Powrót

Projekt uchwały Rady Ministrów w sprawie ustanowienia programu wieloletniego pod nazwą "Oświęcimski strategiczny program rządowy - Etap VII 2026-2030"

{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"ID91","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"ID{#ID_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty innych dokumentów rządowych","value":"Projekty innych dokumentów rządowych"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"D – pozostałe projekty","value":"D – pozostałe projekty"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja dodatkowa","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Projektowany program będzie stanowił bezpośrednią kontynuację obowiązującego programu wieloletniego pod nazwą „Oświęcimski strategiczny program rządowy – Etap VI 2021-2025”, ustanowionego uchwałą nr 101/2020 Rady Ministrów z dnia 10 lipca 2020 r. Istotą planowanego kolejnego etapu programu wieloletniego będzie kontynuacja zainicjowanych przez Radę Ministrów w 1996 r. działań mających na celu zapewnienie pokoju społecznego wokół byłego KL Auschwitz-Birkenau dla tworzenia warunków godnego upamiętnienia największego w Europie i świecie miejsca pamięci masowej zagłady, wpisanego na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.\nZadania zrealizowane w dotychczasowych etapach Oświęcimskiego Strategicznego Programu Rządowego (OSPR) przyczyniły się zarówno do rewitalizacji otoczenia miejsca pamięci masowej zagłady, jak i do poprawy dostępności komunikacyjnej miasta Oświęcim oraz wyeksponowania jego walorów turystycznych i edukacyjnych. Rozszerzona w etapie piątym formuła programu objęła także troskę o pobliskie miejsca pamięci, związane z funkcjonowaniem podobozów KL Auschwitz-Birkenau w powiecie oświęcimskim. Osiągnięte w zakończonych pięciu etapach i planowane do osiągnięcia w finalizowanym etapie szóstym efekty działań programowych stanowią istotny krok na drodze do urzeczywistnienia wizji nakreślonej przez Radę Ministrów. Zakłada ona stworzenie warunków dla godnego upamiętnienia wyjątkowego w skali światowej miejsca masowej zagłady i bezkonfliktowego funkcjonowania Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, przy jednoczesnym wsparciu harmonijnego rozwoju społeczno-gospodarczego miasta Oświęcim i okolicznych gmin. Realizacja tej wizji nastąpi w szczególności poprzez uporządkowanie i zagospodarowanie otoczenia Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau oraz poprawę dostępności komunikacyjnej Oświęcimia zarówno dla turystów i pielgrzymów, jak i dla mieszkańców, a także poprzez służące kształtowaniu wizerunku miasta działania na rzecz rozwoju funkcji edukacyjnej oraz poprawy jego atrakcyjności turystycznej, które sprzyjać będą m.in. ukazaniu Oświęcimia nie tylko jako miasta – symbolu masowej zagłady II wojny światowej, ale również jako miejsca o bogatej wielowiekowej historii oraz wpisanej w nią tradycji zgodnej koegzystencji ludzi różnych narodowości i wyznań.\nPomimo znaczącego zaangażowania beneficjentów we wdrożenie i kontynuację instrumentu rządowego, nie udało się sfinalizować w dotychczasowych etapach OSPR wszystkich przedsięwzięć, niezbędnych dla pełnej realizacji celów i priorytetów programowych. Konsekwentne dopełnienie dotychczasowej interwencji Rządu w tym obszarze stanowić powinny zatem przygotowywane lub zainicjowane we wcześniejszych etapach, lecz niezrealizowane przedsięwzięcia o kluczowym znaczeniu dla kierunków interwencji instrumentu rządowego. Efektywna realizacja założeń programowych wymaga zarazem przedsięwzięcia nowych inicjatyw, które pozwolą na nadanie nowego impulsu ukierunkowanym na rozwój Ziemi Oświęcimskiej działaniom służącym realizacji wizji Rady Ministrów.\nJednostki samorządu terytorialnego Ziemi Oświęcimskiej, będące beneficjentami obowiązującego etapu programu wieloletniego, jak również uczestniczącego w jego wcześniejszych odsłonach Województwo Małopolskie, zgłosiły zgodny wniosek o kontynuację programu rządowego, deklarując wolę udziału w jego realizacji i współfinansowania ze środków własnych objętych nim przedsięwzięć inwestycyjnych. \nUstanowienie nowego etapu programu wieloletniego w roku obchodów 80-tej rocznicy wyzwolenia Obozu Zagłady Auschwitz-Birkenau będzie stanowiło potwierdzenie troski Rządu o zagwarantowanie warunków godnego upamiętnienia ofiar nazizmu, a zarazem świadectwo dążenia do zapewnienia harmonijnego współistnienia miejsca pamięci masowej zagłady i społeczności lokalnych Ziemi Oświęcimskiej. Decyzja o kontynuacji dotychczasowej polityki Rządu w tym obszarze będzie miała zatem istotne znaczenie również dla kształtowania wizerunku Rzeczypospolitej Polskiej na arenie międzynarodowej.