{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UD91","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","value":"projekty ustaw","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","value":"D – pozostałe projekty","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Głównym celem polityki mieszkaniowej w Polsce w perspektywie do 2030 r., określonym w uchwale nr 115/2016 Rady Ministrów z dnia 27 września 2016 r. w sprawie przyjęcia Narodowego Programu Mieszkaniowego, jest zwiększenie w Polsce do 2030 r. liczby mieszkań przypadających na 1000 mieszkańców do poziomów osiąganych przeciętnie w krajach Unii Europejskiej. Wzrost ten powinien być spowodowany przez znaczne zwiększenie podaży mieszkań, zarówno w segmencie rynkowym (budownictwo deweloperskie na sprzedaż i wynajem, budownictwo indywidualne), jak i segmencie społecznym (budownictwo komunalne, budownictwo towarzystw budownictwa społecznego, budownictwo spółdzielcze), otwartym na możliwości finansowe gospodarstw domowych o niskich i przeciętnych dochodach.\nW przypadku gospodarstw o niskich i przeciętnych dochodach wspomniany cel łączy się z drugim celem Programu, jakim jest zlikwidowanie do 2030 r. kolejek gospodarstw domowych oczekujących w Polsce na najem mieszkania gminnego.\nW latach 2015-2019 nastąpił znaczący wzrost liczby mieszkań oddawanych do użytkowania. W 2015 r. oddano do użytkowania 147,2 tys. mieszkań, zaś w 2019 r. 207,2 tys. mieszkań (wzrost o 40,7%). Za wzrost ten odpowiadał jednak sektor deweloperski oraz indywidualne budownictwo domów jednorodzinnych, czyli segmenty dostępne dla osób o wyższych dochodach, dysponujących środkami finansowymi lub posiadających zdolność kredytową. W sektorze społecznym liczba nowo budowanych mieszkań wzrosła tylko nieznacznie, z 4,5 tys. w 2015 r. do 4,6 tys. w 2019 r. (2,2%).\nW przypadku budownictwa rynkowego jednym z najważniejszych czynników ograniczających dalszy wzrost podaży rynkowej jest dostępność gruntów budowlanych. Czynnik ten został zidentyfikowany przez inwestorów przed rozpoczęciem epidemii COVID-19, której długotrwałe skutki sektorowe nie są jeszcze znane. Można jednak mieć nadzieję, że ewentualny kryzys na rynku budownictwa mieszkaniowego nie będzie tak gwałtowny jak w innych sektorach gospodarki, których działalność została administracyjnie znacznie ograniczona lub zawieszona.\nW przypadku budownictwa dostępnego problem zbyt niskiej podaży wynikał przede wszystkim z zaniedbania procesów inwestycyjnych w sektorach, których wsparcie w ostatnich latach przed rozpoczęciem realizacji Narodowego Programu Mieszkaniowego zostało znacznie zmniejszone. Spowodowało to konieczność zainicjowania nowych modeli inwestycyjnych, których efekty – ze względu na długość cyklu inwestycyjno-budowlanego – pojawiają się zawsze z kilkuletnim opóźnieniem. Mowa tu o nowym (zainicjowanym w 2016 r.) segmencie budownictwa na wynajem z opcją docelowego nabycia własności realizowanym przez spółkę PFR Nieruchomości S.A., jak również o budownictwie komunalnym (realizowanym bezpośrednio przez samorządy gminne) i społecznym czynszowym (realizowanym przez towarzystwa budownictwa społecznego, spółdzielnie mieszkaniowe i spółki gminne). W przypadku tych ostatnich sektorów problemem jest niska skłonność gmin do angażowania się w bezpośrednie procesy inwestycyjne prowadzące do uzyskania zasobu mieszkań, które mogłyby być następnie wynajmowane członkom społeczności lokalnej spełniającym określone przez gminy warunki, w tym warunki dochodowe.\nWobec zmniejszającej się dostępności i zwiększających się cen rynkowych nieruchomości gruntowych deweloperzy sięgają po coraz mniej atrakcyjne działki, które wymagają kilkuletniego przygotowania technicznego (np. zapewnienia podstawowej infrastruktury technicznej) oraz formalnego (szczególnie na obszarach nieobjętych miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego). Problemem są również istniejące ograniczenia w obrocie gruntami, mające na celu m.in. ochronę gruntów rolnych. Ponadto tereny przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe cechują się niskim dostępem do podstawowych urządzeń infrastruktury społecznej, a ich zapewnienie jest bardzo kosztowne z punktu widzenia możliwości inwestycyjnych samorządów gminnych.