Projekt uchwały Rady Ministrów w sprawie Rządowego programu wspierania organów prowadzących szkoły podstawowe i placówki doskonalenia nauczycieli w zakresie wyposażenia lub doposażenia szkolnych pracowni do prowadzenia zajęć przyrody i zajęć praktyczno-technicznych na lata 2026-2029 - „Pracownie Kompas Jutra”

Informacje o publikacji dokumentu

Pierwsza publikacja:

14.05.2026 09:32 Edyta Kurkiewicz

Wytwarzający/ Odpowiadający:

Minister Edukacji

Pokaż historię zmian

Tytuł	Wersja	Dane zmiany / publikacji
Projekt uchwały Rady Ministrów w sprawie Rządowego programu wspierania organów prowadzących szkoły podstawowe i placówki doskonalenia nauczycieli w zakresie wyposażenia lub doposażenia szkolnych pracowni do prowadzenia zajęć przyrody i zajęć praktyczno-technicznych na lata 2026-2029 - „Pracownie Kompas Jutra”	1.0	14.05.2026 09:32 Edyta Kurkiewicz

Aby uzyskać archiwalną wersję należy skontaktować się z Redakcją BIP

{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"ID269","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"ID{#ID_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty innych dokumentów rządowych","value":"Projekty innych dokumentów rządowych"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"D – pozostałe projekty","value":"D – pozostałe projekty"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja dodatkowa","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Rządowy program wspierania organów prowadzących szkoły podstawowe i placówki doskonalenia nauczycieli w zakresie wyposażenia lub doposażenia szkolnych pracowni do prowadzenia zajęć przyrody i zajęć praktyczno-technicznych na lata 2026–2029 – „Pracownie Kompas Jutra”, zwany dalej „Programem”, jest narzędziem służącym do zapewnienia szkołom podstawowym środków finansowych na pełną realizację nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego w zakresie zajęć przyroda oraz zajęć praktyczno-technicznych. \nGłówny cel Programu jest ściśle powiązany z celem Reformy26. Kompas Jutra, która zakłada wyposażenie młodych ludzi w kompetencje umożliwiające lepsze rozumienie współczesnego świata przez interdyscyplinarne podejście do nauki oraz praktyczne metody nauczania. \nInstytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy, na podstawie prowadzonych badań zidentyfikował obszary w polskim systemie edukacji, które wymagają systemowego wsparcia:\n1) 40 % czwartoklasistów nie lubi chodzić do szkoły, co ważne odsetek uczniów, którzy wskazują, że lubią chodzić do szkoły systematycznie maleje, a w 2015 r. wynosił 75% (TIMSS 2023);\n2) 57% uczniów klas IV szkół podstawowych odczuwa umiarkowane lub niskie poczucie przynależności do szkoły – to oznacza 4. miejsce od końca na 58 badanych krajów (PIRLS 2021);\n3) 58% piętnastolatków twierdzi, że szkoła niewiele zrobiła, aby przygotować ich do dorosłego życia; średnio w innych krajach uczestniczących w badaniu na takie stwierdzenie twierdząco odpowiadało 48% uczniów; polscy uczniowie zajęli 69. miejsce na 76 krajów (PISA 2022);\n4) w ostatniej edycji badania PISA z 2022 r. polscy piętnastolatkowie pod względem poczucia satysfakcji z życia znaleźli się dopiero na 69. miejscu, a pod względem poczucia przynależności do szkoły dopiero na 73. miejscu.\nPonadto, w listopadzie 2025 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej, za pośrednictwem Systemu Informacji Oświatowej, przeprowadziło badanie ankietowe pn. „Infrastruktura oświatowa”. Odpowiedzi uzyskano od 60 % respondentów, którymi byli dyrektorzy szkół podstawowych. Zgodnie z wynikami, aż 92% ankietowanych wskazało braki w wyposażeniu pracowni specjalistycznych. W przypadku szkół realizujących kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej, na pytania dotyczące pracowni odpowiedziało 8 818 (bez szkół wchodzących w skład zespołów szkół lub placówek), co stanowi 64% wszystkich podmiotów uprawnionych