Projekt rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie algorytmu przekazywania środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim i powiatowym
{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"RD149","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"RD{#RD_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty rozporządzeń","value":"Projekty rozporządzeń"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"D – pozostałe projekty","value":"D – pozostałe projekty"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Dotychczasowe kwoty dofinansowania kosztów rocznego pobytu uczestnika w warsztacie terapii zajęciowej, zwanego dalej „WTZ”, oraz kwoty dofinansowania kosztów rocznego pobytu osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zatrudnionej w zakładzie aktywności zawodowej, zwanego dalej „ZAZ”, nie pokrywają wszystkich ponoszonych przez WTZ i ZAZ kosztów działalności, szczególnie w zakresie wynagrodzeń pracowników, w związku ze wzrostem w ostatnim czasie minimalnego wynagrodzenia. Konieczne jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania tych podmiotów oraz możliwości dalszego rozwoju ich działalności przez podjęcie działań zmierzających do usprawnienia ich finansowania w wyniku zwiększenia kwoty środków na dofinansowanie rocznego pobytu jednego uczestnika w WTZ i pracownika w ZAZ. \nZaproponowane w projekcie zwiększone środki dla ZAZ i WTZ mogą zostać przeznaczone m.in. na wynagrodzenia pracowników.\nW przypadku WTZ, zgodnie z § 19 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 marca 2004 r. w sprawie warsztatów terapii zajęciowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 2284), do kosztów działalności WTZ, które mogą być dofinansowywane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON), zalicza się m.in. koszty: wynagrodzenia pracowników WTZ, należnych od pracodawcy składek na ubezpieczenie społeczne pracowników, a także składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Solidarnościowy oraz odpisów na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych – w przypadku ich ponoszenia, koszty wpłat podstawowych oraz wpłat dodatkowych do pracowniczych planów kapitałowych w rozumieniu ustawy o pracowniczych planach kapitałowych, finansowanych przez WTZ, niezbędnych materiałów, energii, usług materialnych i usług niematerialnych związanych z funkcjonowaniem WTZ, koszty dowozu uczestników lub eksploatacji samochodu, związanej z realizacją programu rehabilitacyjnego i niezbędną obsługą działalności WTZ, a także koszty materiałów do terapii zajęciowej w pracowniach, w tym w pracowni gospodarstwa domowego.\nMając na uwadze ww. rodzaje kosztów, które mogą być pokrywane ze środków PFRON, należy wskazać przede wszystkim na coroczny wzrost minimalnego wynagrodzenia. Powoduje to bowiem konieczność podwyższania wynagrodzenia pracownikom zatrudnionym w WTZ. Wynagrodzenia osobowe pracowników WTZ stanowią ok. 63% kosztów działalności W 2016 r. na wynagrodzenia osobowe pracowników wydatkowano kwotę 294 595 098 zł, w 2019 r. – 360 100 126 zł, w 2021 r. – 447 515 779 zł, w 2022 r. – 521 779 481 zł, zaś w 2023 r. – 609 100 603 zł. Należy również podkreślić, że warsztaty doświadczają problemów wynikających z rotacji pracowników związanych ze zbyt niskimi wynagrodzeniami. Dodatkowo należy również mieć na uwadze wzrost cen m.in. energii, paliw, towarów i usług. \nZabezpieczenie środków finansowych na pokrycie ww. kosztów jest niezbędne do prowadzenia rehabilitacji na odpowiednio wysokim poziomie oraz dalszy rozwój WTZ.\nW przypadku ZAZ, zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zakładów aktywności zawodowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1934, z późn. zm.), w ramach kosztów działania ZAZ ze środków PFRON mogą być finansowane m.in. wynagrodzenia osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, wynagrodzenia personelu ZAZ, dodatkowe wynagrodzenia roczne, odprawy emerytalne i pośmiertne oraz nagrody jubileuszowe, należne od pracodawcy składki na ubezpieczenia społeczne, materiały, energia, usługi materialne i usługi niematerialne oraz transport i dowóz niepełnosprawnych pracowników ZAZ i szkolenia osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, związane z przygotowaniem ich do pracy na otwartym rynku pracy lub koszty związane z prowadzoną działalnością wytwórczą lub usługową ZAZ.