{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UD80","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","value":"projekty ustaw","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","value":"D – pozostałe projekty","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Podstawą działania kas zapomogowo-pożyczkowych, zwanych dalej „KZP”, w polskim systemie prawnym są przepisy ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 263) zwanej dalej „u.z.z.”, oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1992 r. w sprawie pracowniczych kas zapomogowo-pożyczkowych oraz spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych w zakładach pracy (Dz. U. poz. 502), zwanego dalej „rozporządzeniem z 1992 r.”, wydanego na podstawie art. 39 ust. 5 u.z.z.\nW dniu 1 stycznia 2019 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o związkach zawodowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1608), zwana dalej „nowelizacją z 2018 r.”. W wyniku zmian wprowadzonych tą ustawą pełnym prawem koalicji związkowej, tj. prawem tworzenia i wstępowania do związków zawodowych, objęto wszystkie osoby wykonujące pracę zarobkową. Do tej grupy oprócz pracowników, należą także osoby świadczące pracę za wynagrodzeniem na innej podstawie niż stosunek pracy, jeżeli nie zatrudniają do tego rodzaju pracy innych osób, niezależnie od podstawy zatrudnienia, oraz mają takie prawa i interesy związane z wykonywaniem pracy, które mogą być reprezentowane i bronione przez związek zawodowy.\nW wyniku rozszerzenia prawa koalicji związkowej, nowelizacja z 2018 r. wprowadziła również zmiany w art. 39 ust. 1 u.z.z. Zastąpiono wówczas pojęcie „zakład pracy” pojęciem „pracodawca” oraz pojęcie „pracownicy” pojęciem „osoby wykonujące pracę zarobkową” (w odpowiednim przypadku i liczbie), a także zmieniono nazwę kas zapomogowo-pożyczkowych, pomijając przymiotnik „pracownicze”.\nNowelizacja obecnie obowiązującego rozporządzenia z 1992 r. nie wydała się projektodawcy zasadna, ponieważ wymagałaby przeniesienia z rozporządzenia z 1992 r. do u.z.z. przepisów regulujących prawa i obowiązki obywateli (materia ustawowa), stanowiących znaczącą część przepisów tego aktu prawnego. Dlatego zaproponowano ujęcie przepisów regulujących kwestie działania KZP w oddzielnym akcie prawnym rangi ustawowej, co ułatwi ich stosowanie i może przyczynić się do upowszechniania instytucji KZP. Projektowane przepisy w dużym zakresie stanowią powtórzenie przepisów obecnie obowiązującego rozporządzenia z 1992 r.","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań ujętych w projekcie","value":"Mimo, że funkcjonowanie kas zapomogowo - pożyczkowych oparto o przepisy u.z.z., to obecnie są one samodzielnymi i niezależnymi od związków zawodowych jednostkami, a przynależność związkowa nie ma znaczenia dla uzyskania statusu członka kasy. Ponadto pracownicza kasa zapomogowo-pożyczkowa może powstać nawet jeżeli u danego pracodawcy nie funkcjonuje żaden związek zawodowy. Brak jest zatem podstaw, aby kwestie dotyczące funkcjonowania KZP były obecnie regulowane w u.z.z. oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej przepisów.\nW związku z powyższym zdecydowano o przygotowaniu odrębnej ustawy regulującej podstawy działania KZP, rezygnując jednocześnie z przepisów przewidujących nadzór społeczny związków zawodowych nad kasami. Zakres przedmiotowy projektu obejmuje zasady tworzenia, organizowania i działania u pracodawców kas zapomogowo-pożyczkowych oraz ich likwidacji i w znacznej mierze powtarza przepisy obecnie obowiązującego rozporządzenia z 1992 r.\nW związku z tym, że regulacje dotyczące kas zapomogowo-pożyczkowych zostaną ujęte w odrębnej ustawie, zbędny okazał się przepis art. 39 u.z.z. zawierający między innymi upoważnienie do wydania aktu wykonawczego, na którego podstawie wydane zostało rozporządzenie z 1992 r. KZP działające na podstawie obecnie obowiązującej u.z.z. staną się KZP w rozumieniu projektowanych przepisów ustawy.\nProjektowana ustawa wymaga wprowadzenia definicji pracodawcy. W celu zachowania spójności systemu zbiorowego prawa pracy, zasadne jest odwołanie się do definicji pojęcia „pracodawca” obowiązującej w u.z.z. Ostatniej zmiany legalnej definicji tego pojęcia w u.z.z. dokonano na mocy nowelizacji z 2018 r. Do zakresu pojęciowego tej definicji w odniesieniu do zawierania umów cywilnoprawnych nieprawidłowo dodano kategorię tzw. wewnętrznego pracodawcy. Ta kategoria pracodawcy jest ściśle związana z prawem pracy i przepisami Kodeksu pracy przypisanym pracownikom, nie jest natomiast znana przepisom Kodeksu cywilnego, właściwym do zawierania umów niepracowniczych. W związku z korzystaniem w niniejszym projekcie z definicji pracodawcy opisanej w u.z.z., zaproponowano jej zmianę w celu uporządkowania jej zakresu pojęciowego.","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","value":"MRPiT","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Olga Semeniuk Podsekretarz Stanu","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","value":"MRPiT","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"II kwartał 2021 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 8 czerwca 2021 r.","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","value":"zrealizowany","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}
