Projekt ustawy o zawodzie pielęgniarki i zawodzie położnej
2.0
24.03.2026 15:27 Agnieszka Moskaluk
Projekt ustawy o zawodzie pielęgniarki i zawodzie położnej
1.0
24.03.2026 15:15 Agnieszka Moskaluk
Aby uzyskać archiwalną wersję należy skontaktować się z Redakcją BIP
{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UD387","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"UD{#UD_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty ustaw","value":"Projekty ustaw"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"D – pozostałe projekty","value":"D – pozostałe projekty"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja dodatkowa","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Obowiązująca ustawa z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2026 r. poz. 15, z późn. zm.) została uchwalona 15 lat temu, a dynamiczne zmiany zachodzące w systemie ochrony zdrowia, rozwój kompetencji zawodowych pielęgniarek i położnych, postęp medycyny oraz nowe wyzwania organizacyjne i demograficzne powodują, że obowiązujące regulacje wymagają istotnej aktualizacji oraz uzupełnienia o nowe rozwiązania prawne. \nW związku z powyższym zarządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 30 sierpnia 2023 r. w sprawie powołania Zespołu do spraw opracowania projektu przepisów regulujących zawody pielęgniarki i położnej (Dz. Urz. Min. Zdrow. poz. 75) powołano Zespół, do którego zadań należało dokonanie analizy i weryfikacji obowiązujących przepisów prawa w obszarze pielęgniarstwa i położnictwa, dotyczących: wykonywania zawodów pielęgniarki i położnej, uzyskiwania prawa wykonywania zawodów pielęgniarki i położnej, kształcenia zawodowego pielęgniarki i położnej oraz kształcenia podyplomowego pielęgniarki i położnej, poziomów kompetencyjnych oraz przygotowanie projektu przepisów regulujących zawody pielęgniarki i położnej. W skład Zespołu wchodzili przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia, uczelni kształcących na kierunku pielęgniarstwo i położnictwo, Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pielęgniarek i Położnych, Polskiego Towarzystwa Pielęgniarskiego, Polskiego Towarzystwa Położnych, Komisji Wyższego Szkolnictwa Medycznego Parlamentu Studentów RP. Zespół zakończył swoją działalność w dniu 1 sierpnia 2024 r. i przedłożył Ministrowi Zdrowia wstępny projekt ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej. \nPrzygotowany projekt ustawy o zawodzie pielęgniarki i zawodzie położnej opiera się na założeniach wypracowanych przez ww. Zespół.\nProjektowane przepisy w sposób kompleksowy i spójny regulują zasady wykonywania zawodu pielęgniarki i zawodu położnej, uzyskiwania prawa wykonywania zawodu, prowadzenia rejestrów pielęgniarek i położnych, organizacji kształcenia przeddyplomowego oraz ustawiczny rozwój zawodowy. Projektowana regulacja ma na celu uporządkowanie rozproszonych rozwiązań, zwiększenie przejrzystości przepisów, dostosowanie ich do aktualnych realiów funkcjonowania systemu ochrony zdrowia oraz zapewnienie adekwatnych ram prawnych dla dalszego rozwoju zawodów pielęgniarki i położnej.\nRozwój medycyny i związane z tym zmiany w systemie ochrony zdrowia oraz potrzeby zdrowotne społeczeństwa implikują potrzebę nadania pielęgniarkom i położnym nowych ról, kompetencji i uprawnień zawodowych oraz ustawicznego podnoszenia kwalifikacji zawodowych w różnych obszarach pielęgniarstwa i położnictwa.\n\nProjekt ustawy o zawodzie pielęgniarki i zawodzie położnej będzie dotykał poniższych obszarów:\n1)\tObowiązująca obecnie z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej w art. 4 i 5 wąsko określa zakresy wykonywania tych zawodów. Z uwagi na stale rosnące kompetencje pielęgniarek i położnych przepisy te nie odzwierciedlają realnych możliwości udzielanych przez nie świadczeń adekwatnie do posiadanej wiedzy i umiejętności zawodowych. Uaktualnienie i poszerzenie katalogu tych świadczeń oraz obszaru wykonywania zawodu jest niezbędne do pełnego wykorzystania kompetencji zawodowych pielęgniarek i położnych w systemie ochrony zdrowia oraz uwzględnienia obszarów, w których już pracują pielęgniarki i położne. Dodatkowo obecnie brak jest przepisów umożliwiających pielęgniarkom i położnym udzielania świadczeń z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych.\n2)\tKonieczność ustrukturyzowania kompetencje pielęgniarek i położnych, co wpisuje się w dokument pn. „Polityka wieloletnia państwa na rzecz pielęgniarstwa i położnictwa w Polsce”, stanowiący załącznik do uchwały nr 124/2019 Rady Ministrów z dnia 15 października 2019 r., który jest dokumentem o charakterze planistycznym (strategicznym) określającym cele i działania istotne dla pielęgniarstwa i położnictwa, ujęte w perspektywie do 2031 r. \n3)\tIstotnym problemem systemowym pozostaje brak normatywnego i organizacyjnego umocowania roli pielęgniarki i położnej zaawansowanej praktyki (Advanced Practice Nurse – APN) w strukturze systemu ochrony zdrowia, co pozwoliłoby pielęgniarce i położnej na wieloaspektowe, całościowe podejście do pacjenta i efektywne wykorzystanie potencjału kadry medycznej o wysokich kwalifikacjach specjalistycznych.\n4)\tTrudności z uzyskaniem nostryfikacji dyplomu pielęgniarki albo położnej wydanym w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej (UE), brak jest regulacji przewidującej możliwość uznania kwalifikacji zawodowych po uprzednim pozytywnym złożeniu Państwowego Egzaminu Weryfikacyjnego (PEW). Nieustanowienie procedury uznawania kwalifikacji zawodowych w tym trybie, dokonywanego na wniosek zainteresowanego przez dyrektora Centrum Egzaminów Medycznych (CEM), skutkuje istotną luką systemową w zakresie dostępu do wykonywania zawodu oraz ogranicza możliwość efektywnego uzupełniania niedoborów kadrowych w systemie ochrony zdrowia. Rozwiązania te już funkcjonują w przypadku grupy zawodowej lekarzy, lekarzy dentystów i farmaceutów. \n5)\tWyzwalaniem systemowym pozostaje brak podstawy prawnej umożliwiającej przeprowadzanie przez Naczelną Radę Pielęgniarek i Położnych (NRPiP) egzaminu z języka polskiego dla cudzoziemców oraz obywateli państw członkowskich UE, ubiegających się o prawo wykonywania zawodu pielęgniarki albo położnej. Brak takiej regulacji ogranicza tym osobom możliwość weryfikacji kompetencji językowych niezbędnych do bezpiecznego i należytego wykonywania świadczeń zdrowotnych.