Projekt zakłada umorzenie starych zobowiązań wobec ZUS. Chodzi o należności dotyczące składek powstałych przed 1 stycznia 1999 r., czyli przed reformą systemu ubezpieczeń społecznych. Rozwiązanie ma zakończyć kosztowne i mało skuteczne postępowania egzekucyjne związane z tymi należnościami. Nowe przepisy są elementem działań deregulacyjnych rządu.

Zadłużenie wobec ZUS sprzed 1999 r. od lat jest trudne do wyegzekwowania. W wielu przypadkach wpłaty nie zmniejszają znacząco głównej kwoty długu, ponieważ są przeznaczane przede wszystkim na odsetki i koszty egzekucji. Według szacunków, w ciągu 10 lat dalsze dochodzenie tych należności kosztowałoby ok. 135 mln zł, przy wpływach szacowanych na ok. 13,9 mln zł.

Najważniejsze rozwiązania

• Należności dotyczące składek społecznych powstałych przed 1 stycznia 1999 r. zostaną umorzone z mocy prawa.
  • Oznacza to, że nie będzie trzeba składać wniosku w tej sprawie ani przechodzić indywidualnego postępowania w ZUS.
• Razem z główną kwotą zadłużenia zostaną umorzone m.in. odsetki za zwłokę, dodatkowe opłaty, koszty upomnienia i koszty egzekucyjne. Wygaśnie także zabezpieczenie długu, np. hipoteka lub zastaw.
• Zakończone zostają postępowania egzekucyjne.
  • Postępowania dotyczące należności objętych ustawą zostają umorzone. ZUS przekaże informacje o umorzonych należnościach organom egzekucyjnym, a także syndykom, sądom i osobom prowadzącym postępowania restrukturyzacyjne.

• Informacja o umorzeniu trafi na indywidulany profil PUE ZUS, czyli internetowy serwis, przez który można załatwiać sprawy w ZUS.
  • Osoby, które nie mają takiego profilu, otrzymają zawiadomienie na ostatni adres do korespondencji zgłoszony w ZUS. Będzie można również otrzymać zaświadczenie potwierdzające umorzenie należności.
• Osoby, dla których zachowanie należności może mieć znaczenie, np. przy ustalaniu przyszłych uprawnień emerytalnych lub kapitału początkowego, będą mogły zrezygnować z umorzenia. Po otrzymaniu zawiadomienia od ZUS będą miały na to 30 dni.

Nowe przepisy mają wejść w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po 5 miesiącach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.