Projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
2.0
18.11.2026 11:47 Edyta Kurkiewicz
Projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
1.0
17.11.2026 16:23 Edyta Kurkiewicz
Aby uzyskać archiwalną wersję należy skontaktować się z Redakcją BIP
{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"RDER2","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"RDER{#RDER_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty rozporządzeń","value":"Projekty rozporządzeń"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"DER – projekty deregulacyjne","value":"DER – projekty deregulacyjne"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja dodatkowa","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Potrzeba rozpoczęcia prac nad projektem rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko uzasadniona jest koniecznością przeglądu przepisów tego aktu i dostosowaniem go do nowych uwarunkowań prawnych i technologicznych. Ponadto projektowane rozwiązania prawne są odpowiedzią na napływające coraz liczniej, zarówno ze strony rządowej jak i z sektora prywatnego, postulaty dotyczące konieczności rewizji niektórych zapisów rozporządzenia pod kątem deregulacji i znoszenia barier inwestycyjnych w kluczowych sektorach gospodarki. \nMając na uwadze bardzo szeroki zakres rozporządzenia oraz jego znaczący wpływ na proces inwestycyjny wielu, również kluczowych z punktu widzenia państwa inwestycji, zdecydowano o konieczności jak najszybszego rozpoczęcia prac nad tekstem nowych przepisów, tak aby zapewnić możliwie szeroki udział wszystkich zainteresowanych podmiotów oraz sprawny i stosunkowo szybki proces legislacyjny. Rozpoczęcie dialogu nad kształtem przepisów pozwoli rozpoznać potrzeby oraz wstępnie ustalić zakres niezbędnych zmian, które będą służyły pełnej rewizji jego treści. Jednym z wyzwań stawianych przepisom prawa na szczeblu krajowym jak i unijnym jest zmniejszenie obciążeń administracyjnych. W ostatnim czasie proces deregulacji przebiega dość dynamicznie, stąd też pojawiła się konieczność przeglądu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839, z późn. zm.), w celu znalezienia możliwych rozwiązań wpisujących się w ten trend. \nRozważne określenie progów dla niektórych przedsięwzięć, dla których do tej pory nie przewidziano progów oraz rewizja przyjętych wcześniej kryteriów kwalifikujących przedsięwzięcia do konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach pozwoli na zmniejszenie obciążeń administracyjnych zarówno dla inwestorów, jak i dla organów administracji, ale bez szkody dla środowiska. Deregulacja polegająca na wprowadzeniu lub zmianie progów dotyczyć ma przede wszystkim przedsięwzięć takich jak: sieci przesyłowe (wodociągi, sieci kanalizacyjne), instalacje w przemyśle chemicznym, instalacje związane z gospodarką odpadami, instalacji do przerobu kopalin, inwestycje kolejowe i linie tramwajowe, instalacje związane z przemysłem spożywczym i leśnictwo. Planowane jest również wprowadzenie nowych rodzajów przedsięwzięć, które do tej pory nie były ujęte w rozporządzeniu, a które ze względu na wywoływane skutki środowiskowe powinny podlegać procedurze oceny oddziaływania na środowisko. Do tej kategorii należą urządzenia służące do wyprowadzenia mocy z morskich farm wiatrowych, wydobywanie odpadów wydobywczych z obiektów służących do ich składowania oraz wypełnianie wyrobisk odpadami. Ponadto do katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko planuje się przywrócenie stacji elektroenergetycznych. Praktyka postępowań administracyjnych zmierzających do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach pokazuje, że obecnie obowiązujące przepisy rozporządzenia stwarzają wiele problemów interpretacyjnych. Taki stan rzeczy wpływa zarówno na przedłużające się postępowania administracyjne, jak i sprawia, że organy i sądy administracyjne dokonują rozstrzygnięć odbiegających znacząco od zamysłu ustawodawcy, a to z kolei przekłada się na niepotrzebne obciążenia proceduralne \nnakładane na inwestorów i wpływa na przyjęte scenariusze i harmonogramy inwestycyjne. Dodatkowo zdarzają się sytuacje, gdy niewłaściwa interpretacja przepisów rozporządzenia prowadzi albo do niewydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia jej wymagającego albo do prowadzenia postępowania administracyjnego dla przedsięwzięcia, które decyzji takiej nie wymaga. Uporządkowanie tej kwestii nabiera również szczególnego wymiaru w świetle procedowanego obecnie projektu UD224, w którym wprowadzane są kary pieniężne dotyczące m.in. braku wymaganej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ponadto, w myśl art. 3 ust. 2 lit. e odrębnie wdrażanej dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1203 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie ochrony środowiska poprzez \nprawo karne i zastępująca dyrektywy 2008/99/WE i 2009/123/WE, realizacja przedsięwzięć w rozumieniu art. 1 ust. 2 lit. a), o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE, jeżeli taki czyn jest prowadzony bez uzyskania zezwolenia na inwestycję i powoduje lub może powodować znaczną szkodę dla jakości powietrza, gleby lub jakości lub stanu wód lub znaczną szkodę dla ekosystemu, zwierząt lub roślin jest przestępstwem podlegającym karze pozbawienia wolności. Stąd też niezbędne jest doprecyzowanie pojęć używanych w rozporządzeniu, jak również zmiana redakcji niektórych przepisów, w szczególności w obszarze rolnictwa, leśnictwa czy gospodarki odpadami, aby ograniczyć wątpliwości interpretacyjne i wyeliminować sytuacje wynikające z niewłaściwej interpretacji przepisów, które mogą skutkować z jednej strony niezasadnie wszczynanymi postępowaniami kontrolnymi lub karnymi, a \nz drugiej ich nieskutecznością. Obecnie brak jest rozwiązań ułatwiających sprawne przeprowadzenie niewielkich modernizacji istniejących przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W wielu sytuacjach inwestorzy z przezorności i mimo braku podstawy prawnej do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – tj. dla inwestycji nieujętych w katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (poza zakresem wynikającym z rozporządzenia) składają wnioski o wydanie tej decyzji. Ma to na celu wykluczenie ewentualnych wątpliwości organów wydających zezwolenia niezbędne do podjęcia realizacji inwestycji. Praktyka ta generuje obciążenie organów właściwych do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a w efekcie m.in. opóźnia proces inwestycyjny.