O roli pogranicza jako kluczowej platformy logistycznej i biznesowej dla firm zainteresowanych udziałem w odbudowie Ukrainy dyskutowali przedstawiciele biznesu, władz regionalnych i miejskich oraz instytucji europejskich podczas warsztatu „Polish Border Regions – Europe’s Hub for Ukraine’s Reconstruction”, zorganizowanego przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej w ramach EU–Ukraine Business Summit.

Organizowana cyklicznie w Brukseli konferencja poświęcona współpracy biznesowej UE z Ukrainą stanowi jedno z kluczowych wydarzeń przygotowujących do największego globalnego forum odbudowy Ukrainy – Ukraine Recovery Conference, które w tym roku odbędzie się 25–26 czerwca w Gdańsku.

Od wsparcia kryzysowego do długofalowego rozwoju

Regiony przygraniczne już dziś pełnią rolę hubów, przez które przepływa wsparcie zagraniczne dla Ukrainy – zarówno w wymiarach logistycznym, humanitarnym, jak i gospodarczym. Kluczowym wyzwaniem pozostaje przekształcenie obecnej mobilizacji kryzysowej w trwały impuls rozwojowy, który będzie służyć nie tylko odbudowie Ukrainy, ale również wzrostowi gospodarczemu i odporności całej Unii Europejskiej.

Nowa mapa inwestycyjna i przewagi regionów

Uczestnicy panelu zwracali uwagę na dynamiczne zmiany w krajobrazie inwestycyjnym w ostatnich latach oraz rosnącą, mimo trwającej wojny, rolę regionów przygranicznych jako perspektywicznych lokalizacji dla międzynarodowych partnerów.

Podkreślano znaczenie takich czynników, jak dostępność infrastruktury, doświadczenie w obsłudze operacji transgranicznych oraz rosnąca zdolność instytucjonalna regionów.

Zdaniem Khrystyny Zamuly, zastępczyni przewodniczącego lwowskiej administracji wojskowej, wojna zasadniczo zmieniła środowisko inwestycyjne w regionie lwowskim.  – Dziś funkcjonuje u nas ponad 200 relokowanych przedsiębiorstw, które nauczyły się działać w warunkach podwyższonego ryzyka. To doświadczenie buduje naszą realną przewagę. Regiony przygraniczne nie są już tylko obszarem tranzytowym – stają się przestrzenią integracji, wspólnego planowania i odpowiedzialności za bezpieczeństwo oraz rozwój. Podmioty, które zdecydują się wejść na ten rynek już teraz, zyskają strategiczną przewagę w procesie odbudowy Ukrainy  – zauważa przedstawicielka regionu lwowskiego.

Z kolei Małgorzata Jarosińska-Jedynak, członkini zarządu województwa podkarpackiego, podkreślała, że Podkarpacie jest dziś jedną z najbardziej obiecujących lokalizacji inwestycji w Europie Środkowo-Wschodniej. Region łączy strategiczne położenie na przecięciu kluczowych korytarzy transportowych oraz dostęp do wysoko wykwalifikowanych kadr.

Drogi, w szczególności droga ekspresowa S19, a także połączenia kolejowe, szybko się rozwijają. Skrócenie czasu transportu obniża koszty logistyczne i poprawia stabilność łańcuchów dostaw. To naturalna brama do rynku ukraińskiego, pozwalająca inwestorom działać bezpiecznie w ramach rynku UE, a jednocześnie przygotowywać się na przyszłe zaangażowanie w odbudowę Ukrainy. Region rozwija także zaawansowane specjalizacje, czego przykładem jest Dolina Dronowa. Już dziś jest to jeden z wiodących punktów w Europie w obszarze innowacji i sektorze lotniczym.

W kontekście nowej perspektywy finansowej UE, kluczowe będzie nie tylko pozyskiwanie środków, ale ich strategiczne wykorzystanie – w zgodzie z nowymi priorytetami Unii, takimi jak bezpieczeństwo, odporność, transformacja cyfrowa i zielona. Regiony przygraniczne muszą myśleć w kategoriach dużych, zintegrowanych projektów, które realnie wzmacniają ich rolę jako pomostu gospodarczego między UE a Ukrainą  – podsumowała przedstawicielka władz Podkarpacia.

Od logistyki kryzysowej do trwałych przewag konkurencyjnych

Doświadczenia zdobyte w czasie wojny – w szczególności w zakresie logistyki i zarządzania przepływami towarów – mogą stać się fundamentem długoterminowego rozwoju gospodarczego terenów i miast przygranicznych. Już dziś budują one swoją przyszłą rolę jako kluczowych centrów gospodarczych w powojennej architekturze współpracy z Ukrainą.

Perspektywę największego ośrodka logistycznego wprowadził Prezydent Rzeszowa Konrad Fijołek, podkreślając, że doświadczenie Rzeszowa jako hubu humanitarnego, medycznego, wojskowego i logistycznego należy przekuć w trwałe przewagi gospodarcze. Budujemy fundamenty, które pozwolą przekształcić tę rolę w centrum współpracy biznesowej i odbudowy Ukrainy.  Otrzymujemy liczne zapytania od firm z Korei, Kanady czy Stanów Zjednoczonych, zainteresowanych lokowaniem działalności w Rzeszowie i okolicach.  Jednym z pierwszych pytań, które padają, jest kwestia bezpieczeństwa – i nasza odpowiedź jest jednoznaczna: tak, jest bezpiecznie. Potwierdzają to realne decyzje podejmowane już po wybuchu wojny. Globalni liderzy branży lotniczej, tacy jak Boeing i Safran, uruchomili w regionie centra badawczo-rozwojowe.

Infrastruktura i ciągłość przepływów

Jednym z kluczowych tematów była potrzeba realizacji konkretnych projektów infrastrukturalnych oraz zapewnienia ciągłości przepływów towarowych między Unią Europejską a Ukrainą.

Uczestnicy wskazywali, że rozwój infrastruktury transportowej i logistycznej stanowi warunek konieczny dla zwiększenia skali zaangażowania biznesu w proces odbudowy.

Priorytetem są inwestycje w infrastrukturę graniczną – w szczególności modernizacja przejść granicznych i rozwój połączeń transportowych. To warunek zapewnienia ciągłości przepływów i zwiększenia atrakcyjności regionów dla inwestorów – podkreślał Denys Denyshchenko, zastępca przewodniczącego wołyńskiej administracji wojskowej.

Rola samorządów i współpracy transgranicznej

Istotnym elementem dyskusji była również rola władz regionalnych i lokalnych w budowaniu partnerstw polsko-ukraińskich oraz efektywnym wykorzystaniu środków unijnych.

Samorządy odgrywają kluczową rolę w inicjowaniu współpracy oraz tworzeniu warunków sprzyjających inwestycjom i rozwojowi gospodarczemu.

Jak zaznaczył Zbigniew Wojciechowski, przewodniczący Komisji Rozwoju Regionalnego i Współpracy Rozwojowej Sejmiku Województwa Lubelskiego – kluczowe jest nie tylko pozyskiwanie środków unijnych, ale ich strategiczne wykorzystanie we współpracy z partnerami ukraińskimi. Lubelskie jest partnerem 8 regionów ukraińskich stanowiących około połowę kraju. Regiony przygraniczne już dziś tworzą sieć powiązań, która może stać się fundamentem przyszłej integracji gospodarczej. 

Wyzwania sektorowe i potencjał gospodarczy

W trakcie warsztatu poruszono również kwestie sektorowe, w tym wyzwania związane z logistyką transgraniczną w sektorze rolno-przemysłowym.

Logistyka jest kluczowa – dziś infrastruktura działa na granicy przepustowości i stanowi główne wąskie gardło. Szybkość odbudowy Ukrainy będzie w dużej mierze zależeć od efektywności przepływów przez granicę. Ponadto biznes potrzebuje jasnych ram legislacyjnych, większej przewidywalności i przejrzystości  – podkreślił Sergiusz Horlach, reprezentujący Polsko-Ukraińską Izbę Gospodarczą.

Wsparcie europejskie i rola regionów UE

Dyskusja objęła także perspektywę europejską, w tym potrzebę bardziej ambitnego budżetu UE oraz dalszego wzmacniania wsparcia dla wschodnich regionów przygranicznych UE jako filarów odpornością dla całej Wspólnoty. Potrzeby tych regionów powinny zostać uwzględnione przy kształtowaniu przyszłej polityki spójności i współpracy terytorialnej Unii.

Konkurencyjność nie może istnieć bez spójności. Kluczowe jest zapewnienie stabilnych, wieloletnich ram finansowych oraz wzmocnienie podejścia terytorialnego, w którym regiony i samorządy mają realny wpływ na kierunki inwestycji – skonkludował Patrick Molinoz, wiceprzewodniczący regionu Burgundia-Franche-Comté oraz reprezentant Europejskiego Komitetu Regionów.

Ukraine Recovery Conference 2026

Organizowany przez MFiPR warsztat „Polish Border Regions – Europe’s Hub for Ukraine’s Reconstruction” stanowił element przygotowań do Ukraine Recovery Conference 2026. Jej piąta edycja odbędzie się 25–26 czerwca w Gdańsku. Program konferencji obejmie pięć kluczowych wymiarów tematycznych: integracji europejskiej, biznesu, samorządów, społeczeństwa oraz bezpieczeństwa, odzwierciedlających kompleksowe podejście do procesu odbudowy.

Podczas polskiej edycji Ukraine Recovery Conference szczególną rolę odegra wymiar biznesowy, skupiający przedsiębiorców z Polski, Ukrainy oraz innych państw. Będzie mu towarzyszyć część targowa, która umożliwi nawiązywanie konkretnych partnerstw inwestycyjnych w strategicznych sektorach gospodarki.  

MFiPR będzie zaangażowane w szczególności w dyskusje dotyczące polityki rozwoju regionalnego w kontekście odbudowy Ukrainy.