Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Olsztynie

1. cechy pojazdu zabytkowego:

a. posiada unikalne, niespotykane w innych modelach, typach, markach rozwiązania techniczne;

b. jest unikatowy – reprezentujący markę, typ, model zachowany do naszych czasów w bardzo ograniczonej liczbie egzemplarzy;

c. posiada szczególne znaczenie dla historii motoryzacji, między innymi z uwagi na zastosowane rozwiązania konstrukcyjne;

d. dokumentuje ważne etapy rozwoju techniki motoryzacyjnej;

e. związany był z ważnymi wydarzeniami historycznymi;

f. użytkowany był przez osoby powszechnie uznane za wyjątkowo ważne;

g. ma związek z ważnymi osiągnięciami sportowymi, ma wyścigową historię;

h. występował w filmach lub serialach;

i. należy do jednostkowej lub bardzo niewielkiej produkcji;

j. należy do limitowanej produkcji związanej z konkretnym wydarzeniem;

k. miał wpływ na społeczeństwo lub odzwierciedla szczególne aspekty społeczne swoich czasów;

l. nie jest użytkowany jako środek codziennego transportu;

m. posiada w większości zachowaną oryginalną substancję lub jest odrestaurowany na bazie oryginalnych elementów;

n. jego ewentualne zmiany wykonane zostały zgodnie z technologią okresu jego produkcji.

​

2. wiek pojazdu - minimum 40 lat (z zastrzeżeniem pkt. 3 i 4), o ile nie jest produkowany od 20 lat, posiada minimum 75% zachowanych części oryginalnych (w tym główne podzespoły) oraz charakteryzuje się cechami, o których mowa w pkt. 1;

​3. wiek pojazdu poniżej 40 lat, ale nie mniej niż 25 lat, o ile jest egzemplarzem unikalnymi z racji wyjątkowych rozwiązań konstrukcyjnych i jednostkowej produkcji, posiada minimum 75% zachowanych części oryginalnych (w tym główne podzespoły) oraz charakteryzuje się cechami, o których mowa w pkt. 1, potwierdzonymi przez certyfikowanego rzeczoznawcę samochodowego z listy Ministra np.  w sporządzonej ocenie/opinii technicznej;

​4. wiek minimum 30 lat dla pojazdu wyprodukowanego w Polsce, posiadającego minimum 75% zachowanych części oryginalnych (w tym główne podzespoły) oraz charakteryzującego się cechami, o których mowa w pkt. 1, w szczególności:

Samochody osobowe – należy przyjąć cezurę 30 lat od daty produkcji:

a. tzw. Polski Fiat 125p – jego produkcję rozpoczęto na licencji FIAT, a zakończono jako FSO 125p 29 czerwca 1991 r.

b. FIAT 126p – jego produkcję zakończyła limitowana seria Happy End w 2000 r. licząca 1000 egzemplarzy – po 500 w kolorze czerwonym i żółtym, sygnowanych kolejnymi numerami.

c. Polonez – powstał jako następca Fiata 125p, produkowany przez FSO od 3 maja 1978 r. do 22 kwietnia 2002 r.

Polskie samochody dostawcze –bez względu na rok produkcji

a. Żuk – produkowany w fabryce w Lublinie do 13 lutego 1998 r.

b. Nysa – wytwarzany w Nysie do 1994 r.

c. Tarpan – produkowany w Poznaniu do 1995 r.

Polskie pojazdy jednośladowe – motorowery –bez względu na rok produkcji

a. motorower Kadet – produkowany do 1990 r.

b. motorower Romet Ogar 200 – produkowany do 1990 r.

c. motorower Romet Ogar 205 – produkowany do 1993 r.

d. motorower Pony – produkowany do 1994 r.

e. motorower Chart – produkowany do 1994 r.

f. motorower Stella – produkowany do 1994 r.

