Projekt ustawy o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw

Informacje o publikacji dokumentu

Pierwsza publikacja:

13.06.2025 13:51 Agnieszka Kowalska

Wytwarzający/ Odpowiadający:

Minister Rozwoju i Technologii

Pokaż historię zmian

Tytuł	Wersja	Dane zmiany / publikacji
Projekt ustawy o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw	2.0	18.03.2026 10:53 Edyta Kurkiewicz
Projekt ustawy o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw	1.0	13.06.2025 13:51 Agnieszka Kowalska

Aby uzyskać archiwalną wersję należy skontaktować się z Redakcją BIP

{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UC25","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"UC{#UC_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty ustaw","value":"Projekty ustaw"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"C – projekty implementujące UE","value":"C – projekty implementujące UE"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja dodatkowa","value":"Projekt zawiera rozwiązania o charakterze deregulacyjnym.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Udział wykonawców w postępowaniu o udzielenie zamówienia, prowadzonego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1605 i 1720) (dalej: Pzp), uzależniony jest od spełnienia określonych wymagań, których celem jest zagwarantowanie, że zamówienie zostanie zrealizowane przez wykonawcę dającego rękojmię jego należytego wykonania. \nNa wymagania te w pierwszej kolejności składają się ściśle sprecyzowane w art. 108 i 109 Pzp podstawy wykluczenia wykonawcy z udziału w postępowaniu. Z postępowań wyklucza się wykonawcę, który m.in. został skazany za określone przestępstwa, zawarł z innymi wykonawcami porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji, naruszył obowiązki dotyczące płatności podatków, opłat lub składek na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne. \nOdrębną kategorię wymagań stanowią warunki udziału w postępowaniu, które są kształtowane przez zamawiających stosownie do specyfiki udzielanego zamówienia. Zamawiający mogą podjąć decyzję o nieprecyzowaniu w danym postępowaniu powyższych warunków. Warunki udziału w postępowaniu mają na celu weryfikację zdolności oraz zasobów posiadanych przez wykonawców niezbędnych do realizacji zamówienia. Mogą one odnosić się do następujących obszarów (art. 112 ust. 2 Pzp): zdolności do występowania w obrocie gospodarczym, uprawnień do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej, sytuacji ekonomicznej lub finansowej oraz zdolności technicznej lub zawodowej.\nWeryfikacja spełniania przez wykonawców obydwu powyższych kategorii wymagań dokonywana jest przez zamawiającego w toku postępowania o udzielenie zamówienia, w oparciu o wymagane od wykonawców dokumenty (podmiotowe środki dowodowe). Przy czym, do złożenia podmiotowych środków dowodowych wzywany jest wykonawca, którego oferta została uprzednio (po weryfikacji merytorycznych aspektów oferty) najwyżej oceniona. Wykonawca ma obowiązek złożyć wszystkie podmiotowe środki dowodowe wskazane w ogłoszeniu o zamówieniu lub dokumentach zamówienia (np. specyfikacja warunków zamówienia). Zakres podmiotowych środków dowodowych może być określony przez zamawiającego dość szeroko. Należy to do wyłącznej decyzji zamawiających. \nNa gruncie aktualnych regulacji wykonawca, w sytuacji wystąpienia obowiązku złożenia podmiotowych środków dowodowych, nie ma możliwości wykazania spełniania wspomnianych wymogów w inny sposób, tzn. w sposób bardziej uproszczony niż poprzez złożenie wszystkich dokumentów (podmiotowych środków dowodowych) wymaganych przez zamawiającego. Oznacza to, że wykonawcy każdorazowo zobowiązani są do gromadzenia i składania dokumentów wymaganych przez zamawiającego, co stanowi dla nich istotne obciążenie formalne i generuje dodatkowe nakłady czasu oraz pracy. Należy w tym miejscu podkreślić, że występowanie dodatkowych obowiązków o charakterze formalnym stanowi jedną z najczęściej wskazywanych przez wykonawców barier w dostępie do rynku zamówień publicznych. \nAktualne krajowe ramy prawne udzielania zamówień publicznych nie przewidują również rozwiązań, których istota polegałaby na wsparciu zamawiających przez inne (zewnętrzne) podmioty w procesie weryfikacji spełniania przez wykonawców wspomnianych na wstępie wymagań. Inaczej mówiąc, to na zamawiających spoczywa cały ciężar weryfikacji wykonawców w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego i nie mają oni możliwości polegania w tym zakresie na ustaleniach innych podmiotów. Otrzymując od wykonawców wymagane podmiotowe środki dowodowe zamawiający musi samodzielnie dokonać ich analizy, tzn. dokonać oceny, czy rzeczywiście potwierdzają one określone wymagania stawiane przed wykonawcami, co często wymaga wiedzy nie tylko z obszaru zamówień publicznych. Zapewnienie odpowiedniego wsparcia zamawiającym w zakresie weryfikacji wykonawców nie tylko ograniczyłoby występujące po ich stronie ryzyko związane z udzielaniem zamówień (np. naruszenie dyscypliny finansów publicznych na skutek naruszenia przepisów Pzp), ale również podniosło efektywność procesów zakupowych (np. przyśpieszenie postępowań).