Projekt ustawy o zasadach nabywania uprawnień do obsługi maszyn stosowanych do prac ziemnych, budowlanych, drogowych i innych oraz montażu i demontażu rusztowań
{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UD142","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"UD{#UD_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty ustaw","value":"Projekty ustaw"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"D – pozostałe projekty","value":"D – pozostałe projekty"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Podjęcie prac nad przygotowaniem projektu ustawy wynika z konieczności uregulowania w przepisach rangi ustawowej regulacji dotyczących nabywania uprawnień do obsługi maszyn stosowanych do robót ziemnych, budowlanych, drogowych i innych oraz montażu i demontażu rusztowań, wymienionych w załączniku do projektu ustawy. \nW obowiązującym rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2001 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 583, z późn. zm.), wydanym na podstawie art. 23715 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465, z późn. zm.), zgodnie z treścią upoważnienia ustawowego, powinny być zawarte jedynie przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy opisane w § 1–22, a zakres dotyczący nabywania uprawnień, który został określony w § 23–26, nie powinien być objęty tą regulacją.\nW związku z powyższym okazało się, że nie można w tym rozporządzeniu rozszerzyć przepisów dotyczących uzyskiwania kwalifikacji (szkolenia), sprawdzania tych kwalifikacji (egzamin), opłat związanych z nabywaniem uprawnień i wydawaniem dokumentu potwierdzającego ich nabycie (książka operatora), zasad prowadzenia wykazu osób uprawnionych i innych ważnych kwestii związanych z nabywaniem uprawnień do obsługi maszyn, oraz montażu i demontażu rusztowań.\nDlatego, Sieć Badawcza Łukasiewicz – Warszawski Instytut Technologiczny, wskazany w ww. rozporządzeniu do realizacji zadania wynikającego z tego rozporządzenia, aby mógł realizować to zadanie, musiał określić niezbędne przepisy w swoim regulaminie wewnętrznym oraz wykazie opłat. Regulamin zawiera szereg wymagań stawianych podmiotom zewnętrznym, tj. ośrodkom szkoleń. Te wymagania powinny wynikać z przepisów powszechnie obowiązujących, a nie z wewnętrznych regulaminów Instytutu. Do Ministerstwa Rozwoju i Technologii wpływają także skargi w tym zakresie.\nBiorąc powyższe pod uwagę, niezbędne jest podjęcie prac legislacyjnych na poziomie ustawy, co pozwoli na przejrzyste uporządkowanie przepisów w tym zakresie.\nZ informacji uzyskanych w toku procesu legislacyjnego dla tego projektu procedowanego w latach 2022–2023, uzyskano informacje z Państwowej Inspekcji Pracy (PIP), że w trakcie czynności kontrolnych wykonywanych przez organy PIP zgłaszane były wątpliwości, czy osoba obsługująca np. koparkę na wysypisku śmieci musi mieć do obsługi tej maszyny uprawnienie czy nie. W celu wyeliminowania wątpliwości, uwzględniając jednocześnie zgłoszone w pierwszych konsultacjach i uzgodnieniach uwagi, tytuł ustawy został poprawiony tak, aby wskazywał również na inne obszary stosowania maszyn i rusztowań, których ustawa dotyczy na „Ustawa o zasadach nabywania uprawnień do obsługi maszyn stosowanych do prac ziemnych, budowlanych, drogowych i innych oraz montażu i demontażu rusztowań”. ","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji","value":"Projekt ustawy przewiduje uregulowanie: \n1) wymagań w stosunku do osób obsługujących maszyny stosowane do robót ziemnych, budowlanych, drogowych i innych oraz montujących i demontujących rusztowania;\n2) zasad uzyskiwania kwalifikacji do obsługi maszyn oraz montażu i demontażu rusztowań a także prowadzenia szkoleń w tym zakresie;\n3) zagadnień dotyczących programów szkoleń;\n4) zasad sprawdzania kwalifikacji i potwierdzania uprawnień do obsługi maszyn oraz montażu i demontażu rusztowań; \n5) zasad przeprowadzania egzaminów;\n6) wzoru wniosku o przystąpienie do egzaminu (w załączniku do rozporządzenia do ustawy);\n7) sposobu powoływania komisji egzaminacyjnych