Projekt ustawy o systemach homologacji typu UE i nadzoru rynku silników spalinowych przeznaczonych do maszyn mobilnych nieporuszających się po drogach
{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UC16","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","value":"projekty ustaw","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","value":"C – projekty implementujące UE","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Opracowanie ustawy o systemach homologacji typu UE i nadzoru rynku silników spalinowych wewnętrznego spalania przeznaczonych do maszyn mobilnych nieporuszających się po drogach jest niezbędne do zapewnienia zgodności polskiego prawodawstwa z prawodawstwem unijnym i wynika z faktu, iż w dniu 6 października 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1628 z dnia 14 września 2016 r. w sprawie wymogów dotyczących wartości granicznych emisji zanieczyszczeń gazowych i pyłowych oraz homologacji typu w odniesieniu do silników spalinowych wewnętrznego spalania przeznaczonych do maszyn mobilnych nieporuszających się po drogach, zmieniające rozporządzenia (UE nr 1024/2012 i (UE) nr 167/2013 oraz zmieniające i uchylające dyrektywę 97/68/WE (Dz. U. UE. L. 252 z 16.09.2016, str. 53) – zwane dalej „rozporządzeniem 2016/1628”. Pomimo, że rozporządzenie 2016/1628 wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane, państwa członkowskie zostały zobowiązane do powołania lub wyznaczenia organów udzielających homologacji oraz organów nadzoru rynku zgodnie z niniejszym rozporządzeniem (art. 5 ust. 1), do stworzenia na mocy prawa krajowego podstaw do powołania służby technicznej (art. 45 ust. 2) oraz procedur dotyczących jej oceny (art. 48 ust. 2) oraz ewentualnego ograniczenia, zawieszenia lub odwołania wyznaczenia (art. 51 ust. 2). W związku z wydawanymi przez organ udzielający homologacji decyzjami państwa członkowskie zostały również zobowiązane do wskazania środków odwoławczych przysługujących stronie na mocy przepisów obowiązujących w danych państwach członkowskich oraz o terminach mających zastosowanie w odniesieniu do środków zaradczych (art. 41 ust. 2 lit. b) oraz do określenia sankcji (art. 57 ust. 1) za naruszenie przepisów rozporządzenia. Ponadto na państwa członkowskie został nałożony obowiązek zezwalania na wprowadzanie na rynek wyłącznie silników objętych ważną homologacją (art. 5 ust 3) oraz monitorowania emisji zanieczyszczeń gazowych z silników w trakcie eksploatacji (art. 19). Wdrożenie ww. przepisów jest niezbędne do zapewnienia zgodności polskiego prawodawstwa z prawodawstwem unijnym, a tym samym zapobieganiu powstania utrudnień dla polskich przedsiębiorców w funkcjonowaniu na rynku unijnym oraz uniknięcia nałożenia na Polskę kar za niewdrożenie przepisów unijnych. Pełna implementacja rozporządzenia 2016/1628 nie jest możliwa w ramach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2019 r. poz. 155) – zwanej dalej „ustawą SOZ” – tak jak to było dotychczas – tylko wymaga wydania odrębnej ustawy.\nPrzedmiotowy projekt był wcześniej prowadzony przez Ministra Przedsiębiorczości i Technologii. Po wystąpieniu Ministra Infrastruktury (MI) do KPRM /za zgodą MPiT/, pismem z dnia 14 stycznia 2019 r. Nr DKPL.WK.022.1.3.2019 Przewodniczący Zespołu ds. Programowania Prac Rządu wyraził zgodę na zmianę resortu wiodącego – na MI.\nPrzedmiotowy projekt zakłada rozdzielenie władzy homologacyjnej oraz placówki technicznej. Takie podejście umożliwia rozporządzenie 2016/1628. Zostało ono zastosowane w pierwotnym projekcie przedłożonym przez ówczesnego wnioskodawcę projektu, tj. Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii. Po przejęciu omawianego projektu UC94 przez ministra właściwego do spraw transportu, podejście to jest kontynuowane. Omawiana zmiana stanowić będzie swoisty gwarant transparentności wykonywania samych badań oraz wydawania świadectw homologacji, pomimo, iż obecnie są to przesłanki jedynie potencjalne. W ocenie projektodawcy takie rozdzielenie kompetencji wpłynie w sposób pozytywny na zaufanie obywateli do organów państwa, w tym w szczególności przedsiębiorców. Poza tym, od 1 stycznia 2014 r. Dyrektor Transportowego Dozoru technicznego jest polską władzą homologacyjną.\nW świetle powyższego zasadne wydaje się powierzenie Dyrektorowi TDT, z uwagi na jego wieloletnie doświadczenie w dziedzinie, kompetencji do udzielania homologacji w drodze niniejszej nowelizacji.