\n6)\tW Centralnym Rejestrze Pielęgniarek i Położnych prowadzonym przez NRPiP oraz rejestrach pielęgniarek i rejestrów położnych prowadzonych przez okręgowe rady pielęgniarek i położnych, a także rejestrze obywateli państw członkowskich UE wykonujących na terenie danej izby czasowo i okazjonalnie zawód pielęgniarki lub położnej, w katalogu danych objętych rejestrem, brak jest możliwości uwzględnienia zdjęcia lub wizerunku pielęgniarki lub położnej. \n 7)\tW związku z wpływającymi do Ministerstwa Zdrowia sygnałami, że nie wszystkie uczelnie kształcą na kierunku pielęgniarstwo zgodnie z obowiązującymi standardami kształcenia, w tym głównie w formie online, koniecznym jest wprowadzenie regulacji prawnych, które wzmocnią i zapewnią realizację procesu kształcenia na wysokim poziomie. \n8)\tObecna nazwa działającej przy Ministrze Zdrowia, Krajowej Rady Akredytacyjnej Szkół Pielęgniarek i Położnych wprowadza w błąd w związku z czym koniecznym jest dostosowanie nazwy obecnej instytucji do faktycznie realizowanych zadań. Rada ta zajmuje się wyłącznie uczelniami kształcącymi na studiach pierwszego lub drugiego stopnia na kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo. Konicznym jest również doprecyzowanie trybu działania tej Rady, zmiana terminu składania przez uczelnie wniosku o udzielenie akredytacji, gdyż obecny, 3 miesięczny termin, nie jest wystarczający na przeprowadzenie postępowania akredytacyjnego. Dodatkowo obecne przepisy nie przewidują udziału ekspertów w jej posiedzeniach.\n9)\tFunkcjonujący system kształcenia podyplomowego pielęgniarek i położnych nie wskazuje na konieczność obowiązku zdobywania punktów edukacyjnych. NRPiP podjęła uchwałę, która wprowadza punkty edukacyjne służące dokumentowaniu rozwoju zawodowego. Zgodnie z uchwałą, obowiązkiem pielęgniarki i położnej jest wprowadzenie wydarzeń edukacyjnych z zakresu doskonalenia zawodowego (konferencje, webinary, szkolenia wewnątrzzakładowe). Podobne rozwiązania mają inne zawody medyczne. W powyższym zakresie istnieje potrzeba regulacji prawnych na poziomie ustawowym.\n10)\t Dotychczas podmioty prowadzące specjalizacje dla pielęgniarek i położnych nie miały obowiązku uzyskania akredytacji na to kształcenie, co powodowało, że nie wszystkie prowadzone szkolenia specjalizacyjne reprezentowały wysoką jakość kształcenia. \n11)\tAktualnie egzaminy państwowe są prowadzone przez Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (CMKP), natomiast ustawa z dnia 27 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o Centrum Medycznym Kształcenia Podyplomowego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1897), wprowadziła zmianę w tym zakresie i wskazuje, że zadanie to od 1 stycznia 2027 r. będzie realizowane przez CEM. Przepisy te wymuszają konieczność doprecyzowania w projektowych regulacjach szczegółowych rozwiązań w tym zakresie, zbieżnych z innymi zawodami, tak aby ujednolicić proces egzaminowania. W projekcie ustawy utrzymano te regulacje prawne, niemniej istnieje konieczność doprecyzowania w projektowanej regulacji szczegółowych rozwiązań w tym zakresie, zbieżnych z innymi zawodami, tak aby ujednolicić proces egzaminowania.\n12)\tBrak jest procedury w zakresie postępowania mającego na celu uznanie przez ministra właściwego do spraw zdrowia tytułu specjalisty, zdobytego w państwach członkowskich UE, w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej przed dniem 1 stycznia 2021 r. czy też poza terytorium UE, za równoważny tytułowi specjalisty w określonej dziedzinie szkolenia specjalizacyjnego w Rzeczypospolitej Polskiej.\n13)\tNiezbędnym jest uregulowanie w oparciu o dotychczasowe rozwiązania kwestii dotyczących dofinansowywania szkoleń specjalizacyjnych dla pielęgniarek i położnych. Zgodnie z projektowaną ustawą specjalizacje dla pielęgniarek i położnych, będą dofinansowywane w ramach dotacji podmiotowej (tak samo jak obecnie), którą CMKP otrzymuje z budżetu państwa z części pozostającej w dyspozycji ministra właściwego do spraw zdrowia, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 2018 r. o Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (Dz. U. z 2025 r. poz. 269), w ramach posiadanych środków, z uwzględnieniem konieczności zapewnienia minimalnej liczby miejsc szkoleniowych dla pielęgniarek i położnych, które mogą corocznie rozpocząć specjalizację dofinansowywaną z tych środków. Wyboru jednostki szkolącej prowadzącej szkolenie specjalizacyjne dofinansowywane ze środków publicznych, będzie dokonywał dyrektor CMKP, stosując przepisy o zamówieniach publicznych i uwzględniając zapotrzebowanie na specjalistów z poszczególnych dziedzinach (tak samo jako obecnie).\n14)\tProjektowana regulacja ma na celu uporządkowanie system kształcenia podyplomowego pielęgniarek i położnych. Obecnie wyróżnia się 4 rodzaje kształcenia podyplomowego, tj.: szkolenia specjalizacyjne, kursy kwalifikacyjne, kursy specjalistyczne, kursy dokształcające. Niejednokrotnie treści kształcenia ujęte w poszczególnych programach kursów i specjalizacji, powielają się z innymi programami czy też z treściami kształcenia przeddyplomowgo. W związku z czym koniecznym było uporządkowanie systemu kształcenia podyplomowego przez możliwość realizacji ustawicznego rozwoju zawodowego, w ramach którego każda pielęgniarka czy położna miałaby prawo i możliwość uczestniczenia w szkoleniu specjalizacyjnym lub kursie kwalifikacyjnym oraz obowiązek doskonalenia zawodowego, a kompetencje uzyskane w poszczególnych obszarach kształcenia przed i podyplomowego nie powielałyby się.\n15) W projektowanej regulacji zostanie dookreślona kwestia nadzoru nad realizacją kształcenia podyplomowego. Nadzór ten będzie sprawował minister właściwy do spraw zdrowia, za pośrednictwem dyrektora CMKP. Nadzór będzie obejmował realizację procesu kształcenia podyplomowego prowadzonego przez jednostki szkolące (dotyczy realizacji specjalizacji). Pozostałe formy kształcenia będą nadzorowane przez organ rejestrowy, tj. NRPiP.