\nOdpowiedzią na powyższe zagadnienia jest rozwiązanie w postaci certyfikacji wykonawców zamówień publicznych. Celem projektu jest bowiem uproszczenie i przyspieszenie procesu weryfikacji wykonawców w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego (główne założenie to weryfikacja dokonywana jednokrotnie poza konkretnym postępowaniem przez akredytowane jednostki certyfikujące), co w konsekwencji powinno przyczynić się do skrócenia czasu trwania takiego postępowania. Nastąpi to przez ograniczenie obowiązków formalnych zarówno po stronie wykonawców (możliwość złożenia jedynie certyfikatu), co będzie korzystne szczególnie dla przedsiębiorców z sektora MŚP, jaki i zamawiających (weryfikacja jedynie certyfikatu). Proponowane regulacje przyczynią się również do dalszego ułatwienia wykonawcom, w tym pochodzącym z sektora MŚP, dostępu do rynku zamówień publicznych, a w konsekwencji podniesienia konkurencyjności postępowań. Jest to o tyle istotne, że wzrost konkurencyjności postępowań, a więc większa liczba składanych ofert, oznacza wymierne korzyści dla zamawiających, także te o charakterze ekonomiczno-finansowym. \nWprowadzenie mechanizmu certyfikacji do polskiego systemu zamówień publicznych zostało uwzględnione w wydanej na podstawie art. 21 Pzp uchwale nr 6 Rady Ministrów z dnia 11 stycznia 2022 r. w sprawie przyjęcia Polityki zakupowej państwa (M.P. poz. 125). Certyfikacja została ujęta w priorytecie Rozwój potencjału MŚP, jako element dalszego otwierania rynku zamówień publicznych na wykonawców należących do tego sektora przedsiębiorców. Zgodnie z Polityką Zakupową Państwa certyfikacja powinna zostać wprowadzona do krajowego systemu zamówień publicznych do końca 2024 r. Należy podkreślić, że wprowadzenie certyfikacji do krajowego porządku prawnego umożliwi krajowym wykonawcom skorzystanie z rozwiązań, które od dawna funkcjonują już w innych krajach członkowskich UE (np. Republika Czeska, Węgry, Niemcy, Hiszpania). \n\nOdrębną kwestią wymagającą podjęcia działań jest konieczność wykonania wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) z dnia 7 września 2023 r. w sprawie C-601/21, w którym TSUE orzekł o niezgodności – z pewnymi wyjątkami – z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylającą dyrektywę 2004/18/WE (Dz. Urz. UE L 94 z 28.03.2014, str. 65, z późn. zm.) regulacji przewidującej wyłączenie stosowania Pzp do udzielania zamówień dotyczących wytwarzania m.in. blankietów dokumentów publicznych, znaków akcyzy, kart do głosowania, tj. art. 11 ust. 4 Pzp.\n","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji","value":"Rozwiązanie w postaci certyfikacji wykonawców zostało przewidziane w art. 64 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylającej dyrektywę 2004/18/WE oraz w art. 46 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/81/WE z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania niektórych zamówień na roboty budowlane, dostawy i usługi przez instytucje lub podmioty zamawiające w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa i zmieniającej dyrektywy 2004/17/WE i 2004/18/WE (Dz. Urz. UE L 216 z 20.08.2009, str. 76). \nWprowadzenie certyfikacji wykonawców zamówień publicznych ma zapewniać wykonawcom krajowym oraz pochodzącym z innych państw członkowskich Unii Europejskiej możliwość uzyskania w Polsce certyfikatu potwierdzającego, że wobec danego wykonawcy nie zachodzą określone podstawy wykluczenia z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego lub że posiada on zdolności i zasoby (np. niezbędne doświadczenie, wykwalifikowaną kadrę) niezbędne do realizacji wskazanej w certyfikacie kategorii zamówień publicznych.