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji","value":"Mając na uwadze bardzo szeroki zakres rozporządzenia oraz jego znaczący wpływ na proces inwestycyjny wielu, również kluczowych z punktu widzenia państwa, inwestycji zdecydowano o konieczności jak najszybszego rozpoczęcia prac nad tekstem nowych przepisów, tak aby zapewnić możliwie szeroki udział wszystkich zainteresowanych podmiotów oraz sprawny i stosunkowo szybki proces legislacyjny. Rozpoczęcie dialogu nad kształtem przepisów pozwoli rozpoznać potrzeby oraz wstępnie ustalić zakres niezbędnych zmian, będą służyły pełnej rewizji jego treści. W przedmiotowym materiale odniesiono się więc jedynie do przepisów, co do których planowane jest usunięcie lub zmiana w stosunku do postanowień rozporządzenia. W pozostałym zakresie przepisy nie ulegają zmianie z wyłączeniem poprawek redakcyjnych, w szczególności numeracji i aktualizacji numerów Dzienników Ustaw przywoływanych w rozporządzeniu aktów normatywnych i wykonawczych. Niniejszy projekt jest transpozycją załącznika I i II dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. Urz. UE L 26 z 28.01.2012, str. 1, z późn. zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2011/92/UE”. \nA. Dodatkowe regulacje mające na celu uszczelnienie systemu ocen oddziaływania na środowisko. \nW oparciu o wewnętrzne analizy i ocenę funkcjonowania obecnie obowiązujących przepisów zidentyfikowano potrzebę wprowadzenia dodatkowych regulacji i obostrzeń, w tym poprzez: rozszerzenie grupy przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko o inwestycje związane z przesyłem energii elektrycznej oraz gospodarką odpadami wydobywczymi. Wieloletnia praktyka stosowania dotychczasowych unormowań prawnych pozwoliła na dokonanie miarodajnej identyfikacji obszarów lub zamierzeń realizacyjnych wymagających doregulowania w omawianym akcie prawnym. Opisane poniżej szczegółowo regulacje normatywne mają na celu uszczelnienie kontroli państwa nad realizacją przedsięwzięć, które mogą powodować negatywne oddziaływanie na zróżnicowane komponenty środowiska. Powyższe jest niezbędne ze względu na: zapewnienie stabilności i wysokiego stopnia zabezpieczenia obszarowych form ochrony przyrody, łagodzenia i wypracowywania kompromisowych rozwiązań konfliktów społecznych, prowadzenia procesu inwestycyjnego z poszanowaniem zasady zrównoważonego rozwoju, budowy i rozwoju komplementarnego oraz spójnego systemu normatywnego dla realizacji przedsięwzięć i działań infrastrukturalnych. Zaproponowane w projekcie rozporządzenia regulacje mają na celu zapewnienie stabilnego systemu prawnego, zarówno dla organów ochrony środowiska, jak również dla podmiotów planujących realizację inwestycji. \n(1) Energetyka. Dynamiczny rozwój sektora odnawialnych źródeł energii, w tym w szczególności powstające i planowane morskie farmy wiatrowe wymagają zdefiniowania nowego rodzaju przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a mianowicie urządzeń służących do wyprowadzenia mocy z morskich farm wiatrowych. Biorąc pod uwagę dotychczasową praktykę oraz przepisy regulujące terminy aukcji w celu uzyskania prawa do pokrycia ujemnego salda, istnieją przesłanki przemawiające za jednoznacznym wskazaniem podstawy prawnej, która pozwoliłaby zakwalifikować ww. urządzenia jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, co pozwoliłoby na przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko na morską farmę wiatrową i osobno na zespół urządzeń służących do wyprowadzenia mocy. Jednocześnie wprowadzenie tych zmian nie obniży poziomu ochrony środowiska i zakresu dokonywanej oceny oddziaływania na środowisko, ponieważ każda z części przedsięwzięcia objęta będzie wymogiem przeprowadzenia takiej oceny. Dodatkowo zidentyfikowano konieczność przywrócenia do katalogu przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stacji elektroenergetycznych powstających w związku z modernizacją i rozbudową sieci elektroenergetycznych. \n(2) Gospodarka odpadami. W obecnych uwarunkowaniach prawnych brak jest normy prawnej pozwalającej przeprowadzić ocenę oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć związanych z zagospodarowaniem terenów niekorzystnie przekształconych poprzez ich wypełnienie odpadami oraz wydobywaniem odpadów ze zwałowisk odpadów. Działania związane z pozainstalacyjnym zagospodarowaniem odpadów są poza zakresem regulacji rozporządzenia i ustawy ooś, co powoduje zakłócenia w prawidłowym funkcjonowaniu tego typu instalacji w kontekście standardów jakości środowiska. \nProblem ten ma istotne znaczenie z punktu widzenia konieczności poprawy jakości powietrza atmosferycznego oraz ochrony wód. \nB. Redukcja obciążeń nieuzasadnionych w obecnym systemie ocen oddziaływania na środowisko. \nIntencją projektodawcy jest redukcja obciążeń, które nie znajdują uzasadnienia w kontekście celów stawianych w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. W obecnych realiach i stanie prawnym uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach staje się znacznym obciążeniem dla podmiotów planujących realizację inwestycji. \nObciążenie to wynika z istotnego poziomu skomplikowania merytorycznego i proceduralnego oceny oddziaływania na środowisko, z uwagi na jej wielowątkowość, konieczność zbadania szerokiego spektrum oddziaływań planowanych inwestycji i próby pogodzenia sprzecznych interesów licznych stron postępowania. Na przewlekłość procedury oceny oddziaływania na środowisko mają również wpływ szerokie uprawnienia uczestników postępowania (społeczeństwa, stron i podmiotów działających na prawach stron, przykładowo organizacji ekologicznych). Uprawnienia te nie zawsze są właściwie wykorzystywane, a nawet często nadużywane. Zamiast prowadzić do zapewnienia skutecznego, efektywnego \nprzeprowadzenia oceny i minimalizacji negatywnych oddziaływań planowanych inwestycji ze szczególnym uwzględnieniem czynnika społecznego, służą one partykularnym interesom uczestników postępowań i merytorycznie nieuzasadnionemu blokowaniu wielu inwestycji. Również u organów ochrony środowiska, nadmiernie obciążonych postępowaniami dla inwestycji należących do różnorodnych branż gospodarki narodowej, widoczna jest pilna potrzeba redukcji nieuzasadnionych obciążeń w celu skupienia działań przy kontroli i nadzorze procesu inwestycyjnego przedsięwzięć, które faktycznie mogą znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko. Obecnie nadmierne obciążenie regionalnych dyrektorów ochrony środowiska, których priorytetem powinno być terminowe i skuteczne prowadzenie postępowań w sprawach, które tego rodzaju oceny