\n\n\n","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji","value":"Projekt ustawy o zawodzie pielęgniarki i zawodzie położnej zakłada m.in.:\n1)\tuaktualnienie i doprecyzowanie dotychczas obowiązujących zasad wykonywania zawodu pielęgniarki i zawodu położnej przez szczegółowe określenie zakresu samodzielnych kompetencji zawodowych, rozszerzenie katalogu świadczeń udzielanych przez pielęgniarki i położne, m.in. stwierdzanie zgonu w obszarze opieki paliatywnej i długoterminowej (obecnie uprawnienie do stwierdzania zgonu przysługuje jedynie pielęgniarce systemu podczas akcji medycznej). Projektowane zmiany w tym zakresie są odpowiedzią na potrzeby systemu ochrony zdrowia, mają one na celu pełne wykorzystanie posiadanych przez pielęgniarki i położne kompetencji, a także wsparcie i odciążenie lekarzy. \nProjekt ustawy, zgodnie z oczekiwaniami środowiska zawodowego pielęgniarek i położnych, wprowadza dodatkowe formy uznania pewnych obszarów za wykonywanie zawodu, w których już obecnie pracują pielęgniarki, jednakże z uwagi na fakt, iż nie jest to obecnym systemie prawnym uwzględnione, nie może być uznany jako w staż pracy w zawodzie pielęgniarki. Za formę wykonywania zawodu będzie się uznawać pracę na stanowisku pielęgniarki w środowiskowych domach samopomocy lub w zakładach aktywności zawodowej, zakładach pracy chronionej, lub ośrodkach rehabilitacji społecznej i zawodowej osób z niepełnosprawnościami. Obecnie zatrudnienie w tych miejscach nie jest traktowane jako forma wykonywania zawodu pielęgniarki i położnej. Po wprowadzeniu nowych przepisów zachowana będzie ciągłość wykonywania zawodu i nie będzie już konieczności odbycia szkolenia po 5 latach pracy we wskazanych wyżej miejscach;\n2)\tnabywane na przestrzeni lat kompetencje pielęgniarek i położnych wymagają systemowego ustrukturyzowania. Kwestia ta wpisuje się w dokument pn. „Polityka wieloletnia państwa na rzecz pielęgniarstwa i położnictwa w Polsce”, stanowiący załącznik do uchwały nr 124/2019 Rady Ministrów z dnia 15 października 2019 r., który jest dokumentem o charakterze planistycznym (strategicznym) określającym cele i działania istotne dla pielęgniarstwa i położnictwa, ujęte w perspektywie do 2031 r. Mając na uwadze powyższe zostały wprowadzone do projektu ustawy poziomy kompetencyjne dotyczące realizacji poszczególnych czynności zawodowych przez pielęgniarki i położne poziom pielęgniarki/położnej ogólnej, poziom pielęgniarki/położnej kwalifikowanej i poziom pielęgniarki/położnej klinicznej. Poziomy te będą zależne od ukończonego kształcenia przed i podyplomowego oraz od posiadanych kompetencji.\nPoziomy kompetencyjne dla pielęgniarki zostały określone zgodnie z poniższymi wymaganiami:\n1)\tukończyła liceum medyczne lub szkołę policealną albo szkołę pomaturalną, kształcącą w zawodzie pielęgniarki i uzyskała tytuł zawodowy pielęgniarki, lub pielęgniarki dyplomowanej lub osoba, która uzyskała dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu licencjata pielęgniarstwa i posiada prawo wykonywania zawodu – pielęgniarka ogólna;\n2)\tuzyskała dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu magistra pielęgniarstwa lub osoba, która uzyskała dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu magistra w zakresie pielęgniarstwa przed 2005 r., lub osoba, o której mowa w pkt 1, która ukończyła kurs kwalifikacyjny lub uzyskała tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa lub dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia i posiada prawo wykonywania zawodu – pielęgniarka kwalifikowana;\n3)\tuzyskała dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu magistra pielęgniarstwa lub osoba, która uzyskała dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu magistra w zakresie pielęgniarstwa rozpoczętego przed 2005 r. i tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa lub dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia i posiada prawo wykonywania zawodu – pielęgniarka kliniczna. \nPoziomy kompetencyjne dla położnej zostały określone zgodnie z poniższymi wymaganiami:\n1)\tukończyła szkołę policealną albo szkołę pomaturalną, kształcącą w zawodzie położnej i uzyskała tytuł zawodowy położnej lub położnej dyplomowanej lub osoba, która uzyskała dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu licencjata położnictwa i posiada prawo wykonywania zawodu – położna ogólna;\n2)\tuzyskała dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu magistra położnictwa lub osoba, która uzyskała dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu magistra w zakresie położnictwa przed 2005 rokiem, lub osoba, która uzyskała dyplom magistra w zakresie pielęgniarstwa przed 2005 rokiem, lub osoba, o której mowa w pkt 1, która ukończyła kurs kwalifikacyjny lub uzyskała tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa lub dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia i posiada prawo wykonywania zawodu – położna kwalifikowana;\n3)\tuzyskała dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu magistra położnictwa lub osoba, która uzyskała dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu magistra w zakresie położnictwa przed 2005 rokiem, lub osoba, która uzyskała dyplom magistra w zakresie pielęgniarstwa przed 2005 rokiem, i uzyskała tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa lub dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia i posiada prawo wykonywania zawodu – położna kliniczna.\nWprowadzane nowe rozwiązania uporządkują czynności zawodowe pielęgniarki lub położnej w określonych obszarach świadczeń zdrowotnych na jednym z trzech poziomów kompetencji.\nDodatkowo w akcie wykonawczym do projektowanej ustawy zostaną wskazane wszystkie czynności zawodowe jakie już teraz może wykonywać pielęgniarka lub położna w danym obszarze i na danym poziomie kompetencyjnym. Przygotowanie rozporządzenia określającego czynności zawodowe na poszczególnych poziomach kompetencyjnych, przez ujęcie wszystkich czynności w jednym akcie wykonawczym ułatwi pracodawcom określanie zakresów czynności zawodowych pielęgniarek i położnych na poszczególnych stanowiskach pracy;\n3)\twprowadzenie nowego obszaru – wyodrębnienie pielęgniarki i położnej zaawansowanej praktyki APN, odpowiada na środowiska zawodowego pielęgniarek i położnych.\nPielęgniarka albo położna APN będzie samodzielną profesjonalistką, która będzie miała rozszerzony zakres uprawnień, odpowiedzialności oraz samodzielności zawodowej w stosunku do podstawowego zakresu kompetencji przewidzianych dla pielęgniarki albo położnej, na poszczególnych poziomach kompetencyjnych.