{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"RD665","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"RD{#RD_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20476989,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty rozporządzeń","value":"Projekty rozporządzeń"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20476989,"dictionaryValues":[{"id":"D – pozostałe projekty","value":"D – pozostałe projekty"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Choroby mózgu – obejmujące zaburzenia dotychczas klasyfikowane jako neurologiczne i psychiczne – stanowią wyzwanie dla ochrony zdrowia na całym świecie. Wydaje się, że tylko kompleksowe podejście, z uwzględnieniem wpływu szerokiej gamy czynników zewnętrznych, jak również współistniejących chorób somatycznych pozwoli odpowiedzieć na potrzeby zarówno badań naukowych, promocji zdrowia, profilaktyki chorób, jak i leczenia chorób mózgu. \nWedług statystyk prowadzonych przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) rocznie odnotowywanych jest około 700 milionów przypadków chorób psychicznych i neurologicznych. Aż 13% globalnego obciążenia chorobami generują właśnie choroby mózgu. Blisko 150 mln osób na całym świecie ma objawy depresji, 25 mln – schizofrenii, 38 mln choruje na padaczkę, a 90 mln jest uzależnionych od substancji psychoaktywnych [1]. W Rzeczypospolitej Polskiej populacja osób z chorobami mózgu sięga nawet około 15 mln osób. Największe obciążenie stanowią zaburzenia afektywne, uzależnienia, zaburzenia psychotyczne, choroba Alzheimera i inne otępienia, udar mózgu, migrena i bóle głowy oraz padaczka. Na przykład WHO i European Brain Council wskazują, że zaburzenia depresyjne mogą stać się w 2030 r. główną przyczyną niepełnosprawności. Niepokojące dane dotyczą również stałego wzrostu liczby osób z zaburzeniami funkcji poznawczych. Prognozy epidemiologiczne wskazują, że liczba osób z zaburzeniami funkcji poznawczych do 2050 r. ulegnie potrojeniu [2]. Wynika to ze starzenia się społeczeństw i wzrostu chorobowości związanej z wiekiem – od 1% w populacji przed 65. r.ż. do nawet 20% w przedziale wiekowym 75-85 lat. Najczęstszą przyczyną otępienia pozostaje choroba Alzheimera. Według Institute for Health Metrics and Evaluations w 2019 r. choroba Alzheimera i inne zaburzenia pamięci dotyczyły 1,7% populacji Unii Europejskiej. W Polsce odsetek chorych z otępieniem o różnej etiologii szacuje się na około 1,5%, z czego w grupie tej 70% stanowią kobiety. \nZarówno choroby psychiczne, jak i neurologiczne mają istotny, niekorzystny wpływ na funkcjonowanie społeczne pacjentów, stanowią przyczynę długotrwałych zwolnień lekarskich, trudności w znalezieniu i utrzymaniu pracy. Choroby neurologiczne są przyczyną zarówno pogorszenia się jakości życia (obniżają znacząco wskaźnik lat życia skorygowanego niepełnosprawnością, ang. disability-adjusted life years, DALY), jak i znacznej liczby zgonów [3]. Mimo że w obu przypadkach na pierwszym miejscu są choroby naczyń mózgowych (udary), to nadal nie są one w adekwatnym stopniu uwzględniane w polityce zdrowotnej. \nW ciągu najbliższych lat istotny będzie również wątek pandemii COVID-19 i jej wpływu na stan zdrowia społeczeństwa w tym na zapadalność na choroby układu nerwowego [4]. W badaniach obserwacyjnych i rejestrach odnotowywano objawy neurologiczne u około połowy hospitalizowanych pacjentów z infekcją SARS-CoV-2, szczególnie zaburzenia funkcji poznawczych, złe samopoczucie, zaburzenia snu, bóle głowy oraz utratę węchu. Objawy o podobnym charakterze obserwowano również u niehospitalizowanych pacjentów z SARS-CoV-2, w okresie od 3 do 9 miesięcy od momentu infekcji, przy czym u części symptomatologia przyjmowała wzorzec ciągłych nawrotów i remisji. Zaobserwowano, także silny związek częstości występowania udaru mózgu z zakażeniem COVID-19 u około 1 do 3 procent hospitalizowanych pacjentów. Rozpowszechnienie zaburzeń afektywnych, lękowych, zaburzeń snu, zespołu przewlekłego zmęczenia u osób, które przebyły infekcję COVID-19 sięga zatem według różnych badań od kilkunastu do kilkudziesięciu procent, a zaburzeń węchu, smaku, czy bólów mięśni od ponad 30% do blisko 50% [5]. Długotrwałe skutki dla zdrowia psychicznego oraz możliwe rozpowszechnienie przewlekłych skutków zdrowotnych zarówno przebycia infekcji COVID-19, jak też funkcjonowania w zmienionym przez pandemię otoczeniu stanowi ogromne wyzwanie dla systemów opieki zdrowotnej [6]. Zidentyfikowano potrzebę prowadzenia w tym zakresie badań epidemiologicznych oraz opracowywanie strategii postępowania w różnych stanach chorobowych, jak również opracowywanie zasad profilaktyki chorób i promocji zdrowia. Mając na uwadze wieloletnie doświadczenie w obszarze psychiatrii i neurologii, a także wiedzę ekspercką pracowników Instytutu Psychiatrii i Neurologii, zwanemu dalej „Instytutem”, realizacja zaplanowanych działań przez ww. jednostkę gwarantuje ich wysoki poziom merytoryczny i pozwoli w sposób horyzontalny podejść do problematyki ochrony zdrowia psychicznego.