{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UD453","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"UD{#UD_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20476989,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty ustaw","value":"Projekty ustaw"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20476989,"dictionaryValues":[{"id":"D – pozostałe projekty","value":"D – pozostałe projekty"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Magazynowanie energii stanowi kluczowy warunek transformacji energetycznej w kierunku energetyki rozproszonej opartej o odnawialne źródła energii (OZE). Służy ono stabilizacji krajowych systemów energetycznych poprzez ograniczanie krótkoterminowych fluktuacji mocy źródeł OZE oraz wyrównywanie profilu ich pracy. Tym samym tkwi w nim doskonały potencjał inwestycyjny rozwoju energetyki rozproszonej stanowiąc zarazem ekwiwalent rozbudowy sieci elektroenergetycznej i konieczności ponoszenia nakładów z tym związanych. Magazyny energii elektrycznej w postaci elektrowni szczytowo-pompowych nabierają również szczególnego znaczenia w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej i konieczności szybkiego dostarczenia mocy do systemów energetycznych.\nZgodnie z założeniami Polskiej Polityki Energetycznej do roku 2040 (PEP2040) na koniec okresu objętego tym dokumentem, OZE ma stanowić prawie 50% łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej w polskim systemie elektroenergetycznym. W przyjętych przez Radę Ministrów w dniu 29 marca 2022 r. założeniach do aktualizacji PEP2040 zaznacza się, iż obok dalszego rozwoju mocy wiatrowych i słonecznych, zintensyfikowane będą działania mające na celu rozwój wykorzystania OZE niezależnych od warunków atmosferycznych, czyli wykorzystujących energię wody, biomasy, biogazu, czy ciepła ziemi. Szczególnie pożądane będzie wykorzystanie OZE w klastrach energii i spółdzielniach energetycznych oraz w ramach instalacji hybrydowych.\nPomimo wielu zalet elektrowni szczytowo-pompowych oraz dynamicznego rozwoju OZE i generacji rozproszonej, w Polsce od wielu lat, oprócz działań modernizacyjnych, nie powstała jednak żadna nowa elektrownia szczytowo-pompowa.\nIstotną barierą w powstawaniu nowych elektrowni szczytowo-pompowych, oprócz przyczyn o charakterze faktycznym - niewiele dogodnych miejsc na lokalizację elektrowni szczytowo pompowych (przewaga terenów nizinnych na obszarze Polski) - jest pomijanie w przepisach wielu ustaw elektrowni szczytowo-pompowych. Bariery prawne polegają na konieczności przeprowadzenia standardowego procesu inwestycyjnego związanego z brakiem zakwalifikowania budowy lub modernizacji elektrowni szczytowo-pompowej jako inwestycji celu publicznego. Ze względu na wieloetapowość i znaczny rozmiar inwestycji w zakresie elektrowni szczytowo-pompowej podlega ona szeregowi ograniczeń i wymagań administracyjnych zawartych w różnych aktach prawnych, które prowadzą do znacznego wydłużenia procesu inwestycyjnego. Jest to m.in. obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zgody wodnoprawnej, pozwolenia na budowę, itd.\nDokonując analizy aktualnego stanu prawnego, projektodawca zidentyfikował liczne bariery inwestycyjne, przede wszystkim w postaci przepisów zgodnie z którymi inwestycje w zakresie budowy elektrowni szczytowo-pompowych podlegają ogólnym uregulowaniom i procedurom administracyjnym wymuszającym ubieganie się w oddzielnych postępowaniach administracyjnych o decyzje i opinie wymagane przepisami prawa. Prowadzi to do wydłużenia całego procesu inwestycyjnego, opóźniając w czasie integrację OZE oraz skorzystanie ze skutecznego narzędzia, jakim jest elektrownia szczytowo-pompowa w obliczu potencjalnego zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej.\nDlatego też celem przedmiotowego projektu jest stworzenie takiego otoczenia regulacyjnego dla inwestycji w zakresie budowy elektrowni szczytowo-pompowych, które wygeneruje zachęty do inwestowania w tego typu jednostki wytwórcze, co przysłuży się m.in. wzmocnieniu bezpieczeństwa energetycznego oraz pewności i gwarancji dostaw energii elektrycznej do odbiorców.","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań ujętych w projekcie","value":"W związku z tym, że przeprowadzenie procesu inwestycyjnego jest objęte właściwością szeregu ustaw z obszaru planowania i zagospodarowania przestrzennego, prawa budowlanego, ochrony przyrody i in., rekomenduje się ujęcie wszystkich niezbędnych regulacji w jedynym akcie prawnym – ustawie o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie elektrowni szczytowo-pompowych. Dodatkowo, wprowadzenie instytucji decyzji zintegrowanej podyktowane usprawnieniem procesu inwestycyjnego, wymusza konieczność jej normatywnego umiejscowienia w osobnej regulacji.\nW związku z tym, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym i zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą elektrownia szczytowopompowa nie stanowi inwestycji celu publicznego, proponuje się określić wprost w przepisach ustawy o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie elektrowni szczytowo-pompowych, że inwestycja w zakresie elektrowni szczytowopompowej jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami.\nNiezależnie od powyższego, na wzór rozwiązań istniejących w innych specustawach wskazane jest przesądzić, że dla inwestycji w zakresie elektrowni szczytowo – pompowej wydaje się kompleksową decyzję o lokalizacji celu publicznego, łączącą w sobie aspekty decyzji lokalizacyjnej, podziałowej i wywłaszczeniowej.\nOprócz powyższego, rekomenduje się wprowadzenie szczególnego trybu pozyskiwania gruntów, w oparciu o decyzję kompleksową (przy uwzględnieniu, iż koszty wywłaszczeń ponosi inwestor), na podstawie którego w szczególności:\n1) decyzja kompleksowa zatwierdzać będzie podział nieruchomości położonych w obszarze realizacji inwestycji;\n2) z dniem, w którym decyzja kompleksowa stanie się ostateczna, nieruchomości w niej określone z mocy prawa będą stawać się własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem (następnie będą oddawane w użytkowanie wieczyste Inwestorowi), a ograniczone prawa rzeczowe obciążające te nieruchomości lub stosunki obligacyjne, których przedmiotem są nieruchomości-wygasną (także za odszkodowaniem);\n3) decyzja kompleksowa będzie stanowić podstawę do wydania przez właściwy organ decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu ustanowionego na nieruchomości przeznaczonej na inwestycję w zakresie elektrowni szczytowo-pompowej, stanowiącej własność Skarbu Państwa;\n4) nieuregulowany stan prawny nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie decyzji kompleksowej nie będzie stanowić przeszkody do wydania decyzji kompleksowej.\nProjekt reguluje również sytuacje korzystania z cudzych nieruchomości przed rozpoczęciem inwestycji na potrzeby wykonania określonych czynności niezbędnych dla uzyskania określonych decyzji administracyjnych. Jeżeli do przeprowadzenia pomiarów, badań lub innych prac niezbędnych do sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub do sporządzenia wniosku o wydanie decyzji kompleksowej (np. wykonanie badań archeologicznych, geologicznych, hydrogeologicznych lub określeniu geotechnicznych warunków posadowienia obiektu), konieczne będzie wejście na teren cudzej nieruchomości (także o nieuregulowanym stanie prawnym), inwestor powinien być uprawniony do uzyskania decyzji wojewody o zezwoleniu na wejście na teren tej nieruchomości.\nW dalszej kolejności, projekt wprowadza instrumenty, których celem jest dalsze usprawnienie procesu inwestycyjnego poprzez:\n1) odpowiednie skrócenie terminów decyzji administracyjnych wydawanych na podstawie specustawy w stosunku do terminów obowiązujących;\n2) wprowadzenie kar pieniężnych nakładanych na organy właściwe do wydania decyzji w razie przekroczenia tych terminów;\n3) nadanie rygorów natychmiastowej wykonalności decyzjom wydawanym w procesie inwestycyjnym na podstawie specustawy;\n4) skrócenie terminów rozpatrywania przez sądy administracyjne środków zaskarżenia od decyzji wydawanych na podstawie specustawy;\n5) uniezależnienie wydania pozwolenia wodnoprawnego od uprzedniego uzyskania decyzji kompleksowej (tak by procesy te mogły toczyć się niezależnie).