Projekt ustawy o ubezpieczeniach eksportowych gwarantowanych przez Skarb Państwa oraz zmianie niektórych innych ustaw
{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UD43","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20476989,"dictionaryValues":[{"id":"D – pozostałe projekty","value":"D – pozostałe projekty"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Projekt ustawy o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych oraz zmianie ustawy o BGK stanowi element implementacji Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju. Sfera działalności państwa, do której odnosi się projekt ustawy, jest obecnie regulowana ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych. Zaproponowane w projekcie rozwiązania:\n1. Odpowiadają na oczekiwania rynku;\n2. Odnoszą się do kwestii sprawiających trudności w praktyce, które zaistniały na przestrzeni ponad 20 lat obowiązywania ustawy z 1994 r.;\n3. W wybranych kwestiach nawiązują do analogicznych regulacji dotyczących funkcjonowania zagranicznych agencji kredytów eksportowych;\n4. Systematyzują i rozszerzają postanowienia obowiązującej ustawy z 1994 r.\nProjekt ustawy utrzymując podstawowe założenia systemu gwarantowanego przez Skarb Państwa wsparcia eksportu, wprowadza nowe rozwiązania nieznane ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych, w szczególności gwarancję bezpośrednią Skarbu Państwa za zobowiązania Korporacji zaciągnięte w ramach stanowionego w projekcie wsparcia, a także szereg usprawnień. Szczegółowe rozwiązania zawarte w części projektu regulującej udzielanie ubezpieczeń eksportowych korespondują z obecnym poziomem rozwoju i umiędzynarodowienia polskiej gospodarki, wprowadzając lub potwierdzając jednoznacznie możliwość obejmowania ochroną ubezpieczeniową rodzajów kontraktów, do których ustawa z 1994 r. nie odnosi się.","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań ujętych w projekcie","value":"Rozwiązania zawarte w projekcie ustawy zmierzają do usprawnienia i unowocześnienia obecnie funkcjonującego w Polsce systemu oficjalnego wsparcia eksportu (tj. gwarantowanego przez Skarb Państwa), a także uzupełniają go o nowe rozwiązania, w szczególności:\n1. Ustanawiają nową formułę gwarancji Skarbu Państwa za zobowiązania Korporacji Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych S.A. (Korporacji) z tytułu ubezpieczeń eksportowych udzielanych przez nią i gwarantowanych przez Skarb Państwa. Gwarancja będzie miała charakter bezpośredni w postaci tzw. gwarancji płynnościowej, której beneficjentem będzie Korporacja oraz w postaci kontrgwarancji, na podstawie której podmioty korzystające z ubezpieczeń eksportowych udzielanych w ramach oficjalnego wsparcia będą mogły zwrócić się o płatność bezpośrednio do Skarbu Państwa w sytuacji gdy Korporacja nie wywiąże się ze zobowiązania pieniężnego wobec tych podmiotów.\n2. Rozszerzają kompetencje Komitetu Polityki Ubezpieczeń Eksportowych (KPUE/Komitet), podejmującego na mocy ustawy zasadnicze decyzje w zakresie udzielania ubezpieczeń eksportowych. KPUE uzyska więcej kompetencji o charakterze strategicznym w zakresie ubezpieczeń eksportowych, niż posiada pod rządami obecnie obowiązującej ustawy. Komitet będzie właściwy we wszystkich sprawach gdy konieczne będzie odstępstwo od standardowych zasad i warunków udzielania ubezpieczeń eksportowych. Skład Komitetu zostanie zmieniony zgodnie z aktualnymi kompetencjami ministrów w przedmiocie ubezpieczeń eksportowych.\n3. Wprowadzają możliwość rozszerzenia katalogu produktów ubezpieczenia eksportowego o produkty dotychczas niedostępne, na które zapotrzebowanie może się pojawić na rynku ubezpieczeń eksportowych. Proponowane przepisy w tym przedmiocie zostały skonstruowane w sposób umożliwiający elastyczne kształtowanie oferty w zakresie działalności ubezpieczeniowej gwarantowanej przez Skarb Państwa, z założeniem, że nowe instrumenty będą wdrażane po akceptacji KPUE.