 r., a w części pożyczkowej znacznie dłużej – w zależności od terminu przewidzianego w umowie resortu odpowiedzialnego za realizację inwestycji pożyczkowej z BGK lub NFOŚiGW, które są operatorami środków zwrotnych dla inwestycji pożyczkowych KPO.

Większość dużych infrastrukturalnych projektów finansowanych z KPO jest na etapie realizacyjnym. Trwają prace dotyczące unowocześnienia polskiej energetyki – dzięki KPO zmodernizujemy ponad 15 proc. całej sieci elektroenergetycznej w kraju.

Powstają nowe farmy wiatrowe na Bałtyku, z których energia dotrze do 7,1 mln gospodarstw domowych. Dzięki finansowaniu z KPO budowane są m.in.:

• Baltic Power – otrzymał 900 mln zł pożyczki z KPO.
• Baltica 2 – otrzymała ponad 5,6 mld zł pożyczki z KPO.

Na Pomorzu powstaje port instalacyjny w Gdańsku oraz trzy porty serwisowe: w Łebie, Ustce i Darłowie. Będą one wykorzystywane nie tylko przez sektor energetyki wiatrowej, ale także do celów związanych z bezpieczeństwem i obronnością kraju. 

Wiceminister J. Szyszko zaznaczył, że nadal trwa budowa infrastruktury kolejowej, czego najbardziej sztandarowym przykładem jest przebudowa trasy Chabówka - Nowy Sącz.

To inwestycja o znaczeniu cywilizacyjnym, która jeszcze przez dwa i pół roku będzie budowana. Na razie mamy otwarty pierwszy odcinek wyjazdowy z Nowego Sącza, pierwsze połączenie tunelowe na wysokości Limanowej zostanie otwarte w przyszłym roku. Natomiast całość połączenia to jeszcze kilka lat. Inwestycja jest absolutnie cywilizacyjna, bo jest to zaproponowanie alternatywy dojazdu z Krakowa na południe województwa

– mówił wiceminister.

6 rewizji KPO

Dzięki skutecznej współpracy w ramach rządu z KE przeprowadziliśmy sześć rewizji KPO. To setki istotnych zmian, które dopasowały KPO do realnych potrzeb Polek i Polaków oraz ułatwiły jego realizację. To m.in. likwidacja tzw. podatków Morawieckiego od aut spalinowych i reforma Państwowej Inspekcji Pracy.

To także:

• podwojenie nakładów na opiekę długoterminową (z 700 mln na prawie 1,5 mld zł);
• dodatkowe 2,5 mld zł dla polskich rolników;
• dwa razy więcej pieniędzy na gospodarkę wodno-kanalizacyjną (wzrost z 1 mld na 2 mld zł);
• ponad 1 mld zł wsparcia dla nabywania samochodów elektrycznych;
• instrument kredytowy dla MŚP na poprawę ich konkurencyjności – w oparciu o środki KPO wygenerujemy ok. 10 mld zł dodatkowych kredytów dla MŚP.

Ostatnia rewizja została zatwierdzona 28 sierpnia br., a jej celem było usprawnienie finalnego rozliczenia KPO.

Ruszyły pierwsze konkursy z FBiO

Polska jako pierwsza i jedyna w UE wyodrębniła z Krajowego Plan Odbudowy pieniądze na projekty związane z bezpieczeństwem i obronnością – w technologie podwójnego zastosowania, cyberbezpieczeństwo, infrastrukturę krytyczną i ochronę ludności.

Budżet, utworzonego na mocy ustawy, Funduszu Bezpieczeństwo i Obronności wynosi 23 mld zł, a horyzont jego działania sięga końca obecnej dekady, z możliwością kontynuacji inwestycji aż do lat trzydziestych.

W ciągu niecałych dwóch miesięcy od uruchomienia naborów przez BGK, samorządy i inne podmioty złożyły wnioski już na ponad 11,4 mld zł. Te pieniądze mają trafić m. in. na:

• miejsca schronienia dla ludności cywilnej;
• tabor kolejowy, który będzie służył zarówno cywilom, jak i wojsku – 1,4 mld zł;
• lokalne drogi, które mogą mieć zastosowanie także w sytuacjach kryzysowych – 6 mld zł;
• wzmocnienie cyberbezpieczeństwa gmin – 500 mln zł;
• modernizację przemysłu.

KPO i co dalej?

Do 24 sierpnia br. podpisano z beneficjentami ponad 1 mln 137 tys. umów na realizację projektów na ponad 233,8 mld zł, co stanowi 97,3 proc. wartości  KPO dla Polski. Do końca roku wpłyną do Polski pieniądze z dwóch ostatnich wniosków o płatność z KPO. Będzie to ok. 90 mld zł.