Numer projektu:
UD80
Rodzaj dokumentu:
projekty ustaw
Typ dokumentu:
D – pozostałe projekty
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie:
Podstawą działania kas zapomogowo-pożyczkowych, zwanych dalej „KZP”, w polskim systemie prawnym są przepisy ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 263) zwanej dalej „u.z.z.”, oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1992 r. w sprawie pracowniczych kas zapomogowo-pożyczkowych oraz spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych w zakładach pracy (Dz. U. poz. 502), zwanego dalej „rozporządzeniem z 1992 r.”, wydanego na podstawie art. 39 ust. 5 u.z.z. W dniu 1 stycznia 2019 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o związkach zawodowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1608), zwana dalej „nowelizacją z 2018 r.”. W wyniku zmian wprowadzonych tą ustawą pełnym prawem koalicji związkowej, tj. prawem tworzenia i wstępowania do związków zawodowych, objęto wszystkie osoby wykonujące pracę zarobkową. Do tej grupy oprócz pracowników, należą także osoby świadczące pracę za wynagrodzeniem na innej podstawie niż stosunek pracy, jeżeli nie zatrudniają do tego rodzaju pracy innych osób, niezależnie od podstawy zatrudnienia, oraz mają takie prawa i interesy związane z wykonywaniem pracy, które mogą być reprezentowane i bronione przez związek zawodowy. W wyniku rozszerzenia prawa koalicji związkowej, nowelizacja z 2018 r. wprowadziła również zmiany w art. 39 ust. 1 u.z.z. Zastąpiono wówczas pojęcie „zakład pracy” pojęciem „pracodawca” oraz pojęcie „pracownicy” pojęciem „osoby wykonujące pracę zarobkową” (w odpowiednim przypadku i liczbie), a także zmieniono nazwę kas zapomogowo-pożyczkowych, pomijając przymiotnik „pracownicze”. Nowelizacja obecnie obowiązującego rozporządzenia z 1992 r. nie wydała się projektodawcy zasadna, ponieważ wymagałaby przeniesienia z rozporządzenia z 1992 r. do u.z.z. przepisów regulujących prawa i obowiązki obywateli (materia ustawowa), stanowiących znaczącą część przepisów tego aktu prawnego. Dlatego zaproponowano ujęcie przepisów regulujących kwestie działania KZP w oddzielnym akcie prawnym rangi ustawowej, co ułatwi ich stosowanie i może przyczynić się do upowszechniania instytucji KZP. Projektowane przepisy w dużym zakresie stanowią powtórzenie przepisów obecnie obowiązującego rozporządzenia z 1992 r.
Istota rozwiązań ujętych w projekcie:
Mimo, że funkcjonowanie kas zapomogowo - pożyczkowych oparto o przepisy u.z.z., to obecnie są one samodzielnymi i niezależnymi od związków zawodowych jednostkami, a przynależność związkowa nie ma znaczenia dla uzyskania statusu członka kasy. Ponadto pracownicza kasa zapomogowo-pożyczkowa może powstać nawet jeżeli u danego pracodawcy nie funkcjonuje żaden związek zawodowy. Brak jest zatem podstaw, aby kwestie dotyczące funkcjonowania KZP były obecnie regulowane w u.z.z. oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej przepisów. W związku z powyższym zdecydowano o przygotowaniu odrębnej ustawy regulującej podstawy działania KZP, rezygnując jednocześnie z przepisów przewidujących nadzór społeczny związków zawodowych nad kasami. Zakres przedmiotowy projektu obejmuje zasady tworzenia, organizowania i działania u pracodawców kas zapomogowo-pożyczkowych oraz ich likwidacji i w znacznej mierze powtarza przepisy obecnie obowiązującego rozporządzenia z 1992 r. W związku z tym, że regulacje dotyczące kas zapomogowo-pożyczkowych zostaną ujęte w odrębnej ustawie, zbędny okazał się przepis art. 39 u.z.z. zawierający między innymi upoważnienie do wydania aktu wykonawczego, na którego podstawie wydane zostało rozporządzenie z 1992 r. KZP działające na podstawie obecnie obowiązującej u.z.z. staną się KZP w rozumieniu projektowanych przepisów ustawy. Projektowana ustawa wymaga wprowadzenia definicji pracodawcy. W celu zachowania spójności systemu zbiorowego prawa pracy, zasadne jest odwołanie się do definicji pojęcia „pracodawca” obowiązującej w u.z.z. Ostatniej zmiany legalnej definicji tego pojęcia w u.z.z. dokonano na mocy nowelizacji z 2018 r. Do zakresu pojęciowego tej definicji w odniesieniu do zawierania umów cywilnoprawnych nieprawidłowo dodano kategorię tzw. wewnętrznego pracodawcy. Ta kategoria pracodawcy jest ściśle związana z prawem pracy i przepisami Kodeksu pracy przypisanym pracownikom, nie jest natomiast znana przepisom Kodeksu cywilnego, właściwym do zawierania umów niepracowniczych. W związku z korzystaniem w niniejszym projekcie z definicji pracodawcy opisanej w u.z.z., zaproponowano jej zmianę w celu uporządkowania jej zakresu pojęciowego.
Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu:
MRPiT
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu:
Olga Semeniuk Podsekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM:
MRPiT
Planowany termin przyjęcia projektu przez RM:
II kwartał 2021 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 8 czerwca 2021 r.