Budowa nowych obiektów w obszarach i zespołach zabytkowych
Nową zabudowę należy planować uwzględniając historyczną parcelację i intensywność zabudowy, charakter pierzei, układ dachów, a takze specyfikę lokalnie stosowanych materiałów i innych cech lokalnej architektury.
Obowiązuje zasada dostosowania do obecnie i dawniej istniejących obiektów historycznych pod względem gabarytów, wysokości, formy architektonicznej, kształtu dachu (w tym kierunku kalenicy, spadku połaci dachowych), materiałów budowlanych (dachówka ceramiczna, cegła, kamień, tynki o tradycyjnej fakturze, drewno) przy jednoczesnym poszanowaniu odkrytych w trakcie badań reliktów archeologicznych. Inwestycja nie może zakłócić historycznych widoków ani osi widokowych.
Wskazane jest indywidualne kształtowanie elewacji poszczególnych budynków,
Rozwiązanie elewacji poziomem architektonicznym i jakością wykończenia powinno cechować się wysokim poziomem i przemyślaną koncepcją, wyraźnie informującą o jej współczesnym i reprezentacyjnym charakterze oraz uwzględniać kolorystykę podkreślającą architekturę obiektu.
Nowa architektura powinna nawiązywać do niezachowanej zabudowy historycznej w uproszczony sposób, poprzez podporządkowanie gabarytów i proporcji elewacji, unikając tworzenia architektury pseudozabytkowej poprzez dodawanie do współczesnego budynku elewacji o historyzujących detalach, wprowadzających przeciętnego odbiorcę w błąd, iż jest to autentyczny obiekt historyczny po pracach konserwatorskich.
Liczne przykłady realizacji z ostatnich lat, zarówno na terenie Polski, jak i z innych krajów udowadniają, że możliwe jest zaprojektowanie nowoczesnej, oryginalnej architektury w przestrzeni historycznej uwzględniając kontekst miejsca, lokalne materiały i rozwiązania formalne. Spośród nich, jako przykłady wymienić można: Ośrodek Kultury Morskiej i Hotel Hilton w Gdańsku, Stary Browar w Poznaniu, Asakusa Culture Tourist Information Center w Tokio, zespół budynków mieszkalno-usługowych w Saadat Abad w Tehranie, budynek Negative Precision w Damavand, Krøyers Plads w Kopenhadze, 79&PARK w Sztokholmie.
Nie zaleca się stosowania form i materiałów stanowiących rozwiązania powtarzalne o współczesnym wyglądzie, jak np. blachodachówka, tynk cienkowarstwowy czy okna w białym kolorze oraz wykonane z PVC, wpływających negatywnie na odbiór i ekspozycję widoku historycznych przestrzeni i zabudowy. W związku z powyższym docelowy projekt powinien precyzować kolorystykę i materiał wszystkich elementów użytych do wykończenia części zewnętrznych budynku oraz zawierać projekt stolarek w skali 1:10 wraz ze sposobem ich otwierania i osadzenia w ścianach.