do udziału w badaniu. Z wyników badania wynika, że 49,5% szkół podstawowych deklaruje posiadanie pracowni biologicznej, a jedynie 20,7% – posiadanie pracowni technicznej. Zgodnie z wynikami badania ankietowego 30,8% szkół podstawowych wskazuje, że liczba posiadanych pracowni specjalistycznych jest niewystarczająca, natomiast aż 47,3% szkół podstawowych wykazało potrzebę doposażenia pracowni specjalistycznych w odpowiednie meble i sprzęt. Wyniki wskazują, że wyposażenie lub doposażenie pracowni specjalistycznych jest konieczne, zwłaszcza w związku z wdrażaną od dnia 1 września 2026 r. w szkołach podstawowych Reformą26. Kompas Jutra, której priorytetem jest praktyczne prowadzenie zajęć, a jest to możliwe tylko przy zapewnieniu szkołom właściwego zaplecza narzędziowego i właściwych pomocy dydaktycznych.\nWażnym wyzwaniem dla systemu edukacji formalnej jest zapewnienie, aby jak największa liczba uczniów osiągała minimalny poziom umiejętności w kluczowych dziedzinach. Jest to niezbędne, aby młodzi ludzie mogli skutecznie kontynuować naukę oraz radzić sobie w dorosłym życiu. W Polsce, w 2022 r. 23% 15-latków miało niski poziom umiejętności w zakresie myślenia matematycznego, w rozumieniu tekstów było to 22%, a w zakresie rozumowania w naukach przyrodniczych – 19%. Choć w każdej z tych dziedzin odsetki te były niższe niż średnia w krajach OECD, wciąż widać potrzebę dalszego wzmacniania podstawowych umiejętności uczniów w kluczowych obszarach kształcenia.\nSukcesywnie, począwszy od dnia 1 września 2026 r. przedmiot przyroda będzie realizowany w klasach IV–VI szkoły podstawowej (dotychczas były to 2 godziny jedynie w klasie IV szkoły podstawowej) w zwiększonym wymiarze po 3 godziny tygodniowo w każdej z tych klas. \nCelem interdyscyplinarnego podejścia, tj. realizacji w klasach IV–VI szkoły podstawowej przedmiotu przyroda, która integruje treści przedmiotów przyrodniczych jest lepsze przygotowanie uczniów do mierzenia się z wyzwaniami współczesnego świata, rozwój kompleksowego i twórczego myślenia, a także zwiększenie praktycznych umiejętności uczniów w zakresie przedmiotów przyrodniczych. Zmiana w nauczaniu przedmiotów przyrodniczych wynika z faktu, że przyroda to system powiązanych ze sobą zjawisk, dlatego jeden przedmiot umożliwi uczniom łatwiejsze i kompleksowe ich poznawanie. Uczniowie nie będą uczyć się poszczególnych elementów nauk przyrodniczych w oderwaniu od siebie (jak dotychczas), tylko w sposób łączący je w jedną całość – bardziej zrozumiały, logiczny i bliższy codziennemu życiu.\nNowe zajęcia praktyczno-techniczne będą realizowane w klasach IV–VI szkoły podstawowej w wymiarze po 2 godziny tygodniowo w każdej z tych klas (tj. w łącznym wymiarze 6 godzin tygodniowo na II etapie edukacyjnym), zamiast dotychczasowej techniki nauczanej w wymiarze po 1 godzinie tygodniowo (tj. w łącznym wymiarze 3 godzin tygodniowo). Wymiar godzin zajęć praktyczno-technicznych jest kompatybilny z nową podstawą programową kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej w zakresie tego przedmiotu, określoną w rozporządzeniu Ministra Edukacji z dnia 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym (Dz. U. poz. 378). Celem wprowadzenia nowego przedmiotu jest rozwój praktycznych umiejętności i kompetencji uczniów, kształtowanie predyspozycji technicznych, a także budowanie poczucia sprawczości i samodzielności przez realizację własnych projektów. Koncepcja nowych zajęć praktyczno-technicznych uwzględnia obszary praktycznego zastosowania wiedzy technicznej w życiu codziennym ucznia, co zapewni systematyczny rozwój umiejętności technicznych, myślenia projektowego i odpowiedzialności za środowisko, a także umożliwi integrację wiedzy z różnych dziedzin. Cechą szczególną tych zajęć jest integracja wiedzy z różnych dziedzin w działaniu praktycznym, co pozwali uczniom lepiej rozumieć otaczający świat i przygotuje ich do wyzwań codziennego życia.