Równocześnie z Konferencją Odbudowy Ukrainy w Gdańsku odbył się Szczyt Wschodniej Flanki z udziałem prezydentów Litwy i Rumunii oraz premierów Finlandii, Estonii, Łotwy, Szwecji. W rozmowach uczestniczyli także przedstawiciele instytucji europejskich.

Polska od lat nalegała, aby obrona wschodniej flanki była odpowiedzialnością całej UE. Dlatego dziś w tym gronie rozmawialiśmy z szefową Komisji Europejskiej i komisarzem ds. obrony

- powiedział Premier Donald Tusk podczas wspólnego oświadczenia liderów państw wschodniej flanki.

Podkreślił również znaczenie utrzymania silnych więzi transatlantyckich oraz współpracy obronnej ze Stanami Zjednoczonymi.

Nie mamy wątpliwości, że obecność i współpraca z USA dobrze służy bezpieczeństwu Europy i państw wschodniej flanki

 - powiedział szef rządu.

Szczyt w Gdańsku to kolejne spotkanie liderów państw. Pierwsze odbyło się w Helsinkach w 2025 roku.

Ustanowiliśmy ten format wspólnie wraz z krajami flanki wschodniej w zeszłym roku w Helsinkach. W tej chwili spotykamy się po raz drugi i ważne jest, abyśmy kontynuowali te prace

- powiedział Premier Finlandii Petteri Orpo.

Celem spotkań przywódców wschodniej flanki jest koordynacja działań i polityki państw regionu zagrożonych przez agresywne działania Rosji.

Podzielamy bez wyjątku opinię, że sytuacja jest bardzo niestabilna. Można spodziewać się rozmaitego typu eskalacji w najbliższych tygodniach i miesiącach. Będziemy chcieli przygotować się jako grupa państw bezpośrednio wystawionych na to ryzyko, bo graniczących z Rosją, Białorusią, Ukrainą

- ostrzegał Prezes Rady Ministrów.

Premier Rumunii Nicușor Dan podkreślił, że jedność powinna dotyczyć północy i południa, powinna sięgać od wschodu do zachodu i obejmować także basen Morza Czarnego.

Potrzebne są nam mechanizmy niezbędne do planowania i przygotowania obywateli. Robimy coś więcej niż ochrona terytorium. Chronimy zasady, które łączą nasze kraje. Bezpieczeństwo flanki stanowi o naszym bezpieczeństwie. Nie odwlekajmy tego.

- powiedział Prezydent Litwy Gitanas Nauseda.

Podkreślono też wkład poszczególnych państw w działania obronne.

Szwedzkie władze wciąż działają w sposób zdecydowany wobec floty cieni, podtrzymując prawo międzynarodowe. Bronimy zasobów morskich znajdujących się na flance wschodniej, na Morzu Bałtyckim

- mówił Premier Szwecji Ulf Kristersson.

Stwierdził, że „potrzebujemy siły, aby zapewnić pokój”, a flanka wschodnia pokazuje, jak to robić.

Polska pozostaje jednym z liderów wśród państw pod względem poziomu wydatków przeznaczanych na obronę i bezpieczeństwo, co znacząco umacnia nasze relacje z Amerykanami.

Na obronę bezpośrednio i na rzeczy związane z obroną to będzie 7%, więc udział rzeczywiście bardzo duży, bardzo solidny

- powiedział Donald Tusk

Podnoszenie nakładów na obronność jest istotne we wszystkich państwach regionu.

Ostatnie 6 miesięcy to czas podejmowania wielu ważnych działań dla wzmocnienia obronności i bezpieczeństwa. 5,4% PKB to jest poziom wydatków Estonii na obronność

- deklarował Premier Estonii Kristen Michal.

Kraje położone na flance wschodniej ponoszą największy ciężar inwestycji w obronność na rzecz całej Europy.

Te kraje przeznaczają największą część swojego PKB na obronność, biorąc odpowiedzialność za bezpieczeństwo całego regionu. Jeśli spojrzeć na program SAFE, to 76 mld euro z tego projektu wykorzystują właśnie kraje flanki wschodniej. To dzieje się w imię solidarności całej Europy

- mówił komisarz Andrius Kubilius.

Na potrzebę zaangażowania i podjęcia wysiłku finansowego na rzecz bezpieczeństwa Europy i solidarności wskazali wszyscy uczestnicy spotkania.

Państwa sygnatariusze przyjęły wspólną deklarację, w której podkreśliły konieczność dalszego, szerokiego wsparcia dla Ukrainy – militarnego, finansowego i politycznego – oraz poparły jej integrację ze strukturami euroatlantyckimi. Zadeklarowano również rozwój wspólnych projektów obronnych, modernizację infrastruktury oraz zwiększanie wydatków na bezpieczeństwo.

Spotkanie w Gdańsku zakończyło się potwierdzeniem jedności i solidarności państw wschodniej flanki oraz pełnego wsparcia ze strony Unii Europejskiej dla działań wzmacniających bezpieczeństwo regionu.

Deklaracja Gdańska