\nPielęgniarką lub położną zaawansowanej praktyki będzie mogła być osoba posiadająca najwyższy poziom kompetencyjny, która posiada profesjonalną wiedzę, umiejętności i doświadczenie zawodowe do samodzielnej realizacji określonych świadczeń zdrowotnych. Zgodnie z projektowanymi rozwiązaniami pielęgniarką lub położną APN będzie osoba, która uzyskała dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu magistra pielęgniarstwa lub położnictwa i uzyskała tytuł specjalisty oraz posiada minimum 10 lat doświadczenia zawodowego, w tym co najmniej 5 lat udzielania świadczeń zdrowotnych w danej dziedzinie oraz w każdym przypadku posiada potwierdzenie kompetencji pielęgniarki lub położnej zaawansowanej praktyki. Szacuje się, że liczba pielęgniarek i położnych APN będzie stanowiła około 2% ogółu pielęgniarek i położnych zatrudnionych w systemie ochrony zdrowia;\n4)\tna podstawie obowiązujących norm prawnych pielęgniarki i położne, które uzyskały dyplom poza UE, w celu uznania kwalifikacji zawodowych muszą nostryfikować dyplom, co jest trudne, ze względu na różnice w kształceniu w krajach spoza UE. \nZgodnie z obowiązującymi przepisami postępowanie nostryfikacyjne prowadzi polska uczelnia posiadająca kategorię naukową A+, A albo B+, do której należy złożyć wniosek wraz z dyplomem ukończenia studiów, dokumentami umożliwiającymi ocenę przebiegu studiów, uzyskiwanych efektów uczenia się i czasu trwania studiów, świadectwo, dyplom lub inny dokument, na podstawie którego osoba, została przyjęta na studia oraz oświadczenie o miejscu i dacie urodzenia.\nSzczegółowy tryb postępowania nostryfikacyjnego i postępowania w sprawie potwierdzenia ukończenia studiów na określonym poziomie reguluje rozporządzenie z dnia 28 września 2018 r. Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie nostryfikacji dyplomów ukończenia studiów za granicą oraz potwierdzania ukończenia studiów na określonym poziomie (Dz. U. poz. 1881). \nObok standardowej procedury projektowana ustawa wprowadzi możliwość przyznania prawa wykonywaniu zawodu osobie posiadającej dyplom pielęgniarki lub dyplom położnej wydany w innym państwie niż państwo członkowskie UE po pozytywnym złożeniu państwowego egzaminu weryfikacyjnego pielęgniarki lub położnej (PEW). Uznanie kwalifikacji pielęgniarki lub położnej uzyskanych w państwie niebędącym państwem członkowskim będzie dokonywane na wniosek wnioskodawcy przez dyrektora CEM. Przewiduje się, że PEW będzie odbywał się dwa razy do roku. Do tego egzaminu będzie mogła przystąpić osoba, która uzyskała w państwie niebędącym państwem członkowskim UE dyplom pielęgniarki lub położnej uprawniający w tym państwie do wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej po ukończeniu studiów na kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo. PEW będzie składany w formie pisemnych testów opracowanych na każdy termin egzaminu przez dyrektora CEM w porozumieniu z przedstawicielami polskich uczelni prowadzących kształcenie na kierunku pielęgniarstwo lub na kierunku położnictwo, w zakresie zagadnień objętych standardem kształcenia przygotowującym do wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej. Zakres problematyki uwzględnianej przy opracowywaniu pytań PEW, biorąc pod uwagę minimalne wymagania dotyczące kształcenia określone w przepisach prawa UE oraz standardy kształcenia zostanie określony w akcie wykonawczym do ustawy;\n5)\tobowiązek złożenia egzaminu z języka polskiego przez osobę ubiegającą się o przyznanie prawa wykonywania zawodu pielęgniarki albo prawa wykonywania zawodu położnej, która nie ukończyła studiów na kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo prowadzonych w języku polskim lub nie uzyskała świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu dojrzałości w języku polskim albo nie uzyskała dokumentu potwierdzającego znajomość języka polskiego w mowie i w piśmie w zakresie niezbędnym do wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Egzamin ten będzie przeprowadzony przez NRPiP. Zgodnie z proponowaną regulacją NRPiP będzie także oceniała dokumenty potwierdzające znajomość języka polskiego, biorąc pod uwagę wymagany zakres znajomości języka polskiego w mowie i w piśmie niezbędny do wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej. Pozytywne złożenie egzaminu z języka polskiego będzie potwierdzane zaświadczeniem wystawionym przez NRPiP. Szczegółowe rozwiązania, w tym zakres znajomości języka polskiego w mowie i w piśmie niezbędny do wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej, sposób przeprowadzania egzaminu, zostaną określone w akcie wykonawczym do projektowanej ustawy;\n6)\turegulowanie kwestii związanych z prowadzeniem Centralnego Rejestru Pielęgniarek i Położnych przez NRPiP oraz rejestrów pielęgniarek i rejestrów położnych prowadzonych przez okręgowe rady pielęgniarek i położnych, a także rejestru obywateli państw członkowskich UE, wykonujących na terenie danej izby czasowo i okazjonalnie zawód pielęgniarki lub położnej. W stosunku do obecnie obowiązujących rozwiązań zostanie rozszerzony katalog danych objętych rejestrem o zdjęcie lub wizerunek pielęgniarki lub położnej i numer serii prawa wykonywania zawodu. Projektowana zmiana jest zbieżna z oczekiwaniami Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych; \n7)\tzgodnie z projektowanymi rozwiązaniami pielęgniarka będzie uzyskiwała kwalifikacje zawodowe po ukończeniu studiów pierwszego stopnia. Pielęgniarka będzie miała także możliwość dalszego kształcenia na studiach drugiego stopnia. Kształcenie pielęgniarek na studiach pierwszego stopnia, analogicznie jak obecnie, będzie trwało co najmniej 3 lata i obejmować będzie co najmniej 4600 godzin kształcenia zawodowego.\nStudia pierwszego i drugiego stopnia będą mogły być prowadzone wyłącznie w formie stacjonarnej. \nNa studiach drugiego stopnia na kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo będzie mogła kształcić tylko uczelnia, która prowadzi kształcenie na poziomie pierwszego stopnia, przy czym liczba studentów nie będzie mogła być wyższa, niż liczba studentów na studiach prowadzonych na poziomie pierwszego stopnia.\nProjektowane rozwiązana zakładają, że uczelnia będzie mogła rozpocząć kształcenie na poziomie drugiego stopnia na kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo dopiero po ukończeniu co najmniej jednego cyklu kształcenia na poziomie pierwszego stopnia;\n8)\tprojekt ustawy wskazuje również, tak jak jest to obecnie, że przy ministrze właściwym do spraw zdrowia działa, Krajowa Rada Akredytacyjna Uczelni Kształcących Pielęgniarki i Położne, zwana dalej „Krajową Radą”, jednakże zmieniona została nazwa organu, przeprowadzającego postępowanie akredytacyjne. Krajowa Rada jest następcą prawnym Krajowej Rady Akredytacyjnej Szkół Pielęgniarek i Położnych. Zmiana dotycząca Krajowej Rady wynika z dostosowania nazwy obecnej instytucji do faktycznie realizowanych zadań (obecna nazwa mogła wprowadzać w błąd, gdyż zawierała wyraz „szkół”, choć faktycznie Krajowa Rada zajmowała się wyłącznie uczelniami kształcącymi na studiach pierwszego lub drugiego stopnia na kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo). Obecnie tryb i sposób uzyskiwania przez uczelnie akredytacji na prowadzenie kształcenia na tych kierunkach określają przepisy rozporządzenia.