\nJak wynika z relacji zakładów aktywności zawodowej koszty związane z zatrudnieniem pracowników stanowią nawet 90% wszystkich kosztów działalności ZAZ, które mogą być pokrywane ze środków publicznych (dotacji z PFRON lub z samorządu województwa).\nCoroczny wzrost wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę systematycznie zwiększa koszty działalności zakładów, powoduje to bowiem automatycznie wzrost wynagrodzeń pracowników ZAZ. \nStrategicznym problemem ZAZ jest też brak wystarczających środków na wynagrodzenia dla instruktorów zatrudnionych w tych zakładach. Osoby, które wykonują tak bardzo obciążającą pracę, jako wykwalifikowani specjaliści posiadający ogromne doświadczenie w pracy z osobami niepełnosprawnymi, rezygnują z pracy, gdyż znajdują zatrudnienie lepiej płatne, a przy tym mniej obciążające.\nPonadto wzrost cen m.in. energii, paliw, towarów i usług także generuje coraz wyższe koszty działalności. Zabezpieczenie środków finansowych na pokrycie ww. kosztów jest niezbędne do prowadzenia działalności ZAZ w przewidywalny i stabilny sposób w otoczeniu umożliwiającym zapewnienie właściwych warunków pracy i rehabilitacji osób niepełnosprawnych.\nPodsumowując, głównymi czynnikami wpływającymi na wzrost kosztów ZAZ i WTZ jest podniesienie płacy minimalnej, powodującej wzrost kosztów wynagrodzenia pracowników ZAZ i WTZ, a także wzrost cen m. in. zakupu towarów i usług oraz koszty energii.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji","value":"Celem nowelizacji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 maja 2003 r. w sprawie algorytmu przekazywania środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim i powiatowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 1605, z późn. zm.) jest zwiększenie wysokości dofinansowania kosztów rocznego pobytu jednego uczestnika w WTZ oraz dofinansowania kosztów rocznego pobytu osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zatrudnionej w ZAZ.\nUzasadnieniem wzrostu kwoty dofinansowania jest prognoza kształtowania się w najbliższych latach kluczowych współczynników decydujących o kosztach ZAZ i WTZ, w tym płacy przeciętnej i płacy minimalnej. Ponadto na funkcjonowanie ZAZ i WTZ ma wpływ szereg czynników, nie tylko wzrost wysokości wynagrodzenia za pracę, ale także m.in. wzrost cen zakupu towarów i usług, koszty energii itp. Dokonywana okresowo zmiana wysokości dofinansowania do kosztów pobytu uczestnika w warsztacie terapii zajęciowej oraz niepełnosprawnego pracownika w ZAZ, jest reakcją na dynamiczne kształtowanie się tych czynników. Zaproponowana kwota zwiększenia wysokości dofinansowania na uczestnika WTZ i pracownika ZAZ uwzględnia także sytuację finansową PFRON, bez zagrożenia realizacji innych jego zadań wynikających z ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz programów Zarządu PFRON. \nWychodząc naprzeciw oczekiwaniom społecznym projekt podnosi wysokość dofinansowania kosztów rocznego pobytu jednego uczestnika w warsztacie terapii zajęciowej z kwoty 33 696 zł na kwotę 35 196 zł (wzrost o 1 500 zł). Równocześnie podniesiona została kwota dofinansowania kosztów rocznego pobytu jednej osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zatrudnionej w zakładzie aktywności zawodowej, z kwoty 37 000 zł do kwoty 38 000 zł (wzrost o 1 000 zł). Dofinansowanie zostałoby zwiększone od 2024 r. i obowiązywałoby w latach następnych.\nZróżnicowanie wysokości przyrostów dofinansowania środków wg algorytmu na jedną osobę zatrudnioną w ZAZ w stosunku do jednego uczestnika w WTZ wynika z faktu, że ZAZ korzystają również z dofinansowania udzielonego przez PFRON do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych zgodnie z art. 26a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz z możliwości korzystania ze środków wypracowanych z działalności wytwórczej lub usługowej, tj. ze sprzedaży wyrobów lub usług.\nSkutkiem wprowadzenia proponowanych zmian będzie poprawa funkcjonowania WTZ oraz ZAZ. ","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Spodziewane skutki i następstwa projektowanych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Sposoby mierzenia efektów nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MRPiPS","value":"MRPiPS"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Łukasz Krasoń Sekretarz Stanu, Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MRPiPS","value":"MRPiPS"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"IV kwartał 2024 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 30 grudnia 2024 r. w trybie obiegowym","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Zrealizowany","value":"Zrealizowany"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}
