Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych

Informacje dostępne w lokalu

W lokalu gastronomicznym każdy konsument powinien bez problemu znaleźć nazwy oferowanych dań oraz informacje o ich składzie. Mogą być one przedstawione w różnej formie, np. karty menu, folderu, katalogu czy tablicy. Muszą być jednak zawsze bezpośrednio dostępne dla każdego gościa - bez konieczności pytania obsługi. Odsyłanie do aplikacji czy strony internetowej (np. za pomocą kod QR) w celu zapoznania się z wykazem składników nie jest wystarczającym źródłem informacji.

Nazwa powinna zawierać krótki opis umożliwiający poznanie rzeczywistego charakteru oferowanej potrawy. Podawanie jedynie ogólnych lub fantazyjnych określeń (takich jak „specjalność szefa kuchni” czy „burger”) nie jest wystarczające, ponieważ nie informuje konsumenta o rodzaju dania.

Skład produktu to nie tajemnica – masz prawo wiedzieć, co kupujesz! Wykaz składników powinien obejmować wszystkie składniki dania z uwzględnieniem składów poszczególnych komponentów złożonych (np. sosu czy sałatki). Składniki powinny być uszeregowane w kolejności malejącej, tj. od składnika o największym udziale do składnika o najmniejszym udziale, a alergeny powinny być odpowiednio wyróżnione.

Wyniki kontroli

IJHARS sprawdziła jakość różnych produktów oferowanych przez 100 lokali typu fast food, prowadzących działalność na terenie całego kraju. Kontrole skoncentrowane były na analitycznym wykrywaniu zafałszowań, stwierdzaniu ewentualnej „podmiany asortymentowej” (czyli stosowania zamienników deklarowanych surowców), a także ocenie prawidłowości udostępniania informacji o oferowanych daniach w miejscu sprzedaży. W większości z kontrolowanych lokali (68,0 %) stwierdzono nieprawidłowości.

Cechy organoleptyczne oferowanych produktów nie budziły większych zastrzeżeń inspektorów. Z uwagi na nietypowy smak i zapach napoju truskawkowego oraz brak składnika deklarowanego w menu (pestek słonecznika) zakwestionowano 2 partie (2,7 %).

Przeprowadzone badania laboratoryjne i weryfikacja oznakowania wykazały jednak szereg istotnych nieprawidłowości naruszających interesy konsumentów.

W zakresie parametrów fizykochemicznych zakwestionowano 8,9 % partii poddanych kontroli. Ujawniono m.in. obecność składników niedeklarowanych (surowców mięsnych) lub niedozwolonych składników (np. tłuszczu roślinnego w „bitej śmietanie”).

W 59,5 % partii stwierdzono nieprawidłowości w zakresie znakowania, dotyczące przede wszystkim składu i nazewnictwa oferowanych dań. Kwestionowano m. in.:

• niewyszczególnienie wszystkich użytych surowców, w tym alergenów i komponentów składników złożonych lub wymienianie składników, których nie użyto przy przygotowywaniu potrawy,
• brak bezpośredniej dostępności wykazu składników dla klientów,
• rozbieżności między informacjami udostępnianymi konsumentom, a faktycznie użytymi składnikami (np. zamiast deklarowanego sera „Feta” i „Mozzarella” użyto odpowiednio sera sałatkowo-kanapkowego i wyrobu seropodobnego),
• niewłaściwe nazewnictwo składników (np. „cheddar” dla „plastrów o smaku cheddara” czy niezrozumiałe określenie „topping wieprzowy”),
• brak pełnej nazwy opisowej potrawy pozwalającej na jej właściwe scharakteryzowanie (np. podanie jedynie „koperta z jabłkiem” czy „meksykańska wołowina”) lub stosowanie niezrozumiałych nazw dań w języku angielskim.

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, wydane zostały sankcje przewidziane obowiązującymi przepisami prawa

Podsumowanie i wnioski

Konsumenci powinni mieć bezpośredni dostęp do pełnej charakterystyki wybieranych dań, a skład oferowanych potraw powinien być zgodny z przedstawioną deklaracją. Stwierdzone uchybienia świadczą o braku skutecznego nadzoru nad procesem przygotowania dań i nierzetelnym opracowywaniu informacji dla konsumenta. Wynika to z nieznajomości obowiązujących przepisów lub świadomego ich nieprzestrzegania przez pracowników lokali gastronomicznych.

Mając na uwadze utrzymujący się wysoki odsetek nieprawidłowości oraz konieczność zapewnienia wysokiego poziomu ochrony konsumentów, uzasadnione jest systematyczne prowadzenie kontroli w placówkach gastronomicznych uwzględniających wykrywanie zafałszowań oraz weryfikację prawidłowości przekazywania informacji o oferowanych daniach. IJHARS będzie więc kontynuowała swoją misję kontrolno-edukacyjną, aby konsumenci otrzymywali produkty zgodne z deklaracją w miejscu sprzedaży.

Materiał video