Archeologia
Osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna, która zamierza realizować roboty budowlane przy zabytku nieruchomym wpisanym do rejestru albo roboty ziemne lub dokonać zmiany charakteru dotychczasowej działalności na terenie, na którym znajdują się zabytki archeologiczne, co doprowadzić może do przekształcenia lub zniszczenia zabytku archeologicznego - jest obowiązana pokryć koszty badań archeologicznych oraz ich dokumentacji, jeżeli przeprowadzenie tych badań jest niezbędne w celu ochrony tych zabytków.
Ustawa przewiduje refundację części kosztów badań, w kwocie przekraczającej 2% wartości inwestycji.
Ponadto, w razie przypadkowego znalezienia przedmiotu, co do którego istnieje przypuszczenie, iż jest on zabytkiem, należy:
- zabezpieczyć, przy użyciu dostępnych środków, ten przedmiot i miejsce jego odkrycia;
- niezwłocznie zawiadomić o tym właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków, a jeśli nie jest to możliwe, właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta).
Jeśli do odkrycia doszło w trakcie prowadzenia robót budowlanych lub ziemnych, ponadto należy wstrzymać wszelkie roboty mogące uszkodzić lub zniszczyć odkryty przedmiot.
W związku z powyższym inwestycję należy planować z uwzględnieniem faktu, iż wobec wszelkich odkrytych reliktów dawnej architektury należy przewidzieć stosowną ich ochronę oraz opracować program niezbędnych zabezpieczeń, bezwzględnego zachowania w stanie nienaruszonym oraz uczytelnienia, mając na uwadze wobec powyższego konieczność wprowadzenia ewentualnych korekt w podejmowanych działaniach i dokumentacjach projektowych.
