Baza wiedzy

Przedstawiamy opracowane przez partnerów Programu Współpracy w Cyberbezpieczeństwie (PWCyber) zalecenia w zakresie stosowania uwierzytelniania wieloskładnikowego (ang. Multi-factor Authentication – MFA).

Dzięki zaangażowaniu tych podmiotów udało się stworzyć poradniki zawierające dobre praktyki wykorzystania MFA w oparciu o doświadczenie i technologie oferowane przez każdego z nich.

Publikacja jest formą dobrych praktyk opracowanych i stosowanych przez Partnerów w życiu codziennym. Podmioty, urządzenia lub rozwiązania o charakterze komercyjnym prezentowane są w niniejszym dokumencie w celu odpowiedniego opisania procedury lub koncepcji eksperymentalnej. Celem ich wskazania nie jest nakłanianie do korzystania z ww. podmiotów, urządzeń lub materiałów lub ich poparcie. Wskazanie ich nie ma również na celu sugerowania, że te podmioty, materiały lub sprzęt są najlepsze z dostępnych w danej dziedzinie. Taka identyfikacja nie stanowi rekomendacji, poparcia ani nie ma na celu sugerowania, że dane podmioty, materiały lub urządzenia są bezwzględnie najlepsze z dostępnych dla osiągnięcia danego celu.

Czym jest uwierzytelnianie wieloskładnikowe?

Uwierzytelnianie wieloskładnikowe MFA, czasami nazywane uwierzytelnianiem dwuskładnikowym lub 2FA, to zabezpieczenie, które pozwala na przedstawienie dwóch dowodów – poświadczeń – podczas logowania się na konto. Twoje dane uwierzytelniające należą do jednej z trzech kategorii: coś, co znasz (np. hasło lub PIN), coś, co posiadasz (np. karta inteligentna) lub coś, czym jesteś (np. odcisk palca). Aby zwiększyć bezpieczeństwo, dane uwierzytelniające muszą pochodzić z dwóch różnych kategorii – więc wprowadzenie dwóch różnych haseł nie będzie uznane za uwierzytelnianie wieloskładnikowe.

Dzielenie się opiniami

W przypadku zastosowania któregoś z rozwiązań w swojej organizacji, zachęcamy do podzielenia się z nami doświadczeniami i poradami. Zdajemy sobie sprawę, że same rozwiązania techniczne nie zapewnią pełnych korzyści płynących z danego rozwiązania, dlatego zachęcamy organizacje do dzielenia się zdobytymi doświadczeniami i najlepszymi praktykami w zakresie przekształcania procesów związanych z wdrażaniem niniejszego przewodnika.

Aby przekazać swoje uwagi lub dowiedzieć się więcej na temat uwierzytelniania wieloskładnikowego, należy wysłać zapytanie na e-mail: PWCyber@cyfra.gov.pl

1. Wzmacnianie Bezpieczeństwa Tożsamości / Uwierzytelnianie Wieloskładnikowe / Przewodnik dla Kupujących – CISCO SYSTEMS POLAND

2. Dobre praktyki dotyczące silnych haseł i uwierzytelniania wieloskładnikowego – FORTINET

3. MFA - czym jest i jak chroni organizację przed cyberatakami? – INTEGRITY PARTNERS

4. Uwierzytelnianie wieloskładnikowe (MFA) – NOMIOS POLAND

5. OCI IAM i rola MFA w bezpieczeństwie chmury – ORACLE POLSKA

6. Uwierzytelnianie wieloskładnikowe MFA – wielopoziomowy system ochrony – ORANGE POLSKA

7. Poradnik wdrażania uwierzytelniania wieloskładnikowego (MFA) – RUBLON

8. Wdrożenie uwierzytelniania wieloskładnikowego odpornego na phishing przy użyciu kluczy sprzętowych (YubiKey) – YUBICO AB

Coraz częstsze incydenty związane z cyberbezpieczeństwem w sektorze usług płatniczych mogą osłabić zaufanie konsumentów do bankowości elektronicznej. Dlatego, wraz z rosnącą popularnością transakcji bezgotówkowych, zwiększenie cyberbezpieczeństwa w technologiach płatniczych stało się kluczowym priorytetem dla podmiotów obsługujących klientów.

