25 kwietnia 2026 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 kwietnia 2026 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki zdrowotnej w podmiotach wykonujących działalność leczniczą, udzielających świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej (Dz.U. poz. 497), które zostało ogłoszone w dniu 10 kwietnia 2026 r.

Podmioty lecznicze, które nie spełniają wymagań określonych w standardzie organizacyjnym mają czas na dostosowanie się do tych wymagań do dnia 31 sierpnia 2026 r.

W załączniku do rozporządzenia określono jednolity standard organizacji opieki zdrowotnej w zakładach opiekuńczo-leczniczych, zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych oraz w podmiotach wykonujących działalność leczniczą, udzielających świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej w warunkach domowych - niezależnie od tego, czy opieka ta jest finansowana ze środków publicznych, czy prywatnych.

Rozporządzenie nie dotyczy podmiotów wykonujących działalność leczniczą, udzielających świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych psychiatrycznych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień.

Cel regulacji

Celem wprowadzenia standardu organizacyjnego jest zapewnienie odpowiedniej jakości i bezpieczeństwa świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych, a także poszanowania godności, praw oraz indywidualnych potrzeb pacjenta.

Standard organizacyjny uwzględnia zarówno aspekty kliniczne, jak i organizacyjne dotyczące procesu udzielania świadczeń, zgodnie z art. 22 ust. 4c ustawy o działalności leczniczej (Dz.U. z 2026 r. poz. 156).

Kluczowe obszary standardu organizacyjnego

Standard organizacyjny odnosi się w szczególności do:

• komunikacji z pacjentem oraz ochrony jego podmiotowości, w tym realizacji potrzeb społecznych, obywatelskich i kulturalnych;
• organizacji i realizacji świadczeń opieki długoterminowej;
• opracowania i realizacji indywidualnego planu opieki;
• łagodzenia bólu;
• profilaktyki zdrowotnej;
• edukacji zdrowotnej.

W standardzie podkreślono:

• obowiązek zapewnienia pacjentom bezpieczeństwa, w tym poprzez stosowanie odpowiednich rozwiązań organizacyjnych i technicznych, a także monitorowanie ryzyka występowania przemocy i zaniedbań;
• szczegółowe regulacje dotyczące profilaktyki i leczenia odleżyn, w tym m.in. z wykorzystaniem skal i klasyfikacji EPUAP/NPIAP/PPPIA oraz strategii TIMERS;
• obowiązek monitorowania stanu odżywienia i nawodnienia pacjenta z wykorzystaniem skal MNA, SGA lub NRS 2002;
• obowiązek opracowania i wdrożenia trybu postępowania w zakresie łagodzenia bólu;
• obowiązek ustalenia i wdrożenia procedury przekazywania pacjenta do innych placówek.

Podmioty lecznicze objęte zakresem rozporządzenia są zobowiązane do:

• dostosowania organizacji udzielania świadczeń do wymagań określonych w standardzie organizacyjnym;
• zapewnienia zgodności procedur wewnętrznych z nowymi regulacjami;
• wdrożenia rozwiązań gwarantujących jakość i bezpieczeństwo opieki nad pacjentem.

Wprowadzenie standardu organizacyjnego stanowi element realizacji reformy opieki długoterminowej przewidzianej w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności i stanowi jedno z rozwiązań ukierunkowanych na zwiększenie jakości usług w opiece długoterminowej.