\nWykonawca będzie uprawniony do posługiwania się certyfikatem na potrzeby wielu różnych postępowań o udzielenie zamówienia, bez potrzeby każdorazowego gromadzenia i składania dokumentów oraz oświadczeń (podmiotowych środków dowodowych) w zakresie sprecyzowanych przez zamawiających podstaw wykluczenia oraz warunków udziału w postępowaniu. Innymi słowy certyfikat będzie zastępował wspomniane dokumenty oraz oświadczenia. \nCertyfikat będzie stanowił podstawę domniemania spełniania przez wykonawcę wymogów kwalifikacji podmiotowej w zakresie wskazanym w certyfikacie. Oznacza to, że informacje wynikające z certyfikatu będą mogły być, co do zasady, kwestionowane przez zamawiającego na gruncie konkretnego postępowania o udzielenie zamówienia, ale wyłącznie w uzasadnionych przypadkach (np. gdy zamawiający dysponuje wiarygodnymi przesłankami do uznania, że informacje wynikające z certyfikatu są nieprawdziwe).\nDla zamawiających mechanizm certyfikacji będzie oznaczał kolejne usprawnienie procesu weryfikacji podmiotowej wykonawców poprzez stworzenie możliwości dokonania jej bezpośrednio w oparciu o informacje wynikające z przedłożonego przez wykonawcę certyfikatu, a w konsekwencji ograniczenie czasu trwania postępowań. \nCertyfikacja dla wykonawców będzie miała charakter fakultatywny. Tym samym, złożenie wniosku o wydanie certyfikatu, czy też posłużenie się certyfikatem w toku konkretnego postępowania o udzielenie zamówienia będzie leżało w sferze wyłącznej decyzji wykonawców. Inaczej mówiąc, wykonawcy nie będą mieli obowiązku uzyskiwania i posługiwania się certyfikatem. Będzie to ich uprawnienie. Z uprawnieniem tym skorelowany będzie jednak obowiązek zamawiających uznawania certyfikatów w prowadzonych postępowaniach o udzielenie zamówienia. \nWykonawcy niedysponujący certyfikatem będą mogli wykazać brak podstaw wykluczenia z postępowania lub spełnianie warunków udziału w postępowaniu w „klasyczny” sposób. Istotę mechanizmu certyfikacji stanowi bowiem wprowadzenie dodatkowych możliwości, a nie zastąpienie dotychczasowych rozwiązań nowymi.\nCertyfikaty wydawane będą przez akredytowane jednostki certyfikujące spełniające wymagania wynikające z właściwych norm europejskich.\nWydane certyfikaty będą zamieszczane w ogólnodostępnej i bezpłatnej Bazie Danych o Certyfikatach Wykonawców Zamówień Publicznych.\nCertyfikaty będą wydawane na okres od 1 roku do 3 lat. Prawo unijne nie zawiera regulacji odnoszących się do dopuszczalnego okresu ważności certyfikatu, pozostawiając w tym zakresie swobodę decyzyjną państwom członkowskim\nProjekt przewiduje zatem:\n- stworzenie systemu jednostek certyfikujących akredytowanych przez Polskie Centrum Akredytacji;\n- stworzenie możliwości uzyskania certyfikatu przez wykonawców, a następnie posługiwania się nim w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego w celu potwierdzenia braku podstaw wykluczenia z postępowania lub posiadania określonych zdolności i zasobów.\n\nW projektowanej ustawie zaplanowano również wykonanie wyroku TSUE z dnia 7 września 2023 r. w sprawie C-601/21, w którym TSUE orzekł o niezgodności – z pewnymi wyjątkami – z dyrektywą 2014/24/UE regulacji przewidującej wyłączenie stosowania Pzp do udzielania zamówień dotyczących wytwarzania m.in. blankietów dokumentów publicznych, znaków akcyzy, kart do głosowania, tj. art. 11 ust. 4 Pzp. W związku powyższym przygotowany zostanie projekt zmiany art. 11 Pzp, polegającej na uchyleniu ust. 4. \nPrzepis art. 11 Pzp należy do jednej z regulacji zawierających wyłączenia stosowania Pzp do udzielania zamówień publicznych. W rozdziale 1 oddziale 2 Pzp implementowane zostały przepisy dyrektywy 2014/24/UE, regulujące wyłączenia stosowania jej przepisów do udzielania zamówień publicznych. TSUE orzekł, że w zakresie ust. 4 regulacja art. 11 Pzp wykracza poza przewidziane prawem unijnym wyłączenia stosowania ww. dyrektywy, w związku z czym uznał, że ust. 4 w art. 11 został wprowadzony do Pzp w sposób naruszający ww. dyrektywę.\n","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Spodziewane skutki i następstwa projektowanych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Sposoby mierzenia efektów nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MRiT","value":"MRiT"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ współpracujący przy opracowaniu projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Michał Jaros Sekretarz Stanu ","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MRiT","value":"MRiT"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"I kwartał 2025 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 8 kwietnia 2025 r.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Zrealizowany","value":"Zrealizowany"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}