Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych

Wyroby ciastkarskie

W przypadku wyrobów ciastkarskich sprzedawanych luzem (np. w sklepie, cukierni, piekarni) konsument ma prawo do informacji o: nazwie produktu, składzie oraz danych producenta (nazwa firmy albo imię i nazwisko), bez konieczności pytania o nie obsługi sklepu. Informacje te mają być dostępne (np. na wywieszce przy produkcie, w katalogu wyłożonym na ladzie, w opisie produktu wywieszonym w miejscu ogólnie dostępnym dla konsumenta). Kod QR może być podany dodatkowo, ale nie może być jedyną dostępną formą informacji o produkcie.

Nazwa

Dla wyrobów ciastkarskich nie ma „nazw prawnych” wynikających z przepisów, dlatego powinna być to nazwa zwyczajowa, akceptowana i zrozumiała dla konsumentów (np. sernik, szarlotka, ciasto drożdżowe) lub nazwa opisowa umożliwiająca poznanie charakteru produktu (np. ciastka biszkoptowe kakaowe z marmoladą owocową, wafle w polewie cytrynowej z nadzieniem truskawkowym). Nazwa handlowa (np. gwiazdki, maszynkowe, smerfusie, gumisie, itp.) jest niewystarczająca, gdyż nie precyzuje rodzaju produktu.

O „smaku cytrynowym” a może „cytrynowe”?

Jeśli smak ciastka pochodzi od użytego aromatu, a nie soku lub owocu, w nazwie należy podać informację np. „babka o smaku cytrynowym”. Aby w oznakowaniu użyć określenia np. „cytrynowe”, ilość składnika (np. soku cytrynowego) musi być wystarczająca do nadania smaku finalnemu produktowi.

Skład

Składniki powinny być wyszczególnione w kolejności malejącej (tj. od największego do najmniejszego udziału), a alergeny (np. jaja, mleko, orzeszki ziemne) wyróżnione za pomocą czcionki lub tła innego koloru lub innego stylu zapisu. W wykazie składników należy wymienić również składniki wchodzące w skład użytego składnika złożonego (np. czekolady, nadzienia jabłkowego, masy budyniowej). Podanie w składzie jedynie nazwy składnika złożonego (np. polewa czekoladowa) jest niewystarczające.

Skład produktu powinien potwierdzać informacje wskazane w nazwie lub zamieszczone na opakowaniu w formie opisu albo grafiki. Nazwy: śmietanka, masło, ser, jogurt są nazwami zarezerwowanymi dla przetworów mlecznych. Dlatego w składzie „ciasteczek maślanych” powinno znajdować się masło, a nie preparat o smaku maślanym lub miks na bazie mleka, śmietanki i tłuszczu roślinnego. W „serniku” powinien być ser, a nie analog sera.

Alkohol w wyrobach ciastkarskich - czy musi być dodatkowe ostrzeżenie?

Jeśli alkohol jest dodawany podczas produkcji wyrobów ciastkarskich (np. jako składnik ponczu, kremu lub masy), należy go wymienić w wykazie składników.

Zalecaną praktyką jest zamieszczenie w oznakowaniu wyrobu ciastkarskiego (zarówno opakowanego, jak i sprzedawanego luzem) dodatkowego, dobrowolnego komunikatu o obecności alkoholu w produkcie. Informacja ta jest szczególnie pożądana w przypadku niektórych „wrażliwych” grup konsumentów (np. dzieci, kobiet w ciąży).

Dodatkowe, dobrowolne informacje

Producencie, jeśli chcesz wyróżnić swoje produkty dodatkową informacją „bez konserwantów” pamiętaj, że wyrób finalny nie może zawierać dodanych substancji konserwujących, również tych pochodzących z innych użytych składników złożonych (np. polewy, nadzienia).

Wyniki ostatniej kontroli

Podczas ostatniej kontroli IJHARS kontrolą objęła 63 podmioty. Nie wniesiono zastrzeżeń do cech organoleptycznych.

W ponad połowie podmiotów (58,7 %) stwierdzono nieprawidłowości, m. in.:

• w zakresie parametrów fizykochemicznych (w 33,6 % skontrolowanych partii); dotyczyły one najczęściej niewłaściwej zawartości składników odżywczych (tłuszczu, cukrów, białka i soli) oraz obecności niedeklarowanej w składzie substancji konserwującej (kwasu sorbowego, kwasu benzoesowego i jego soli),
• najwięcej uwag dotyczyło oznakowania wyrobów ciastkarskich (45,8 % skontrolowanych partii).

Najistotniejsze nieprawidłowości w oznakowaniu wyrobów ciastkarskich to:

• stosowanie wyłącznie nazwy fantazyjnej, np. „Bitki z makiem”, „Krajanka serowa”, „Maszynkowe”, „Miodowe kwiatki”, uniemożliwiającej rozpoznanie charakteru produktu;
• użycie nazwy nieadekwatnej do zastosowanych składników, np. „Jagodzianka”, podczas gdy zamiast jagód dodawano marmoladę wieloowocową o smaku jagodowym, „Wafle z nadzieniem śmietankowym” gdzie zamiast śmietanki użyto kremu na bazie mleka i mleka w proszku; podanie w nazwie informacji „maślany”, gdy zamiast masła zastosowano margarynę;
• brak wymienienia alergenów, np. lecytyny sojowej, serwatki w proszku lub brak odniesienia w nazwie składnika do źródła alergenu, np. podano samo wyrażenie „mąka” bez dookreślenia „pszenna”, „orzechy” zamiast „orzeszki ziemne”, brak wyróżnienia za pomocą czcionki składników alergennych, np. określenia „pszenna”,
• zamieszczenie znaku graficznego i napisu „Produkt polski” sugerującego polskie pochodzenie wyrobu, podczas gdy nie potwierdzono polskiego pochodzenia w przypadku zastosowanej margaryny i cukru.

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, wydane zostały sankcje przewidziane obowiązującymi przepisami prawa.