Prawo dla bezpieczeństwa. Konkretne działania wzmacniające ochronę obywateli
22.05.2026
Bezpieczeństwo obywateli zaczyna się od skutecznego prawa i sprawnie działających instytucji państwa. Tegoroczny Dzień Wymiaru Sprawiedliwości, obchodzony 23 maja pod hasłem „Prawo dla bezpieczeństwa”, jest okazją do pokazania konkretnych rozwiązań Ministerstwa Sprawiedliwości służących bezpieczeństwu obywateli w codziennym życiu.
Bezpieczeństwo w przestrzeni publicznej
Bezpieczeństwo publiczne zaczyna się od jasnego sygnału, że państwo reaguje stanowczo wobec przemocy i agresji. Dlatego resort sprawiedliwości wprowadził przepisy wzmacniające ochronę funkcjonariuszy publicznych, ratowników medycznych oraz obywateli podejmujących interwencję.
Najważniejsze rozwiązania to:
- za atak na ratownika medycznego, policjanta, strażaka, strażnika miejskiego lub osobę ratującą innych grozi kara od 3 miesięcy do 5 lat więzienia,
- taką samą ochroną jak funkcjonariusze publiczni objęto również obywateli podejmujących interwencję w obronie innych osób,
- każda osoba znieważona podczas interwencji będzie traktowana jak funkcjonariusz publiczny, a sprawą – po złożeniu wniosku pokrzywdzonego – zajmie się prokuratura,
- za agresywne zachowanie w miejscu publicznym, np. w szpitalu czy urzędzie, grozi kara aresztu, ograniczenia wolności, grzywny od 1000 do 5000 złotych lub 1000 złotych mandatu.
- w przypadku zatrzymania sprawcy na gorącym uczynku po ataku w szpitalu, przychodni, urzędzie lub podczas akcji medycznej policja będzie miała obowiązek doprowadzenia go do sądu, który rozpozna sprawę w trybie przyspieszonym.
Więcej na ten temat: Surowsze kary za ataki na ratowników, policjantów i strażaków. Nowe przepisy już obowiązują! - Ministerstwo Sprawiedliwości - Portal Gov.pl
Bezpieczeństwo na drogach
Bezpieczeństwo na drogach zależy od skutecznego przeciwdziałania najbardziej niebezpiecznym zachowaniom kierowców. Dlatego Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało przepisy pozwalające skuteczniej walczyć z pijanymi kierowcami, nielegalnymi wyścigami i drogowymi recydywistami.
Najważniejsze zmiany obejmują:
- penalizację nielegalnych wyścigów drogowych oraz innych niebezpiecznych zachowań, takich jak skrajnie brawurowa jazda czy driftowanie,
- wprowadzenie driftu jako osobnego wykroczenia – za celowe wprowadzanie pojazdu w poślizg grozi grzywna od co najmniej 1 500 zł, a w przypadku stworzenia zagrożenia w ruchu – od 2 500 zł,
- dla recydywistów dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów i ograniczenie możliwości orzekania wyroku w zawieszeniu
- możliwość konfiskaty pojazdu wobec sprawców naruszających sądowy zakaz prowadzenia pojazdów oraz rozszerzenie możliwości konfiskaty pojazdu na każdy stan nietrzeźwości.
Więcej na ten temat: Bezpieczniej na drogach: nowe przepisy już obowiązują - Ministerstwo Sprawiedliwości - Portal Gov.pl
Bezpieczeństwo przeciwpożarowe
Bezpieczeństwo przeciwpożarowe wymaga zdecydowanej reakcji wobec działań stwarzających zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia. Dlatego przygotowano przepisy zaostrzające odpowiedzialność za wypalanie traw, rozniecanie ognia oraz inne działania stwarzające zagrożenie pożarowe.
- podniesienie górnej granicy grzywny za sprowadzenie zagrożenia pożarowego z 5 tys. zł do 30 tys. zł,
- podwyższenie maksymalnej wysokości mandatu karnego z 500 zł do 5 tys. zł, a w przypadku popełnienia kilku wykroczeń jednym czynem – z 1000 zł do 6 tys. zł.
- możliwość orzekania kary ograniczenia wolności wobec sprawców najpoważniejszych wykroczeń,
- surowsze kary za wypalanie traw, rozniecanie ognia w lasach, na łąkach i torfowiskach,
- kary za utrudnianie akcji ratowniczych i ewakuacyjnych,
- większą odpowiedzialność za nieostrożne obchodzenie się z ogniem oraz naruszanie zasad ochrony przeciwpożarowej.
Więcej na ten temat: Surowsze kary za wypalanie traw i zagrożenie pożarowe już obowiązują - Ministerstwo Sprawiedliwości - Portal Gov.pl
Bezpieczne państwo
Bezpieczne państwo to sprawne państwo. Dlatego jednym z priorytetów Ministerstwa Sprawiedliwości jest cyfryzacja wymiaru sprawiedliwości, aby umożliwić wszystkim obywatelom zdalny dostęp do sądów.
Resort wspiera także kadrowo piony orzecznicze. W ciągu dwóch lat liczba asystentów sędziów wzrosła z około 3,5 tysiąca do blisko 5 tysięcy – to największe wzmocnienie tego pionu od lat. Rozbudowa zaplecza eksperckiego pozwala sędziom szybciej prowadzić postępowania i ograniczać zaległości.
Bezpieczny obywatel
Bezpieczny obywatel to świadomy obywatel. Dlatego w resorcie rozwijany jest system Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, w tym możliwość korzystania ze zdalnych porad prawnych.
System działa dziś w ponad 1500 punktach w całej Polsce i umożliwia uzyskanie pomocy również na odległość.
Cyberbezpieczeństwo
Współczesne bezpieczeństwo coraz częściej zależy od skutecznej ochrony przed cyberprzestępczością. Dlatego Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało rozwiązania wzmacniające bezpieczeństwo państwa i obywateli w obszarze zagrożeń cyfrowych.
Nowelizacja Kodeksu karnego i Kodeksu postępowania karnego ma zwiększyć skuteczność walki z przestępczością technologiczną, w tym z kradzieżą danych, przejmowaniem systemów i organizowaniem cyberataków.
Więcej na ten temat: Sejm przyjął trzy projekty nowelizacji ustaw przygotowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości - Ministerstwo Sprawiedliwości - Portal Gov.pl
Bezpieczeństwo debaty publicznej
Bezpieczeństwo obywateli obejmuje również ochronę prawa do udziału w debacie publicznej. Dlatego przyjęto rozwiązania chroniące przed wykorzystywaniem postępowań sądowych do wywierania presji na dziennikarzy, organizacje społeczne i aktywistów.
Nowe przepisy wdrażają unijną dyrektywę przeciwko tzw. pozwom SLAPP i mają przeciwdziałać „efektowi mrożącemu” wobec krytyki osób lub podmiotów posiadających silniejszą pozycję ekonomiczną albo polityczną.
Więcej na ten temat: Nowe przepisy przeciw pozwom SLAPP na ostatniej prostej - Ministerstwo Sprawiedliwości - Portal Gov.pl