\nJednocześnie należy nadmienić, że w projekcie ustawy zostanie stworzony system nadzoru rynku – organom Inspekcji Ochrony Środowiska oraz Prezesowi Wyższego Urzędu Górniczego zostaną przyznane odpowiednie uprawnienia i kompetencje. Ukonstytuowanie organów nadzoru rynku wynika z samego rozporządzenia 2016/1628. Co istotne dla niniejszej zmiany, w aktualnie obowiązującym porządku prawnym, w opisanym zakresie nie funkcjonują organy nadzoru rynku.","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań ujętych w projekcie","value":"Rozporządzenie Ministra Gospodarki – zostało opracowane zgodnie z upoważnieniem ustawowym zawartym w art. 10 ustawy SOZ. Niemniej, pełna implementacja rozporządzenia 2016/1628 nie jest możliwa w ramach ww. ustawy SOZ – tak jak to było dotychczas – tylko wymaga wydania odrębnej ustawy. Potrzeba wydania odrębnej ustawy wynika przede wszystkim z zakresu tematyki, która ma zostać uregulowana, tj.: kwestii homologacji silników przeznaczonych dla maszyn mobilnych nieporuszających się po drogach oraz ustanowienia systemu nadzoru rynku odnośnie przestrzegania ograniczeń dotyczących dopuszczalnego poziomu spalin z ww. silników i systemu kar dla podmiotów niespełniających tychże wymagań. Wdrożenie ww. przepisów w ramach ustawy SOZ skutkowałoby stworzeniem w ramach jednego aktu prawnego dwóch równoległych systemów. Od wejścia Polski do Unii Europejskiej (1 maja 2004 r.) organem udzielającym homologacji był Instytut Transportu Samochodowego (ITS) wyznaczony decyzją nr 1/01 Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 lipca 2004 r. Przedmiotowy projekt zakłada powierzenie funkcji organu homologacyjnego Dyrektorowi Transportowego Dozoru Technicznego (TDT), jako organowi posiadającemu wieloletnie doświadczenie w zakresie wydawania świadectw homologacji, który będzie miał również możliwość wyznaczyć służbę techniczną. \nDo postępowania przed Dyrektorem TDT będzie się stosować przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 poz. 2096, z późn. zm.). Dyrektor TDT będzie wydawał decyzję administracyjną, od której będzie przysługiwało odwołanie do organu drugiej instancji – ministra właściwego do spraw transportu. Projekt zakłada stworzenie nowego systemu nadzoru rynku, specyficznego dla wypełnienia wymagań zawartych w rozporządzeniu 2016/1628 (dotychczas nadzór rynku w zakresie silników spalinowych do maszyn nieporuszających się po drogach funkcjonował w ramach ustawy SOZ). Projekt przewiduje, że nadzór rynku będzie sprawowany przez organy Inspekcji Ochrony Środowiska (IOŚ) oraz Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego. Projekt przewiduje również wprowadzenie sankcji dla producenta, importera, dystrybutora lub producenta oryginalnego sprzętu, który wprowadza do obrotu lub oddaje do użytku wyrób niezgodny z wymaganiami. Dotychczas, dyrektywa 97/68/WE nie przewidywała ustanowienia przez państwa członkowskie sankcji za wprowadzanie do obrotu silników nieposiadających świadectw homologacji, zobowiązywała jednak państwa członkowskie ogólną formułą, do wprowadzania do obrotu wyłącznie silników homologowanych. W Polsce sankcje za wprowadzenie do obrotu lub oddanie do użytku wyrobu niezgodnego z wymaganiami określała ustawa SOZ oraz ustawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (Dz. U. z 2019 r. poz. 544). Skutkiem wejścia w życie niniejszej ustawy będzie dostosowanie polskiego prawodawstwa do prawodawstwa unijnego i zachowanie ich zgodności. Projekt ustawy nie zawiera regulacji wykraczających poza zmiany wymagane przez prawodawstwo unijne oraz nie wprowadza regulacji dotyczących wartości granicznych emisji zanieczyszczeń, są one określone obowiązującymi bezpośrednio przepisami rozporządzenia 2016/1628.","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","value":"MI","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Rafał Weber Sekretarz Stanu","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","value":"MI","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"I kwartał 2020 r. - ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 18 lutego 2020 r.","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"Projekt procedowany w archiwalnym wykazie prac RM pod numerem UC94.","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","value":"zrealizowany","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}
Numer projektu:
UC16
Rodzaj dokumentu:
projekty ustaw
Typ dokumentu:
C – projekty implementujące UE