\n4. Utrzymują obowiązujący wymóg udzielania wsparcia działalności eksportowej tylko w odniesieniu do towarów i usług mających charakter krajowy. Od jego obowiązywania wprowadzona zostaje możliwość stosowania następujących wyjątków:\n(a) w przypadku dokonywania inwestycji bezpośrednich za granicą,\n(b) w razie istnienia szczególnego interesu Rzeczypospolitej Polskiej możliwe będzie udzielenie ubezpieczenia eksportowego również w razie braku spełnienia powyższych wymogów krajowości, jeżeli udzielenie ubezpieczenia zatwierdzone zostanie uchwałą KPUE,\n(c) w odniesieniu do ekspozycji na okres ryzyka krótszego niż 2 lata (rozumianego jako okres produkcji i kredytu łącznie), w związku z kontraktem eksportowym przedsiębiorcy krajowego.\n5. Wprowadzają rozwiązanie umożliwiające nieobciążanie instytucji finansowych, które ubezpieczają daną transakcję, ryzykiem braku dochowania wymogów krajowości, złamania zakazu przekupstwa, czy też braku dopełnienia innych obowiązków dotyczących eksportera lub jego przedsiębiorcy zależnego w sytuacji, gdy instytucje finansowe nie mają wpływu na ich spełnienie, pod warunkiem że obciążenie to przejmie eksporter.\n6. Znoszą zatwierdzanie przez ministra właściwego do spraw gospodarki ogólnych warunków umów ubezpieczenia eksportowego. Warunki te będzie określać Korporacja w zgodzie z uchwałami Komitetu, dotyczącymi poszczególnych produktów ubezpieczeniowych.\nPonadto, w związku z wprowadzeniem gwarancji płynnościowej, o której mowa w pkt 1 powyżej, zmianie ulegnie źródło i sposób finansowania wynagrodzenia Korporacji. Wynagrodzenie to zostanie oddzielone od przypisu składki za udzielone przez Korporację ubezpieczenia (obecnie Korporacja pobiera prowizję od przypisu składki ubezpieczeniowej, jako jej określony procent). Wynagrodzenie Korporacji będzie płatne bezpośrednio z części budżetu państwa, której dysponentem jest minister właściwy do spraw gospodarki i będzie pokrywać co najmniej wyodrębnione rachunkowo koszty realizacji zadań przewidzianych w projekcie ustawy, z możliwością wprowadzenia dodatkowego wynagrodzenia dla Korporacji (tzw. success fee).\nOczekuje się, że rozwiązania wprowadzone w projekcie ustawy, adresujące oczekiwania rynku i kwestie sprawiające trudności w praktyce, które zaistniały na przestrzeni ponad 20 lat obowiązywania ustawy z 1994 r., spowodują większe zainteresowanie eksporterów i instytucji finansowych finansujących eksport korzystaniem z systemu oficjalnego wsparcia eksportu, co przełoży się na wzrost wolumenu eksportu.\nProjekt przewiduje również uchylenie ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów eksportowych o stałych stopach procentowych oraz nowelizację ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK). Powyższe zmiany mają na celu uruchomienie mechanizmu stabilizacji oprocentowania kredytów eksportowych poprzez jego wprowadzenie do rządowego programu „Finansowe Wspieranie Eksportu”. Spowoduje to, że cała paleta dostępnych w BGK finansowych instrumentów wspierania eksportu znajdzie się w ww. programie rządowym. Rozwiązanie takie będzie dużo bardziej przejrzyste dla potencjalnych beneficjentów programu – eksporterów, banków oraz zagranicznych nabywców polskich towarów i usług.","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20476989,"dictionaryValues":[{"id":"MRiT","value":"MRiT"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Grzegorz Piechowiak Sekretarz Stanu","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20476989,"dictionaryValues":[{"id":"MRiT","value":"MRiT"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"IV kwartał 2021 r. - WYCOFANY","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"Projekt procedowany w archiwalnym wykazie prac RM pod numerem UD455.