środowiskowej wymagają, powoduje przewlekłość toczących się postępowań administracyjnych oraz znaczne opóźnienia w realizacji wielu inwestycji, kluczowych z punktu widzenia podstawowych interesów Państwa. Proponowana zmiana legislacyjna nie zmienia całego systemu, ale ma na celu redukcję obciążeń dla poszczególnych kategorii inwestycji w zakresie obowiązku uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i jest kontynuacją procesu zapoczątkowanego w rozporządzeniu. Brak wymogu uzyskania jednej z decyzji administracyjnych nie zwalnia inwestora z obowiązku zachowania zgodności z wymogami ochrony środowiska, zachowania norm i standardów, które podlegają kontroli i weryfikacji w odrębnych procedurach. Zmiana pozostaje również bez wpływu na jedne z podstawowych zasad ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647, z późn. zm.), zgodnie z którymi kto powoduje zanieczyszczenie środowiska, każdorazowo ponosi koszty zapobiegania temu zanieczyszczeniu (zasada „zanieczyszczający płaci”) oraz zasady zapobiegania i przezorności. Oceniając projektowaną zmianę w kontekście uczestnictwa czynnika społecznego w procesie inwestycyjnym, należy mieć na względzie, że liberalizacja rozporządzenia w zakresie wybranych inwestycji może spowodować negatywny odbiór społeczny, ze względu na potencjalne ograniczenie udziału lokalnej społeczności przy realizacji tych inwestycji. Jednak projektodawca uwzględniając czynniki społeczne i kwestie omówione powyżej zwraca uwagę, że niniejszy projekt opracowany został na podstawie długoletnich doświadczeń związanych z oceną oddziaływania na środowisko, które wykazały, że w szczególności z przyczyn merytorycznych i ze względu na konflikty społeczne związane z negatywnymi oddziaływaniami różnych kategorii inwestycji zasadne jest wprowadzenie zmian, które w zależności od tej kategorii ograniczą lub zwiększą udział organów ochrony środowiska w procesie inwestycyjnym. W przypadku zniesienia obowiązku uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, projekt nie powinien realnie wpłynąć na intensyfikację konfliktów społecznych, bowiem kluczową rolę w procesie lokalizacji zamierzeń infrastrukturalnych pełnić powinny instrumenty planistyczne, którymi dysponują – znające lokalne uwarunkowania – jednostki samorządu terytorialnego, czyli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Przyjęcie tych dokumentów następuje przed rozpoczęciem procesu inwestycyjnego, dzięki czemu podmioty zainteresowane oraz lokalna społeczność powinny mieć relewantny i rzeczywisty wpływ na politykę planistyczną w danym regionie lub obszarze. \nZ powyższych względów tam, gdzie to możliwe działania organów administracji rządowej powinny być ukierunkowane na wspieranie rozwoju i funkcjonowania instrumentów planistycznych, aniżeli na wprowadzanie nieuzasadnionych obciążeń na szczeblu centralnym. Dlatego nie przewiduje się, aby planowane zmiany mogły powodować znaczące ograniczenie praw i wolności jednostek zainteresowanych danym działaniem inwestycyjnym. Wskazać również należy, że w znacznej liczbie przypadków, to nie strony postępowania, a podmioty zainteresowane postępowaniem kierują do organów ochrony środowiska swoje uwagi dotyczące realizacji danego przedsięwzięcia. Uwagi społeczeństwa dotyczące realizacji danego przedsięwzięcia, które są kierowane do organów ochrony środowiska, bardzo często nie dotyczą zagadnień związanych z ochroną środowiska czy warunków realizacji przedsięwzięcia, a stanowią jedynie wyraz niezadowolenia dla danego zamierzenia inwestycyjnego, które może wiązać się, przykładowo z obawami przed spadkiem wartości nieruchomości. Wskazać przy tym należy, że organ ochrony środowiska bada jedynie możliwość realizacji inwestycji z punktu widzenia środowiskowego, natomiast samodzielnie nie jest władny do zmiany lokalizacji inwestycji, czy też środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia ze względu na istniejący konflikt społeczny. Niżej wskazane przedsięwzięcia nie należą do przedsięwzięć, które wywołują znaczne zainteresowanie społeczne. Ponadto proponowane zmiany rozporządzenia nie wpłyną negatywnie na konieczność zapobiegania przekroczeniom standardów jakości środowiska. Reasumując po uwzględnieniu strat i korzyści, proponuje się następujące redukcje obciążeń. \n(3) Magazynowanie substancji i mieszanin. Obecnie w świetle rozporządzenia decyzja o środowiskowych \nuwarunkowaniach wydawana jest w związku z planowaną realizacją wszelkiego rodzaju instalacji do magazynowania substancji i mieszanin. Ponadto z uwagi na szeroką definicję substancji i mieszanin (przepisy rozporządzenia wprowadzały zaledwie kilka drobnych włączeń) obecnie realizacja instalacji do ich magazynowania w niemal każdym przypadku wymaga przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania na środowisko. Z doświadczeń organów ochrony środowiska wynika, że tego typu instalacje nie powodują znacząco negatywnego wpływu na środowisko, co sprawia, że utrzymanie obecnego stanu prawnego jest nieuzasadnione. Stąd też zaproponowano ograniczenie zakresu tych przepisów rozporządzenia do instalacji do magazynowania substancji i mieszanin stwarzających zagrożenie w rozumieniu przepisów ustawy o substancjach i mieszaninach. \n(4) Przerób kopalin. Istniejące regulacje w zakresie przerobu kopalin wiążą tego typu instalacje z obszarami kopalni, uznając jako próg kwalifikacyjny powierzchnię kopalni. Z analizy prowadzonej na terenie kraju działalności wynika, że wielkość przerobu nie jest bezpośrednio skorelowana z powierzchnią kopalni, a bardziej z rodzajem kopaliny oraz względami ekonomicznymi. Stad też zaproponowane rozwiązanie uzależnia konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach od wydajności instalacji do przerobu kopalin. \n(5) Transport szynowy. W obecnych uwarunkowaniach prawnych każda budowa lub przebudowa linii tramwajowej, bez względu na jej wielkość podlega obowiązkowi uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Biorąc pod uwagę, że są to inwestycje realizowane niemal wyłącznie na terenie miast, a prace związane z ich przebudową są prowadzone w obrębie i tak silnie przekształconego terenu, uzasadnionym wydaje się wyłącznie przebudowy linii tramwajowych o długości do 1km zlokalizowanych poza obszarami objętymi formami ochrony przyrody. \n(6) Linie kolejowe. W obecnych uwarunkowaniach niewielkie zmiany (w obrębie stacji kolejowych, rozjazdów kolejowych) skutkują koniecznością uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W przypadku zaproponowanych rozwiązań