Projekt wzmacnia prawa pacjenta i zwiększa ochronę przed pseudomedycyną. Nowe przepisy mają skuteczniej przeciwdziałać niebezpiecznym praktykom oraz rozszerzyć uprawnienia Rzecznika Praw Pacjenta. Chodzi m.in. o walkę z oferowaniem niesprawdzonych metod leczenia i działalnością osób podszywających się pod specjalistów medycznych. Zmiany mają także ograniczyć działalność osób i firm wykorzystujących niewiedzę pacjentów do sprzedaży terapii oraz usług o niepotwierdzonej skuteczności.

Najważniejsze rozwiązania

• Rzecznik Praw Pacjenta otrzymuje nowe uprawnienia umożliwiające szybsze i skuteczniejsze reagowanie na przypadki naruszania praw pacjentów. Rzecznik będzie mógł:
  • prowadzić postępowania także wobec podmiotów działających bez wymaganego wpisu do rejestru działalności leczniczej;
  • wydawać publiczne ostrzeżenia o praktykach, które mogą zagrażać zdrowiu lub życiu pacjentów;
  • w sytuacjach pilnych wydać tzw. decyzję tymczasową, czyli natychmiastowy nakaz zaprzestania niebezpiecznych działań jeszcze przed zakończeniem formalnego postępowania.

• Zwiększone zostają kary finansowe za naruszanie zbiorowych praw pacjentów:
  • maksymalna kara wzrośnie z 500 tys. zł do 1 mln zł;
  • kara za brak współpracy z Rzecznikiem Praw Pacjenta wzrośnie z 50 tys. zł do 100 tys. zł.

• Wprowadzone przepisy określają, co jest tzw. praktyką pseudomedyczną, czyli działaniem polegającym m.in. na:
  • oferowaniu „leczenia” przez osoby bez kwalifikacji medycznych;
  • promowaniu metod, które nie mają potwierdzenia naukowego;
  • zniechęcaniu pacjentów do korzystania z leczenia zgodnego z aktualną wiedzą medyczną.

• Zakazane będzie przypisywanie właściwości leczniczych metodom, które nie są świadczeniami zdrowotnymi, np. niesprawdzonym terapiom reklamowanym jako skuteczne leczenie chorób.
• Nowe przepisy obejmą również przypadki tzw. medycznej dezinformacji, jeśli są związane z osiąganiem korzyści majątkowych lub osobistych.
  • Chodzi m.in. o publiczne rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji o leczeniu lub zniechęcanie do terapii opartych na wiedzy medycznej.

• Rzecznik Praw Pacjenta będzie publikował swoje decyzje dotyczące naruszeń praw pacjentów oraz praktyk pseudomedycznych.
  • Publikowane materiały będą pozbawione danych osobowych i informacji pozwalających zidentyfikować pacjentów.
• Rozszerzone zostają uprawnienia Rzecznik Praw Pacjenta do udziału w postępowaniach cywilnych dotyczących praw pacjenta, w tym również w sprawach związanych ze śmiercią pacjenta podczas leczenia lub na skutek braku właściwej pomocy medycznej.

Nowe przepisy mają wejść w życie po 3 miesiącach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.