\n\nUstawa z 1994 r. o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych została znowelizowana w 2020 r. w ramach zmiany ustawy mającej na celu przeciwdziałanie skutkom pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2020 r. poz. 568). W nowelizacji przyjęto zaprojektowane w projekcie UD43 zmiany, wymienione w ppkt. 3-6 pkt-u 2 niniejszego Zgłoszenia. W nowelizacji tej przyznano też Korporacji czasowo (w 2020 r.) kompetencję do wdrażania nowych i modyfikowania już oferowanych produktów bez akceptacji KPUE. W oparciu o tę kompetencję Korporacja wdrożyła szereg nowych produktów, z których korzystają obecnie polscy eksporterzy, jak np.: ubezpieczenie kredytu inwestycyjnego na sfinansowanie krajowej inwestycji generującej eksport, czy płatnicze gwarancje ubezpieczeniowe, zabezpieczające spłatę zobowiązań związanych z dostawami do produkcji przeznaczonej na eksport oraz na finansowanie łańcucha dostaw w związku z taką produkcją.\nOdnośnie do nowej formuły gwarancji Skarbu Państwa (ppkt. 1 pkt-u 2): wydaje się, że jej wprowadzenie w życie należy odłożyć w czasie, biorąc pod uwagę obecny poziom krajowego zadłużenia publicznego, który, jak można przypuszczać, będzie wzrastał z powodu przeciwdziałania skutkom pandemii COVID-19. Realizacja formuły bezwarunkowej gwarancji Skarbu Państwa za zobowiązania odszkodowawcze Korporacji spowodowałaby dalszy wzrost zadłużenia publicznego.\nRozszerzenie kompetencji Komitetu, o którym mowa w ppkt. 2 pkt-u 2 stało się bezprzedmiotowe w związku z ww. nowelizacją ustawy mającej na celu przeciwdziałanie skutkom pandemii COVID-19, która czasowo (w 2020 r.) przyznała Korporacji uprawnienia do samodzielnego (bez akceptacji KPUE) kształtowania swojej oferty produktowej, z którego to uprawnienia Korporacja skorzystała.","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}
Numer projektu:
UD43
Rodzaj dokumentu:
Typ dokumentu:
D – pozostałe projekty
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie:
Projekt ustawy o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych oraz zmianie ustawy o BGK stanowi element implementacji Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju. Sfera działalności państwa, do której odnosi się projekt ustawy, jest obecnie regulowana ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych. Zaproponowane w projekcie rozwiązania: 1. Odpowiadają na oczekiwania rynku; 2. Odnoszą się do kwestii sprawiających trudności w praktyce, które zaistniały na przestrzeni ponad 20 lat obowiązywania ustawy z 1994 r.; 3. W wybranych kwestiach nawiązują do analogicznych regulacji dotyczących funkcjonowania zagranicznych agencji kredytów eksportowych; 4. Systematyzują i rozszerzają postanowienia obowiązującej ustawy z 1994 r. Projekt ustawy utrzymując podstawowe założenia systemu gwarantowanego przez Skarb Państwa wsparcia eksportu, wprowadza nowe rozwiązania nieznane ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych, w szczególności gwarancję bezpośrednią Skarbu Państwa za zobowiązania Korporacji zaciągnięte w ramach stanowionego w projekcie wsparcia, a także szereg usprawnień. Szczegółowe rozwiązania zawarte w części projektu regulującej udzielanie ubezpieczeń eksportowych korespondują z obecnym poziomem rozwoju i umiędzynarodowienia polskiej gospodarki, wprowadzając lub potwierdzając jednoznacznie możliwość obejmowania ochroną ubezpieczeniową rodzajów kontraktów, do których ustawa z 1994 r. nie odnosi się.
