Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych

Kontrola koncentrowała się na jakości produktów pochodzących głównie z importu z takich krajów jak Chiny, Ukraina czy Turcja. Objęła ona także produkty pochodzące z innych państw członkowskich UE, przede wszystkim z Niemiec i Niderlandów. Kontrolą objęto zarówno produkty oferowane w sklepach stacjonarnych, jak i w sklepach internetowych.

Jakie są najistotniejsze informacje w oznakowaniu produktów dla konsumenta dokonującego zakupów wyrobów ciastkarskich i cukierniczych?

Nazwa produktu powinna umożliwiać poznanie rzeczywistego charakteru produktu; może być to nazwa zwyczajowa (np. „herbatniki”, „wafle”) dla produktów bez nadzienia lub polewy. Jeśli nazwa zwyczajowa nie istnieje lub nie jest stosowana, podaje się nazwę opisową środka spożywczego (np. „ciasteczka z nadzieniem o smaku waniliowym i kawałkami czekolady” lub „żelki kwaśne o smaku truskawkowym”). Za niewystarczające uznaje się wskazanie ogólnej grupy towarowej w nazwie (np. „słodycze”) lub podanie niepełnej nazwy opisowej produktu (np. „żelki yuzu”). Nazwa ta jest nieprawidłowa ze względu na zastosowanie w nazwie terminu „yuzu” odnoszącego się do egzotycznego owocu, nieznanego szerszej grupie konsumentów w Polsce).

Wykaz składników obejmuje wszystkie składniki, które wymienia się w kolejności malejącej według masy w momencie ich użycia, co oznacza, że rozpoczyna się od składnika, którego jest najwięcej, a kończy na tym, którego jest najmniej. Istotne jest, aby składniki alergenne zostały wyróżnione w wykazie składników, tak by odróżniały się od reszty składników (np. orzechy, mleko w proszku, mąka pszenna).

Należy pamiętać, że jeżeli w nazwie produktu podkreślono obecność składnika lub składnik jest wyeksponowany w formie obrazu lub grafiki umieszczonych na opakowaniu, to w wykazie składników lub w nazwie powinien zostać wskazany procentowy udział użytego składnika. IJHARS kwestionuje brak precyzyjnego wskazania procentowej zawartości składnika (np. „ilość nie mniejsza niż … %”).

W przypadku dodatków do żywności pełniących określoną funkcję technologiczną w wyrobie gotowym należy podać nazwę tej funkcji technologicznej, a następnie szczegółową nazwę substancji dodatkowej lub jej numer „E” (np. substancja spulchniająca: E 500).

Wyniki ostatniej kontroli

IJHARS skontrolowała wyroby ciastkarskie i różnego rodzaju wyroby cukiernicze, wśród których najliczniejszą grupę stanowiły cukierki, żelki i galaretki, ale pod lupą IJHARS znalazły się również popularne wśród najmłodszych lizaki i gumy. Skontrolowano 80 podmiotów, w tym 70 sklepów stacjonarnych i 10 internetowych, stwierdzając nieprawidłowości w ponad połowie z nich – 43 sklepach stacjonarnych i 7 internetowych.

Stwierdzono stosunkowo dużo nieprawidłowości dotyczących cech organoleptycznych oferowanych produktów cukierniczych. Nieprawidłowości ujawniono w 23,8 % skontrolowanych partii w sklepach stacjonarnych.

Zastrzeżenia dotyczyły wyglądu produktów w zakresie konsystencji i kształtu, a także niewłaściwej barwy powierzchni wyrobów.

W odniesieniu do parametrów fizykochemicznych zakwestionowano ogółem 11,8 % partii wyrobów cukierniczych i ciastkarskich.

Nieprawidłowości w zakresie parametrów fizykochemicznych dotyczyły:

• w wyrobach ciastkarskich oferowanych przez sklepy stacjonarne:

- niezgodnej z deklaracją podaną na opakowaniu zawartości składników odżywczych (cukrów ogółem i tłuszczu),

- wykrycia obecności niedeklarowanych w oznakowaniu barwników np. E 124 (czerwień koszenilowa A),

• w wyrobach cukierniczych oferowanych przez sklepy stacjonarne i internetowe:

- niezgodnej z deklaracją podaną na opakowaniu zawartości składników odżywczych (np. zawyżonej lub zaniżonej zawartości cukrów ogółem w lizakach, gumach, żelkach),

- wykrycia obecności niedeklarowanych w oznakowaniu barwników np. E 133 (błękit brylantowy FCF) w żelkach,

Najwięcej nieprawidłowości – ogółem 52,9 % – stwierdzono w zakresie znakowania zarówno w sklepach stacjonarnych, jak i internetowych, w których kwestionowano m.in.:

• w wyrobach ciastkarskich:

- wskazywanie różnych nazw produktów na stronie internetowej i w oznakowaniu produktu (np. „chocolate original”, co wskazywało na użycie czekolady, podczas gdy w oznakowaniu produktu użyto określenia „chocolate flavour”, które odnosi się do czekoladowego smaku) lub na opakowaniu i etykiecie cenowej (np. „ciastka czekoladowe” zamiast „ciastka z nadzieniem
o smaku czekoladowym”),

- brak wskazania procentowej zawartości składnika podkreślonego w nazwie (np. batatów, kakao) lub podanie informacji o procentowej zawartości składnika w sposób nieprecyzyjny „ilość nie mniejsza niż 4,7 %”,

- podanie niepełnej informacji o składnikach odżywczych (np. pominięcie informacji o składnikach mineralnych i witaminach, które wykazano w składzie),

• w wyrobach cukierniczych:

- brak nazwy produktu w języku polskim, niewłaściwe tłumaczenie nazwy na język polski lub wskazanie dwóch różnych nazw produktu, na opakowaniu i stronie internetowej,

- nieprawidłowy sposób podawania w wykazie składników informacji o kategoriach zastosowanych substancji dodatkowych (np. „substancje zakwaszające” zamiast „kwasy”; „koloryzujące środki spożywcze” zamiast „barwniki”) lub wskazanie w wykazie nieistniejących kategorii substancji dodatkowych (np. „barwniki naturalne”),

- podanie niezgodnej ze stanem faktycznym informacji w zakresie składu produktu (np. grafika sugerująca zawartość owocu przy jego braku w produkcie).

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami zastosowano sankcje przewidziane obowiązującymi przepisami prawa żywnościowego.

materiał video