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie:
Opracowanie ustawy o systemach homologacji typu UE i nadzoru rynku silników spalinowych wewnętrznego spalania przeznaczonych do maszyn mobilnych nieporuszających się po drogach jest niezbędne do zapewnienia zgodności polskiego prawodawstwa z prawodawstwem unijnym i wynika z faktu, iż w dniu 6 października 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1628 z dnia 14 września 2016 r. w sprawie wymogów dotyczących wartości granicznych emisji zanieczyszczeń gazowych i pyłowych oraz homologacji typu w odniesieniu do silników spalinowych wewnętrznego spalania przeznaczonych do maszyn mobilnych nieporuszających się po drogach, zmieniające rozporządzenia (UE nr 1024/2012 i (UE) nr 167/2013 oraz zmieniające i uchylające dyrektywę 97/68/WE (Dz. U. UE. L. 252 z 16.09.2016, str. 53) – zwane dalej „rozporządzeniem 2016/1628”. Pomimo, że rozporządzenie 2016/1628 wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane, państwa członkowskie zostały zobowiązane do powołania lub wyznaczenia organów udzielających homologacji oraz organów nadzoru rynku zgodnie z niniejszym rozporządzeniem (art. 5 ust. 1), do stworzenia na mocy prawa krajowego podstaw do powołania służby technicznej (art. 45 ust. 2) oraz procedur dotyczących jej oceny (art. 48 ust. 2) oraz ewentualnego ograniczenia, zawieszenia lub odwołania wyznaczenia (art. 51 ust. 2). W związku z wydawanymi przez organ udzielający homologacji decyzjami państwa członkowskie zostały również zobowiązane do wskazania środków odwoławczych przysługujących stronie na mocy przepisów obowiązujących w danych państwach członkowskich oraz o terminach mających zastosowanie w odniesieniu do środków zaradczych (art. 41 ust. 2 lit. b) oraz do określenia sankcji (art. 57 ust. 1) za naruszenie przepisów rozporządzenia. Ponadto na państwa członkowskie został nałożony obowiązek zezwalania na wprowadzanie na rynek wyłącznie silników objętych ważną homologacją (art. 5 ust 3) oraz monitorowania emisji zanieczyszczeń gazowych z silników w trakcie eksploatacji (art. 19). Wdrożenie ww. przepisów jest niezbędne do zapewnienia zgodności polskiego prawodawstwa z prawodawstwem unijnym, a tym samym zapobieganiu powstania utrudnień dla polskich przedsiębiorców w funkcjonowaniu na rynku unijnym oraz uniknięcia nałożenia na Polskę kar za niewdrożenie przepisów unijnych. Pełna implementacja rozporządzenia 2016/1628 nie jest możliwa w ramach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2019 r. poz. 155) – zwanej dalej „ustawą SOZ” – tak jak to było dotychczas – tylko wymaga wydania odrębnej ustawy. Przedmiotowy projekt był wcześniej prowadzony przez Ministra Przedsiębiorczości i Technologii. Po wystąpieniu Ministra Infrastruktury (MI) do KPRM /za zgodą MPiT/, pismem z dnia 14 stycznia 2019 r. Nr DKPL.WK.022.1.3.2019 Przewodniczący Zespołu ds. Programowania Prac Rządu wyraził zgodę na zmianę resortu wiodącego – na MI. Przedmiotowy projekt zakłada rozdzielenie władzy homologacyjnej oraz placówki technicznej. Takie podejście umożliwia rozporządzenie 2016/1628. Zostało ono zastosowane w pierwotnym projekcie przedłożonym przez ówczesnego wnioskodawcę projektu, tj. Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii. Po przejęciu omawianego projektu UC94 przez ministra właściwego do spraw transportu, podejście to jest kontynuowane. Omawiana zmiana stanowić będzie swoisty gwarant transparentności wykonywania samych badań oraz wydawania świadectw homologacji, pomimo, iż obecnie są to przesłanki jedynie potencjalne. W ocenie projektodawcy takie rozdzielenie kompetencji wpłynie w sposób pozytywny na zaufanie obywateli do organów państwa, w tym w szczególności przedsiębiorców. Poza tym, od 1 stycznia 2014 r. Dyrektor Transportowego Dozoru technicznego jest polską władzą homologacyjną. W świetle powyższego zasadne wydaje się powierzenie Dyrektorowi TDT, z uwagi na jego wieloletnie doświadczenie w dziedzinie, kompetencji do udzielania homologacji w drodze niniejszej nowelizacji. Jednocześnie należy nadmienić, że w projekcie ustawy zostanie stworzony system nadzoru rynku – organom Inspekcji Ochrony Środowiska oraz Prezesowi Wyższego Urzędu Górniczego zostaną przyznane odpowiednie uprawnienia i kompetencje. Ukonstytuowanie organów nadzoru rynku wynika z samego rozporządzenia 2016/1628. Co istotne dla niniejszej zmiany, w aktualnie obowiązującym porządku prawnym, w opisanym zakresie nie funkcjonują organy nadzoru rynku.