\nRealizacja Programu będzie miała również istotne znaczenie dla podejmowania przez uczniów szkół podstawowych bardziej świadomych decyzji dotyczących wyboru dalszej ścieżki kształcenia oraz zawodu. Bezpośredni kontakt z doświadczeniami, eksperymentami oraz zajęciami praktyczno-technicznymi pozwoli uczniom wcześniej rozpoznawać własne zainteresowania, predyspozycje i talenty.\nWarto podkreślić, że z zakupionego wyposażenia lub doposażenia pracowni będą mogli korzystać także nauczyciele i uczniowie klas I–III szkół podstawowych, a także prowadzący zajęcia z innych przedmiotów, takich jak matematyka, fizyka, chemia czy geografia.\nKluczowym elementem wspierającym osiągnięcie zamierzonych celów przez Reformę26. Kompas Jutra są przewidziane w nowej podstawie programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej w zakresie poszczególnych przedmiotów, w szczególności przyrody i zajęć praktyczno-technicznych, doświadczenia edukacyjne wzmacniające sprawczość. Chcąc umożliwić osiągnięcie założeń ww. reformy, konieczne jest ustanowienie Programu, który umożliwi wsparcie finansowe dla organów prowadzących szkoły podstawowe, przeznaczone na wyposażenie lub doposażenie pracowni w niezbędne sprzęty, narzędzia i pomoce dydaktyczne. \nGłównym celem Programu jest zapewnienie szkołom podstawowym, nauczycielom i uczniom nowoczesnych, kompletnych i adekwatnych sprzętów, narzędzi i pomocy dydaktycznych, które umożliwią pełną realizację nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego z zakresu zajęć przyrody i zajęć praktyczno-technicznych oraz stworzą warunki sprzyjające prowadzeniu eksperymentów, obserwacji i badań. \nWspółczesna szkoła podstawowa stoi dziś przed wyzwaniem, jakiego wcześniej nie znała: musi sprostać nie tylko nowej podstawie programowej kształcenia ogólnego czy rosnącym oczekiwaniom rodziców, lecz przede wszystkim gwałtownemu przyspieszeniu zmian technologicznych. W tym zakresie kluczową rolę odgrywają jednostki systemu oświaty: placówki doskonalenia nauczycieli, zwane dalej „PDN”, które wyznaczają standardy, kształtują kierunki rozwoju dydaktyki i definiują potrzeby szkół. Zadaniem PDN jest nie tylko szkolenie pedagogów, lecz także budowanie jakości całego systemu oświaty, wspieranie polityki oświatowej państwa oraz wdrażanie najnowszych metod nauczania. Aby sprostać tym zadaniom, PDN muszą dysponować nowoczesną, bezpieczną i profesjonalną bazą dydaktyczną – jest to wymaganie tak fundamentalne, że stanowi element akredytacji PDN. A skoro PDN funkcjonują w oparciu o standardy oparte na nowoczesnej infrastrukturze, trudno oczekiwać, aby szkoły mogły realizować rekomendowane przez nie rozwiązania bez analogicznie wyposażonych pracowni czy też niezbędnych narzędzi.\nKluczowa rola PDN ujawnia się także w ich codziennej pracy z nauczycielami: analizują potrzeby szkół, badają warunki dydaktyczne i diagnozują braki, które utrudniają wdrażanie nowoczesnych metod pracy. Przepisy prawa nakładają na nie obowiązek oparcia działalności na analizie problemów zgłaszanych przez nauczycieli i dyrektorów – a z tych analiz regularnie wynika jeden wniosek: niedoposażone pracownie przyrodnicze i techniczne stanowią realną barierę rozwojową. W praktyce oznacza to, że nauczyciel, który przeszedł szkolenie z pracy metodą eksperymentu, nie może go zrealizować bez odpowiednio wyposażonej lub doposażonej pracowni. Ośrodek Rozwoju Edukacji podkreśla, że szkolne pracownie muszą być dostosowane do zmian technologicznych, nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego oraz współczesnych potrzeb edukacyjnych. Sprzęt powinien umożliwiać pracę praktyczną, pomiarową, eksperymentalną i konstrukcyjną – i co istotne, stanowić integralny element realizacji nowoczesnego procesu kształcenia.