prawnych skutek środowiskowy jest niewielki, a wszelkie prace budowlane przebiegają na terenach kolejowych, które charakteryzują się silnym przekształceniem, a oddziaływania na tereny przyległe są minimalne, stąd też wyłączono je z katalogu przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. \n(7) Przemysł spożywczy. Aktualnie instalacje do uboju zwierząt zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Przepisy prawa krajowego są bardzo restrykcyjne i nie przewidują żadnego progu dla tego rodzaju przedsięwzięć, co sprawia, że nawet niewielkie instalacje o bardzo małej wydajności podlegają obowiązkowi uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W przypadku niewielkich rzeźni rolniczych nie stwierdza się znaczącego negatywnego oddziaływania na środowisko, stąd też wyłączono je z katalogu przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. \n(8) Leśnictwo. Przepisy dotyczące ogólnie pojętych „wylesień”, zgodnie z docierającymi do resortu informacjami i zapytaniami o interpretację przepisów, budziły wiele wątpliwości w zakresie kwalifikowania poszczególnych rodzajów działań ujętych w § 3 ust. 1 pkt 88 rozporządzenia. W wyniku analizy przepisów postanowiono uprościć brzmienie przepisu poprzez pozostawienie jedynie wylesienia (rozumianego jako trwałe usunięcie roślinności leśnej) oraz wydzielając z niego obszary nieleśne (nieużytki) do innej jednostki redakcyjnej. Wprowadzono jednoznaczne progi o zróżnicowanej wielkości uwzględniając przy tym kryterium wartości przyrodniczej danego rodzaju terenu. Takie rozwiązanie, w ocenie projektodawcy, zmniejszy obciążenia dla inwestorów – w szczególności na obszarach miejskich – bez uszczerbku dla obszarów cennych przyrodniczo. \n(9) Przedsięwzięcia infrastrukturalne. W obecnych uwarunkowaniach prawnych realizacja wodociągu magistralnego, bez względu na jego parametry, wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Tak samo przebudowa wodociągu magistralnego, bez względu na parametry przebudowy, wymaga takiej decyzji. W przypadku ingerencji w istniejące wodociągi nie ma przesłanek merytorycznych do prowadzenia oceny oddziaływania na środowisko z uwagi na brak znaczącego negatywnego oddziaływania na środowisko, stąd też wyłączono przebudowy o długości do 1 km z katalogu przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. \n(10) Rolnictwo. W obecnym stanie prawnym hodowla obcych gatunków zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 4 matki lub 20 sztuk wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Spod jurysdykcji przepisu wyjęte zostały ryby i skorupiaki. Rozwój tej gałęzi rolnictwa spowodował jednak, że coraz częściej hodowane są różne gatunki obcych naszej faunie bezkręgowców, jak również popularne jest hobbystyczna hodowla owadów ozdobnych. Zapisy rozporządzenia nie zwalniają takich hodowli z konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co jest sytuacją nieuzasadnioną biorąc pod uwagę całkowity brak oddziaływania na środowisko tego rodzaju przedsięwzięć. W związku z powyższym zdecydowano o wyłączeniu hodowli obcych gatunków bezkręgowców z katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. D. Zmiany polegające na doprecyzowaniu i usunięciu wątpliwości prawnych w odniesieniu do funkcjonujących regulacji rozporządzenia. Pozostałe propozycje zmiany rozporządzenia zostały sporządzone w oparciu o praktykę organów ochrony środowiska w zakresie stosowania dotychczasowych regulacji prawnych. \nWątpliwości interpretacyjne lub problemy w zakresie praktycznego stosowania rozporządzenia spowodowały konieczność uwzględnienia w projektowanych zmianach modyfikacji polegających na doprecyzowaniu przepisów. Zmiany, o których mowa powyżej, polegają jedynie na uszczegółowieniu wymagań, progów lub kryteriów względem planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, i tym samym nie będą wywierać wpływu na istotę systemu ocen oddziaływania na środowisko poszczególnych kategorii przedsięwzięć. Należy przy tym wskazać, że część z tych zmian legislacyjnych ma charakter wyłącznie porządkujący i redakcyjny. \n(11) Przedsięwzięcia infrastrukturalne. Aktualnie osiedlowe sieci ciepłownicze i przyłącza do budynków są wyłączone z katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Niemniej jednak brak legalnej definicji osiedlowych sieci ciepłowniczych powoduje wiele trudności wynikających z różnej interpretacji zakresu znaczeniowego tego rodzaju przedsięwzięć. W związku z tym w projekcie zaproponowano rozwiązanie opierające się na parametrach technicznych takich sieci w połączeniu z kryterium lokalizacyjnym. Przedmiotowa zmiana brzmienia wyłączenia w projektowanym przepisie jest częściowo realizacją postulatu przedstawionego w fiszce nr 435 zatytułowanej: „Usprawnienia realizacji inwestycji rozwojowych i modernizacyjnych na sieci ciepłowniczej w celu poprawy jakości powietrza i efektywności energetycznej”, która była przedmiotem prac w ramach Rządowego Zespołu do spraw Deregulacji, nadzorowanego przez Ministra Nadzoru nad Wdrażaniem Polityki Rządu, w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. \n(12) Przedsięwzięcia infrastrukturalne. Pomimo że farmy fotowoltaiczne stanowią odrębną kategorię przedsięwzięć wymienioną w § 3 ust. 1 pkt 54a rozporządzenia, a zaproponowane brzmienie daje jasne przesłanki do sposobu obliczania powierzchni przedsięwzięcia, w dalszym ciągu pojawiają się wątpliwości, w jaki sposób traktować infrastrukturę towarzyszącą samym panelom fotowoltaicznym, zdecydowano o doprecyzowaniu przepisu poprzez literalne wskazanie tejże infrastruktury jako elementu wymagającego uwzględnienia w trakcie bilansowania powierzchni całej farmy. \n(13) Turystyka i wypoczynek. Aktualny stan prawny nakłada na inwestorów planujących realizację wyciągów narciarskich o długości powyżej 100 m obowiązek uzyskania w procesie inwestycyjnym decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z uwagi, że rozporządzenie nie definiuje pojęcia wyciągu narciarskiego, zaproponowano wskazanie, że narciarskie przenośniki taśmowe należą do tej kategorii przedsięwzięć. \n(14) Gospodarka wodna. Liczne wątpliwości interpretacyjne związane ze stosowaniem przepisów dotyczących wykonywania niewielkich stawów i zbiorników wodnych użytkowanych w celach innych niż hodowla ryb skłoniły do przeniesienia tego typu przedsięwzięć do odrębnej jednostki redakcyjnej i rozdzielenie ich od przedsięwzięć związanych z gospodarką wodą w rolnictwie.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Spodziewane skutki i następstwa projektowanych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Sposoby mierzenia efektów nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MKiŚ","value":"MKiŚ"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ współpracujący przy opracowaniu projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Urszula Zielińska Sekretarz Stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, Główny Konserwator Przyrody; \nPiotr Otawski Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MKiŚ","value":"MKiŚ"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"I luty 2027 r.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}