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji","value":"Cele programu wieloletniego będą realizowane przez wsparcie z rezerwy celowej budżetu państwa zadań jednostek samorządu terytorialnego Ziemi Oświęcimskiej służących uporządkowaniu i zagospodarowaniu terenów wokół Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau oraz poprawie dostępności komunikacyjnej i atrakcyjności turystycznej Oświęcimia, przedsięwzięć ukierunkowanych na rozwój działalności edukacyjnej w mieście i gminie Oświęcim, a także działań zmierzających do poprawy dostępności i zagospodarowania otoczenia byłych podobozów KL Auschwitz-Birkenau w powiecie oświęcimskim.\nPełna realizacja wizji uwidocznionej w celach programowych wymaga kontynuacji wyszczególnionych poniżej istotnych przedsięwzięć zainicjowanych w dotychczasowych etapach programu wieloletniego. W obrębie priorytetu zakładającego uporządkowanie i zagospodarowanie terenów wokół Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau niezbędna jest przebudowa modernizowanych w pierwszych trzech etapach OSPR (1997-2010) dróg położonych w bezpośrednim sąsiedztwie terenów muzealnych: ul. Więźniów Oświęcimia, ul. S. Leszczyńskiej i ul. S. Jaracza w Oświęcimiu oraz ul. Do Pomnika w Pławach. Realizacja tych inwestycji pozwoli na rewaloryzację najbliższego sąsiedztwa terenów muzealnych, poprzez przywrócenie oraz podwyższenie stanu technicznego i estetycznego dróg stanowiących bezpośredni dojazd do byłego KL Auschwitz I oraz byłego KL Auschwitz II – Birkenau. Kontynuację przeprowadzonej w IV i V etapie OSPR modernizacji ul. Szarych Szeregów i ul. Krętej w Oświęcimiu stanowić będzie planowana przebudowa łączącej je ul. Osiedlowej. Poprawa stanu technicznego i estetycznego drogi usprawni komunikację na osiedlu Zasole, w obrębie którego funkcjonuje Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau. W powiązaniu ze zrealizowaną w IV etapie OSPR przebudową drogi powiatowej nr K1877 na odcinku Babice-Harmęże planowane jest wykonanie przebudowy ul. Franciszkańskiej i ul. Wolskiej w Harmężach, w celu zapewnienia sprawnej i kompleksowej obsługi ruchu odwiedzających zarówno były KL Birkenau, jak i Centrum Pielgrzymkowe Ojców Franciszkanów w Harmężach. Usprawnieniu ruchu odwiedzających były KL Birkenau, jak również zapewnieniu alternatywnej drogi wyjazdowej i ewakuacyjnej, służyć będą także planowane przebudowy ul. Niwy w Brzezince i ul. Spacerowej w Babicach, powiązane z wykonanym w VI etapie OSPR zadaniem przebudowy drogi powiatowej nr K1877, na odcinku obejmującym ul. Niwy, ul. Sportową oraz ul. Ofiar Faszyzmu w Brzezince. Podobnie jak we wszystkich dotychczasowych etapach programu, kontynuacji wymaga również zadanie utrzymania terenów Skarbu Państwa w najbliższym sąsiedztwie Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, wokół obiektów wpisanych do rejestru zabytków, których estetyka stanowi wyraz szacunku dla miejsca masowej zagłady, a zarazem jest wizytówką jego gospodarzy z perspektywy osób odwiedzających miejsce pamięci. W ramach priorytetu ukierunkowanego na poprawę dostępności komunikacyjnej Oświęcimia zaplanowano przygotowanie kontynuacji budowy Drogi Współpracy Regionalnej, której zrealizowanie na odcinku łączącym drogę krajową DK44 z drogą wojewódzką DW933 umożliwiła współfinansowana w ramach V etapu OSPR regulacja stanu prawnego nieruchomości. Planowane opracowanie dokumentacji technicznej dla połączenia drogowego DW933 z autostradą A4 pozwoli na zrealizowanie inwestycji, która zapewni dalszą znaczącą poprawę dostępności komunikacyjnej Oświęcimia, umożliwiając sprawne połączenie miasta z Krakowem i aglomeracją górnośląską, a zarazem wyprowadzenie ciężkiego ruchu tranzytowego z bezpośredniego otoczenia Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau. Kontynuację inicjatyw podjętych w ramach priorytetowego kierunku działań służących poprawie atrakcyjności turystycznej Oświęcimia stanowić będzie planowane zabezpieczenie artefaktów kultury żydowskiej, w tym zabytkowej drewnianej mykwy, które zostały odsłonięte podczas realizowanej w VI etapie OSPR