\n\n\n[1] Di Luca M., Nutt D., Oertel W., Boyer P., Jaarsma J., Destrebecq F., Esposito G., Quoidbach V., Towards Earlier Diagnosis and Treatment of Disorders of the Brain, „Bulletin of the World Health Organization” 2018 (96), s. 298–298A.\n[2] Nichols, E. and Vos, T. (2020), Estimating the global mortality from Alzheimer’s disease and other dementias: A new method and results from the Global Burden of Disease study 2019. Alzheimer's Dement., 16: e042236.\n[3] Gałązka-Sobotka, M., Gierczyński, J., Drapała, A., Gryglewicz, J., Członkowska, A., Sławek, J., Słowik, A., Rejdak, K., Kułakowska, A., Karaszewski, B., Karliński, M., Kobayashi, A., Niewada, M., Ryglewicz, D., Barcikowska-Kotowicz, M., Barczak, A., Gabryelewicz, T., Gorzkowska, A., Klimkowicz-Mrowiec, A., Siuda, J., Sobow, T., Budrewicz, S., Koziorowski, D., Mazurkiewicz-Bełdzińska, M., Sienkiewicz-Jarosz, H., Domitrz, I., Rożniecki, J., Adamczyk-Sowa, M., Bartosik-Psujek, H. (2021). Stan polskiej neurologii i kierunki jej rozwoju w perspektywie do 2030 r.. doi: 10.26399/978-83-66723-30-6.\n[4] Spudich S. and Nath A. “Nervous system consequences of COVID-19” Science. January 21, 2022. DOI: 10.1126/science.abm2052.\n[5] Taquet, M., Geddes, J. R., Husain, M., Luciano, S. & Harrison, P. J. 6-month neurological and psychiatric outcomes in 236 379 survivors of COVID-19: a retrospective cohort study using electronic health records. Lancet Psychiatry 8, 416–427 (2021).\n[6] WHO/2019-nCoV/Sci_Brief/Mental_health/2022.1.","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań ujętych w projekcie","value":"Projekt rozporządzenia wyznacza instytut badawczy właściwy do realizacji badań naukowych, prac rozwojowych \ni wdrożeniowych oraz udział w kształtowaniu polityki zdrowotnej państwa w zakresie neurologii, neuropatologii, psychiatrii, psychiatrii dzieci i młodzieży, psychologii, zdrowia publicznego, genetyki, farmakologii, neurochirurgii, rehabilitacji i specjalności pokrewnych. Ponadto instytut, będzie prowadził działalność leczniczą lub profilaktyczną w zakresie zaburzeń zdrowia psychicznego, chorób układu nerwowego, chorób genetycznych, uzależnień behawioralnych i od substancji psychoaktywnych.\nNadanie Instytutowi Psychiatrii i Neurologii, statusu państwowego instytutu badawczego (PIB) jest kluczowe z punktu widzenia podniesienia rangi problematyki ochrony zdrowia psychicznego oraz chorób neurologicznych i podkreślenia znaczenia tego obszaru zdrowia. Pozwoli na wskazanie jednostki odpowiedzialnej za realizowanie zadań merytorycznych w ww. obszarach wynikających w szczególności z zobowiązań Rzeczypospolitej Polskiej jako państwa członkowskiego Unii Europejskiej oraz członkostwa w Organizacji Narodów Zjednoczonych, w zakresie podległym WHO, jak również w odniesieniu do wymogów krajowych regulacji. Udział w pracach wspomnianych gremiów międzynarodowych wymaga wysokiego poziomu fachowości, dostarczania danych i informacji opracowanych zgodnie z wymogami przyjętymi dla badań naukowych, a tym samym jest konieczne zabezpieczenie odpowiedniego zaplecza kadrowego, laboratoryjnego i analitycznego, zapewniającego ministrowi właściwemu do spraw zdrowia zdolność wywiązania się z tych zadań. \nWedług WHO rocznie odnotowywanych jest około 700 milionów przypadków chorób psychicznych i neurologicznych. Aż 13% globalnego obciążenia chorobami generują właśnie choroby mózgu. Blisko 150 mln osób na całym świecie ma objawy depresji, 25 mln – schizofrenii, 38 mln choruje na padaczkę, a 90 mln jest uzależnionych od substancji psychoaktywnych. W Rzeczypospolitej Polskiej populacja osób z chorobami mózgu sięga nawet około 15 mln [7], a największe obciążenie stanowią zaburzenia afektywne, uzależnienia, zaburzenia psychotyczne, choroba Alzheimera i inne otępienia, udar mózgu, migrena i bóle głowy oraz padaczka. Zidentyfikowane potrzeby zdrowotne ludności kraju w pełni uzasadniają potrzebę utworzenie państwowego instytutu badawczego, którego przedmiotem zainteresowania będzie poprawa sytuacji zdrowotnej w zakresie psychiatrii i chorób neurologicznych.\nRolą Instytutu będzie współpraca w organizowaniu działań profilaktycznych, badań przesiewowych, odpowiednim kształceniu kadr, proponowanie sposobów optymalizacji procesu diagnostyczno-terapeutycznego, prowadzenie innowacyjnych badań oraz kształtowania świadomości społecznej odnośnie chorób mózgu.\n\n\n[7] A. Gustavsson A, Svensson M, Jacobi F, i wsp.: Cost of disorders of the brain in Europe 2010. Eur Neuropsychopharmacol. 2011; 21(10):718-79. doi: 10.1016/j.euroneuro.2011.08.008. ","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20476989,"dictionaryValues":[{"id":"MZ","value":"MZ"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Waldemar Kraska Sekretarz Stanu ","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20476989,"dictionaryValues":[{"id":"MZ","value":"MZ"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"III kwartał 2023 r.","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}