\nW świetle przedstawionych wyżej wyzwań stojących przed władzami publicznymi w związku z realizacją konstytucyjnego obowiązku prowadzenia polityki sprzyjającej zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, w tym wskazanych wyżej celów Narodowego Programu Mieszkaniowego, uzasadnione jest wdrożenie kolejnych rozwiązań prawnych służących ograniczeniu barier w pozyskiwaniu przez inwestorów nieruchomości na cele mieszkaniowe lub inne cele inwestycyjne towarzyszące realizacji polityki mieszkaniowej państwa. Ułatwienie dostępu do nieruchomości o potencjale inwestycyjnym może przyczynić się również do szybszego ograniczenia negatywnego wpływu pandemii COVID-19 na działalność inwestycyjną w Polsce.","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań ujętych w projekcie","value":"Z uwagi na zdiagnozowane wyzwania, przedstawione w poprzednim punkcie Zgłoszenia, konieczne jest wdrożenie nowego instrumentu służącego ograniczeniu barier w pozyskiwaniu nieruchomości o potencjale inwestycyjnym w drodze ustawy. Brak interwencji utrzyma stan ograniczonej podaży nieruchomości na cele inwestycyjne, a tym samym będzie negatywnie wpływać na realizację celów Narodowego Programu Mieszkaniowego.\nProjekt ustawy wprowadza możliwość nabywania nieruchomości gminnych z przeznaczeniem na szeroko rozumiane cele inwestycyjne z rozliczeniem w cenie tych nieruchomości ceny lokali/budynków mieszkalnych lub użytkowych przekazywanych gminie przez nabywcę nieruchomości. W podstawowym modelu przewidzianym w projekcie ustawy inwestor (nabywca nieruchomości od gminy) budowałby budynek (ewentualnie remontował/przebudowywał budynek istniejący) i przekazywał część mieszkań samorządowi gminnemu. Gmina mogłaby te mieszkania zachować w swoim zasobie (jako mieszkania komunalne) lub wnieść je do spółek gminnych (np. towarzystw budownictwa społecznego) lub państwowych. W ten sposób bez samodzielnego prowadzenia skomplikowanego i czasochłonnego procesu inwestycyjnego gmina uzyskiwałaby zasób mieszkaniowy, który mógłby być przeznaczony na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych wspólnoty lokalnej. Warto podkreślić, że mieszkania na wynajem uzyskane w ramach inwestycji realizowanej z wykorzystaniem nieruchomości nabytej zgodnie z projektowaną ustawą będą mogły być objęte dopłatami do czynszu na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. o pomocy państwa w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych w pierwszych latach najmu mieszkania (Dz. U. z 2020 r. poz. 551).\nProjektowana ustawa dopuszcza również inne formy inwestowania z wykorzystaniem nieruchomości gminnych, np. uzyskiwanie przez gminy mieszkań położonych w innych lokalizacjach lub uzyskiwanie powierzchni niemieszkalnych (np. pod działalność wychowawczą, zdrowotną, kulturalną itp.). Wskutek występowania w danym budynku mieszkań o różnym charakterze (na sprzedaż, najem komercyjny, najem społeczny, najem komunalny) uzyskiwano by na danym obszarze korzystny social mix i zapobiegano by tworzeniu się zjawiska gettoizacji, współistniejącego często na obszarach z budynkami stricte komunalnymi.\nZgodnie z projektowaną ustawą nieruchomości oferowane przez gminę muszą być położone na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub musi być wydana dla takiej nieruchomości decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Istotnie przyspiesza to proces inwestycyjny i zmniejsza niepewność potencjalnych inwestorów co do możliwości zagospodarowania danej nieruchomości. Zapisy projektowanej ustawy wprowadzają dodatkowo zachęty do inwestowania na terenach poddawanych rewitalizacji oraz zachęcają do prowadzenia prac remontowych w budynkach zabytkowych.\nWarto podkreślić, że gminy mogą przeznaczać swoje nieruchomości na cele inwestycyjne już obecnie, na podstawie ogólnych zasad gospodarowania gruntami gminnymi. W praktyce jednak możliwości te pozostają nie w pełni wykorzystane. Projektowana ustawa ma zachęcić samorządy lokalne do szerszego wykorzystywania instrumentów wsparcia budownictwa mieszkaniowego z wykorzystaniem zasobu nieruchomości gminnych oraz nadania całemu procesowi transparentnego charakteru.