do przeprowadzenia egzaminu potwierdzającego uzyskanie kwalifikacji i nabycie uprawnień;\n8) wysokości opłaty za przeprowadzenie egzaminu i wydanie dokumentu potwierdzającego nabycie uprawnień (karty operatora);\n9) kwestii związanych z prowadzeniem wykazu osób uprawnionych do obsługi maszyn oraz montażu i demontażu rusztowań;\n10) zasad wydawania karty operatora oraz jej duplikatu lub jej wymiany;\n11) wzoru karty operatora (w załączniku do rozporządzenia do ustawy);\n12) wzoru wniosku o wydanie duplikatu lub wymiany karty operatora (w załączniku do rozporządzenia do ustawy);\n13) podmiotu do wykonywania zadań wynikających z ustawy;\n14) sposobu sprawowania nadzoru i kontroli nad podmiotem wskazanym do wykonywania zadań wynikających z ustawy.\nZakresem projektowanej ustawy będą objęte maszyny stosowane do robót ziemnych, budowlanych, drogowych i innych oraz rusztowania podczas ich montażu i demontażu, które stwarzają zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego lub mienia i środowiska w całym obszarze gospodarki, niezależnie gdzie te maszyny i rusztowania są wykorzystywane.\nMaszyny i rusztowania, wymienione w załączniku do ustawy, są wykorzystywane w różnych dziedzinach gospodarki: w budownictwie, podczas prac drogowych, pracach ziemnych, a także przy pracach na wysypiskach śmieci, w rolnictwie, na składach opału, w portach, a w przypadku rusztowań także np. podczas montażu scen, na których odbywają się przedstawienia i koncerty.\nDo obsługi maszyn oraz montażu i demontażu rusztowań, wymienionych w załączniku do ustawy, wymagane będzie nabycie uprawnień określonych w przedmiotowym projekcie ustawy. Uprawnienia te będą dotyczyć wykonywania zawodów regulowanych należących do działu gospodarka (operator sprzętu do robót ziemnych i pokrewnych; operator maszyn i urządzeń do produkcji betonu, asfaltobetonu, elementów betonowych, kamiennych i pokrewnych; monter rusztowań). ","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Spodziewane skutki i następstwa projektowanych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Sposoby mierzenia efektów nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MRiT","value":"MRiT"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ współpracujący przy opracowaniu projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Tomasz Lewandowski Podsekretarz Stanu ","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MRiT","value":"MRiT"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"III kwartał 2025 r.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}
Numer projektu:
UD142
Rodzaj dokumentu:
Projekty ustaw
Typ dokumentu:
D – pozostałe projekty
Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie:
Podjęcie prac nad przygotowaniem projektu ustawy wynika z konieczności uregulowania w przepisach rangi ustawowej regulacji dotyczących nabywania uprawnień do obsługi maszyn stosowanych do robót ziemnych, budowlanych, drogowych i innych oraz montażu i demontażu rusztowań, wymienionych w załączniku do projektu ustawy. W obowiązującym rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2001 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 583, z późn. zm.), wydanym na podstawie art. 23715 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465, z późn. zm.), zgodnie z treścią upoważnienia ustawowego, powinny być zawarte jedynie przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy opisane w § 1–22, a zakres dotyczący nabywania uprawnień, który został określony w § 23–26, nie powinien być objęty tą regulacją. W związku z powyższym okazało się, że nie można w tym rozporządzeniu rozszerzyć przepisów dotyczących uzyskiwania kwalifikacji (szkolenia), sprawdzania tych kwalifikacji (egzamin), opłat związanych z nabywaniem uprawnień i wydawaniem dokumentu potwierdzającego ich nabycie (książka operatora), zasad prowadzenia wykazu osób uprawnionych i innych ważnych kwestii związanych z nabywaniem uprawnień do obsługi maszyn, oraz montażu i demontażu rusztowań. Dlatego, Sieć Badawcza Łukasiewicz – Warszawski Instytut