Istota rozwiązań ujętych w projekcie:
Rozwiązania zawarte w projekcie ustawy zmierzają do usprawnienia i unowocześnienia obecnie funkcjonującego w Polsce systemu oficjalnego wsparcia eksportu (tj. gwarantowanego przez Skarb Państwa), a także uzupełniają go o nowe rozwiązania, w szczególności: 1. Ustanawiają nową formułę gwarancji Skarbu Państwa za zobowiązania Korporacji Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych S.A. (Korporacji) z tytułu ubezpieczeń eksportowych udzielanych przez nią i gwarantowanych przez Skarb Państwa. Gwarancja będzie miała charakter bezpośredni w postaci tzw. gwarancji płynnościowej, której beneficjentem będzie Korporacja oraz w postaci kontrgwarancji, na podstawie której podmioty korzystające z ubezpieczeń eksportowych udzielanych w ramach oficjalnego wsparcia będą mogły zwrócić się o płatność bezpośrednio do Skarbu Państwa w sytuacji gdy Korporacja nie wywiąże się ze zobowiązania pieniężnego wobec tych podmiotów. 2. Rozszerzają kompetencje Komitetu Polityki Ubezpieczeń Eksportowych (KPUE/Komitet), podejmującego na mocy ustawy zasadnicze decyzje w zakresie udzielania ubezpieczeń eksportowych. KPUE uzyska więcej kompetencji o charakterze strategicznym w zakresie ubezpieczeń eksportowych, niż posiada pod rządami obecnie obowiązującej ustawy. Komitet będzie właściwy we wszystkich sprawach gdy konieczne będzie odstępstwo od standardowych zasad i warunków udzielania ubezpieczeń eksportowych. Skład Komitetu zostanie zmieniony zgodnie z aktualnymi kompetencjami ministrów w przedmiocie ubezpieczeń eksportowych. 3. Wprowadzają możliwość rozszerzenia katalogu produktów ubezpieczenia eksportowego o produkty dotychczas niedostępne, na które zapotrzebowanie może się pojawić na rynku ubezpieczeń eksportowych. Proponowane przepisy w tym przedmiocie zostały skonstruowane w sposób umożliwiający elastyczne kształtowanie oferty w zakresie działalności ubezpieczeniowej gwarantowanej przez Skarb Państwa, z założeniem, że nowe instrumenty będą wdrażane po akceptacji KPUE. 4. Utrzymują obowiązujący wymóg udzielania wsparcia działalności eksportowej tylko w odniesieniu do towarów i usług mających charakter krajowy. Od jego obowiązywania wprowadzona zostaje możliwość stosowania następujących wyjątków: (a) w przypadku dokonywania inwestycji bezpośrednich za granicą, (b) w razie istnienia szczególnego interesu Rzeczypospolitej Polskiej możliwe będzie udzielenie ubezpieczenia eksportowego również w razie braku spełnienia powyższych wymogów krajowości, jeżeli udzielenie ubezpieczenia zatwierdzone zostanie uchwałą KPUE, (c) w odniesieniu do ekspozycji na okres ryzyka krótszego niż 2 lata (rozumianego jako okres produkcji i kredytu łącznie), w związku z kontraktem eksportowym przedsiębiorcy krajowego. 5. Wprowadzają rozwiązanie umożliwiające nieobciążanie instytucji finansowych, które ubezpieczają daną transakcję, ryzykiem braku dochowania wymogów krajowości, złamania zakazu przekupstwa, czy też braku dopełnienia innych obowiązków dotyczących eksportera lub jego przedsiębiorcy zależnego w sytuacji, gdy instytucje finansowe nie mają wpływu na ich spełnienie, pod warunkiem że obciążenie to przejmie eksporter. 