\nProjektowane w ustawie rozwiązania zakładają, że wszczęcie postępowania akredytacyjnego następuje na wniosek szkoły o przeprowadzenie oceny niezbędnej do udzielenia akredytacji, zwany dalej „wnioskiem”. Uczelnia, która będzie ubiegać się po raz pierwszy o udzielenie akredytacji, będzie składać wniosek nie później niż na 6 miesięcy przed terminem rozpoczęcia rekrutacji. Natomiast uczelnia, która będzie ubiegać się o udzielenie kolejnej akredytacji, będzie składała wniosek nie później niż na 6 miesięcy przed upływem okresu, na jaki poprzednio otrzymała akredytację. Z uwagi na fakt, że uczelnie występowały o akredytację pod koniec ustawowego terminu, Krajowa Rada, nie miała możliwości przeprowadzenia postępowania akredytacyjnego. W projektowanych rozwiązaniach zakłada się, że uczelnia uzyska akredytację na okres od 3 do 5 lat. Zgodnie z projektowanymi rozwiązaniami Krajowa Rada będzie mogła powoływać ekspertów z głosem doradczym. Ekspertom tym nie będzie przysługiwało wynagrodzenia za udział w pracach Krajowej Rady;\n9)\turegulowanie ustawicznego rozwoju zawodowego pielęgniarek i położnych. Regulacje te określają zmiany w stosunku do obowiązujących rozwiązań, które mają na celu ujednolicić zasady kształcenia podyplomowego pielęgniarek i położnych z pozostałymi zawodami medycznymi. Projekt ustawy przewiduje kompleksową regulację w zakresie kształcenia podyplomowego pielęgniarek i położnych. Pielęgniarki i położne w ramach ustawicznego rozwoju zawodowego będą mogły uczestniczyć w szkoleniu specjalizacyjnym i kursach kwalifikacyjnych jednocześnie będą miały obowiązek doskonalenia zawodowego poprzez udział w kursie doskonalącym oraz różnych formach samokształcenia. Dodatkowo w projektowanych rozwiązaniach zakłada się wprowadzenie obowiązku zdobywania punktów edukacyjnych. Dopełnienie obowiązku odbywać się będzie przez uzyskanie wymaganej liczby punktów edukacyjnych za udział w poszczególnych formach ustawicznego rozwoju zawodowego w 5-letnim okresie rozliczeniowym. Obecnie nie ma ustawowego obowiązku zbierania punktów edukacyjnych przez pielęgniarki i położne. Obowiązek taki mają lekarze, ratownicy medyczni, diagności laboratoryjni i farmaceuci.\nSzczegółowe rozwiązania, w tym formy tego rozwoju czy też liczbę punktów edukacyjnych, które będą przyznawane za poszczególne formy kształcenia zostaną określone w akcie wykonawczym. Przedmiotowa materia obecnie jest uregulowana Uchwałą nr 166/VIII/2025 Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych z dnia 3 grudnia 2025 r. w sprawie określenia zasad wykonywania obowiązku dotyczącego aktualizowania wiedzy i umiejętności zawodowych przez pielęgniarki i położne, niemniej istotne jest wprowadzenie przepisów prawa rangi ustawowej w tym zakresie;\n10)\tZgodnie z projektowanymi rozwiązaniami specjalizacje będą mogły realizować jedynie te jednostki, które uzyskają akredytację dyrektora CMKP. Projektowane rozwiązanie jest zgodne z dokumentem - „Polityka wieloletnia państwa na rzecz pielęgniarstwa i położnictwa w Polsce”, stanowiącym załącznik do uchwały nr 124/2019 Rady Ministrów z dnia 15 października 2019 r. Jednocześnie z uwagi na fakt, iż obecnie w dużej części obszarów pielęgniarki i położne nabywają takie same kompetencje w trakcie kształcenia przeddyplomowego, jak i podyplomowego, gdyż niektóre treści kształcenia powielają się, konieczne było określenie warunków uzyskania akredytacji i przygotowania nowych programów specjalizacji, na wzór standardów przyjętych w pozostałych zawodach medycznych (diagnostów laboratoryjnych, farmaceutów, fizjoterapeutów, lekarzy). Projektowana ustawa wskazuje, że specjalizacje będą mogły realizować wyłącznie jednostki szkolące wpisane na listę prowadzoną przez dyrektora CMKP, po uzyskaniu akredytacji CMKP.\nAkredytacja będzie mogła zostać udzielona na wniosek zainteresowanego podmiotu. Zakłada się, że jednostka będzie mogła złożyć wniosek przez System Monitorowania Kształcenia Podyplomowego Kadr Medycznych (SMK). Akredytacja będzie mogła zostać udzielona, jeżeli podmiot spełni następujące warunki:\n1)\tpowołała kierownika specjalizacji;\n2)\tpowołała zespół do spraw kształcenia podyplomowego;\n3)\tpodpisała promesy lub zawarła umowy na pełnienie obowiązków kierowników specjalizacji z osobami posiadającymi tytuł specjalisty w danej dziedzinie pielęgniarstwa lub położnictwa. W przypadku braku specjalisty w danej dziedzinie pielęgniarstwa lub położnictwa, specjalista w dziedzinie pokrewnej;\n4)\tspełniła założenia organizacyjno-programowe określone w programie danej specjalizacji;\n5)\topracowała regulamin organizacyjny specjalizacji;\n6)\toświadczyła, że będzie prowadziła dokumentację odzwierciedlającą prawidłowy przebieg procesu kształcenia;\n7)\tzapewnia realizację staży określonych programem specjalizacji w ramach własnej struktury organizacyjnej lub zawarł z innymi podmiotami umowy lub porozumienia o realizacji tych staży, jeżeli nie może zapewnić ich odbywania w ramach swojej struktury organizacyjnej.