Istota rozwiązań ujętych w projekcie:
Rozporządzenie Ministra Gospodarki – zostało opracowane zgodnie z upoważnieniem ustawowym zawartym w art. 10 ustawy SOZ. Niemniej, pełna implementacja rozporządzenia 2016/1628 nie jest możliwa w ramach ww. ustawy SOZ – tak jak to było dotychczas – tylko wymaga wydania odrębnej ustawy. Potrzeba wydania odrębnej ustawy wynika przede wszystkim z zakresu tematyki, która ma zostać uregulowana, tj.: kwestii homologacji silników przeznaczonych dla maszyn mobilnych nieporuszających się po drogach oraz ustanowienia systemu nadzoru rynku odnośnie przestrzegania ograniczeń dotyczących dopuszczalnego poziomu spalin z ww. silników i systemu kar dla podmiotów niespełniających tychże wymagań. Wdrożenie ww. przepisów w ramach ustawy SOZ skutkowałoby stworzeniem w ramach jednego aktu prawnego dwóch równoległych systemów. Od wejścia Polski do Unii Europejskiej (1 maja 2004 r.) organem udzielającym homologacji był Instytut Transportu Samochodowego (ITS) wyznaczony decyzją nr 1/01 Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 lipca 2004 r. Przedmiotowy projekt zakłada powierzenie funkcji organu homologacyjnego Dyrektorowi Transportowego Dozoru Technicznego (TDT), jako organowi posiadającemu wieloletnie doświadczenie w zakresie wydawania świadectw homologacji, który będzie miał również możliwość wyznaczyć służbę techniczną. Do postępowania przed Dyrektorem TDT będzie się stosować przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 poz. 2096, z późn. zm.). Dyrektor TDT będzie wydawał decyzję administracyjną, od której będzie przysługiwało odwołanie do organu drugiej instancji – ministra właściwego do spraw transportu. Projekt zakłada stworzenie nowego systemu nadzoru rynku, specyficznego dla wypełnienia wymagań zawartych w rozporządzeniu 2016/1628 (dotychczas nadzór rynku w zakresie silników spalinowych do maszyn nieporuszających się po drogach funkcjonował w ramach ustawy SOZ). Projekt przewiduje, że nadzór rynku będzie sprawowany przez organy Inspekcji Ochrony Środowiska (IOŚ) oraz Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego. Projekt przewiduje również wprowadzenie sankcji dla producenta, importera, dystrybutora lub producenta oryginalnego sprzętu, który wprowadza do obrotu lub oddaje do użytku wyrób niezgodny z wymaganiami. Dotychczas, dyrektywa 97/68/WE nie przewidywała ustanowienia przez państwa członkowskie sankcji za wprowadzanie do obrotu silników nieposiadających świadectw homologacji, zobowiązywała jednak państwa członkowskie ogólną formułą, do wprowadzania do obrotu wyłącznie silników homologowanych. W Polsce sankcje za wprowadzenie do obrotu lub oddanie do użytku wyrobu niezgodnego z wymaganiami określała ustawa SOZ oraz ustawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (Dz. U. z 2019 r. poz. 544). Skutkiem wejścia w życie niniejszej ustawy będzie dostosowanie polskiego prawodawstwa do prawodawstwa unijnego i zachowanie ich zgodności. Projekt ustawy nie zawiera regulacji wykraczających poza zmiany wymagane przez prawodawstwo unijne oraz nie wprowadza regulacji dotyczących wartości granicznych emisji zanieczyszczeń, są one określone obowiązującymi bezpośrednio przepisami rozporządzenia 2016/1628.
Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu:
MI
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu:
Rafał Weber Sekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM:
MI
Planowany termin przyjęcia projektu przez RM:
I kwartał 2020 r. - ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 18 lutego 2020 r.
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem:
Projekt procedowany w archiwalnym wykazie prac RM pod numerem UC94.