Numer projektu:
RD149
Rodzaj dokumentu:
Projekty rozporządzeń
Typ dokumentu:
D – pozostałe projekty
Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie:
Dotychczasowe kwoty dofinansowania kosztów rocznego pobytu uczestnika w warsztacie terapii zajęciowej, zwanego dalej „WTZ”, oraz kwoty dofinansowania kosztów rocznego pobytu osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zatrudnionej w zakładzie aktywności zawodowej, zwanego dalej „ZAZ”, nie pokrywają wszystkich ponoszonych przez WTZ i ZAZ kosztów działalności, szczególnie w zakresie wynagrodzeń pracowników, w związku ze wzrostem w ostatnim czasie minimalnego wynagrodzenia. Konieczne jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania tych podmiotów oraz możliwości dalszego rozwoju ich działalności przez podjęcie działań zmierzających do usprawnienia ich finansowania w wyniku zwiększenia kwoty środków na dofinansowanie rocznego pobytu jednego uczestnika w WTZ i pracownika w ZAZ. Zaproponowane w projekcie zwiększone środki dla ZAZ i WTZ mogą zostać przeznaczone m.in. na wynagrodzenia pracowników. W przypadku WTZ, zgodnie z § 19 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 marca 2004 r. w sprawie warsztatów terapii zajęciowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 2284), do kosztów działalności WTZ, które mogą być dofinansowywane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON), zalicza się m.in. koszty: wynagrodzenia pracowników WTZ, należnych od pracodawcy składek na ubezpieczenie społeczne pracowników, a także składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Solidarnościowy oraz odpisów na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych – w przypadku ich ponoszenia, koszty wpłat podstawowych oraz wpłat dodatkowych do pracowniczych planów kapitałowych w rozumieniu ustawy o pracowniczych planach kapitałowych, finansowanych przez WTZ, niezbędnych materiałów, energii, usług materialnych i usług niematerialnych związanych z funkcjonowaniem WTZ, koszty dowozu uczestników lub eksploatacji samochodu, związanej z realizacją programu rehabilitacyjnego i niezbędną obsługą działalności WTZ, a także koszty materiałów do terapii zajęciowej w pracowniach, w tym w pracowni gospodarstwa domowego. Mając na uwadze ww. rodzaje kosztów, które mogą być pokrywane ze środków PFRON, należy wskazać przede wszystkim na coroczny wzrost minimalnego wynagrodzenia. Powoduje to bowiem konieczność podwyższania wynagrodzenia pracownikom zatrudnionym w WTZ. Wynagrodzenia osobowe pracowników WTZ stanowią ok. 63% kosztów działalności W 2016 r. na wynagrodzenia osobowe pracowników wydatkowano kwotę 294 595 098 zł, w 2019 r. – 360 100 126 zł, w 2021 r. – 447 515 779 zł, w 2022 r. – 521 779 481 zł, zaś w 2023 r. – 609 100 603 zł. Należy również podkreślić, że warsztaty doświadczają problemów wynikających z rotacji pracowników związanych ze zbyt niskimi wynagrodzeniami. Dodatkowo należy również mieć na uwadze wzrost cen m.in. energii, paliw, towarów i usług. Zabezpieczenie środków finansowych na pokrycie ww. kosztów jest niezbędne do prowadzenia rehabilitacji na odpowiednio wysokim poziomie oraz dalszy rozwój WTZ. W przypadku ZAZ, zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zakładów aktywności zawodowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1934, z późn. zm.), w ramach kosztów działania ZAZ ze środków PFRON mogą być finansowane m.in. wynagrodzenia osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, wynagrodzenia personelu ZAZ, dodatkowe wynagrodzenia roczne, odprawy emerytalne i pośmiertne oraz nagrody jubileuszowe, należne od pracodawcy składki na ubezpieczenia społeczne, materiały, energia, usługi materialne i usługi niematerialne oraz transport i dowóz niepełnosprawnych pracowników ZAZ i szkolenia osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, związane z przygotowaniem ich do pracy na otwartym rynku pracy lub koszty związane z prowadzoną działalnością wytwórczą lub usługową ZAZ. Jak