\nDyrektor CMKP będzie udzielał akredytacji na okres 5 lat;\n11)\tszczegółowe uregulowanie zasad Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego Pielęgniarki lub Położnej, zwanego „PESP”. W projektowanej ustawie przewiduje się regulacje prawne, które wskazują, że CEM będzie organizowało i przeprowadzało egzaminy specjalizacyjne. Pielęgniarka lub położna, która uzyska potwierdzenie odbycia specjalizacji, podobnie jako dotychczas będzie mogła wystąpić do dyrektora CEM, z wnioskiem o przystąpienie do PESP (obecnie wniosek o przystąpienie do egzaminu państwowego składany jest do CMKP). Projektowanym nowym rozwiązaniem będzie wprowadzenie egzaminu praktycznego, który będzie się odbywał po zaliczeniu części teoretycznej, podobnie, jak ma to obecnie miejsce w innych zawodach medycznych;\n12)\tprzewiduje się doprecyzowanie na wzór innych zawodów procedury uznawania przez ministra właściwego do spraw zdrowia tytułu specjalisty, zdobytego w państwach członkowskich UE, w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej przed dniem 1 stycznia 2021 r. czy poza terytorium UE, za równoważny tytułowi specjalisty w określonej dziedzinie szkolenia specjalizacyjnego w Rzeczypospolitej Polskiej;\n13)\tprzewiduje się także zachowanie dotychczasowych rozwiązań dotyczących dofinansowywania szkoleń specjalizacyjnych dla pielęgniarek i położnych. Zgodnie z projektowaną ustawą specjalizacje dla pielęgniarek i położnych, będą dofinansowywane w ramach dotacji podmiotowej, którą CMKP otrzymuje z budżetu państwa z części pozostającej w dyspozycji ministra właściwego do spraw zdrowia, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 2018 r. o Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego, w ramach posiadanych środków, z uwzględnieniem konieczności zapewnienia minimalnej liczby miejsc szkoleniowych dla pielęgniarek i położnych, które mogą corocznie rozpocząć specjalizację dofinansowywaną z tych środków. Dyrektor CMKP będzie dokonywał wyboru jednostki szkolącej prowadzącej szkolenie specjalizacyjne dofinansowywane ze środków publicznych(jak dotychczas). Wybór jednostki szkolącej będzie odbywał się z zastosowaniem przepisów o zamówieniach publicznych, z uwzględnieniem zapotrzebowania na specjalistów w poszczególnych dziedzinach pielęgniarstwa i położnictwa;\n14)\tRejestr organizatorów kształcenia podyplomowego, będący rejestrem działalności regulowanej, tak jak dotychczas będzie prowadzony przez NRPiP. Do rejestru będą wpisywane podmioty na ich wniosek, które będą prowadziły kursy kwalifikacyjne i kursy doskonalące. Przedmiotowa materia, w tym zakres problematyki kursów kwalifikacyjnych, sposób i tryb przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego, sposób i tryb odbywania i zaliczania, wzór zaświadczenia potwierdzającego odbycie kursu kwalifikacyjnego, zostanie szczegółowo uregulowany w akcie wykonawczym. Projektowane rozwiązania zakładają zmianę dotychczasowej formuły kursów kwalifikacyjnych. Nowe kursy kwalifikacyjne, nie będą powielały treści kształcenia ujętych w programach specjalizacji czy treści kształcenia przeddyplomowego. Zakłada się, że na kursach tych pielęgniarki i położne będą zdobywały kwalifikacje do udzielania konkretnych świadczeń. \n15)\turegulowanie kwestii nadzoru nad realizacją kształcenia podyplomowego. Nadzór nad specjalizacją będzie sprawował minister właściwy do spraw zdrowia, za pośrednictwem dyrektora CMKP, będzie on obejmował realizację procesu kształcenia specjalizacyjnego prowadzonego przez jednostki szkolące. Obecnie dyrektor CMKP może prowadzić kontrolę również pozostałych rodzajów kształcenia podyplomowego. W tym zakresie projektowana ustawa zakłada, że pozostałe formy kształcenia podyplomowego tj. kursy kwalifikacyjne oraz kursy doskonalące będą nadzorowane wyłącznie przez organ rejestrowy, tj. NRPiP.\n","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Spodziewane skutki i następstwa projektowanych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Sposoby mierzenia efektów nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MZ","value":"MZ"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ współpracujący przy opracowaniu projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":" Katarzyna Kęcka Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia ","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MZ","value":"MZ"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"III/IV kwartał 2026 r.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}
Numer projektu:
UD387
Rodzaj dokumentu:
Projekty ustaw
Typ dokumentu:
D – pozostałe projekty
Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie:
Obowiązująca ustawa z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2026 r. poz. 15, z późn. zm.) została uchwalona 15 lat temu, a dynamiczne zmiany zachodzące w systemie ochrony zdrowia, rozwój kompetencji zawodowych pielęgniarek i położnych, postęp medycyny oraz nowe wyzwania organizacyjne i demograficzne powodują, że obowiązujące regulacje wymagają istotnej aktualizacji oraz uzupełnienia o nowe rozwiązania prawne. W związku z powyższym zarządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 30 sierpnia 2023 r. w sprawie powołania Zespołu do spraw opracowania projektu przepisów regulujących zawody pielęgniarki i położnej (Dz. Urz. Min. Zdrow. poz. 75) powołano Zespół, do którego zadań należało dokonanie analizy i weryfikacji obowiązujących przepisów prawa w obszarze pielęgniarstwa i położnictwa, dotyczących: wykonywania zawodów pielęgniarki i położnej, uzyskiwania prawa wykonywania zawodów pielęgniarki i położnej, kształcenia zawodowego pielęgniarki i położnej oraz kształcenia podyplomowego pielęgniarki i położnej, poziomów kompetencyjnych oraz przygotowanie projektu przepisów regulujących zawody pielęgniarki i położnej. W skład Zespołu wchodzili przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia, uczelni kształcących na kierunku pielęgniarstwo i położnictwo, Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pielęgniarek i Położnych, Polskiego Towarzystwa Pielęgniarskiego, Polskiego Towarzystwa Położnych, Komisji Wyższego Szkolnictwa Medycznego Parlamentu Studentów RP. Zespół zakończył swoją działalność w dniu 1 sierpnia 2024 r. i przedłożył Ministrowi Zdrowia wstępny projekt ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej. Przygotowany projekt ustawy o zawodzie pielęgniarki i zawodzie położnej opiera się na założeniach wypracowanych przez ww. Zespół. Projektowane przepisy w sposób kompleksowy i spójny regulują zasady wykonywania zawodu pielęgniarki i zawodu położnej, uzyskiwania prawa wykonywania zawodu, prowadzenia rejestrów pielęgniarek i położnych, organizacji kształcenia przeddyplomowego oraz ustawiczny rozwój zawodowy. Projektowana regulacja ma na celu uporządkowanie rozproszonych rozwiązań, zwiększenie przejrzystości przepisów, dostosowanie ich do aktualnych realiów funkcjonowania systemu ochrony zdrowia oraz zapewnienie adekwatnych ram prawnych dla dalszego rozwoju zawodów pielęgniarki i położnej. Rozwój medycyny i związane z tym zmiany w systemie ochrony zdrowia oraz potrzeby zdrowotne społeczeństwa implikują potrzebę nadania pielęgniarkom i położnym nowych ról, kompetencji i uprawnień zawodowych oraz ustawicznego podnoszenia kwalifikacji zawodowych w różnych obszarach pielęgniarstwa i położnictwa.