Technologiczny, wskazany w ww. rozporządzeniu do realizacji zadania wynikającego z tego rozporządzenia, aby mógł realizować to zadanie, musiał określić niezbędne przepisy w swoim regulaminie wewnętrznym oraz wykazie opłat. Regulamin zawiera szereg wymagań stawianych podmiotom zewnętrznym, tj. ośrodkom szkoleń. Te wymagania powinny wynikać z przepisów powszechnie obowiązujących, a nie z wewnętrznych regulaminów Instytutu. Do Ministerstwa Rozwoju i Technologii wpływają także skargi w tym zakresie. Biorąc powyższe pod uwagę, niezbędne jest podjęcie prac legislacyjnych na poziomie ustawy, co pozwoli na przejrzyste uporządkowanie przepisów w tym zakresie. Z informacji uzyskanych w toku procesu legislacyjnego dla tego projektu procedowanego w latach 2022–2023, uzyskano informacje z Państwowej Inspekcji Pracy (PIP), że w trakcie czynności kontrolnych wykonywanych przez organy PIP zgłaszane były wątpliwości, czy osoba obsługująca np. koparkę na wysypisku śmieci musi mieć do obsługi tej maszyny uprawnienie czy nie. W celu wyeliminowania wątpliwości, uwzględniając jednocześnie zgłoszone w pierwszych konsultacjach i uzgodnieniach uwagi, tytuł ustawy został poprawiony tak, aby wskazywał również na inne obszary stosowania maszyn i rusztowań, których ustawa dotyczy na „Ustawa o zasadach nabywania uprawnień do obsługi maszyn stosowanych do prac ziemnych, budowlanych, drogowych i innych oraz montażu i demontażu rusztowań”.
Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji:
Projekt ustawy przewiduje uregulowanie: 1) wymagań w stosunku do osób obsługujących maszyny stosowane do robót ziemnych, budowlanych, drogowych i innych oraz montujących i demontujących rusztowania; 2) zasad uzyskiwania kwalifikacji do obsługi maszyn oraz montażu i demontażu rusztowań a także prowadzenia szkoleń w tym zakresie; 3) zagadnień dotyczących programów szkoleń; 4) zasad sprawdzania kwalifikacji i potwierdzania uprawnień do obsługi maszyn oraz montażu i demontażu rusztowań; 5) zasad przeprowadzania egzaminów; 6) wzoru wniosku o przystąpienie do egzaminu (w załączniku do rozporządzenia do ustawy); 7) sposobu powoływania komisji egzaminacyjnych do przeprowadzenia egzaminu potwierdzającego uzyskanie kwalifikacji i nabycie uprawnień; 8) wysokości opłaty za przeprowadzenie egzaminu i wydanie dokumentu potwierdzającego nabycie uprawnień (karty operatora); 9) kwestii związanych z prowadzeniem wykazu osób uprawnionych do obsługi maszyn oraz montażu i demontażu rusztowań; 10) zasad wydawania karty operatora oraz jej duplikatu lub jej wymiany; 11) wzoru karty operatora (w załączniku do rozporządzenia do ustawy); 12) wzoru wniosku o wydanie duplikatu lub wymiany karty operatora (w załączniku do rozporządzenia do ustawy); 13) podmiotu do wykonywania zadań wynikających z ustawy; 14) sposobu sprawowania nadzoru i kontroli nad podmiotem wskazanym do wykonywania zadań wynikających z ustawy. Zakresem projektowanej ustawy będą objęte maszyny stosowane do robót ziemnych, budowlanych, drogowych i innych oraz rusztowania podczas ich montażu i demontażu, które stwarzają zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego lub mienia i środowiska w całym obszarze gospodarki, niezależnie gdzie te maszyny i rusztowania są wykorzystywane. Maszyny i rusztowania, wymienione w załączniku do ustawy, są wykorzystywane w różnych dziedzinach gospodarki: w budownictwie, podczas prac drogowych, pracach ziemnych, a także przy pracach na wysypiskach śmieci, w rolnictwie, na składach opału, w portach, a w przypadku rusztowań także np. podczas montażu scen, na których odbywają się przedstawienia i koncerty. Do obsługi maszyn oraz montażu i demontażu rusztowań, wymienionych w załączniku do ustawy, wymagane będzie nabycie uprawnień określonych w przedmiotowym projekcie ustawy. Uprawnienia te będą dotyczyć wykonywania zawodów regulowanych należących do działu gospodarka (operator sprzętu do robót ziemnych i pokrewnych; operator maszyn i urządzeń do produkcji betonu, asfaltobetonu, elementów betonowych, kamiennych i pokrewnych; monter rusztowań).