\nPDN są instytucją, która najlepiej rozumie ten problem, bo funkcjonują na styku polityki oświatowej, praktyki i nowoczesnej dydaktyki. Promują metody aktywizujące, eksperyment, nauczanie konstrukcyjne, interdyscyplinarność i technologię. Uczą nauczycieli pracować nowocześnie, a tym samym ujawniają oczywistą potrzebę modernizacji szkolnych pracowni. Wyposażenie lub doposażenie pracowni przyrodniczej i praktyczno-technicznej nie jest więc inwestycją w sprzęt. Jest inwestycją w możliwość wdrożenia efektów pracy PDN, inwestycją w sensowność doskonalenia zawodowego i w rzeczywistą zmianę jakości edukacji. PDN wyznaczają kierunek, ale to szkoła – aby móc nim podążać – potrzebuje odpowiedniego zaplecza.\n","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji","value":"Istotą rozwiązań jest przygotowanie szkół podstawowych i nauczycieli tych szkół przez wyposażenie lub doposażenie pracowni specjalistycznych do wdrożenia nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, które umożliwią realne zmiany i zbudują nowoczesny system nauczania w związku ze zidentyfikowanymi problemami. Elementem wspierającym osiągnięcie zamierzonych celów będzie umożliwienie prowadzenia doświadczeń edukacyjnych wzmacniających sprawczość przez stworzenie warunków do prowadzenia zajęć praktycznych w szkołach podstawowych – na zajęciach przyrody oraz zajęciach praktyczno-technicznych – z użyciem bezpiecznych i nowoczesnych narzędzi edukacyjnych. Sprawczość w środowisku szkolnym oznacza przekonanie ucznia o posiadaniu potencjału oraz zdolności do samodzielnego kierowania własnym rozwojem, a także ponoszenia odpowiedzialności za podejmowane decyzje.\nWspółczesne wyzwania wymagają również rozwijania umiejętności praktycznych, dlatego Reforma26. Kompas Jutra wprowadza od dnia 1 września 2026 r. w szkołach podstawowych zajęcia praktyczno‑techniczne. Mają one wspierać kształtowanie kompetencji manualnych, myślenia przestrzennego i przyczynowo‑skutkowego oraz umiejętności rozwiązywania problemów przez działanie. Zajęcia te sprzyjają rozwijaniu samodzielności, zaradności oraz odpowiedzialności za otoczenie. Wzmacniają kreatywność i innowacyjność uczniów, a ich efektem jest również budowanie poczucia sprawczości i wzrost samooceny dzięki realnym i namacalnym rezultatom pracy.\nRealizacja zajęć praktyczno-technicznych umożliwi uczniom nabycie podstawowych umiejętności w zakresie drobnych czynności technicznych, organizacyjnych i domowych. Wymagają one współpracy, planowania i podziału zadań, co przyczynia się do rozwijania kompetencji społecznych, organizacyjnych i komunikacyjnych – kluczowych we współczesnym środowisku pracy i zaliczanych do kompetencji miękkich. Nabywane kompetencje mają pozytywny wpływ na motywację, dobrostan psychiczny oraz rozwój społeczny uczniów, wspierając budowanie pozytywnej samooceny i zwiększając motywację do nauki. Chcąc zapewnić możliwość realizacji zajęć praktyczno-technicznych, jest niezbędne wyposażenie lub doposażenie szkół podstawowych w sprzęty, narzędzia i pomoce dydaktyczne do prowadzenia tych zajęć oraz stworzenie dzięki nim nowoczesnych przestrzeni edukacyjnych, a także wyposażenie lub doposażenie PDN w celu odpowiedniego przygotowania kadry pedagogicznej.\nProgram jest adresowany do:\n1) organów prowadzących publiczne i niepubliczne szkoły podstawowe dla dzieci i młodzieży:\na) jednostek samorządu terytorialnego,\nb) osób prawnych niebędących jednostkami samorządu terytorialnego,\nc) osób fizycznych,\nd) ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego (jako organu prowadzącego publiczne szkoły artystyczne realizujące kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej),\ne) Ministra Sprawiedliwości (jako organu prowadzącego publiczne szkoły podstawowe w okręgowych ośrodkach wychowawczych, zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich);\n2) jednostek samorządu terytorialnego prowadzących publiczne PDN.