Projekt uchwały Rady Ministrów w sprawie zatwierdzenia programu rządowego „Od ekspedycji z przeszłości ku wyzwaniom przyszłości. Polska Polityka Polarna”
{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"ID45","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","value":"projekty innych dokumentów rządowych","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","value":"D – pozostałe projekty","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Przedmiotowy projekt strategii rządowej pt.: „Od ekspedycji z przeszłości ku wyzwaniom przyszłości. Polska Polityka Polarna” został opracowany po konsultacjach w obrębie MSZ z właściwymi departamentami oraz z ekspertami zewnętrznymi od spraw polarnych, a także w ramach grupy roboczej ds. polarnych w MSZ, tj. Polar Task Force (obejmuje m.in. ekspertów z kluczowych instytutów i jednostek naukowo-badawczych w Polsce). Ostatnim etapem było przeprowadzenie konsultacji o charakterze międzyresortowym.\nJest to pierwszy przekrojowy projekt strategii ws. polskiej polityki polarnej na szczeblu rządowym. Odpowiada na wyzwania współczesności, w tym w szczególności:\n1) na konieczność wzmocnienia współdziałania różnych podmiotów w kraju, zapewnienia, że działania te podejmowane będą wokół ustalonych w „Polskiej Polityce Polarnej” celów, a także zapewnienia skutecznego współdziałania i koordynacji (przy zachowaniu koordynującej roli ministra spraw zagranicznych);\n2) na konieczność przygotowania Polski do wyzwań wiążących się m.in. ze zmianami klimatycznymi, a które oddziałują na otoczenie geopolityczne i środowisko ekonomiczno-społeczne w regionach polarnych (wpisuje się on też w politykę Rządu, która nadaje od dłuższego czasu stałe i coraz większe znaczenie tym wyzwaniom poprzez m.in. plany rozwojowe czy ustanowienie urzędu Ministra Klimatu).\nPrzyjęcie Polskiej Polityki Polarnej jest zasadne ponieważ pozwala na:\n1) ustanowienie podstaw formalnych i politycznych do wzmocnienia dotychczas prowadzonej, rozporoszonej aktywności w sprawach polarnych, ale też do przygotowania się przez Polskę do prawdopodobnych wyzwań w przyszłości, które ze względu na zmiany klimatu mogą mieć szeroki charakter (geopolityczny, gospodarczy, społeczny, a także związany z bezpieczeństwem); \n2) wyznaczenie strategicznych celów politycznych, a także celów uzupełniających, w tym naukowych (skoncentrowanie się na określonych dziedzinach badań naukowych/polarnych);\n3) usystematyzowanie i organizację (dotychczas rozproszonej) polityki państwa w relacji do obszarów polarnych (rozumianych nie tylko w ujęciu geograficznym, ale przede wszystkim problemowym);\n4) ustanowienie formalnej strategii stanowiącej, w wymiarze wewnętrznym, o wiele lepszy punkt wyjścia dla zainicjowania i rozwijania aktywności wszystkich zainteresowanych podmiotów (z różnych sektorów), zapewnienia współdziałania oraz skutecznego koordynowania przez MSZ (bardzo horyzontalnej i występującej w wielu poszczególnych, sektorowych politykach państwa) problematyki polarnej oraz przekrojowe ujęcie problematyki w kontekście zadań poszczególnych resortów wynikających z ustawy o działach administracji państwowej, jako osi polskich działań w ramach polityki polarnej sensu largo;\n5) wzmocnienie dotychczasowej pozycji Polski w wymiarze zewnętrznym/dyplomatycznym poprzez wsparcie instytucjonalne dotychczas prowadzonej dyplomacji, w tym dyplomacji publicznej i działań w obszarach polarnych. Dokument stanowi potwierdzenie, że Polska jest i planuje pozostać poważnym i rozsądnym podmiotem w polityce polarnej na świecie, traktuje swoją działalność polarną w sposób odpowiedzialny, długofalowo i stabilnie, a jej cele nie zmienią się „z dnia na dzień”;\n6) warto w tym kontekście podkreślić, że państwa Rady Arktycznej (biegun północny) oraz Państwa Strony konsultatywne Układu Antarktycznego (biegun południowy) takie dokumenty na szczeblu rządowym już przyjęło, w tym: Chiny, Niemcy, Australia, Wielka Brytania, Rosja, USA, Norwegia, Francja, Dania, Szwecja, Finlandia, Kanada, Nowa Zelandia. Co więcej, wraz ze zmianami klimatu podejmowane są działania aktualizacyjne przyjętych dokumentów np. w ciągu 2 lat spodziewane są nowe strategie w państwach arktycznych (np. Rosja, Szwecja i Finlandia) czy UE.