budowy parkingu wielopoziomowego przy ul Bulwary. Projekt zakłada ekspozycję obiektu mykwy w przeznaczonym do udostępnienia dla turystów pawilonie w rejonie ul. Berka Joselewicza, nieopodal terenu gdzie przed II wojną światową znajdowała się Wielka Synagoga i szkoła żydowska. W obrębie tego priorytetu planowana jest również przebudowa ul. M. Kownackiej, łączącej się z ul. Krasickiego i ul. Chopina, zmodernizowanymi w toku odpowiednio IV i VI etapu OSPR. Inwestycja ma zapewnić, aby stan techniczny ulicy pełniącej rolę łącznika komunikacyjnego dla dzielnicy Stare Miasto nie odbiegał od standardu zmodernizowanych wcześniej ulic, udostępnianych zwiedzającym w tym obszarze. Do przedsięwzięć uzupełniających zrealizowane dotychczas inwestycje służące poprawie dostępności i zagospodarowaniu obiektów byłych podobozów KL Auschwitz-Birkenau należy planowana budowa ścieżki rowerowej związanej z miejscami pamięci, na odcinku od ul. Klonowej do ul. Budy w Brzeszczach. Wraz z odcinkami wybudowanymi w V etapie programu, ułatwi ona komunikację pomiędzy terenami Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, Centrum Pielgrzymkowego Ojców Franciszkanów w Harmężach, byłej karnej kompanii Wirtschaftshof Budy, byłego podobozu Jawischowitz oraz byłego KWK „Brzeszcze-Wschód”. Kontynuacją realizowanego w VI etapie OSPR zadania budowy wieży widokowej im. rotmistrza Witolda Pileckiego na wzgórzu Skała w Chełmku będzie natomiast planowane zagospodarowanie terenu, poprzez budowę parkingu, poprawiającego dostępność tego miejsca pamięć.\nObok zadań będących kontynuacją przedsięwzięć zainicjowanych w latach ubiegłych, przewidziano w nowym etapie programu wieloletniego realizację również nowych zadań, które pozostają w ścisłym związku z celami i priorytetami programu oraz stanowić będą dopełnienie dotychczasowych działań inwestycyjnych. W ramach priorytetu ukierunkowanego na uporządkowanie i zagospodarowanie terenów wokół Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau planowana jest przebudowa ul. Wiślanej w Brzezince, znajdującej się w ciągu ulic (m.in ul. Niwy i ul. Spacerowa) stanowiących drogi dojazdowe i ewakuacyjne podczas uroczystości odbywających się na terenie byłego KL Birkenau. W obrębie priorytetu zakładającego poprawę dostępności komunikacyjnej Oświęcimia planowana jest w nowym etapie programu przebudowa drogi powiatowej 1895K, na odcinku obejmującym ul. Nadwiślańską w Oświęcimiu i ul. Oświęcimską w Dworach Drugich. Modernizacja tego alternatywnego połączenia drogowego dla drogi krajowej DK44, pełniącego kluczową rolę dla ruchu osobowego, pozytywnie wpłynie na dostępność komunikacyjną, zarówno dla mieszkańców miasta Oświęcim, jak i turystów odwiedzających Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau. Wobec obserwowanego i prognozowanego zwiększenia natężenia ruchu na ul. Więźniów Oświęcimia, związanego m. in. z udostępnieniem nowego parkingu oraz Centrum Obsługi Odwiedzających, jak również z planowanym ukończeniem południowej obwodnicy Oświęcimia, zachodzi również konieczność przebudowy skrzyżowania tej ulicy z ul. Legionów w ciągu drogi wojewódzkiej DW933. Planowana inwestycji zapewni poprawę przejezdności oraz przepustowości, jak również bezpieczeństwa ruchu drogowego na skrzyżowaniu o istotnym znaczeniu dla obsługi odwiedzających Muzeum. Nowym zadaniem w ramach priorytetu ukierunkowanego na rozwój działalności edukacyjnej w mieście i gminie Oświęcim będzie renowacja budynku i zagospodarowanie terenu zespołu szkolno-przedszkolnego im. św. Maksymiliana Marii Kolbego w Harmężach. Realizacja tego przedsięwzięcia służyć będzie zapewnieniu mieszkańcom Gminy Oświęcim godnych warunków dla rozwoju społecznego i edukacji młodego pokolenia, a jednocześnie upamiętnieniu historycznego miejsca związanego z podobozem Harmense, ulokowanego na trasie pomiędzy byłym KL Birkenau a Centrum Pielgrzymkowym Ojców Franciszkanów w Harmężach. Zadaniem o istotnym znaczeniu dla priorytetowego kierunku działań służących poprawie atrakcyjności turystycznej Oświęcimia będzie przebudowa kładki przez rzekę Sołę w ciągu ul. Cichej.\nInwestycja poprawi bezpieczeństwo i komfort korzystania z przeprawy położonej u stóp wzgórza zamkowego, na którym mieści się Muzeum Zamek w Oświęcimiu, zapewniającej dostęp do atrakcyjnych terenów rekreacyjnych, w tym m.in. Bulwarów nad Sołą, Starego Miasta oraz Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego „Dolina rzeki Soły”.