Projekt ustawy o zawodzie pielęgniarki i zawodzie położnej będzie dotykał poniższych obszarów: 1) Obowiązująca obecnie z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej w art. 4 i 5 wąsko określa zakresy wykonywania tych zawodów. Z uwagi na stale rosnące kompetencje pielęgniarek i położnych przepisy te nie odzwierciedlają realnych możliwości udzielanych przez nie świadczeń adekwatnie do posiadanej wiedzy i umiejętności zawodowych. Uaktualnienie i poszerzenie katalogu tych świadczeń oraz obszaru wykonywania zawodu jest niezbędne do pełnego wykorzystania kompetencji zawodowych pielęgniarek i położnych w systemie ochrony zdrowia oraz uwzględnienia obszarów, w których już pracują pielęgniarki i położne. Dodatkowo obecnie brak jest przepisów umożliwiających pielęgniarkom i położnym udzielania świadczeń z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych. 2) Konieczność ustrukturyzowania kompetencje pielęgniarek i położnych, co wpisuje się w dokument pn. „Polityka wieloletnia państwa na rzecz pielęgniarstwa i położnictwa w Polsce”, stanowiący załącznik do uchwały nr 124/2019 Rady Ministrów z dnia 15 października 2019 r., który jest dokumentem o charakterze planistycznym (strategicznym) określającym cele i działania istotne dla pielęgniarstwa i położnictwa, ujęte w perspektywie do 2031 r. 3) Istotnym problemem systemowym pozostaje brak normatywnego i organizacyjnego umocowania roli pielęgniarki i położnej zaawansowanej praktyki (Advanced Practice Nurse – APN) w strukturze systemu ochrony zdrowia, co pozwoliłoby pielęgniarce i położnej na wieloaspektowe, całościowe podejście do pacjenta i efektywne wykorzystanie potencjału kadry medycznej o wysokich kwalifikacjach specjalistycznych. 4) Trudności z uzyskaniem nostryfikacji dyplomu pielęgniarki albo położnej wydanym w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej (UE), brak jest regulacji przewidującej możliwość uznania kwalifikacji zawodowych po uprzednim pozytywnym złożeniu Państwowego Egzaminu Weryfikacyjnego (PEW). Nieustanowienie procedury uznawania kwalifikacji zawodowych w tym trybie, dokonywanego na wniosek zainteresowanego przez dyrektora Centrum Egzaminów Medycznych (CEM), skutkuje istotną luką systemową w zakresie dostępu do wykonywania zawodu oraz ogranicza możliwość efektywnego uzupełniania niedoborów kadrowych w systemie ochrony zdrowia. Rozwiązania te już funkcjonują w przypadku grupy zawodowej lekarzy, lekarzy dentystów i farmaceutów. 5) Wyzwalaniem systemowym pozostaje brak podstawy prawnej umożliwiającej przeprowadzanie przez Naczelną Radę Pielęgniarek i Położnych (NRPiP) egzaminu z języka polskiego dla cudzoziemców oraz obywateli państw członkowskich UE, ubiegających się o prawo wykonywania zawodu pielęgniarki albo położnej. Brak takiej regulacji ogranicza tym osobom możliwość weryfikacji kompetencji językowych niezbędnych do bezpiecznego i należytego wykonywania świadczeń zdrowotnych. 6) W Centralnym Rejestrze Pielęgniarek i Położnych prowadzonym przez NRPiP oraz rejestrach pielęgniarek i rejestrów położnych prowadzonych przez okręgowe rady pielęgniarek i położnych, a także rejestrze obywateli państw członkowskich UE wykonujących na terenie danej izby czasowo i okazjonalnie zawód pielęgniarki lub położnej, w katalogu danych objętych rejestrem, brak jest możliwości uwzględnienia zdjęcia lub wizerunku pielęgniarki lub położnej. 7) W związku z wpływającymi do Ministerstwa Zdrowia sygnałami, że nie wszystkie uczelnie kształcą na kierunku pielęgniarstwo zgodnie z obowiązującymi standardami kształcenia, w tym głównie w formie online, koniecznym jest wprowadzenie regulacji prawnych, które wzmocnią i zapewnią realizację procesu kształcenia na wysokim poziomie. 8) Obecna nazwa działającej przy Ministrze Zdrowia, Krajowej Rady Akredytacyjnej Szkół Pielęgniarek i Położnych wprowadza w błąd w związku z czym koniecznym jest dostosowanie nazwy obecnej instytucji do faktycznie realizowanych zadań. Rada ta zajmuje się wyłącznie uczelniami kształcącymi na studiach pierwszego lub drugiego stopnia na kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo. Konicznym jest również doprecyzowanie trybu działania tej Rady, zmiana terminu składania przez uczelnie wniosku o udzielenie akredytacji, gdyż obecny, 3 miesięczny termin, nie jest wystarczający na przeprowadzenie postępowania akredytacyjnego. Dodatkowo obecne przepisy nie przewidują udziału ekspertów w jej posiedzeniach. 9) Funkcjonujący system kształcenia podyplomowego pielęgniarek i położnych nie wskazuje na konieczność obowiązku zdobywania punktów edukacyjnych. NRPiP podjęła uchwałę, która wprowadza punkty edukacyjne służące dokumentowaniu rozwoju zawodowego. Zgodnie z uchwałą, obowiązkiem pielęgniarki i położnej jest wprowadzenie wydarzeń edukacyjnych z zakresu doskonalenia zawodowego (konferencje, webinary, szkolenia wewnątrzzakładowe). Podobne rozwiązania mają inne zawody medyczne. W powyższym zakresie istnieje potrzeba regulacji prawnych na poziomie ustawowym. 10) Dotychczas podmioty prowadzące specjalizacje dla pielęgniarek i położnych nie miały obowiązku uzyskania akredytacji na to kształcenie, co powodowało, że nie wszystkie prowadzone szkolenia specjalizacyjne reprezentowały wysoką jakość kształcenia. 11) Aktualnie egzaminy państwowe są prowadzone przez Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (CMKP), natomiast ustawa z dnia 27 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o Centrum Medycznym Kształcenia Podyplomowego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1897), wprowadziła zmianę w tym zakresie i wskazuje, że zadanie to od 1 stycznia 2027 r. będzie realizowane przez CEM. Przepisy te wymuszają konieczność doprecyzowania w projektowych regulacjach szczegółowych rozwiązań w tym zakresie, zbieżnych z innymi zawodami, tak aby ujednolicić proces egzaminowania. W projekcie ustawy utrzymano te regulacje prawne, niemniej istnieje konieczność doprecyzowania w projektowanej regulacji szczegółowych rozwiązań w tym zakresie, zbieżnych z innymi zawodami, tak aby ujednolicić proces egzaminowania. 