Numer projektu:
RDER2
Rodzaj dokumentu:
Projekty rozporządzeń
Typ dokumentu:
DER – projekty deregulacyjne
Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie:
Potrzeba rozpoczęcia prac nad projektem rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko uzasadniona jest koniecznością przeglądu przepisów tego aktu i dostosowaniem go do nowych uwarunkowań prawnych i technologicznych. Ponadto projektowane rozwiązania prawne są odpowiedzią na napływające coraz liczniej, zarówno ze strony rządowej jak i z sektora prywatnego, postulaty dotyczące konieczności rewizji niektórych zapisów rozporządzenia pod kątem deregulacji i znoszenia barier inwestycyjnych w kluczowych sektorach gospodarki. Mając na uwadze bardzo szeroki zakres rozporządzenia oraz jego znaczący wpływ na proces inwestycyjny wielu, również kluczowych z punktu widzenia państwa inwestycji, zdecydowano o konieczności jak najszybszego rozpoczęcia prac nad tekstem nowych przepisów, tak aby zapewnić możliwie szeroki udział wszystkich zainteresowanych podmiotów oraz sprawny i stosunkowo szybki proces legislacyjny. Rozpoczęcie dialogu nad kształtem przepisów pozwoli rozpoznać potrzeby oraz wstępnie ustalić zakres niezbędnych zmian, które będą służyły pełnej rewizji jego treści. Jednym z wyzwań stawianych przepisom prawa na szczeblu krajowym jak i unijnym jest zmniejszenie obciążeń administracyjnych. W ostatnim czasie proces deregulacji przebiega dość dynamicznie, stąd też pojawiła się konieczność przeglądu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839, z późn. zm.), w celu znalezienia możliwych rozwiązań wpisujących się w ten trend. Rozważne określenie progów dla niektórych przedsięwzięć, dla których do tej pory nie przewidziano progów oraz rewizja przyjętych wcześniej kryteriów kwalifikujących przedsięwzięcia do konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach pozwoli na zmniejszenie obciążeń administracyjnych zarówno dla inwestorów, jak i dla organów administracji, ale bez szkody dla środowiska. Deregulacja polegająca na wprowadzeniu lub zmianie progów dotyczyć ma przede wszystkim przedsięwzięć takich jak: sieci przesyłowe (wodociągi, sieci kanalizacyjne), instalacje w przemyśle chemicznym, instalacje związane z gospodarką odpadami, instalacji do przerobu kopalin, inwestycje kolejowe i linie tramwajowe, instalacje związane z przemysłem spożywczym i leśnictwo. Planowane jest również wprowadzenie nowych rodzajów przedsięwzięć, które do tej pory nie były ujęte w rozporządzeniu, a które ze względu na wywoływane skutki środowiskowe powinny podlegać procedurze oceny oddziaływania na środowisko. Do tej kategorii należą urządzenia służące do wyprowadzenia mocy z morskich farm wiatrowych, wydobywanie odpadów wydobywczych z obiektów służących do ich składowania oraz wypełnianie wyrobisk odpadami. Ponadto do katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko planuje się przywrócenie stacji elektroenergetycznych. Praktyka postępowań administracyjnych zmierzających do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach pokazuje, że obecnie obowiązujące przepisy rozporządzenia stwarzają wiele problemów interpretacyjnych. Taki stan rzeczy wpływa zarówno na przedłużające się postępowania administracyjne, jak i sprawia, że organy i sądy administracyjne dokonują rozstrzygnięć odbiegających znacząco od zamysłu ustawodawcy, a to z kolei przekłada się na niepotrzebne obciążenia proceduralne nakładane na inwestorów i wpływa na przyjęte scenariusze i harmonogramy inwestycyjne. Dodatkowo zdarzają się sytuacje, gdy niewłaściwa interpretacja przepisów rozporządzenia prowadzi albo do niewydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia jej wymagającego albo do prowadzenia postępowania administracyjnego dla przedsięwzięcia, które decyzji takiej nie wymaga. Uporządkowanie tej kwestii nabiera również szczególnego wymiaru w świetle procedowanego obecnie projektu UD224, w którym wprowadzane są kary pieniężne dotyczące m.in. braku wymaganej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ponadto, w myśl art. 3 ust. 2 lit. e odrębnie wdrażanej dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1203 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie ochrony środowiska poprzez prawo karne i zastępująca dyrektywy 2008/99/WE i 2009/123/WE, realizacja przedsięwzięć w rozumieniu art. 1 ust. 2 lit. a), o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE, jeżeli taki czyn jest prowadzony bez uzyskania zezwolenia na inwestycję i powoduje lub może powodować znaczną szkodę dla jakości powietrza, gleby lub jakości lub stanu wód lub znaczną szkodę dla ekosystemu, zwierząt lub roślin jest przestępstwem podlegającym karze pozbawienia wolności. Stąd też niezbędne jest doprecyzowanie pojęć używanych w rozporządzeniu, jak również zmiana redakcji niektórych przepisów, w szczególności w obszarze rolnictwa, leśnictwa czy gospodarki odpadami, aby ograniczyć wątpliwości interpretacyjne i wyeliminować sytuacje wynikające z niewłaściwej interpretacji przepisów, które mogą skutkować z jednej strony niezasadnie wszczynanymi postępowaniami kontrolnymi lub karnymi, a z drugiej ich nieskutecznością. Obecnie brak jest rozwiązań ułatwiających sprawne przeprowadzenie niewielkich modernizacji istniejących przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W wielu sytuacjach inwestorzy z przezorności i mimo braku podstawy prawnej do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – tj. dla inwestycji nieujętych w katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (poza zakresem wynikającym z rozporządzenia) składają wnioski o wydanie tej decyzji. Ma to na celu wykluczenie ewentualnych wątpliwości organów wydających zezwolenia niezbędne do podjęcia realizacji inwestycji. Praktyka ta generuje obciążenie organów właściwych do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a w efekcie m.in. opóźnia proces inwestycyjny.
Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji:
Mając na uwadze bardzo szeroki zakres rozporządzenia oraz jego znaczący wpływ na proces inwestycyjny wielu, również kluczowych z punktu widzenia państwa, inwestycji zdecydowano o konieczności jak najszybszego rozpoczęcia prac nad tekstem nowych przepisów, tak aby zapewnić możliwie szeroki udział wszystkich zainteresowanych podmiotów oraz sprawny i stosunkowo szybki proces legislacyjny. Rozpoczęcie dialogu nad kształtem przepisów pozwoli rozpoznać potrzeby oraz wstępnie ustalić zakres niezbędnych zmian, będą służyły pełnej rewizji jego treści. W przedmiotowym materiale odniesiono się więc jedynie do przepisów, co do których planowane jest usunięcie lub zmiana w stosunku do postanowień rozporządzenia. W pozostałym zakresie przepisy nie ulegają zmianie z wyłączeniem poprawek redakcyjnych, w szczególności numeracji i aktualizacji numerów Dzienników Ustaw przywoływanych w rozporządzeniu aktów normatywnych i wykonawczych. Niniejszy projekt jest transpozycją załącznika I i II dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. Urz. UE L 26 z 28.01.2012, str. 1, z późn. zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2011/92/UE”. A. Dodatkowe regulacje mające na celu uszczelnienie systemu ocen oddziaływania na środowisko. W oparciu o wewnętrzne analizy i ocenę funkcjonowania obecnie obowiązujących przepisów zidentyfikowano potrzebę wprowadzenia dodatkowych regulacji i obostrzeń, w tym poprzez: rozszerzenie grupy przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko o inwestycje związane z przesyłem energii elektrycznej oraz gospodarką odpadami wydobywczymi. Wieloletnia praktyka stosowania dotychczasowych unormowań prawnych pozwoliła na dokonanie miarodajnej identyfikacji obszarów lub zamierzeń realizacyjnych wymagających doregulowania w omawianym akcie prawnym. Opisane poniżej szczegółowo regulacje normatywne mają na celu uszczelnienie kontroli państwa nad realizacją przedsięwzięć, które mogą powodować negatywne oddziaływanie na zróżnicowane komponenty środowiska. Powyższe jest niezbędne ze względu na: zapewnienie stabilności i wysokiego stopnia zabezpieczenia obszarowych form ochrony przyrody, łagodzenia i wypracowywania kompromisowych rozwiązań konfliktów społecznych, prowadzenia procesu inwestycyjnego z poszanowaniem zasady zrównoważonego rozwoju, budowy i rozwoju komplementarnego oraz spójnego systemu normatywnego dla realizacji przedsięwzięć i działań infrastrukturalnych. Zaproponowane w projekcie rozporządzenia regulacje mają na celu zapewnienie stabilnego systemu prawnego, zarówno dla organów ochrony środowiska, jak również dla podmiotów planujących realizację inwestycji. (1) Energetyka. Dynamiczny rozwój sektora odnawialnych źródeł energii, w tym w szczególności powstające i planowane morskie farmy wiatrowe wymagają zdefiniowania nowego rodzaju przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a mianowicie urządzeń służących do wyprowadzenia mocy z morskich farm wiatrowych. Biorąc pod uwagę dotychczasową praktykę oraz przepisy regulujące terminy aukcji w celu uzyskania prawa do pokrycia ujemnego salda, istnieją przesłanki przemawiające za jednoznacznym wskazaniem podstawy prawnej, która pozwoliłaby zakwalifikować ww. urządzenia jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, co pozwoliłoby na przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko na morską farmę wiatrową i osobno na zespół urządzeń służących do wyprowadzenia mocy. Jednocześnie wprowadzenie tych zmian nie obniży poziomu ochrony środowiska i zakresu dokonywanej oceny oddziaływania na środowisko, ponieważ każda z części przedsięwzięcia objęta będzie wymogiem przeprowadzenia takiej oceny. Dodatkowo zidentyfikowano konieczność przywrócenia do katalogu przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stacji elektroenergetycznych powstających w związku z modernizacją i rozbudową sieci elektroenergetycznych. (2) Gospodarka odpadami. W obecnych uwarunkowaniach prawnych brak jest normy prawnej pozwalającej przeprowadzić ocenę oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć związanych z zagospodarowaniem terenów niekorzystnie przekształconych poprzez ich wypełnienie odpadami oraz wydobywaniem odpadów ze zwałowisk odpadów. Działania związane z pozainstalacyjnym zagospodarowaniem odpadów są poza zakresem regulacji rozporządzenia i ustawy ooś, co powoduje zakłócenia w prawidłowym funkcjonowaniu tego typu instalacji w kontekście standardów jakości środowiska. Problem ten ma istotne znaczenie z punktu widzenia konieczności poprawy jakości powietrza atmosferycznego oraz ochrony wód. B. Redukcja obciążeń nieuzasadnionych w obecnym systemie ocen oddziaływania na środowisko. Intencją projektodawcy jest redukcja obciążeń, które nie znajdują uzasadnienia w kontekście celów stawianych w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. W obecnych realiach i stanie prawnym uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach staje się znacznym obciążeniem dla podmiotów planujących realizację inwestycji. Obciążenie to wynika z istotnego poziomu skomplikowania merytorycznego i proceduralnego oceny oddziaływania na środowisko, z uwagi na jej wielowątkowość, konieczność zbadania szerokiego spektrum oddziaływań planowanych inwestycji i próby pogodzenia sprzecznych interesów licznych stron postępowania. Na przewlekłość procedury oceny oddziaływania na środowisko mają również wpływ szerokie uprawnienia uczestników postępowania (społeczeństwa, stron i podmiotów działających na prawach stron, przykładowo organizacji ekologicznych). Uprawnienia te nie zawsze są właściwie wykorzystywane, a nawet często nadużywane. Zamiast prowadzić do zapewnienia skutecznego, efektywnego przeprowadzenia oceny i minimalizacji negatywnych oddziaływań planowanych inwestycji ze szczególnym uwzględnieniem czynnika społecznego, służą one partykularnym interesom uczestników postępowań i merytorycznie nieuzasadnionemu blokowaniu wielu inwestycji. Również u organów ochrony środowiska, nadmiernie obciążonych postępowaniami dla inwestycji należących do różnorodnych branż gospodarki narodowej, widoczna jest pilna potrzeba redukcji nieuzasadnionych obciążeń w celu skupienia działań przy kontroli i nadzorze procesu inwestycyjnego przedsięwzięć, które faktycznie mogą znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko. Obecnie nadmierne obciążenie regionalnych dyrektorów ochrony środowiska, których priorytetem powinno być terminowe i skuteczne prowadzenie postępowań w sprawach, które tego rodzaju oceny środowiskowej wymagają, powoduje przewlekłość