Płatności cyfrowe dokonywane za pomocą kart płatniczych, portfeli mobilnych, czy bankowości internetowej są wygodne, szybkie i bezpieczne, a Polacy chętnie z nich korzystają. Jednocześnie, oszuści ciągle szukają nowych narzędzi i metod, by przechytrzyć konsumentów. Cyberprzestępcy atakują m.in. poprzez phishing, złośliwe oprogramowanie, wykorzystując socjotechnikę oraz bazując na wyciekach danych. Aby chronić przed nimi swoje płatności cyfrowe i zminimalizować ryzyko, warto zwiększać swoją świadomość o zagrożeniach, wdrożyć kilka mądrych nawyków i znać kroki, które możemy podjąć w przypadku podejrzenia oszustwa.

W udostępnionym poradniku znajdą Państwo praktyczne informacje na temat tego, jak zabezpieczyć urządzenia osobiste, jak chronić swoje płatności online, a także jak skutecznie monitorować konta. Dokument szczegółowo opisuje również kroki, które należy podjąć, gdy mogło dojść do oszustwa, wskazując na konieczność niezwłocznego kontaktu z instytucją finansową oraz odpowiednimi organami państwowymi, takimi jak policja czy platforma Cyber.gov.pl.

Aby przekazać swoje uwagi lub dowiedzieć się więcej, należy wysłać zapytanie na e-mail: PWCyber@cyfra.gov.pl

1. Cyberbezpieczeństwo w płatnościach elektronicznych – VISA

Wpływ naruszeń cyberbezpieczeństwa w obszarze systemów sterowania infrastrukturą jest większy i bardziej widoczny niż kiedykolwiek wcześniej. Niezależnie od tego, czy pracujesz dla właściciela/operatora infrastruktury, czy jesteś konsumentem ich usług, wydarzenia ostatnich miesięcy jasno pokazały, że cyberbezpieczeństwo jest kluczowym czynnikiem zapewniającym bezpieczne i niezawodne dostarczanie towarów i usług. Na podmiotach zarządzających systemami sterowania infrastrukturą ciąży niełatwe zadanie sprostania coraz to nowym zagrożeniom i ryzyku związanemu z cyberbezpieczeństwem, które mogą negatywnie wpływać na ich działalność, zwłaszcza przy ograniczonych zasobach.

Technologia operacyjna (ang. Operational Technology – OT) obejmuje szeroki zakres programowalnych systemów i urządzeń, które współdziałają ze środowiskiem fizycznym (lub zarządzają urządzeniami, które współdziałają ze środowiskiem fizycznym). Systemy i urządzenia te wykrywają lub powodują bezpośrednie zmiany poprzez monitorowanie i/lub kontrolę urządzeń, procesów i zdarzeń. Przykłady obejmują przemysłowe systemy sterowania (ang. Industrial Control Systems – ICS), systemy automatyki budynkowej, systemy transportowe, systemy kontroli dostępu fizycznego, systemy monitorowania środowiska fizycznego oraz systemy pomiaru środowiska fizycznego. Systemy OT można znaleźć we wszystkich infrastrukturach krytycznych.

Skuteczna ochrona systemów OT wymaga wielowarstwowego podejścia, które łączy bezpieczną łączność sieciową, usługi bezpieczeństwa brzegu sieci i urządzeń końcowych oraz zaawansowane centrum zarządzania bezpieczeństwem (ang. Security Operations Center – SOC) dostosowane do specyfiki OT.

Przedstawiamy opracowane przez partnerów technologicznych Programu Współpracy w Cyberbezpieczeństwie (PWCyber) zalecenia w zakresie kompleksowego podejścia do ochrony systemów OT, w tym wdrażania procedur bezpieczeństwa oraz organizacji szkoleń pogłębiających wiedzę personelu na temat cyberbezpieczeństwa OT w przedsiębiorstwie.

Aby przekazać swoje uwagi lub dowiedzieć się więcej, należy wysłać zapytanie na e-mail: PWCyber@cyfra.gov.pl

1. Wzmacnianie Bezpieczeństwa Technologii Operacyjnych (OT) – IBM POLSKA

2. Bezpieczeństwo technologii OT – FORTINET POLSKA

Publikacja opracowana przez Partnerów Programu Współpracy w Cyberbezpieczeństwie (PWCyber) opisuje sposoby zabezpieczania infrastruktury organizacji przed współczesnymi cyberzagrożeniami.