\nZe względu na symbolikę miejsca, istotna jest także planowana rewitalizacja przedpola Pomnika Pomordowanych w podobozie Monowice, zlokalizowanego przy ul. Chemików, upamiętniającego więźniów pracujących w zakładach koncernu I. G. Farben. Nowym zadaniem w ramach priorytetu zakładającego poprawę dostępności i zagospodarowanie obiektów byłych podobozów KL Auschwitz-Birkenau będzie przebudowa skrzyżowania drogi wojewódzkiej DW933 przy cmentarzu komunalnym w Brzeszczach, będącym jednym z punktów brzeszczańskiej Trasy Pamięci. Inwestycja ta poprawi przepustowość i bezpieczeństwo ruchu drogowego na skrzyżowaniu obsługującym bezpośredni dojazd do cmentarza, na którym znajduje się grób ofiar Marszu Śmierci, licznie odwiedzany przez turystów i młodzież szkolną. W ramach tego priorytetu planowana jest również modernizacja Parku Rodzinnego w Chełmku oraz rozbudowa jego otoczenia wraz z powstaniem ścieżki edukacyjno-dydaktycznej, upamiętniającej wydarzenia z okresu II wojny światowej, w szczególności wykonywaną na tym terenie pracę więźniów podobozu Aussenkommando Chelmek. Zachowaniu pamięci więźniów tego podobozu będzie również służyło planowane Miejskie Centrum Informacji „Pamięć i Przyszłość”, które ma zostać utworzone w obiekcie dawnej kantyny fabryki obuwia BATA w Chełmku. W celu usprawnienia dojazdu do historycznych miejsc związanych z upamiętnieniem podobozu Aussenkommando Chelmek planowana jest także w ramach tego priorytetu budowa bezkolizyjnego skrzyżowania drogi wojewódzkiej DW780 z linią kolejową 93 w Chełmku, które poprawi przepustowość oraz bezpieczeństwo ruchu drogowego. \nUstalony w wyniku konsultacji z beneficjentami zakres wyszczególnionych powyżej zadań podstawowych nowego etapu programu uzupełniają zadania rezerwowe, które będą mogły zostać zrealizowane w przypadku niemożności wykonania zadania lub zadań podstawowych, w ramach zaoszczędzonych środków budżetowych. Obejmują one drugi etap zagospodarowania Parku Pokoju, a także zagospodarowanie terenu pomiędzy ulicami: M. Skłodowskiej-Curie, J.W. Zawidzkiego, K. Olszewskiego, Z. Wróblewskiego i I. Łukasiewicza w Oświęcimiu, budowę kanalizacji sanitarnej w Brzezince, modernizację budynku położonego przy ul. Topolowej 9 w Chełmku oraz rewitalizację terenu byłego KWK Brzeszcze-Wschód, a także inwestycje drogowe, w ramach których planowana jest przebudowa ul. Cynkowej, ul. Szpitalnej, ul. Zwycięstwa i ul. Konopnickiej w Oświęcimiu, ul. Krakowskiej w gm. Oświęcim, ul. Piwnicznej w Brzezince i ul. Załawie w Babicach, jak również – budowa ciągu pieszo-rowerowego wzdłuż DW933 w Rajsku.\nPlanowany okres obowiązywania etapu VII Oświęcimskiego strategicznego programu rządowego obejmie lata 2026-2030. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji będzie zarządzał programem oraz nadzorował jego realizację przez Wojewodę Małopolskiego. Beneficjentami programu będą jednostki samorządu terytorialnego: Województwo Małopolskie, Powiat Oświęcimski, Gmina Miasto Oświęcim, Gmina Oświęcim, Gmina Brzeszcze i Gmina Chełmek. Program będzie współfinansowany z rezerwy celowej budżetu państwa oraz środków stanowiących wkład własny beneficjentów. Na realizację ujętych w programie zadań Wojewoda Małopolski będzie udzielał beneficjentom dotacji celowych zgodnie z art. 20a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz przepisami o finansach publicznych. Projektowany plan finansowy zakłada, że realizacja wyszczególnionych powyżej zadań nowego etapu programu wieloletniego o łącznej wartości 131.499 tys. zł zostanie sfinansowana z dotacji celowych z budżetu państwa w kwocie 89.999 tys. zł oraz środków własnych beneficjentów i środków z innych źródeł w łącznej wysokości 41.500 tys. zł. ","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Spodziewane skutki i następstwa projektowanych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Sposoby mierzenia efektów nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MSWiA","value":"MSWiA"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ współpracujący przy opracowaniu projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Tomasz Szymański Sekretarz Stanu ","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MSWiA","value":"MSWiA"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"II kwartał 2025 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 19 maja 2025 r. w trybie obiegowym","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Zrealizowany","value":"Zrealizowany"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}
