Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Olsztynie

1. cechy pojazdu zabytkowego:

a. posiada unikalne, niespotykane w innych modelach, typach, markach rozwiązania techniczne;

b. jest unikatowy – reprezentujący markę, typ, model zachowany do naszych czasów w bardzo ograniczonej liczbie egzemplarzy;

c. posiada szczególne znaczenie dla historii motoryzacji, między innymi z uwagi na zastosowane rozwiązania konstrukcyjne;

d. dokumentuje ważne etapy rozwoju techniki motoryzacyjnej;

e. związany był z ważnymi wydarzeniami historycznymi;

f. użytkowany był przez osoby powszechnie uznane za wyjątkowo ważne;

g. ma związek z ważnymi osiągnięciami sportowymi, ma wyścigową historię;

h. występował w filmach lub serialach;

i. posiada oryginalne wykonanie;

j. należy do jednostkowej lub bardzo niewielkiej produkcji;

k. należy do limitowanej produkcji związanej z konkretnym wydarzeniem;

l. miał wpływ na społeczeństwo lub odzwierciedla szczególne aspekty społeczne swoich czasów.

​

2. wiek pojazdu - minimum 40 lat (z zastrzeżeniem pkt. 3 i 4), o ile nie jest produkowany od 20 lat, posiada minimum 75% zachowanych części oryginalnych (w tym główne podzespoły) oraz charakteryzuje się cechami, o których mowa w pkt. 1;

​3. wiek pojazdu poniżej 40 lat, ale nie mniej niż 25 lat, o ile jest egzemplarzem unikalnymi z racji wyjątkowych rozwiązań konstrukcyjnych i jednostkowej produkcji, posiada minimum 75% zachowanych części oryginalnych (w tym główne podzespoły) oraz charakteryzuje się cechami, o których mowa w pkt. 1;

​4. wiek minimum 30 lat dla pojazdu wyprodukowanego w Polsce, posiadającego minimum 75% zachowanych części oryginalnych (w tym główne podzespoły) oraz charakteryzującego się cechami, o których mowa w pkt. 1.

​Należy oczywiście pamiętać, że kryterium wieku ma jedynie charakter pomocniczy i nie może być traktowane jako bezwzględny parametr determinujący uznanie obiektu techniki za zabytek. Oceny pojazdu dokonuje Wojewódzki Konserwator Zabytków na podstawie opinii rzeczoznawcy do spraw techniki samochodowej.

Kolejnym etapem jest wykonanie karty ewidencyjnej ruchomego zabytku techniki (w dwóch oryginalnych egzemplarzach) wg wzoru i instrukcji Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Warszawie.

​

Do tut. Urzędu należy złożyć następujące dokumenty:

1. wniosek (wzór w zakładce „Formularze”)

2. 1 egz. ekspertyzy rzeczoznawcy samochodowego

3. 2 egz. karty zabytku techniki (tzw. ‘białej karty”).

​​​

W przypadku zmiany właściciela pojazdu wpisanego do ewidencji zabytków należy pisemnie powiadomić tut. Urząd.

 

​POBIERZ WNIOSEK

 

INFORMACJE DODATKOWE

POJAZD ZABYTKOWY W ŚWIETLE PRZEPISÓW USTAWY O OCHRONIE ZABYTKÓW:

​Art. 3, pkt 1 – nieruchomość lub rzecz ruchoma, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową,

• Art. 6 ust. 1, pkt 2 lit. d. – wytwory techniki, a zwłaszcza urządzenia, środki transportu oraz maszyny i narzędzia świadczące o kulturze materialnej, charakterystyczne dla dawnych i nowych form gospodarki, dokumentujące poziom nauki i rozwoju cywilizacyjnego,

• Art. 51 ust. 1 Jednorazowego pozwolenia na stały wywóz zabytku za granicę wymagają zabytki zaliczane do jednej z następujących kategorii: (…) 14) środków transportu, które mają więcej niż 50 lat i ich wartość jest wyższa niż 32 000 zł.

​Dodatkowo, zgodnie z regulacjami ustawodawstwa międzynarodowego oraz doktryną konserwacji aut zabytkowych, od pojazdu takiego wymaga się, żeby:

a. nie był używany jako środek codziennego transportu,

b. był modelem lub typem, którego się już nie produkuje,

c. występował stosunkowo rzadko na rynku krajowym i zagranicznym,

d. pozostawał w swoim oryginalnym stanie, bez znacznych zmian podwozia układu kierowniczego lub hamulcowego, silnika itp.,

e. posiadał w większości zachowaną oryginalną substancję lub był odrestaurowany na bazie oryginalnych elementów,

f. jego ewentualne zmiany wykonane były zgodnie z technologią z okresu jego produkcji.

 

Pojazdy do ewidencji włączane są na podstawie przepisów Ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tj. Dz. U. z 2024, poz. 1292, z późniejszymi zmianami) oraz rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (Dz. U. Nr 113, poz. 661 z 2011 r.)