6. Znoszą zatwierdzanie przez ministra właściwego do spraw gospodarki ogólnych warunków umów ubezpieczenia eksportowego. Warunki te będzie określać Korporacja w zgodzie z uchwałami Komitetu, dotyczącymi poszczególnych produktów ubezpieczeniowych. Ponadto, w związku z wprowadzeniem gwarancji płynnościowej, o której mowa w pkt 1 powyżej, zmianie ulegnie źródło i sposób finansowania wynagrodzenia Korporacji. Wynagrodzenie to zostanie oddzielone od przypisu składki za udzielone przez Korporację ubezpieczenia (obecnie Korporacja pobiera prowizję od przypisu składki ubezpieczeniowej, jako jej określony procent). Wynagrodzenie Korporacji będzie płatne bezpośrednio z części budżetu państwa, której dysponentem jest minister właściwy do spraw gospodarki i będzie pokrywać co najmniej wyodrębnione rachunkowo koszty realizacji zadań przewidzianych w projekcie ustawy, z możliwością wprowadzenia dodatkowego wynagrodzenia dla Korporacji (tzw. success fee). Oczekuje się, że rozwiązania wprowadzone w projekcie ustawy, adresujące oczekiwania rynku i kwestie sprawiające trudności w praktyce, które zaistniały na przestrzeni ponad 20 lat obowiązywania ustawy z 1994 r., spowodują większe zainteresowanie eksporterów i instytucji finansowych finansujących eksport korzystaniem z systemu oficjalnego wsparcia eksportu, co przełoży się na wzrost wolumenu eksportu. Projekt przewiduje również uchylenie ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów eksportowych o stałych stopach procentowych oraz nowelizację ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK). Powyższe zmiany mają na celu uruchomienie mechanizmu stabilizacji oprocentowania kredytów eksportowych poprzez jego wprowadzenie do rządowego programu „Finansowe Wspieranie Eksportu”. Spowoduje to, że cała paleta dostępnych w BGK finansowych instrumentów wspierania eksportu znajdzie się w ww. programie rządowym. Rozwiązanie takie będzie dużo bardziej przejrzyste dla potencjalnych beneficjentów programu – eksporterów, banków oraz zagranicznych nabywców polskich towarów i usług.
Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu:
MRiT
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu:
Grzegorz Piechowiak Sekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM:
MRiT
Planowany termin przyjęcia projektu przez RM:
IV kwartał 2021 r. - WYCOFANY
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem:
Projekt procedowany w archiwalnym wykazie prac RM pod numerem UD455.
Ustawa z 1994 r. o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych została znowelizowana w 2020 r. w ramach zmiany ustawy mającej na celu przeciwdziałanie skutkom pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2020 r. poz. 568). W nowelizacji przyjęto zaprojektowane w projekcie UD43 zmiany, wymienione w ppkt. 3-6 pkt-u 2 niniejszego Zgłoszenia. W nowelizacji tej przyznano też Korporacji czasowo (w 2020 r.) kompetencję do wdrażania nowych i modyfikowania już oferowanych produktów bez akceptacji KPUE. W oparciu o tę kompetencję Korporacja wdrożyła szereg nowych produktów, z których korzystają obecnie polscy eksporterzy, jak np.: ubezpieczenie kredytu inwestycyjnego na sfinansowanie krajowej inwestycji generującej eksport, czy płatnicze gwarancje ubezpieczeniowe, zabezpieczające spłatę zobowiązań związanych z dostawami do produkcji przeznaczonej na eksport oraz na finansowanie łańcucha dostaw w związku z taką produkcją. Odnośnie do nowej formuły gwarancji Skarbu Państwa (ppkt. 1 pkt-u 2): wydaje się, że jej wprowadzenie w życie należy odłożyć w czasie, biorąc pod uwagę obecny poziom krajowego zadłużenia publicznego, który, jak można przypuszczać, będzie wzrastał z powodu przeciwdziałania skutkom pandemii COVID-19. Realizacja formuły bezwarunkowej gwarancji Skarbu Państwa za zobowiązania odszkodowawcze Korporacji spowodowałaby dalszy wzrost zadłużenia publicznego. Rozszerzenie kompetencji Komitetu, o którym mowa w ppkt. 2 pkt-u 2 stało się bezprzedmiotowe w związku z ww. nowelizacją ustawy mającej na celu przeciwdziałanie skutkom pandemii COVID-19, która czasowo (w 2020 r.) przyznała Korporacji uprawnienia do samodzielnego (bez akceptacji KPUE) kształtowania swojej oferty produktowej, z którego to uprawnienia Korporacja skorzystała.