\nReasumując, celem projektowanej ustawy jest:\n- ograniczenie barier w prowadzeniu działalności inwestycyjnej i zwiększenie jej skali (w tym jako jeden\nz mechanizmów mających przyczynić się do zniwelowania negatywnych skutków pandemii COVID-19 dla gospodarki i życia społecznego) przez rozszerzenie dostępu do nieruchomości o potencjale inwestycyjnym wszystkim podmiotom zainteresowanym inwestowaniem w trybie przewidzianym w ustawie, prowadzące do zwiększenia podaży mieszkań, w tym mieszkań dostępnych cenowo,\n- wsparcie samorządów gminnych w realizacji ich zadań, w tym polityki mieszkaniowej, przyczyniające się zarówno do zwiększenia dostępności mieszkań dla potrzebujących (a w przypadku włączenia instrumentu w działania rewitalizacyjne – poprawy warunków zamieszkania), jak i dostępności infrastruktury wpływającej na jakość zamieszkiwania członków lokalnej wspólnoty.\nNajistotniejsze rozwiązania zawarte w projekcie ustawy obejmują:\n- zasady zbywania nieruchomości z gminnego zasobu nieruchomości z rozliczaniem w cenie tych nieruchomości ceny lokali/budynków przekazywanych gminie przez nabywcę nieruchomości, w tym zasady kwalifikowania nieruchomości do zbycia w przetargu nieograniczonym z rozliczeniem „lokal za grunt”, tryb zbywania nieruchomości i zasady rozliczenia „lokal za grunt”,\n- sposób postępowania z lokalami/budynkami przekazanymi gminie przez nabywcę nieruchomości zbywanych z gminnego zasobu nieruchomości, których cenę rozliczono w cenie zbywanych nieruchomości, w przypadku podjęcia przez władze samorządowe decyzji o wniesieniu lokali/budynków do spółki gminnej lub spółki Skarbu Państwa,\n- sposób monitorowania efektów funkcjonowania mechanizmu wdrażanego na podstawie projektowanej ustawy.\nProjektowana ustawa zakłada także możliwość ubiegania się przez samorząd o grant na realizację przedsięwzięć infrastrukturalnych towarzyszących budownictwu mieszkaniowemu, obejmujących tworzenie niezbędnej komunalnej infrastruktury technicznej lub infrastruktury społecznej, w przypadku łączenia takich przedsięwzięć z inwestycjami realizowanymi na nieruchomościach zbytych z rozliczeniem „lokal za grunt” lub innymi inwestycjami promieszkaniowymi wskazanymi ustawowo.\nProjektowana ustawa przewiduje ponadto zmiany w innych ustawach wspierające realizację ww. celów. Obejmują one:\n- dopuszczenie możliwości ubiegania się przez najemców zasobu mieszkaniowego uzyskanego przez gminę w ramach rozliczenia „lokal za grunt” i wniesionego do spółki gminnej lub spółki Skarbu Państwa o dopłaty do czynszu w ramach programu „Mieszkanie na Start”,\n- rozszerzenie dostępu do nieruchomości o potencjale inwestycyjnym gospodarowanych przez Krajowy Zasób Nieruchomości,\n- dodatkowe zachęty dla gmin do angażowania się w działania służące realizacji polityki mieszkaniowej państwa, przewidujące preferencje przy łączeniu działalności promieszkaniowej z innymi formami działania przez gminy na rzecz lokalnej wspólnoty (prowadzonymi z udziałem środków z Funduszu Dróg Samorządowych, Funduszu Solidarnościowego lub Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej).\nProponowane w projektowanej ustawie rozwiązania powiększają zakres instrumentów polityki mieszkaniowej gminy i umożliwiają elastyczne stosowanie różnych form wsparcia mieszkalnictwa. W przypadku inwestorów (nabywców nieruchomości od gminy) zwiększają natomiast dostępność nieruchomości pod budownictwo i docelowo podaż nowo budowanych mieszkań. Wstępne szacunki potencjalnych inwestorów oraz doświadczenia zagraniczne i analizy dotyczące udziału ceny gruntów w kosztach inwestycji mieszkaniowej wskazują, że w zależności od lokalizacji i potencjału inwestycyjnego danego gruntu, gminy mogłyby uzyskiwać ok. 5-20% wybudowanych w danym budynku mieszkań.","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","value":"MR","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Robert Krzysztof Nowicki Podsekretarz Stanu","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","value":"MR","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"III kwartał 2020 r. - ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 3 listopada 2020 r. z autopoprawkami","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","value":"zrealizowany","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}