\nProponowany do przyjęcia projekt dokumentu nie niesie ze sobą konieczności dodatkowych wydatków z budżetu państwa. Polska Polityka Polarna wyraźnie wskazuje, że podejmowanie jakiejkolwiek aktywności musi być realizowane w ramach przyznanych środków budżetowych. Natomiast przyjęto uzasadnione założenie, że w pewnej perspektywie czasowej dokument rządowy może mieć dodatkowy impuls dla planowania wydatków przez właściwe podmioty i aktywnego zaangażowania w ramach posiadanych środków.\nNależy podkreślić, że jak dotąd działania podejmowane w regionach polarnych są finansowane w ramach już istniejących środków budżetowych, a także w ramach grantów naukowych i w ramach polityki współpracy sektora publicznego z prywatnym. W ocenie autorów zasadne jest jednak twierdzenie, że istniejący potencjał aktywności jest dużo szerszy, zwłaszcza w wymiarze gospodarczym.\nDodatkowo strategiczne cele i działania polskiej polityki polarnej są zgodne i ściśle powiązane z innymi dokumentami rządowymi przyjętymi w odniesieniu do poszczególnych obszarów składających się na politykę polarną tj. m.in. z „Strategią polskiej polityki zagranicznej 2017-2021”. Równocześnie niniejszy dokument stanowi rozwinięcie postulatów określonych w „Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektywą do 2030 r.)”, odwołując się zarówno do przyjętych ogólnych celów rozwojowych państwa, jak i przyjętej metodologii.","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań ujętych w projekcie","value":"Projektowany dokument składa się z 3 części:\n1) celów i założeń polskiej polityki polarnej,\n2) części arktycznej oraz\n3) antarktycznej\nW sposób przekrojowy i długoterminowy zaproponowane rozwiązania określają założenia i cele polskiej polityki polarnej, przedstawiają działania do realizacji przez właściwe podmioty, wskazują na konieczność ustanowienia wzmocnionego mechanizmu koordynacji i monitorowania realizacji tej polityki, podkreślają znaczenie finansowania badań naukowych oraz innych działań zmierzających do wzmocnienia pozycji Polski w sprawach Arktyki oraz Antarktyki, jak też wykorzystania szans i możliwości wiążących się ze zmianami zachodzącymi w świecie.\nPolska Polityka Polarna wskazuje cele strategiczne, do jakich Polska powinna dążyć. Strategiczna konieczność zapewnienia i wzmocnienia obecności Polski w sprawach polarnych w świecie (o charakterze wieloaspektowym, na co również wskazuje się w projekcie) ma być realizowana za pomocą 4 celów szczegółowych tj.\n- zaangażowania w sprawy polarne w wymiarze politycznym i zapewnienie wpływu na proces decyzyjny;\n- priorytetyzacji badań naukowych i wkład do nauki krajowej i światowej;\n- upowszechniania polityki polarnej;\n- włączenia polityki polarnej do polityki rozwojowej państwa.\nOpracowany dokument postuluje celowość przyjęcia odpowiedniego mechanizmu koordynacji działań i monitorowania realizacji polityki polarnej państwa i aktywności podejmowanych przez różne podmioty na tej podstawie.\nNa tym etapie prac (nie przesądzając o możliwości zmian tego mechanizmu w przyszłości) zalecane jest utworzenie dedykowanej formuły organizacyjnej w obrębie administracji rządowej tj. zespołu o charakterze międzyresortowym, z zachowaniem wiodącej roli resortu spraw zagranicznych.\nPracami zespołu kierowałby właściwy członek kierownictwa resortu spraw zagranicznych odpowiedzialny za problematykę polarną, w jego skład wchodziliby przedstawiciele właściwych resortów, a na jego posiedzenia mogliby być też zapraszani eksperci zewnętrzni. Bieżącą obsługę zespołu zapewniałby Departament Prawno-Traktatowy MSZ.\nDo zadań zespołu należałoby przede wszystkim: przygotowanie planu pracy; opracowanie mechanizmu realizacji zadań z PPP przez poszczególne podmioty; przyjęcie harmonogramu raportowania z realizacji PPP przez wszystkie podmioty i procedury sprawozdań; przygotowywanie projektów rozwiązań i działań do podjęcia; opracowanie Planu Działania dla wdrażania PPP oraz zapewnienie skutecznej koordynacji i reprezentacji na zewnątrz i wewnątrz.\nPraca zespołu byłaby finansowana z części budżetowej przyznanej ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych.","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","value":"MSZ","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Piotr Wawrzyk Sekretarz Stanu","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","value":"MSZ","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"II kwartał 2020 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 11 września 2020 r. w trybie obiegowym","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","value":"zrealizowany","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}