​Należy oczywiście pamiętać, że kryterium wieku ma jedynie charakter pomocniczy i nie może być traktowane jako bezwzględny parametr determinujący uznanie obiektu techniki za zabytek.  Indywidualnej oceny pojazdu dokonuje Wojewódzki Konserwator Zabytków na podstawie opinii rzeczoznawcy do spraw techniki samochodowej.

Kolejnym etapem jest wykonanie karty ewidencyjnej ruchomego zabytku techniki (w dwóch oryginalnych egzemplarzach) wg wzoru i instrukcji Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Warszawie.

​

Do tut. Urzędu należy złożyć następujące dokumenty:

1. wniosek (wzór w zakładce „Formularze”)

2. 2 egz. karty zabytku techniki (tzw. ‘białej karty”).

 

Dołączenie egzemplarza ekspertyzy rzeczoznawcy samochodowego jest zalecane w przypadku pojazdów, które nie spełniają części w/w wymagań.

​​​

Link do zarządzenia W-M WKZ w sprawie zasad włączania karty ewidencyjnej pojazdu do WEZ: https://www.bip.wuoz.olsztyn.pl/1525-menu/aktualnosci/zarzadzenie-w-sprawie-zasad-wlaczania-karty-ewidencyjnej-pojazdu-do-wojewodzkiej-ewidencji-zabytkow-ruchomych.html

 

W przypadku zmiany właściciela pojazdu wpisanego do ewidencji zabytków należy pisemnie powiadomić tut. Urząd.

 

​POBIERZ WNIOSEK

 

INFORMACJE DODATKOWE

POJAZD ZABYTKOWY W ŚWIETLE PRZEPISÓW USTAWY O OCHRONIE ZABYTKÓW:

​Art. 3, pkt 1 – nieruchomość lub rzecz ruchoma, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową,

• Art. 6 ust. 1, pkt 2 lit. d. – wytwory techniki, a zwłaszcza urządzenia, środki transportu oraz maszyny i narzędzia świadczące o kulturze materialnej, charakterystyczne dla dawnych i nowych form gospodarki, dokumentujące poziom nauki i rozwoju cywilizacyjnego,

• Art. 51 ust. 1 Jednorazowego pozwolenia na stały wywóz zabytku za granicę wymagają zabytki zaliczane do jednej z następujących kategorii: (…) 14) środków transportu, które mają więcej niż 50 lat i ich wartość jest wyższa niż 32 000 zł.

​Dodatkowo, zgodnie z regulacjami ustawodawstwa międzynarodowego oraz doktryną konserwacji aut zabytkowych, od pojazdu takiego wymaga się, żeby:

a. nie był używany jako środek codziennego transportu,

b. był modelem lub typem, którego się już nie produkuje,

c. występował stosunkowo rzadko na rynku krajowym i zagranicznym,

d. pozostawał w swoim oryginalnym stanie, bez znacznych zmian podwozia układu kierowniczego lub hamulcowego, silnika itp.,

e. posiadał w większości zachowaną oryginalną substancję lub był odrestaurowany na bazie oryginalnych elementów,

f. jego ewentualne zmiany wykonane były zgodnie z technologią z okresu jego produkcji.

 

Pojazdy do ewidencji włączane są na podstawie przepisów Ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tj. Dz. U. z 2024, poz. 1292, z późniejszymi zmianami) oraz rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (Dz. U. Nr 113, poz. 661 z 2011 r.)

 

Instalacja LPG - Zainstalowanie alternatywnego źródła zasilania pojazdu zabytkowego gazem propan-butan nie jest elementem niezbędnym ani warunkiem koniecznym do jego użytkowania, stanowi natomiast świadome naruszenie wymogów dotyczących stopnia zachowania auta w stanie oryginalnym, co w ocenie tut. organu znacznie obniża jego wartość zabytkową. Pojazdy posiadające niefabryczną instalację LPG nie zostaną włączone do wojewódzkiej ewidencji zabytków.