wynika z relacji zakładów aktywności zawodowej koszty związane z zatrudnieniem pracowników stanowią nawet 90% wszystkich kosztów działalności ZAZ, które mogą być pokrywane ze środków publicznych (dotacji z PFRON lub z samorządu województwa). Coroczny wzrost wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę systematycznie zwiększa koszty działalności zakładów, powoduje to bowiem automatycznie wzrost wynagrodzeń pracowników ZAZ. Strategicznym problemem ZAZ jest też brak wystarczających środków na wynagrodzenia dla instruktorów zatrudnionych w tych zakładach. Osoby, które wykonują tak bardzo obciążającą pracę, jako wykwalifikowani specjaliści posiadający ogromne doświadczenie w pracy z osobami niepełnosprawnymi, rezygnują z pracy, gdyż znajdują zatrudnienie lepiej płatne, a przy tym mniej obciążające. Ponadto wzrost cen m.in. energii, paliw, towarów i usług także generuje coraz wyższe koszty działalności. Zabezpieczenie środków finansowych na pokrycie ww. kosztów jest niezbędne do prowadzenia działalności ZAZ w przewidywalny i stabilny sposób w otoczeniu umożliwiającym zapewnienie właściwych warunków pracy i rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Podsumowując, głównymi czynnikami wpływającymi na wzrost kosztów ZAZ i WTZ jest podniesienie płacy minimalnej, powodującej wzrost kosztów wynagrodzenia pracowników ZAZ i WTZ, a także wzrost cen m. in. zakupu towarów i usług oraz koszty energii.
Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji:
Celem nowelizacji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 maja 2003 r. w sprawie algorytmu przekazywania środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim i powiatowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 1605, z późn. zm.) jest zwiększenie wysokości dofinansowania kosztów rocznego pobytu jednego uczestnika w WTZ oraz dofinansowania kosztów rocznego pobytu osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zatrudnionej w ZAZ. Uzasadnieniem wzrostu kwoty dofinansowania jest prognoza kształtowania się w najbliższych latach kluczowych współczynników decydujących o kosztach ZAZ i WTZ, w tym płacy przeciętnej i płacy minimalnej. Ponadto na funkcjonowanie ZAZ i WTZ ma wpływ szereg czynników, nie tylko wzrost wysokości wynagrodzenia za pracę, ale także m.in. wzrost cen zakupu towarów i usług, koszty energii itp. Dokonywana okresowo zmiana wysokości dofinansowania do kosztów pobytu uczestnika w warsztacie terapii zajęciowej oraz niepełnosprawnego pracownika w ZAZ, jest reakcją na dynamiczne kształtowanie się tych czynników. Zaproponowana kwota zwiększenia wysokości dofinansowania na uczestnika WTZ i pracownika ZAZ uwzględnia także sytuację finansową PFRON, bez zagrożenia realizacji innych jego zadań wynikających z ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz programów Zarządu PFRON. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom społecznym projekt podnosi wysokość dofinansowania kosztów rocznego pobytu jednego uczestnika w warsztacie terapii zajęciowej z kwoty 33 696 zł na kwotę 35 196 zł (wzrost o 1 500 zł). Równocześnie podniesiona została kwota dofinansowania kosztów rocznego pobytu jednej osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zatrudnionej w zakładzie aktywności zawodowej, z kwoty 37 000 zł do kwoty 38 000 zł (wzrost o 1 000 zł). Dofinansowanie zostałoby zwiększone od 2024 r. i obowiązywałoby w latach następnych. Zróżnicowanie wysokości przyrostów dofinansowania środków wg algorytmu na jedną osobę zatrudnioną w ZAZ w stosunku do jednego uczestnika w WTZ wynika z faktu, że ZAZ korzystają również z dofinansowania udzielonego przez PFRON do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych zgodnie z art. 26a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz z możliwości korzystania ze środków wypracowanych z działalności wytwórczej lub usługowej, tj. ze sprzedaży wyrobów lub usług. Skutkiem wprowadzenia proponowanych zmian będzie poprawa funkcjonowania WTZ oraz ZAZ.
Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu:
MRPiPS
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu:
Łukasz Krasoń Sekretarz Stanu, Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM:
MRPiPS
Planowany termin przyjęcia projektu przez RM:
IV kwartał 2024 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 30 grudnia 2024 r. w trybie obiegowym