Numer projektu:
ID45
Rodzaj dokumentu:
projekty innych dokumentów rządowych
Typ dokumentu:
D – pozostałe projekty
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie:
Przedmiotowy projekt strategii rządowej pt.: „Od ekspedycji z przeszłości ku wyzwaniom przyszłości. Polska Polityka Polarna” został opracowany po konsultacjach w obrębie MSZ z właściwymi departamentami oraz z ekspertami zewnętrznymi od spraw polarnych, a także w ramach grupy roboczej ds. polarnych w MSZ, tj. Polar Task Force (obejmuje m.in. ekspertów z kluczowych instytutów i jednostek naukowo-badawczych w Polsce). Ostatnim etapem było przeprowadzenie konsultacji o charakterze międzyresortowym. Jest to pierwszy przekrojowy projekt strategii ws. polskiej polityki polarnej na szczeblu rządowym. Odpowiada na wyzwania współczesności, w tym w szczególności: 1) na konieczność wzmocnienia współdziałania różnych podmiotów w kraju, zapewnienia, że działania te podejmowane będą wokół ustalonych w „Polskiej Polityce Polarnej” celów, a także zapewnienia skutecznego współdziałania i koordynacji (przy zachowaniu koordynującej roli ministra spraw zagranicznych); 2) na konieczność przygotowania Polski do wyzwań wiążących się m.in. ze zmianami klimatycznymi, a które oddziałują na otoczenie geopolityczne i środowisko ekonomiczno-społeczne w regionach polarnych (wpisuje się on też w politykę Rządu, która nadaje od dłuższego czasu stałe i coraz większe znaczenie tym wyzwaniom poprzez m.in. plany rozwojowe czy ustanowienie urzędu Ministra Klimatu). Przyjęcie Polskiej Polityki Polarnej jest zasadne ponieważ pozwala na: 1) ustanowienie podstaw formalnych i politycznych do wzmocnienia dotychczas prowadzonej, rozporoszonej aktywności w sprawach polarnych, ale też do przygotowania się przez Polskę do prawdopodobnych wyzwań w przyszłości, które ze względu na zmiany klimatu mogą mieć szeroki charakter (geopolityczny, gospodarczy, społeczny, a także związany z bezpieczeństwem); 2) wyznaczenie strategicznych celów politycznych, a także celów uzupełniających, w tym naukowych (skoncentrowanie się na określonych dziedzinach badań naukowych/polarnych); 3) usystematyzowanie i organizację (dotychczas rozproszonej) polityki państwa w relacji do obszarów polarnych (rozumianych nie tylko w ujęciu geograficznym, ale przede wszystkim problemowym); 4) ustanowienie formalnej strategii stanowiącej, w wymiarze wewnętrznym, o wiele lepszy punkt wyjścia dla zainicjowania i rozwijania aktywności wszystkich zainteresowanych podmiotów (z różnych sektorów), zapewnienia współdziałania oraz skutecznego koordynowania przez MSZ (bardzo horyzontalnej i występującej w wielu poszczególnych, sektorowych politykach państwa) problematyki polarnej oraz przekrojowe ujęcie problematyki w kontekście zadań poszczególnych resortów wynikających z ustawy o działach administracji państwowej, jako osi polskich działań w ramach polityki polarnej sensu largo; 5) wzmocnienie dotychczasowej pozycji Polski w wymiarze zewnętrznym/dyplomatycznym poprzez wsparcie instytucjonalne dotychczas prowadzonej dyplomacji, w tym dyplomacji publicznej i działań w obszarach polarnych. Dokument stanowi potwierdzenie, że Polska jest i planuje pozostać poważnym i rozsądnym podmiotem w polityce polarnej na świecie, traktuje swoją działalność polarną w sposób odpowiedzialny, długofalowo i stabilnie, a jej cele nie zmienią się „z dnia na dzień”; 6) warto w tym kontekście podkreślić, że państwa Rady Arktycznej (biegun północny) oraz Państwa Strony konsultatywne Układu Antarktycznego (biegun południowy) takie dokumenty na szczeblu rządowym już przyjęło, w tym: Chiny, Niemcy, Australia, Wielka Brytania, Rosja, USA, Norwegia, Francja, Dania, Szwecja, Finlandia, Kanada, Nowa Zelandia. Co więcej, wraz ze zmianami klimatu podejmowane są działania aktualizacyjne przyjętych dokumentów np. w ciągu 2 lat spodziewane są nowe strategie w państwach arktycznych (np. Rosja, Szwecja i Finlandia) czy UE. Proponowany do przyjęcia projekt dokumentu nie niesie ze sobą konieczności dodatkowych wydatków z budżetu