Zdjęcie: EUSBSR Annual Forum 2026 - EUSBSR

W dniach 11-13 maja 2026 roku w stolicy Estonii, Tallinie,  odbyło się 17 Forum Strategii UE dla Regionu Morza Bałtyckiego (EUSBSR Annual Forum). Program Forum koncentrował się na analizie zagadnienia odporności (resilience) w regionie.

Podczas 17. Dorocznego Forum EUSBSR uczestnicy dyskutowali o wzmacnianiu odporności Regionu Morza Bałtyckiego w obliczu wyzwań klimatycznych, środowiskowych, demograficznych, gospodarczych, bezpieczeństwa oraz niestabilności geopolitycznej.

Niezależnie od szczegółowej tematyki czterech głównych debat panelowych oraz szerokiego spektrum zagadnień obejmowanych przez sieć współpracy Strategii Unii Europejskiej dla Regionu Morza Bałtyckiego, wnioski z dyskusji koncentrowały się głównie wokół bezpieczeństwa jako kluczowego wymiaru odporności regionu. Jest to zrozumiałe w kontekście obecnych niepewności geopolitycznych, z jakimi mierzy się Region Morza Bałtyckiego.

Całość spotkania rozpoczęła się od wystąpienia Pana Igora Taro – Ministra Spraw Wewnętrznych Estonii, który jasno nakreślił kierunek, w jakim Europa powinna aktualnie podążać. Szczególnie Region Morza Bałtyckiego, doświadczający obecnie wzmożonej ilości cyberataków, musi budować spójną strategię działania dla regionów. Według Ministra NATO nie będzie reagować na taką formę ataków, uznając je za problem regionalny, dlatego też to właśnie polityka regionalna powinna przeciwdziałać tego typu zagrożeniom. Rozwój odporności w Regionie buduje naszą pozycję w całej Europie i daje nam szansę na bezpieczeństwo, którego bezsprzecznie bardzo potrzebujemy w obecnej sytuacji geopolitycznej.

W kolejnym wystąpieniu Pan Toomas Hendrik Ilves – prezydent Estonii w latach 2006-2016, podkreślił, że odporność to nie tylko budowanie wspólnej armii, ale też poprawa bezpieczeństwa infrastruktury, uniezależnienie się Regionu od dostaw i cen energii oraz rozwój lokalnie nowych technologii z naciskiem na udział rozwiązań w oparciu o sztuczną inteligencję.

Zdjęcie: Andras Kralla  EUSBSR ANNUAL FORUM 2026

Choć bezpieczeństwo jest dziś postrzegane jako jeden z najważniejszych priorytetów, Strategia dąży do wzmacniania odporności Regionu Morza Bałtyckiego w sposób kompleksowy i całościowy. Aktualizacja Planu Działania, przekazanego do Komisji Europejskiej do zatwierdzenia, stanowi odpowiedź na najważniejsze wyzwania stojące przed regionem. Obejmują on nie tylko dynamicznie zmieniające się uwarunkowania bezpieczeństwa, lecz także coraz bardziej złożone zagrożenia wieloczynnikowe, takie jak postępujące zmiany klimatu i utrzymująca się presja na środowisko, zmiany demograficzne oraz wyzwania związane z zieloną i cyfrową transformacją.

Główne panele dyskusyjne obejmowały tematycznie następujące zagadnienia: 

• Bezpieczeństwo i niepewność geopolityczna (Security & Geopolitical Uncertainties)
• Zmiana klimatu i środowisko Morza Bałtyckiego (Climate Change & Environment of the Baltic Sea)
• Zmiany demograficzne i konkurencyjność regionu (Demographic shifts & Regional Competitveness)
• Zarządzanie, wdrażanie i finansowanie (Governance, Implementation & Financing)

Zdjęcie: Andras Kralla  EUSBSR ANNUAL FORUM 2026

Oprócz debat panelowych na wysokim szczeblu zorganizowano również równoległe sesje dla mniejszych grup uczestników, które umożliwiły bardziej pogłębione dyskusje na temat konkretnych zagadnień, takich jak:

• zdrowe starzenie się społeczeństwa i zarządzanie zasobami ludzkimi,
• polityka innowacyjna,
• łagodzenie skutków zmian klimatu i adaptacja miast do tych zmian,
• mobilność miejska,
• regionalne systemy żywnościowe.

Podczas sesji nie tylko prezentowano przykłady udanej współpracy w Regionie Morza Bałtyckiego, lecz także ukazywano szerokie grono podmiotów zaangażowanych we wdrażanie Strategii UE dla Regionu Morza Bałtyckiego.

Łącznie w wydarzeniu wzięło udział ponad 700 uczestników przedstawicieli administracji, nauki, biznesu i organizacji regionalnych, potwierdzając silne zainteresowanie współpracą ponadnarodową w Regionie Morza Bałtyckiego. Poza Państwami zrzeszonymi w ramach EUSBSR  uczestnikami wydarzenia byli także przedstawiciele Norwegii i Ukrainy.

Zdjęcie: Nasibeh Hedayati, EUSBSR ANNUAL FORUM 2026

Z ramienia Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w wydarzeniu wzięły udział 3 delegatki uczestnicząc także w wydarzeniach współistniejących w ramach forum tj:

• wsparcie obsługi stoiska informacyjnego Obszaru Tematycznego Innowacje 
• Posiedzenie Grupy Sterującej Obszaru Tematycznego Innowacje

Podczas delegacji prezentowano zaangażowanie Polski w realizację Strategii UE dla Regionu Morza Bałtyckiego, wzmacniano i rozwijano sieci roboczych kontaktów z Koordynatorami poszczególnych Obszarów Tematycznych oraz Narodowymi Koordynatorami Strategii UE dla Regionu Morza Bałtyckiego, a także przedstawicielami instytucji zaangażowanych w realizację Strategii oraz interesariuszami Regionu, jak również pogłębiano praktyczną i teoretyczną wiedzę związaną ze Strategią UE dla Regionu Morza Bałtyckiego na potrzeby rzetelnej i efektywnej realizacji projektu PACINNO-3, zwłaszcza w perspektywie potencjalnego przedłużenia projektu na kolejne lata.

W ramach 17. Forum SUERMB odbył się także panel dyskusyjny pn. Sovereign intelligence – strengthening Baltic resilience through AI local value z udziałem dwóch polskich ekspertów: Pana Prof. Piotra Senkusa w roli moderatora panelu oraz Pana Raimundas Tuminauskas (PCSS, Poznań) w roli panelisty. Odnotowano wysoki poziom uczestnictwa w panelu (ok. 100 uczestników stacjonarnych). Panel miał interaktywny i przystępny charakter. W toku dyskusji wyeksponowano przykłady lokalnych rozwiązań sztucznej inteligencji w Regionie Morza Bałtyckiego, takich jak Piast AI, Tilde AI czy Mistral AI. Podkreślono również zasoby i możliwości polskiej infrastruktury informatycznej udostępnianej nieodpłatnie polskim badaczom przez PCSS.