Ustawa kompleksowo porządkuje zasady stosowania w Polsce unijnych i krajowych sankcji. Dotychczas przepisy były rozproszone w różnych aktach prawnych, co utrudniało ich stosowanie, szczególnie przedsiębiorcom. Nowe przepisy jasno określają kompetencje organów oraz zasady ich współpracy. Ustawa tworzy przejrzysty system krajowych środków ograniczających, w tym wprowadza nową przesłankę pozwalającą na wpis na listę sankcyjną - za ingerencję i manipulację informacjami wymierzoną w bezpieczeństwo narodowe. Projekt określa też kary za naruszanie i obchodzenie sankcji.

Najważniejsze rozwiązania

• Ustawa jasno określa, które organy odpowiadają za poszczególne rodzaje sankcji oraz za kontrolę ich przestrzegania.
• Ustawa ma charakter horyzontalny i obejmuje wszystkie unijne reżimy sankcyjne (obecnie ponad 40), a także sankcje wprowadzane w przyszłości.
  • Dzięki temu pojedyncza zmiana unijnych sankcji nie będzie wymagać każdorazowej zmiany polskiej ustawy.
• Przepisy wprowadzają także krajowe środku ograniczające.
  • Wobec osób i podmiotów wpisanych na listę prowadzoną przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji mogą być stosowane m.in.: zamrożenie środków finansowych i majątku, zakaz udostępniania im pieniędzy lub majątku, uznanie pobytu cudzoziemca w Polsce za niepożądany, wykluczenie z określonych postępowań dotyczących zamówień publicznych.
• Projekt wprowadza nową przesłankę, tzw. przesłankę FIMI, w ramach środków krajowych, zgodnie z którą podstawą wpisania na listę będzie bezpośrednie lub pośrednie wspieranie obcej ingerencji i manipulacji w środowisku informacyjnym wymierzoną w bezpieczeństwo narodowe.

• Zgodnie z nowymi regulacjami odpowiedzialność karna będzie grozić m.in. za udostępnianie majątku osobom objętym sankcjami, niezamrożenie ich środków, ukrywanie majątku, nielegalny obrót towarami objętymi sankcjami oraz świadczenie usług wbrew zakazom.
  • W najpoważniejszych przypadkach grozi do 12 lat pozbawienia wolności.
  • Projekt przewiduje także administracyjne kary pieniężne za naruszenie sankcji.
• Przy Ministrze Spraw Zagranicznych działać ma Zespół ds. Środków Ograniczających, który będzie koordynował działania organów, wymianę informacji i realizację unijnych sankcji.
• Minister Funduszy i Gospodarki będzie koordynował współpracę administracji z przedsiębiorcami oraz prowadził system informacji o wpływie sankcji na działalność gospodarczą.

Nowe przepisy wejdą w życie po upływie 30 dni od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.