\nW przypadku przyjęcia Programu, który jest ustanawiany na podstawie art. 90u ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2025 r. poz. 881, z późn. zm.), Rada Ministrów na podstawie art. 90u ust. 4 pkt 6 tej ustawy, określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki, formy i tryb realizacji przedsięwzięć w zakresie rozwijania kompetencji, zainteresowań i uzdolnień dzieci i młodzieży oraz innych grup społecznych, a także warunki i tryb wspomagania organów prowadzących szkoły, inne formy wychowania przedszkolnego lub placówki w realizacji przedsięwzięć w tym obszarze, w szczególności w zakresie bezpiecznego korzystania z technologii informacyjno-komunikacyjnych, uwzględniając konieczność rozwijania umiejętności ułatwiających przystosowanie się do zmian zachodzących w życiu społecznym i gospodarczym, możliwość udzielenia wsparcia finansowego organom prowadzącym szkoły, inne formy wychowania przedszkolnego lub placówki oraz wymóg skuteczności i efektywności wydatkowania środków budżetowych.\nW Programie zaproponowano wykaz sprzętów, narzędzi i pomocy dydaktycznych do prowadzenia zajęć przyrody i zajęć praktyczno-technicznych odpowiednio w pracowni przyrodniczej i pracowni praktyczno-technicznej w ramach Programu, które mogą być zakupione w ramach wsparcia finansowego (do wyboru w zależności od potrzeb szkoły podstawowej). Program przewiduje, że w ramach wsparcia finansowego szkoły podstawowe oraz PDN będą indywidualnie dobierać sprzęty, narzędzia i pomoce dydaktyczne zgodnie z ich realnymi potrzebami dydaktycznymi, przy czym szkoły podstawowe będą musiały oprzeć się na podstawie diagnozy przeprowadzonej przez nauczycieli prowadzących zajęcia przyrody i zajęcia praktyczno-techniczne. Jednocześnie Program przewiduje, że szkoła podstawowa będzie mogła ubiegać się o udzielenie wsparcia finansowego na zakup sprzętu, narzędzi i pomocy dydaktycznych w ramach Programu innych niż wymienione w wykazach, z tym że zaproponowane przez nauczyciela sprzęty, narzędzia lub pomoce dydaktyczne inne niż wymienione w wykazach, po przeprowadzeniu diagnozy potrzeb szkoły podstawowej i posiadanego przez tę szkołę wyposażenia, będą musiały być zgodne z przedmiotem Programu oraz podstawą programową kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej w zakresie zajęć przyrody i zajęć praktyczno-technicznych.\nZaproponowane rozwiązanie ma zagwarantować zgodność zakupionego wyposażenia lub doposażenia szkół podstawowych z wymaganiami podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej oraz warunkami organizacyjnymi poszczególnych szkół podstawowych.\nWarunkiem udzielenia dotacji organom prowadzącym szkoły podstawowe oraz PDN jest zapewnienie przez organ prowadzący szkołę podstawową lub PDN, wnioskującej o udział w Programie, wkładu własnego (finansowego lub rzeczowego) w wysokości co najmniej 20 % wartości zadania objętego wsparciem finansowym. Warunek zapewnienia wkładu własnego nie dotyczy szkół artystycznych realizujących kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej, prowadzonych przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego oraz szkół podstawowych w okręgowych ośrodkach wychowawczych, zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich, prowadzonych przez Ministra Sprawiedliwości.\n","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Spodziewane skutki i następstwa projektowanych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Sposoby mierzenia efektów nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"ME","value":"ME"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ współpracujący przy opracowaniu projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Paulina Piechna-Więckiewicz Podsekretarz Stanu ","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"ME","value":"ME"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"II kwartał 2026 r.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}