toczących się postępowań administracyjnych oraz znaczne opóźnienia w realizacji wielu inwestycji, kluczowych z punktu widzenia podstawowych interesów Państwa. Proponowana zmiana legislacyjna nie zmienia całego systemu, ale ma na celu redukcję obciążeń dla poszczególnych kategorii inwestycji w zakresie obowiązku uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i jest kontynuacją procesu zapoczątkowanego w rozporządzeniu. Brak wymogu uzyskania jednej z decyzji administracyjnych nie zwalnia inwestora z obowiązku zachowania zgodności z wymogami ochrony środowiska, zachowania norm i standardów, które podlegają kontroli i weryfikacji w odrębnych procedurach. Zmiana pozostaje również bez wpływu na jedne z podstawowych zasad ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647, z późn. zm.), zgodnie z którymi kto powoduje zanieczyszczenie środowiska, każdorazowo ponosi koszty zapobiegania temu zanieczyszczeniu (zasada „zanieczyszczający płaci”) oraz zasady zapobiegania i przezorności. Oceniając projektowaną zmianę w kontekście uczestnictwa czynnika społecznego w procesie inwestycyjnym, należy mieć na względzie, że liberalizacja rozporządzenia w zakresie wybranych inwestycji może spowodować negatywny odbiór społeczny, ze względu na potencjalne ograniczenie udziału lokalnej społeczności przy realizacji tych inwestycji. Jednak projektodawca uwzględniając czynniki społeczne i kwestie omówione powyżej zwraca uwagę, że niniejszy projekt opracowany został na podstawie długoletnich doświadczeń związanych z oceną oddziaływania na środowisko, które wykazały, że w szczególności z przyczyn merytorycznych i ze względu na konflikty społeczne związane z negatywnymi oddziaływaniami różnych kategorii inwestycji zasadne jest wprowadzenie zmian, które w zależności od tej kategorii ograniczą lub zwiększą udział organów ochrony środowiska w procesie inwestycyjnym. W przypadku zniesienia obowiązku uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, projekt nie powinien realnie wpłynąć na intensyfikację konfliktów społecznych, bowiem kluczową rolę w procesie lokalizacji zamierzeń infrastrukturalnych pełnić powinny instrumenty planistyczne, którymi dysponują – znające lokalne uwarunkowania – jednostki samorządu terytorialnego, czyli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Przyjęcie tych dokumentów następuje przed rozpoczęciem procesu inwestycyjnego, dzięki czemu podmioty zainteresowane oraz lokalna społeczność powinny mieć relewantny i rzeczywisty wpływ na politykę planistyczną w danym regionie lub obszarze. Z powyższych względów tam, gdzie to możliwe działania organów administracji rządowej powinny być ukierunkowane na wspieranie rozwoju i funkcjonowania instrumentów planistycznych, aniżeli na wprowadzanie nieuzasadnionych obciążeń na szczeblu centralnym. Dlatego nie przewiduje się, aby planowane zmiany mogły powodować znaczące ograniczenie praw i wolności jednostek zainteresowanych danym działaniem inwestycyjnym. Wskazać również należy, że w znacznej liczbie przypadków, to nie strony postępowania, a podmioty zainteresowane postępowaniem kierują do organów ochrony środowiska swoje uwagi dotyczące realizacji danego przedsięwzięcia. Uwagi społeczeństwa dotyczące realizacji danego przedsięwzięcia, które są kierowane do organów ochrony środowiska, bardzo często nie dotyczą zagadnień związanych z ochroną środowiska czy warunków realizacji przedsięwzięcia, a stanowią jedynie wyraz niezadowolenia dla danego zamierzenia inwestycyjnego, które może wiązać się, przykładowo z obawami przed spadkiem wartości nieruchomości. Wskazać przy tym należy, że organ ochrony środowiska bada jedynie możliwość realizacji inwestycji z punktu widzenia środowiskowego, natomiast samodzielnie nie jest władny do zmiany lokalizacji inwestycji, czy też środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia ze względu na istniejący konflikt społeczny. Niżej wskazane przedsięwzięcia nie należą do przedsięwzięć, które wywołują znaczne zainteresowanie społeczne. Ponadto proponowane zmiany rozporządzenia nie wpłyną negatywnie na konieczność zapobiegania przekroczeniom standardów jakości środowiska. Reasumując po uwzględnieniu strat i korzyści, proponuje się następujące redukcje obciążeń. (3) Magazynowanie substancji i mieszanin. Obecnie w świetle rozporządzenia decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wydawana jest w związku z planowaną realizacją wszelkiego rodzaju instalacji do magazynowania substancji i mieszanin. Ponadto z uwagi na szeroką definicję substancji i mieszanin (przepisy rozporządzenia wprowadzały zaledwie kilka drobnych włączeń) obecnie realizacja instalacji do ich magazynowania w niemal każdym przypadku wymaga przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania na środowisko. Z doświadczeń organów ochrony środowiska wynika, że tego typu instalacje nie powodują znacząco negatywnego wpływu na środowisko, co sprawia, że utrzymanie obecnego stanu prawnego jest nieuzasadnione. Stąd też zaproponowano ograniczenie zakresu tych przepisów rozporządzenia do instalacji do magazynowania substancji i mieszanin stwarzających zagrożenie w rozumieniu przepisów ustawy o substancjach i mieszaninach. (4) Przerób kopalin. Istniejące regulacje w zakresie przerobu kopalin wiążą tego typu instalacje z obszarami kopalni, uznając jako próg kwalifikacyjny powierzchnię kopalni. Z analizy prowadzonej na terenie kraju działalności wynika, że wielkość przerobu nie jest bezpośrednio skorelowana z powierzchnią kopalni, a bardziej z rodzajem kopaliny oraz względami ekonomicznymi. Stad też zaproponowane rozwiązanie uzależnia konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach od wydajności instalacji do przerobu kopalin. (5) Transport szynowy. W obecnych uwarunkowaniach prawnych każda budowa lub przebudowa linii tramwajowej, bez względu na jej wielkość podlega obowiązkowi uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Biorąc pod uwagę, że są to inwestycje realizowane niemal wyłącznie na terenie miast, a prace związane z ich przebudową są prowadzone w obrębie i tak silnie przekształconego terenu, uzasadnionym wydaje się wyłącznie przebudowy linii tramwajowych o długości do 1km zlokalizowanych poza obszarami objętymi formami ochrony przyrody. (6) Linie kolejowe. W obecnych uwarunkowaniach niewielkie zmiany (w obrębie stacji kolejowych, rozjazdów kolejowych) skutkują koniecznością uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W przypadku zaproponowanych rozwiązań prawnych skutek środowiskowy jest niewielki, a wszelkie prace budowlane przebiegają na terenach kolejowych, które charakteryzują