Z państw UE i z Ukrainy do USA przeniosło się aż 42 proc. jednorożców, czyli startupów wycenianych na co najmniej miliard dolarów. Według ekspertów i młodych przedsiębiorców jedną z głównych przyczyn jest bardziej przyjazne otoczenie prawne w Stanach Zjednoczonych, w tym system podatkowy. Wpływa na to także rozdrobnienie rynku europejskiego, utrudniony dostęp do kapitału oraz długotrwałe i kosztowne procedury transakcji międzynarodowych między startupem a inwestorem.

Nowe rozwiązanie europejskie

Aby zaradzić tej sytuacji i ułatwić inwestowanie w europejskie startupy na wczesnym etapie rozwoju, Unia Europejska wspiera inicjatywy przeznaczone dla początkujących firm. Jedną z nich jest projekt DeepSAFE, koordynowany przez polski akcelerator FundingBox oraz finansowany przez Komisję Europejską. Jego celem jest stworzenie uproszczonych mechanizmów inwestycyjnych, zmniejszenie barier prawnych i administracyjnych dla europejskich, w tym ukraińskich, startupów w pozyskiwaniu inwestycji. Elementem DeepSAFE jest instrument EU SCALE (European Simple Convertible Agreement for Loan to Equity), który został zaprezentowany na konferencji podczas szczytu „Accelerating Autonomy with European Frontiers”.

EU SCALE to prototypowe, znormalizowane we wszystkich państwach UE i Ukrainie narzędzie inwestycyjne, mające na celu znaczne przyspieszenie i obniżenie kosztów transakcji.  Dzięki temu  proces inwestowania w europejskie start-upy będzie bardziej sprawiedliwy i dostosowany do realiów i tempa globalnego rynku. To rozwiązanie stworzone z myślą o różniących się od siebie systemach 27 państw członkowskich UE oraz Ukrainy. Jest ono kształtowane przez konsorcjum ekspertów z całego kontynentu, przy koordynacji ze strony FundingBox.

Autorzy tej inicjatywy kładą szczególny nacisk na wsparcie regionu Europy Środkowo-Wschodniej, który uznawany jest za niedoinwestowany. Firmy, które są zainteresowane udziałem w projekcie DeepSAFE, mentoringiem oraz testowaniem nowych narzędzi finansowych mogą zgłosić się do naboru, który trwa tylko do 14 kwietnia 2026 r.

Polskie mechanizmy wsparcia – Team Poland   

Obecny na szczycie dyrektor Biura Polsko-Ukraińskiej Współpracy Rozwojowej w MFiPR Marcin Chruściel, zwrócił uwagę na dynamicznie rozwijającą się wymianę gospodarczą między Polską a Ukrainą. Z jednej strony jest coraz większe zainteresowanie polskich firm obecnością w Ukrainie, a z drugiej strony rosnąca liczba firm, w tym startupów, naszego sąsiada w Polsce. Świadczy o tym liczba firm utworzonych w Polsce przez obywateli Ukrainy, która od 2022 r. do 2025 r.  przekroczyła 120 tysięcy. Dyrektor M. Chruściel zaprezentował rządowe programy wsparcia finansowego i instytucjonalnego dla przedsiębiorstw zainteresowanych współpracą gospodarczą obu krajów. Programy te skupione są pod wspólną marką Team Poland. Zawierają ofertę dla firm w postaci preferencyjnych pożyczek, gwarancji, ubezpieczeń, organizacji misji gospodarczych i spotkań B2B oraz wsparcie w kontaktach z administracją w drugim kraju.

Przedstawiciel MFiPR szczególną uwagę poświęcił projektowi Polish-Ukrainian Startup Bridge, w ramach którego młodzi ukraińscy innowatorzy otrzymują w Polsce wsparcie, m.in. mentoringowe, prawne, możliwość korzystania z przestrzeni biurowej oraz ułatwiony dostęp do polskiego rynku kapitałowego. Od rozpoczęcia pierwszej edycji w 2018 r. z programu skorzystało już ponad 600 startupów z Ukrainy. Operatorem tego zadania jest Fundacja Fundusz Współpracy.

***

Szczyt „Accelerating Autonomy with European Frontiers (AAEF Summit)” odbywał się w Warszawie od 10 do 12 marca 2026 r.