\nDla pełnej efektywności procesu, inwestycje niezbędne do faktycznego uruchomienia inwestycji w zakresie elektrowni szczytowo pompowych powinny podlegać tym samym zasadom, co inwestycja główna. Dlatego proponuje się wprowadzenie instytucji inwestycji towarzyszącej. Pozwoli to na zsynchronizowanie obydwu procesów inwestycyjnych. Przez inwestycje towarzyszącą będzie rozumieć się inwestycję w zakresie budowy lub rozbudowy sieci przesyłowej w rozumieniu art. 3 pkt 11a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne konieczną do wyprowadzenia mocy z elektrowni szczytowopompowej lub inną inwestycję niezbędną do wybudowania lub zapewnienia prawidłowej ksploatacji tej elektrowni.\nRozwiązania zaproponowane w specustawie nie powinny jednak, co do zasady prowadzić do znacznych wyłomów w obowiązującym systemie prawa, gdyż mogłoby to prowadzić do jego podważenia. Koncentrować się powinny na usprawnieniu i uproszczeniu procedur administracyjnych bez naruszania podstawowych wartości, takich jak m.in. ochrona własności Skarbu Państwa, realizacji inwestycji (w razie możliwości wyboru) na obszarze jak najmniej ingerującym w obecny ład przestrzenny i wartości przyrodnicze. Inwestycje w elektrownie szczytowo-pompowe jakkolwiek potrzebne, nie powinny prowadzić do jaskrawego zróżnicowania sytuacji w porównaniu z innymi inwestycjami w wytwarzanie oraz magazynowanie energii elektrycznej, ze względu na ryzyko uznania takich uregulowań za niedopuszczalną pomoc publiczną. Podejście takie jest tym bardziej uzasadnione, że przepisy ustawy dotyczą wszystkich elektrowni szczytowo-pompowych, bez względu na moc czy technologię. W zależności zaś od okoliczności będą one służyły różnym celom, przede wszystkim takim jak: rezerwowanie zasobów mocy dla Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE) w przypadku jej braku, stabilizacja tego systemu związania z udziałem OZE poprzez stabilizację cen energii elektrycznej w razie drastycznych jej wahań. \nDodatkowo, przesądzenie, że elektrownia szczytowo-pompowa stanowi magazyn energii elektrycznej pozwoli na skorzystanie z ułatwień wprowadzonych ustawą z dnia 20 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1093). Do podstawowych ułatwień należą wyłączenie z obowiązku posiadania taryfy magazynowania energii elektrycznej, zniesie podwójnego naliczania opłat sieciowych, zwolnienie z połowy opłaty za przyłączenie magazynu do sieci, zwolnienie z obowiązku przedstawiania świadectw pochodzenia do umorzenia, w tym z OZE, z kogeneracji oraz świadectw efektywności energetycznej, energii pobranej z sieci przez magazyn, w części która została następnie po jej zmagazynowaniu wprowadzona do sieci, a także zwolnienie z opłaty przejściowej, z opłaty mocowej oraz opłaty kogeneracyjnej (w tych dwóch ostatnich przypadkach w części dot. zużycia energii elektrycznej na potrzeby magazynowania energii elektrycznej).","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20476989,"dictionaryValues":[{"id":"MKiŚ","value":"MKiŚ"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Anna Łukaszewska-Trzeciakowska Podsekretarz Stanu","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20476989,"dictionaryValues":[{"id":"MKiŚ","value":"MKiŚ"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"IV kwartał 2022 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 28 lutego 2023 r. wraz z autopoprawkami","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20476989,"dictionaryValues":[{"id":"Zrealizowany","value":"Zrealizowany"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}