Numer projektu:
ID91
Rodzaj dokumentu:
Projekty innych dokumentów rządowych
Typ dokumentu:
D – pozostałe projekty
Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie:
Projektowany program będzie stanowił bezpośrednią kontynuację obowiązującego programu wieloletniego pod nazwą „Oświęcimski strategiczny program rządowy – Etap VI 2021-2025”, ustanowionego uchwałą nr 101/2020 Rady Ministrów z dnia 10 lipca 2020 r. Istotą planowanego kolejnego etapu programu wieloletniego będzie kontynuacja zainicjowanych przez Radę Ministrów w 1996 r. działań mających na celu zapewnienie pokoju społecznego wokół byłego KL Auschwitz-Birkenau dla tworzenia warunków godnego upamiętnienia największego w Europie i świecie miejsca pamięci masowej zagłady, wpisanego na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Zadania zrealizowane w dotychczasowych etapach Oświęcimskiego Strategicznego Programu Rządowego (OSPR) przyczyniły się zarówno do rewitalizacji otoczenia miejsca pamięci masowej zagłady, jak i do poprawy dostępności komunikacyjnej miasta Oświęcim oraz wyeksponowania jego walorów turystycznych i edukacyjnych. Rozszerzona w etapie piątym formuła programu objęła także troskę o pobliskie miejsca pamięci, związane z funkcjonowaniem podobozów KL Auschwitz-Birkenau w powiecie oświęcimskim. Osiągnięte w zakończonych pięciu etapach i planowane do osiągnięcia w finalizowanym etapie szóstym efekty działań programowych stanowią istotny krok na drodze do urzeczywistnienia wizji nakreślonej przez Radę Ministrów. Zakłada ona stworzenie warunków dla godnego upamiętnienia wyjątkowego w skali światowej miejsca masowej zagłady i bezkonfliktowego funkcjonowania Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, przy jednoczesnym wsparciu harmonijnego rozwoju społeczno-gospodarczego miasta Oświęcim i okolicznych gmin. Realizacja tej wizji nastąpi w szczególności poprzez uporządkowanie i zagospodarowanie otoczenia Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau oraz poprawę dostępności komunikacyjnej Oświęcimia zarówno dla turystów i pielgrzymów, jak i dla mieszkańców, a także poprzez służące kształtowaniu wizerunku miasta działania na rzecz rozwoju funkcji edukacyjnej oraz poprawy jego atrakcyjności turystycznej, które sprzyjać będą m.in. ukazaniu Oświęcimia nie tylko jako miasta – symbolu masowej zagłady II wojny światowej, ale również jako miejsca o bogatej wielowiekowej historii oraz wpisanej w nią tradycji zgodnej koegzystencji ludzi różnych narodowości i wyznań.
Pomimo znaczącego zaangażowania beneficjentów we wdrożenie i kontynuację instrumentu rządowego, nie udało się sfinalizować w dotychczasowych etapach OSPR wszystkich przedsięwzięć, niezbędnych dla pełnej realizacji celów i priorytetów programowych. Konsekwentne dopełnienie dotychczasowej interwencji Rządu w tym obszarze stanowić powinny zatem przygotowywane lub zainicjowane we wcześniejszych etapach, lecz niezrealizowane przedsięwzięcia o kluczowym znaczeniu dla kierunków interwencji instrumentu rządowego. Efektywna realizacja założeń programowych wymaga zarazem przedsięwzięcia nowych inicjatyw, które pozwolą na nadanie nowego impulsu ukierunkowanym na rozwój Ziemi Oświęcimskiej działaniom służącym realizacji wizji Rady Ministrów.
Jednostki samorządu terytorialnego Ziemi Oświęcimskiej, będące beneficjentami obowiązującego etapu programu wieloletniego, jak również uczestniczącego w jego wcześniejszych odsłonach Województwo Małopolskie, zgłosiły zgodny wniosek o kontynuację programu rządowego, deklarując wolę udziału w jego realizacji i współfinansowania ze środków własnych objętych nim przedsięwzięć inwestycyjnych.
Ustanowienie nowego etapu programu wieloletniego w roku obchodów 80-tej rocznicy wyzwolenia Obozu Zagłady Auschwitz-Birkenau będzie stanowiło potwierdzenie troski Rządu o zagwarantowanie warunków godnego upamiętnienia ofiar nazizmu, a zarazem świadectwo dążenia do zapewnienia harmonijnego współistnienia miejsca pamięci masowej zagłady i społeczności lokalnych Ziemi Oświęcimskiej. Decyzja o kontynuacji dotychczasowej polityki Rządu w tym obszarze będzie miała zatem istotne znaczenie również dla kształtowania wizerunku Rzeczypospolitej Polskiej na arenie międzynarodowej.
Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji:
Cele programu wieloletniego będą realizowane przez wsparcie z rezerwy celowej budżetu państwa zadań jednostek samorządu terytorialnego Ziemi Oświęcimskiej służących uporządkowaniu i zagospodarowaniu terenów wokół Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau oraz poprawie dostępności komunikacyjnej i atrakcyjności turystycznej Oświęcimia, przedsięwzięć ukierunkowanych na rozwój działalności edukacyjnej w mieście i gminie Oświęcim, a także działań zmierzających do poprawy dostępności i zagospodarowania otoczenia byłych podobozów KL Auschwitz-Birkenau w powiecie oświęcimskim.
Pełna realizacja wizji uwidocznionej w celach programowych wymaga kontynuacji wyszczególnionych poniżej istotnych przedsięwzięć zainicjowanych w dotychczasowych etapach programu wieloletniego. W obrębie priorytetu zakładającego uporządkowanie i zagospodarowanie terenów wokół Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau niezbędna jest przebudowa modernizowanych w pierwszych trzech etapach OSPR (1997-2010) dróg położonych w bezpośrednim sąsiedztwie terenów muzealnych: ul. Więźniów Oświęcimia, ul. S. Leszczyńskiej i ul. S. Jaracza w Oświęcimiu oraz ul. Do Pomnika w Pławach. Realizacja tych inwestycji pozwoli na rewaloryzację najbliższego sąsiedztwa terenów muzealnych, poprzez przywrócenie oraz podwyższenie stanu technicznego i estetycznego dróg stanowiących bezpośredni dojazd do byłego KL Auschwitz I oraz byłego KL Auschwitz II – Birkenau. Kontynuację przeprowadzonej w IV i V etapie OSPR modernizacji ul. Szarych Szeregów i ul. Krętej w Oświęcimiu stanowić będzie planowana przebudowa łączącej je ul. Osiedlowej. Poprawa stanu technicznego i estetycznego drogi usprawni komunikację na osiedlu Zasole, w obrębie którego funkcjonuje Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau. W powiązaniu ze zrealizowaną w IV etapie OSPR przebudową drogi powiatowej nr K1877 na odcinku Babice-Harmęże planowane jest wykonanie przebudowy ul. Franciszkańskiej i ul. Wolskiej w Harmężach, w celu zapewnienia sprawnej i kompleksowej obsługi ruchu odwiedzających zarówno były KL Birkenau, jak i Centrum Pielgrzymkowe Ojców Franciszkanów w Harmężach. Usprawnieniu ruchu odwiedzających były KL Birkenau, jak również zapewnieniu alternatywnej drogi wyjazdowej i ewakuacyjnej, służyć będą także planowane przebudowy ul. Niwy w Brzezince i ul. Spacerowej w Babicach, powiązane z wykonanym w VI etapie OSPR zadaniem przebudowy drogi powiatowej nr K1877, na odcinku obejmującym ul. Niwy, ul. Sportową oraz ul. Ofiar Faszyzmu w Brzezince. Podobnie jak we wszystkich dotychczasowych etapach programu, kontynuacji wymaga również zadanie utrzymania terenów Skarbu Państwa w najbliższym sąsiedztwie Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, wokół obiektów wpisanych do rejestru zabytków, których estetyka stanowi wyraz szacunku dla miejsca masowej zagłady, a zarazem jest wizytówką jego gospodarzy z perspektywy osób odwiedzających miejsce pamięci. W ramach priorytetu ukierunkowanego na poprawę dostępności komunikacyjnej Oświęcimia zaplanowano przygotowanie kontynuacji budowy Drogi Współpracy Regionalnej, której zrealizowanie na odcinku łączącym drogę krajową DK44 z drogą wojewódzką DW933 umożliwiła współfinansowana w ramach V etapu OSPR regulacja stanu prawnego nieruchomości. Planowane opracowanie dokumentacji technicznej dla połączenia drogowego DW933 z autostradą A4 pozwoli na zrealizowanie inwestycji, która zapewni dalszą znaczącą poprawę dostępności komunikacyjnej Oświęcimia, umożliwiając sprawne połączenie miasta z Krakowem i aglomeracją górnośląską, a zarazem wyprowadzenie ciężkiego ruchu tranzytowego z bezpośredniego otoczenia Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau. Kontynuację inicjatyw podjętych w ramach priorytetowego kierunku działań służących poprawie atrakcyjności turystycznej Oświęcimia stanowić będzie planowane zabezpieczenie artefaktów kultury żydowskiej, w tym zabytkowej drewnianej mykwy, które zostały odsłonięte podczas realizowanej w VI etapie OSPR budowy parkingu wielopoziomowego przy ul Bulwary. Projekt zakłada ekspozycję obiektu mykwy w przeznaczonym do udostępnienia dla turystów pawilonie w rejonie ul. Berka Joselewicza, nieopodal terenu gdzie przed II wojną światową znajdowała się Wielka Synagoga i szkoła żydowska. W obrębie tego priorytetu planowana jest również przebudowa ul. M. Kownackiej, łączącej się z ul. Krasickiego i ul. Chopina, zmodernizowanymi w toku odpowiednio IV i VI etapu OSPR. Inwestycja ma zapewnić, aby stan techniczny ulicy pełniącej rolę łącznika komunikacyjnego dla dzielnicy Stare Miasto nie odbiegał od standardu zmodernizowanych wcześniej ulic, udostępnianych zwiedzającym w tym obszarze. Do przedsięwzięć uzupełniających zrealizowane dotychczas inwestycje służące poprawie dostępności i zagospodarowaniu obiektów byłych podobozów KL Auschwitz-Birkenau należy planowana budowa ścieżki rowerowej związanej z miejscami pamięci, na odcinku od ul. Klonowej do ul. Budy w Brzeszczach. Wraz z odcinkami wybudowanymi w V etapie programu, ułatwi ona komunikację pomiędzy terenami Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, Centrum Pielgrzymkowego Ojców Franciszkanów w Harmężach, byłej karnej kompanii Wirtschaftshof Budy, byłego podobozu Jawischowitz oraz byłego KWK „Brzeszcze-Wschód”. Kontynuacją realizowanego w VI etapie OSPR zadania budowy wieży widokowej im. rotmistrza Witolda Pileckiego na wzgórzu Skała w Chełmku będzie natomiast planowane zagospodarowanie terenu, poprzez budowę parkingu, poprawiającego dostępność tego miejsca pamięć.
Obok zadań będących kontynuacją przedsięwzięć zainicjowanych w latach ubiegłych, przewidziano w nowym etapie programu wieloletniego realizację również nowych zadań, które pozostają w ścisłym związku z celami i priorytetami programu oraz stanowić będą dopełnienie dotychczasowych działań inwestycyjnych. W ramach priorytetu ukierunkowanego na uporządkowanie i zagospodarowanie terenów wokół Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau planowana jest przebudowa ul. Wiślanej w Brzezince, znajdującej się w ciągu ulic (m.in ul. Niwy i ul. Spacerowa) stanowiących drogi dojazdowe i ewakuacyjne podczas uroczystości odbywających się na terenie byłego KL Birkenau. W obrębie priorytetu zakładającego poprawę dostępności komunikacyjnej Oświęcimia planowana jest w nowym etapie programu przebudowa drogi powiatowej 1895K, na odcinku obejmującym ul. Nadwiślańską w Oświęcimiu i ul. Oświęcimską w Dworach Drugich. Modernizacja tego alternatywnego połączenia drogowego dla drogi krajowej DK44, pełniącego kluczową rolę dla ruchu osobowego, pozytywnie wpłynie na dostępność komunikacyjną, zarówno dla mieszkańców miasta Oświęcim, jak i turystów odwiedzających Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau. Wobec obserwowanego i prognozowanego zwiększenia natężenia ruchu na ul. Więźniów Oświęcimia, związanego m. in. z udostępnieniem nowego parkingu oraz Centrum Obsługi Odwiedzających, jak również z planowanym ukończeniem południowej obwodnicy Oświęcimia, zachodzi również konieczność przebudowy skrzyżowania tej ulicy z ul. Legionów w ciągu drogi wojewódzkiej DW933. Planowana inwestycji zapewni poprawę przejezdności oraz przepustowości, jak również bezpieczeństwa ruchu drogowego na skrzyżowaniu o istotnym znaczeniu dla obsługi odwiedzających Muzeum. Nowym zadaniem w ramach priorytetu ukierunkowanego na rozwój działalności edukacyjnej w mieście i gminie Oświęcim będzie renowacja budynku i zagospodarowanie terenu zespołu szkolno-przedszkolnego im. św. Maksymiliana Marii Kolbego w Harmężach. Realizacja tego przedsięwzięcia służyć będzie zapewnieniu mieszkańcom Gminy Oświęcim godnych warunków dla rozwoju społecznego i edukacji młodego pokolenia, a jednocześnie upamiętnieniu historycznego miejsca związanego z podobozem Harmense, ulokowanego na trasie pomiędzy byłym KL Birkenau a Centrum Pielgrzymkowym Ojców Franciszkanów w Harmężach. Zadaniem o istotnym znaczeniu dla priorytetowego kierunku działań służących poprawie atrakcyjności turystycznej Oświęcimia będzie przebudowa kładki przez rzekę Sołę w ciągu ul. Cichej.
Inwestycja poprawi bezpieczeństwo i komfort korzystania z przeprawy położonej u stóp wzgórza zamkowego, na którym mieści się Muzeum Zamek w Oświęcimiu, zapewniającej dostęp do atrakcyjnych terenów rekreacyjnych, w tym m.in. Bulwarów nad Sołą, Starego Miasta oraz Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego „Dolina rzeki Soły”.
Ze względu na symbolikę miejsca, istotna jest także planowana rewitalizacja przedpola Pomnika Pomordowanych w podobozie Monowice, zlokalizowanego przy ul. Chemików, upamiętniającego więźniów pracujących w zakładach koncernu I. G. Farben. Nowym zadaniem w ramach priorytetu zakładającego poprawę dostępności i zagospodarowanie obiektów byłych podobozów KL Auschwitz-Birkenau będzie przebudowa skrzyżowania drogi wojewódzkiej DW933 przy cmentarzu komunalnym w Brzeszczach, będącym jednym z punktów brzeszczańskiej Trasy Pamięci. Inwestycja ta poprawi przepustowość i bezpieczeństwo ruchu drogowego na skrzyżowaniu obsługującym bezpośredni dojazd do cmentarza, na którym znajduje się grób ofiar Marszu Śmierci, licznie odwiedzany przez turystów i młodzież szkolną. W ramach tego priorytetu planowana jest również modernizacja Parku Rodzinnego w Chełmku oraz rozbudowa jego otoczenia wraz z powstaniem ścieżki edukacyjno-dydaktycznej, upamiętniającej wydarzenia z okresu II wojny światowej, w szczególności wykonywaną na tym terenie pracę więźniów podobozu Aussenkommando Chelmek. Zachowaniu pamięci więźniów tego podobozu będzie również służyło planowane Miejskie Centrum Informacji „Pamięć i Przyszłość”, które ma zostać utworzone w obiekcie dawnej kantyny fabryki obuwia BATA w Chełmku. W celu usprawnienia dojazdu do historycznych miejsc związanych z upamiętnieniem podobozu Aussenkommando Chelmek planowana jest także w ramach tego priorytetu budowa bezkolizyjnego skrzyżowania drogi wojewódzkiej DW780 z linią kolejową 93 w Chełmku, które poprawi przepustowość oraz bezpieczeństwo ruchu drogowego.
Ustalony w wyniku konsultacji z beneficjentami zakres wyszczególnionych powyżej zadań podstawowych nowego etapu programu uzupełniają zadania rezerwowe, które będą mogły zostać zrealizowane w przypadku niemożności wykonania zadania lub zadań podstawowych, w ramach zaoszczędzonych środków budżetowych. Obejmują one drugi etap zagospodarowania Parku Pokoju, a także zagospodarowanie terenu pomiędzy ulicami: M. Skłodowskiej-Curie, J.W. Zawidzkiego, K. Olszewskiego, Z. Wróblewskiego i I. Łukasiewicza w Oświęcimiu, budowę kanalizacji sanitarnej w Brzezince, modernizację budynku położonego przy ul. Topolowej 9 w Chełmku oraz rewitalizację terenu byłego KWK Brzeszcze-Wschód, a także inwestycje drogowe, w ramach których planowana jest przebudowa ul. Cynkowej, ul. Szpitalnej, ul. Zwycięstwa i ul. Konopnickiej w Oświęcimiu, ul. Krakowskiej w gm. Oświęcim, ul. Piwnicznej w Brzezince i ul. Załawie w Babicach, jak również – budowa ciągu pieszo-rowerowego wzdłuż DW933 w Rajsku.
Planowany okres obowiązywania etapu VII Oświęcimskiego strategicznego programu rządowego obejmie lata 2026-2030. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji będzie zarządzał programem oraz nadzorował jego realizację przez Wojewodę Małopolskiego. Beneficjentami programu będą jednostki samorządu terytorialnego: Województwo Małopolskie, Powiat Oświęcimski, Gmina Miasto Oświęcim, Gmina Oświęcim, Gmina Brzeszcze i Gmina Chełmek. Program będzie współfinansowany z rezerwy celowej budżetu państwa oraz środków stanowiących wkład własny beneficjentów. Na realizację ujętych w programie zadań Wojewoda Małopolski będzie udzielał beneficjentom dotacji celowych zgodnie z art. 20a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz przepisami o finansach publicznych. Projektowany plan finansowy zakłada, że realizacja wyszczególnionych powyżej zadań nowego etapu programu wieloletniego o łącznej wartości 131.499 tys. zł zostanie sfinansowana z dotacji celowych z budżetu państwa w kwocie 89.999 tys. zł oraz środków własnych beneficjentów i środków z innych źródeł w łącznej wysokości 41.500 tys. zł.
Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu:
MSWiA
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu:
Tomasz Szymański Sekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM:
MSWiA
Planowany termin przyjęcia projektu przez RM:
II kwartał 2025 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 19 maja 2025 r. w trybie obiegowym
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem:
Status realizacji:
Zrealizowany