Bezpieczeństwo urządzeń i aplikacji rozpoczyna się na długo przed ich fizycznym wdrożeniem w organizacji – już na etapie produkcji, dystrybucji oraz procesów związanych z aktualizacją oprogramowania. Pochodzenie sprzętu i oprogramowania oraz kontrola łańcucha dostaw mają kluczowe znaczenie dla minimalizacji ryzyka instalacji urządzeń zmodyfikowanych, podatnych lub zawierających niepożądane funkcje. Skuteczna ochrona wymaga nie tylko stosowania specjalistycznych narzędzi, lecz także konsekwentnego wdrażania dobrych praktyk bezpieczeństwa na wszystkich poziomach – od warstwy sprzętowej po oprogramowanie i konfiguracje systemowe.

Tematem poradników opracowanych w ramach Programu Współpracy w Cyberbezpieczeństwie (PWCyber) jest przedstawienie praktycznych, możliwych do szybkiego wdrożenia wskazówek technicznych, które podnoszą odporność infrastruktury ICT (Information and Communication Technologies – technologie informacyjno-komunikacyjne) organizacji na współczesne zagrożenia. Zawarte tu rekomendacje obejmują zarówno „utwardzanie” (hardening) urządzeń, bezpieczne konfiguracje systemów operacyjnych i aplikacji, jak również procesy związane z kontrolą dostępu, szyfrowaniem danych i monitorowaniem środowiska. Są fundamentem budowy odpornego środowiska technologicznego, w którym ryzyka są świadomie identyfikowane, a środki zaradcze systematycznie wdrażane i doskonalone.

Poradniki skierowane są do administratorów IT, specjalistów ds. bezpieczeństwa, inżynierów systemowych oraz osób odpowiedzialnych za utrzymanie i rozwój infrastruktury cyfrowej. Materiał ten łączy perspektywę techniczną z praktycznym podejściem operacyjnym. Umożliwia wdrażanie skutecznych mechanizmów zabezpieczeń w sposób uporządkowany i zgodny z najlepszymi standardami branżowymi. Świadome i konsekwentne podejście do zabezpieczeń sprzętowych i programowych pozwala nie tylko podnieść poziom ochrony, ale również zbudować odporność organizacji na wyzwania technologiczne przyszłości.

Aby przekazać swoje uwagi lub dowiedzieć się więcej, należy wysłać zapytanie na e-mail: PWCyber@cyfra.gov.pl

1. Zabezpieczenia sprzętowe i programowe – SILTEC SP. Z O.O.

2. Zabezpieczenia sprzętowe i programowe – ENGAVE S.A.

3. Poradnik konfiguracji urządzeń NGFW FortiGate w zakresie rekomendacji Pełnomocnika Rządu do Spraw Cyberbezpieczeństwa nr 2026/67a/6 z dnia 21.07.2026

Bezpieczeństwo informacji w organizacji. Kluczowe procesy i dobre praktyki

Jak zapewnić skuteczną ochronę informacji przy jednoczesnym spełnieniu wymagań prawnych i regulacyjnych? Odpowiedź na to pytanie przedstawia poradnik „Zarządzanie bezpieczeństwem informacji”, opracowany przez Galach Consulting w ramach programu PWCyber. Publikacja omawia kluczowe elementy systemu ochrony informacji, w tym analizę ryzyka, zasady bezpiecznego przetwarzania danych, bezpieczeństwo IT, ochronę fizyczną, zarządzanie dostawcami oraz zapewnienie ciągłości działania. To praktyczne kompendium wiedzy dla organizacji, które chcą skutecznie chronić swoje zasoby informacyjne, zwiększać odporność na zagrożenia i budować zgodność z wymaganiami regulacyjnymi.

1. Zarządzanie bezpieczeństwem informacji – GALACH CONSULTING

Od detekcji do właściwej reakcji. Jak skutecznie wykrywać cyberzagrożenia?

Jedno podejrzane logowanie może być początkiem poważnego incydentu. Dowiedz się, jak nowoczesne organizacje wykorzystują SIEM i SOAR do szybkiego wykrywania zagrożeń, automatyzacji działań obronnych i ograniczania skutków cyberataków.

Skuteczne cyberbezpieczeństwo wymaga nie tylko wykrywania zagrożeń, ale także szybkiej i skoordynowanej reakcji. Poradnik „Wykrywanie i reagowanie na zagrożenia w cyberprzestrzeni”, opracowany przez Fortinet Polska w ramach programu PWCyber, pokazuje, jak analizować zdarzenia bezpieczeństwa, automatyzować obsługę incydentów oraz usprawniać pracę zespołów odpowiedzialnych za ochronę organizacji. Publikacja omawia rolę systemów SIEM (ang. Security Information and Event Management) i platform SOAR (ang. Security Orchestration, Automation and Response), prezentuje dobre praktyki budowania skutecznych procesów bezpieczeństwa oraz wskazuje, jak zwiększać odporność organizacji na współczesne cyberzagrożenia. Uzupełnieniem treści jest analiza rzeczywistego scenariusza ataku, która krok po kroku pokazuje przebieg wykrywania i reagowania na incydent w nowoczesnym środowisku IT.

2. Wykrywanie i reagowanie na zagrożenia w cyberprzestrzeni – FORTINET

Aby przekazać swoje uwagi lub dowiedzieć się więcej, należy wysłać zapytanie na e-mail: PWCyber@cyfra.gov.pl

Minimalne uprawnienia na stacjach roboczych

Ograniczenie stałych uprawnień lokalnego administratora, jako jeden z najskuteczniejszych sposobów ograniczania ryzyka cyberataków.

Stałe prawa lokalnego administratora istotnie zwiększają ryzyko cyberataków, w tym instalacji złośliwego oprogramowania, eskalacji uprawnień oraz ruchu bocznego w sieci.

Rekomendowanym podejściem do ograniczania ryzyka związanego z uprawnieniami uprzywilejowanymi jest wdrożenie modelu minimalnych uprawnień (ang. Principle of Least Privilege – PoLP) wspieranego przez mechanizmy zarządzania uprawnieniami na punktach końcowych (ang. Endpoint Privilege Management – EPM) oraz nadawania uprawnień na czas (ang. Just-in-Time – JIT). Zarządzanie uprawnieniami na punktach końcowych umożliwia kontrolowane podnoszenie uprawnień dla konkretnych aplikacji lub działań, natomiast nadawanie uprawnień na czas zapewnia ich przyznawanie wyłącznie na okres niezbędny do wykonania określonego zadania. Pozwala to użytkownikom pracować na kontach standardowych, a uprawnienia administratora przyznawać jedynie w uzasadnionych przypadkach i na ograniczony czas.

Takie podejście ogranicza powierzchnię ataku, zwiększa rozliczalność działań użytkowników oraz wspiera zgodność z wymaganiami ISO/IEC 27001, NIS2 i dobrymi praktykami NIST/CIS. Warunkiem skutecznej implementacji tego modelu jest etapowe wdrożenie obejmujące audyt środowiska, pilotaż, definiowanie wyjątków oraz bieżącą optymalizację polityk dostępu.

Publikacja „Zasada minimalnych uprawnień na stacjach roboczych”, opracowana przez Securivy sp. z o.o. w ramach programu PWCyber (będącą członkiem Polskiego Klastra Cyberbezpieczeństwa #CyberMadeInPoland), przedstawia ogólne podejście do zarządzania uprawnieniami uprzywilejowanymi na stacjach roboczych, omawiając główne ryzyka, założenia organizacyjne oraz rekomendowane kierunki wdrożenia rozwiązań EPM i JIT.

Aby przekazać swoje uwagi lub dowiedzieć się więcej, należy wysłać zapytanie na e-mail: PWCyber@cyfra.gov.pl

1. Zasada minimalnych uprawnień na stacjach roboczych – SECURIVY

Zagrożenia wewnętrzne: wykrywanie ryzyka i kontrola działań uprzywilejowanych użytkowników

Użytkownicy posiadający legalny dostęp do systemów mogą stanowić równie poważne zagrożenie jak zewnętrzni atakujący. Dlatego nowoczesne cyberbezpieczeństwo wymaga nie tylko kontroli dostępu, ale również monitorowania sposobu jego wykorzystania.

Poradnik wyjaśnia, czym są zagrożenia wewnętrzne (ang. insider threats) oraz dlaczego tak często pozostają niewidoczne dla tradycyjnych mechanizmów bezpieczeństwa. Omawia metody oceny ryzyka, identyfikacji użytkowników wysokiego ryzyka oraz wykrywania nietypowych zachowań.

Szczególną uwagę poświęcono monitorowaniu aktywności użytkowników (ang. User Activity Monitoring – UAM), analizie behawioralnej użytkowników i encji (ang. User and Entity Behavior Analytics – UEBA) oraz budowie procesów umożliwiających szybką reakcję na potencjalne nadużycia.

Najważniejszy wniosek dla IT: skuteczna ochrona przed zagrożeniami wewnętrznymi wymaga połączenia technologii monitorowania, analizy zachowań i jasno zdefiniowanych procedur reagowania.

Publikacja „Zagrożenia wewnętrzne (insider threat). Jak je rozpoznać i ocenić ryzyko”, opracowana w ramach programu PWCyber przez Securivy sp. z o.o., członka Polskiego Klastra Cyberbezpieczeństwa #CyberMadeInPoland, omawia dobre praktyki budowy zdolności wykrywania, monitorowania i ograniczania ryzyka związanego z zagrożeniami wewnętrznymi w organizacjach.

Aby przekazać swoje uwagi lub dowiedzieć się więcej, należy wysłać zapytanie na e-mail: PWCyber@cyfra.gov.pl

1. Zagrożenia wewnętrzne (insider threat). Jak je rozpoznać i ocenić ryzyko – SECURIVY

Jak wybierać dobre rozwiązania cyberbezpieczeństwa? Praktyczny poradnik oceny innowacyjności i suwerenności technologicznej

Czy rozpoznawalna marka i wysoka cena rzeczywiście gwarantują najlepszy poziom cyberbezpieczeństwa? Jak odróżnić prawdziwą innowacyjność od marketingowych deklaracji oraz ocenić, czy wybrane rozwiązanie zwiększy odporność organizacji, a nie uzależni jej od jednego dostawcy?

Poradnik wskazuje, na jakie aspekty warto zwracać uwagę podczas wyboru technologii cyberbezpieczeństwa, wyjaśnia pojęcie suwerenności technologicznej oraz przedstawia praktyczne metody oceny dostawców i produktów. To zbiór konkretnych rekomendacji, które pomagają podejmować bardziej świadome decyzje zakupowe, ograniczać ryzyko technologiczne i budować długoterminowe bezpieczeństwo organizacji.

Stanowi praktyczne wsparcie dla osób odpowiedzialnych za wybór i zakup rozwiązań cyberbezpieczeństwa. Pokazuje, jak oceniać technologie i dostawców nie tylko przez pryzmat ceny, rozpoznawalności marki czy posiadanych referencji, ale przede wszystkim pod kątem ich rzeczywistej wartości, innowacyjności, bezpieczeństwa oraz wpływu na odporność i niezależność technologiczną organizacji.

Omawia kluczowe zagadnienia związane z oceną suwerenności technologicznej dostawców, bezpieczeństwem łańcucha dostaw, ryzykiem uzależnienia od jednego producenta, interoperacyjnością rozwiązań oraz wykorzystaniem sztucznej inteligencji w produktach cyberbezpieczeństwa. Przedstawia również praktyczne rekomendacje dotyczące prowadzenia procesów zakupowych, organizowania dialogu technicznego z dostawcami, stosowania kryteriów jakościowych i pozacenowych oraz wykorzystania testów typu proof of concept (PoC) do weryfikacji oferowanych rozwiązań.

Poradnik „Jak ocenić realną innowacyjność i suwerenność technologiczną produktu cyberbezpieczeństwa”, opracowany w ramach programu PWCyber przez Polski Klaster Cyberbezpieczeństwa #CyberMadeInPoland, skierowany jest przede wszystkim do administracji publicznej, spółek Skarbu Państwa oraz podmiotów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo systemów informacyjnych. Stanowi pomoc w podejmowaniu bardziej świadomych decyzji technologicznych i zakupowych, wspierających budowę długoterminowej odporności cyfrowej organizacji.

Aby przekazać swoje uwagi lub dowiedzieć się więcej, należy wysłać zapytanie na e-mail: PWCyber@cyfra.gov.pl

1. Jak ocenić realną innowacyjność i suwerenność technologiczną produktu cyberbezpieczeństwa - #CyberMadeInPoland