państwa. Polska Polityka Polarna wyraźnie wskazuje, że podejmowanie jakiejkolwiek aktywności musi być realizowane w ramach przyznanych środków budżetowych. Natomiast przyjęto uzasadnione założenie, że w pewnej perspektywie czasowej dokument rządowy może mieć dodatkowy impuls dla planowania wydatków przez właściwe podmioty i aktywnego zaangażowania w ramach posiadanych środków. Należy podkreślić, że jak dotąd działania podejmowane w regionach polarnych są finansowane w ramach już istniejących środków budżetowych, a także w ramach grantów naukowych i w ramach polityki współpracy sektora publicznego z prywatnym. W ocenie autorów zasadne jest jednak twierdzenie, że istniejący potencjał aktywności jest dużo szerszy, zwłaszcza w wymiarze gospodarczym. Dodatkowo strategiczne cele i działania polskiej polityki polarnej są zgodne i ściśle powiązane z innymi dokumentami rządowymi przyjętymi w odniesieniu do poszczególnych obszarów składających się na politykę polarną tj. m.in. z „Strategią polskiej polityki zagranicznej 2017-2021”. Równocześnie niniejszy dokument stanowi rozwinięcie postulatów określonych w „Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektywą do 2030 r.)”, odwołując się zarówno do przyjętych ogólnych celów rozwojowych państwa, jak i przyjętej metodologii.
Istota rozwiązań ujętych w projekcie:
Projektowany dokument składa się z 3 części: 1) celów i założeń polskiej polityki polarnej, 2) części arktycznej oraz 3) antarktycznej W sposób przekrojowy i długoterminowy zaproponowane rozwiązania określają założenia i cele polskiej polityki polarnej, przedstawiają działania do realizacji przez właściwe podmioty, wskazują na konieczność ustanowienia wzmocnionego mechanizmu koordynacji i monitorowania realizacji tej polityki, podkreślają znaczenie finansowania badań naukowych oraz innych działań zmierzających do wzmocnienia pozycji Polski w sprawach Arktyki oraz Antarktyki, jak też wykorzystania szans i możliwości wiążących się ze zmianami zachodzącymi w świecie. Polska Polityka Polarna wskazuje cele strategiczne, do jakich Polska powinna dążyć. Strategiczna konieczność zapewnienia i wzmocnienia obecności Polski w sprawach polarnych w świecie (o charakterze wieloaspektowym, na co również wskazuje się w projekcie) ma być realizowana za pomocą 4 celów szczegółowych tj. - zaangażowania w sprawy polarne w wymiarze politycznym i zapewnienie wpływu na proces decyzyjny; - priorytetyzacji badań naukowych i wkład do nauki krajowej i światowej; - upowszechniania polityki polarnej; - włączenia polityki polarnej do polityki rozwojowej państwa. Opracowany dokument postuluje celowość przyjęcia odpowiedniego mechanizmu koordynacji działań i monitorowania realizacji polityki polarnej państwa i aktywności podejmowanych przez różne podmioty na tej podstawie. Na tym etapie prac (nie przesądzając o możliwości zmian tego mechanizmu w przyszłości) zalecane jest utworzenie dedykowanej formuły organizacyjnej w obrębie administracji rządowej tj. zespołu o charakterze międzyresortowym, z zachowaniem wiodącej roli resortu spraw zagranicznych. Pracami zespołu kierowałby właściwy członek kierownictwa resortu spraw zagranicznych odpowiedzialny za problematykę polarną, w jego skład wchodziliby przedstawiciele właściwych resortów, a na jego posiedzenia mogliby być też zapraszani eksperci zewnętrzni. Bieżącą obsługę zespołu zapewniałby Departament Prawno-Traktatowy MSZ. Do zadań zespołu należałoby przede wszystkim: przygotowanie planu pracy; opracowanie mechanizmu realizacji zadań z PPP przez poszczególne podmioty; przyjęcie harmonogramu raportowania z realizacji PPP przez wszystkie podmioty i procedury sprawozdań; przygotowywanie projektów rozwiązań i działań do podjęcia; opracowanie Planu Działania dla wdrażania PPP oraz zapewnienie skutecznej koordynacji i reprezentacji na zewnątrz i wewnątrz. Praca zespołu byłaby finansowana z części budżetowej przyznanej ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych.
Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu:
MSZ
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu:
Piotr Wawrzyk Sekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM:
MSZ
Planowany termin przyjęcia projektu przez RM:
II kwartał 2020 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 11 września 2020 r. w trybie obiegowym