się silnym przekształceniem, a oddziaływania na tereny przyległe są minimalne, stąd też wyłączono je z katalogu przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. (7) Przemysł spożywczy. Aktualnie instalacje do uboju zwierząt zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Przepisy prawa krajowego są bardzo restrykcyjne i nie przewidują żadnego progu dla tego rodzaju przedsięwzięć, co sprawia, że nawet niewielkie instalacje o bardzo małej wydajności podlegają obowiązkowi uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W przypadku niewielkich rzeźni rolniczych nie stwierdza się znaczącego negatywnego oddziaływania na środowisko, stąd też wyłączono je z katalogu przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. (8) Leśnictwo. Przepisy dotyczące ogólnie pojętych „wylesień”, zgodnie z docierającymi do resortu informacjami i zapytaniami o interpretację przepisów, budziły wiele wątpliwości w zakresie kwalifikowania poszczególnych rodzajów działań ujętych w § 3 ust. 1 pkt 88 rozporządzenia. W wyniku analizy przepisów postanowiono uprościć brzmienie przepisu poprzez pozostawienie jedynie wylesienia (rozumianego jako trwałe usunięcie roślinności leśnej) oraz wydzielając z niego obszary nieleśne (nieużytki) do innej jednostki redakcyjnej. Wprowadzono jednoznaczne progi o zróżnicowanej wielkości uwzględniając przy tym kryterium wartości przyrodniczej danego rodzaju terenu. Takie rozwiązanie, w ocenie projektodawcy, zmniejszy obciążenia dla inwestorów – w szczególności na obszarach miejskich – bez uszczerbku dla obszarów cennych przyrodniczo. (9) Przedsięwzięcia infrastrukturalne. W obecnych uwarunkowaniach prawnych realizacja wodociągu magistralnego, bez względu na jego parametry, wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Tak samo przebudowa wodociągu magistralnego, bez względu na parametry przebudowy, wymaga takiej decyzji. W przypadku ingerencji w istniejące wodociągi nie ma przesłanek merytorycznych do prowadzenia oceny oddziaływania na środowisko z uwagi na brak znaczącego negatywnego oddziaływania na środowisko, stąd też wyłączono przebudowy o długości do 1 km z katalogu przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. (10) Rolnictwo. W obecnym stanie prawnym hodowla obcych gatunków zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 4 matki lub 20 sztuk wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Spod jurysdykcji przepisu wyjęte zostały ryby i skorupiaki. Rozwój tej gałęzi rolnictwa spowodował jednak, że coraz częściej hodowane są różne gatunki obcych naszej faunie bezkręgowców, jak również popularne jest hobbystyczna hodowla owadów ozdobnych. Zapisy rozporządzenia nie zwalniają takich hodowli z konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co jest sytuacją nieuzasadnioną biorąc pod uwagę całkowity brak oddziaływania na środowisko tego rodzaju przedsięwzięć. W związku z powyższym zdecydowano o wyłączeniu hodowli obcych gatunków bezkręgowców z katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. D. Zmiany polegające na doprecyzowaniu i usunięciu wątpliwości prawnych w odniesieniu do funkcjonujących regulacji rozporządzenia. Pozostałe propozycje zmiany rozporządzenia zostały sporządzone w oparciu o praktykę organów ochrony środowiska w zakresie stosowania dotychczasowych regulacji prawnych. Wątpliwości interpretacyjne lub problemy w zakresie praktycznego stosowania rozporządzenia spowodowały konieczność uwzględnienia w projektowanych zmianach modyfikacji polegających na doprecyzowaniu przepisów. Zmiany, o których mowa powyżej, polegają jedynie na uszczegółowieniu wymagań, progów lub kryteriów względem planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, i tym samym nie będą wywierać wpływu na istotę systemu ocen oddziaływania na środowisko poszczególnych kategorii przedsięwzięć. Należy przy tym wskazać, że część z tych zmian legislacyjnych ma charakter wyłącznie porządkujący i redakcyjny. (11) Przedsięwzięcia infrastrukturalne. Aktualnie osiedlowe sieci ciepłownicze i przyłącza do budynków są wyłączone z katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Niemniej jednak brak legalnej definicji osiedlowych sieci ciepłowniczych powoduje wiele trudności wynikających z różnej interpretacji zakresu znaczeniowego tego rodzaju przedsięwzięć. W związku z tym w projekcie zaproponowano rozwiązanie opierające się na parametrach technicznych takich sieci w połączeniu z kryterium lokalizacyjnym. Przedmiotowa zmiana brzmienia wyłączenia w projektowanym przepisie jest częściowo realizacją postulatu przedstawionego w fiszce nr 435 zatytułowanej: „Usprawnienia realizacji inwestycji rozwojowych i modernizacyjnych na sieci ciepłowniczej w celu poprawy jakości powietrza i efektywności energetycznej”, która była przedmiotem prac w ramach Rządowego Zespołu do spraw Deregulacji, nadzorowanego przez Ministra Nadzoru nad Wdrażaniem Polityki Rządu, w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. (12) Przedsięwzięcia infrastrukturalne. Pomimo że farmy fotowoltaiczne stanowią odrębną kategorię przedsięwzięć wymienioną w § 3 ust. 1 pkt 54a rozporządzenia, a zaproponowane brzmienie daje jasne przesłanki do sposobu obliczania powierzchni przedsięwzięcia, w dalszym ciągu pojawiają się wątpliwości, w jaki sposób traktować infrastrukturę towarzyszącą samym panelom fotowoltaicznym, zdecydowano o doprecyzowaniu przepisu poprzez literalne wskazanie tejże infrastruktury jako elementu wymagającego uwzględnienia w trakcie bilansowania powierzchni całej farmy. (13) Turystyka i wypoczynek. Aktualny stan prawny nakłada na inwestorów planujących realizację wyciągów narciarskich o długości powyżej 100 m obowiązek uzyskania w procesie inwestycyjnym decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z uwagi, że rozporządzenie nie definiuje pojęcia wyciągu narciarskiego, zaproponowano wskazanie, że narciarskie przenośniki taśmowe należą do tej kategorii przedsięwzięć. (14) Gospodarka wodna. Liczne wątpliwości interpretacyjne związane ze stosowaniem przepisów dotyczących wykonywania niewielkich stawów i zbiorników wodnych użytkowanych w celach innych niż hodowla ryb skłoniły do przeniesienia tego typu przedsięwzięć do odrębnej jednostki redakcyjnej i rozdzielenie ich od przedsięwzięć związanych z gospodarką wodą w rolnictwie.
Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu:
MKiŚ
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu:
Urszula Zielińska Sekretarz Stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, Główny Konserwator Przyrody; Piotr Otawski Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska