Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych

Kawałki tuńczyka w sosie własnym, sardynki w sosie pomidorowym, filety śledziowe w zalewie octowej – etykiety konserw i marynat rybnych potrafią być pełne informacji, ale nie zawsze są one jasne i prawidłowe. Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych sprawdziła jakość i oznakowanie tych produktów oraz przypomina, na co warto zwrócić uwagę podczas zakupów, aby świadomie wybierać produkty rybne.

Nazwa

Nazwa produktu musi odpowiadać jego składowi oraz procesowi produkcji. Sięgając po konserwę lub marynatę rybną, warto sprawdzić m.in. gatunek ryby, jej formę oraz rodzaj zalewy lub sosu, np. „kawałki tuńczyka w sosie własnym”, „filety śledziowe w zalewie octowej” czy „filety z makreli w sosie pomidorowym”. Jeżeli surowiec rybny został poddany dodatkowej obróbce, np. smażeniu lub pieczeniu, informacja o tym również powinna znaleźć się w nazwie opisowej produktu.

Pamiętaj, że tuńczyk w puszcze może występować w różnych postaciach – jako jednolity plaster, kawałki, filety, płatki lub strzępki. Formy te różnią się zarówno cechami jakościowymi, jak i ceną.

Ponadto, nie każda konserwa oznaczona jako „sardynka” musi być wyprodukowana z ryby z gatunku Sardina pilchardus. Przepisy unijne dopuszczają stosowanie nazwy „sardynka” na konserwach wyprodukowanych z innych gatunków ryb śledziowatych, np. śledzia (Clupea harengus) czy szprota (Sprattus sprattus). W takim przypadku nazwie „sardynka” musi towarzyszyć nazwa rodzajowa i łacińska użytej ryby (a także dodatkowo obszar połowu).

Skład

Wykaz składników powinien obejmować wszystkie użyte surowce, również składniki komponentów złożonych, np. sosów. Składniki wymieniane są w kolejności malejącej, co oznacza, że na pierwszym miejscu znajduje się ten, którego w produkcie jest najwięcej.

Nazwy składników powinny jasno informować o ich rodzaju i sposobie przetworzenia, np. „olej rzepakowy”, „suszone pomidory”. Wszystkie alergenne muszą być wyraźnie wyróżnione.

Zawartość ryby a masa netto po odsączeniu

Nie sugeruj się wielkością opakowania i ceną. Sprawdź procentową zawartość ryby lub masę netto po odsączeniu.

Okres trwałości i warunki przechowywania

Przed zakupem i spożyciem zawsze sprawdzaj datę minimalnej trwałości, która poprzedzona jest sformułowaniem „najlepiej spożyć przed …” lub „najlepiej spożyć przed końcem …”. Po otwarciu opakowania przechowuj je w odpowiednich warunkach i zjedz w czasie zalecanym przez producenta.

Produkty nieopakowane

Jeżeli kupujesz marynaty rybne „na wagę” to w miejscu ich sprzedaży – bez konieczności pytania obsługi – powinny być dostępne informacje dotyczące nazwy produktu, wykazu składników oraz danych producenta (imienia i nazwiska albo nazwy firmy).

Czytaj etykiety i wybieraj świadomie! Chcesz wiedzieć więcej – zajrzyj do „Mini przewodnika po nowych unijnych oznakowaniach konsumenckich dla produktów rybołówstwa i akwakultury”, który znajdziesz na stronie internetowej IJHARS w zakładce Przewodniki (materiały).

Wyniki kontroli

IJHARS skontrolowała jakość konserw i marynat rybnych oferowanych przez 106 podmiotów (producentów i sklepy). W większości z nich (65,1 %) stwierdzono nieprawidłowości.

Ze względu na niewłaściwą teksturę, barwę, wygląd i ułożenie płatów śledziowych w opakowaniu zakwestionowano 2,7 % skontrolowanych partii.

W ponad jednej trzeciej (37,2 %) partii ujawniono nieprawidłowości w zakresie parametrów fizykochemicznych. Dotyczyły one m.in. niezgodności zawartości tłuszczu, białka i soli z deklaracją w wartości odżywczej, zawartości składników (np. filetów śledziowych i cebuli), postaci handlowej ryby (np. zadeklarowano „tuńczyk jednolity” przy znaczącej ilości płatów i kawałków) oraz masy netto. Wykryto również obecność niedeklarowanego kwasu benzoesowego i jego soli.

Niewłaściwe oznakowana była niemal połowa (44,9 %) skontrolowanych partii. Kwestionowano m.in.:

• • wartość odżywczą, np. brak obowiązkowej wartości odżywczej, przedstawienie jej w nieprawidłowej kolejności, brak informacji, czy dotyczy produktu przed czy po odsączeniu zalewy, niepodanie informacji o ilości substancji, których dotyczyło oświadczenie żywieniowe,
  • skład, np. brak wyszczególnienia wszystkich składników (w tym wchodzących w skład składników złożonych), brak wyróżnienia alergenów, nieprecyzyjne nazwy składników (np. brak informacji o sposobie przetworzenia - suszone, marynowane czy stosowanie określenia „olej roślinny (rzepakowy lub słonecznikowy)” bez wskazania faktycznie użytego oleju),
• nazwę, np. podanie niepełnej nazwy opisowej (w tym brak informacji o rodzaju zalewy i procesie technologicznym, np. marynowaniu) lub stosowanie nazwy nieadekwatnej do użytych surowców (np. „tuńczyk kawałki w oleju roślinnym” zamiast „… w sosie własnym”, „tuńczyk jednolity” mimo znaczącej obecności płatków),

• okres przydatności do spożycia i warunki przechowywania, tj. wydłużenie daty minimalnej trwałości w stosunku do wyników badań przechowalniczych, podanie daty w niewłaściwej kolejności, brak informacji o warunkach przechowywania (w tym po otwarciu),
• masę netto, tj. niezgodność masy netto po odsączeniu deklarowanej na opakowaniu w stosunku do masy stwierdzonej w badaniach laboratoryjnych, podanie pojemności opakowania bez wskazania masy netto produktu, użycie niepoprawnego sformułowania „objętość netto” dla ilości wyrażonej w jednostkach masy.

W przypadku produktów rybnych (marynat) oferowanych luzem, nieprawidłowości dotyczyły składu (brak wykazu składników w miejscu sprzedaży, brak wyszczególnienia wszystkich składników, brak wyróżnienia alergenów) i danych producenta (brak lub podane niepełne).

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami zastosowano sankcje przewidziane obowiązującymi przepisami prawa żywnościowego.

 

Marteriał video