12) Brak jest procedury w zakresie postępowania mającego na celu uznanie przez ministra właściwego do spraw zdrowia tytułu specjalisty, zdobytego w państwach członkowskich UE, w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej przed dniem 1 stycznia 2021 r. czy też poza terytorium UE, za równoważny tytułowi specjalisty w określonej dziedzinie szkolenia specjalizacyjnego w Rzeczypospolitej Polskiej. 13) Niezbędnym jest uregulowanie w oparciu o dotychczasowe rozwiązania kwestii dotyczących dofinansowywania szkoleń specjalizacyjnych dla pielęgniarek i położnych. Zgodnie z projektowaną ustawą specjalizacje dla pielęgniarek i położnych, będą dofinansowywane w ramach dotacji podmiotowej (tak samo jak obecnie), którą CMKP otrzymuje z budżetu państwa z części pozostającej w dyspozycji ministra właściwego do spraw zdrowia, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 2018 r. o Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (Dz. U. z 2025 r. poz. 269), w ramach posiadanych środków, z uwzględnieniem konieczności zapewnienia minimalnej liczby miejsc szkoleniowych dla pielęgniarek i położnych, które mogą corocznie rozpocząć specjalizację dofinansowywaną z tych środków. Wyboru jednostki szkolącej prowadzącej szkolenie specjalizacyjne dofinansowywane ze środków publicznych, będzie dokonywał dyrektor CMKP, stosując przepisy o zamówieniach publicznych i uwzględniając zapotrzebowanie na specjalistów z poszczególnych dziedzinach (tak samo jako obecnie). 14) Projektowana regulacja ma na celu uporządkowanie system kształcenia podyplomowego pielęgniarek i położnych. Obecnie wyróżnia się 4 rodzaje kształcenia podyplomowego, tj.: szkolenia specjalizacyjne, kursy kwalifikacyjne, kursy specjalistyczne, kursy dokształcające. Niejednokrotnie treści kształcenia ujęte w poszczególnych programach kursów i specjalizacji, powielają się z innymi programami czy też z treściami kształcenia przeddyplomowgo. W związku z czym koniecznym było uporządkowanie systemu kształcenia podyplomowego przez możliwość realizacji ustawicznego rozwoju zawodowego, w ramach którego każda pielęgniarka czy położna miałaby prawo i możliwość uczestniczenia w szkoleniu specjalizacyjnym lub kursie kwalifikacyjnym oraz obowiązek doskonalenia zawodowego, a kompetencje uzyskane w poszczególnych obszarach kształcenia przed i podyplomowego nie powielałyby się. 15) W projektowanej regulacji zostanie dookreślona kwestia nadzoru nad realizacją kształcenia podyplomowego. Nadzór ten będzie sprawował minister właściwy do spraw zdrowia, za pośrednictwem dyrektora CMKP. Nadzór będzie obejmował realizację procesu kształcenia podyplomowego prowadzonego przez jednostki szkolące (dotyczy realizacji specjalizacji). Pozostałe formy kształcenia będą nadzorowane przez organ rejestrowy, tj. NRPiP.
Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji:
Projekt ustawy o zawodzie pielęgniarki i zawodzie położnej zakłada m.in.: 1) uaktualnienie i doprecyzowanie dotychczas obowiązujących zasad wykonywania zawodu pielęgniarki i zawodu położnej przez szczegółowe określenie zakresu samodzielnych kompetencji zawodowych, rozszerzenie katalogu świadczeń udzielanych przez pielęgniarki i położne, m.in. stwierdzanie zgonu w obszarze opieki paliatywnej i długoterminowej (obecnie uprawnienie do stwierdzania zgonu przysługuje jedynie pielęgniarce systemu podczas akcji medycznej). Projektowane zmiany w tym zakresie są odpowiedzią na potrzeby systemu ochrony zdrowia, mają one na celu pełne wykorzystanie posiadanych przez pielęgniarki i położne kompetencji, a także wsparcie i odciążenie lekarzy. Projekt ustawy, zgodnie z oczekiwaniami środowiska zawodowego pielęgniarek i położnych, wprowadza dodatkowe formy uznania pewnych obszarów za wykonywanie zawodu, w których już obecnie pracują pielęgniarki, jednakże z uwagi na fakt, iż nie jest to obecnym systemie prawnym uwzględnione, nie może być uznany jako w staż pracy w zawodzie pielęgniarki. Za formę wykonywania zawodu będzie się uznawać pracę na stanowisku pielęgniarki w środowiskowych domach samopomocy lub w zakładach aktywności zawodowej, zakładach pracy chronionej, lub ośrodkach rehabilitacji społecznej i zawodowej osób z niepełnosprawnościami. Obecnie zatrudnienie w tych miejscach nie jest traktowane jako forma wykonywania zawodu pielęgniarki i położnej. Po wprowadzeniu nowych przepisów zachowana będzie ciągłość wykonywania zawodu i nie będzie już konieczności odbycia szkolenia po 5 latach pracy we wskazanych wyżej miejscach; 2) nabywane na przestrzeni lat kompetencje pielęgniarek i położnych wymagają systemowego ustrukturyzowania. Kwestia ta wpisuje się w dokument pn. „Polityka wieloletnia państwa na rzecz pielęgniarstwa i położnictwa w Polsce”, stanowiący załącznik do uchwały nr 124/2019 Rady Ministrów z dnia 15 października 2019 r., który jest dokumentem o charakterze planistycznym (strategicznym) określającym cele i działania istotne dla pielęgniarstwa i położnictwa, ujęte w perspektywie do 2031 r. Mając na uwadze powyższe zostały wprowadzone do projektu ustawy poziomy kompetencyjne dotyczące realizacji poszczególnych czynności zawodowych przez pielęgniarki i położne poziom pielęgniarki/położnej ogólnej, poziom pielęgniarki/położnej kwalifikowanej i poziom pielęgniarki/położnej klinicznej. Poziomy te będą zależne od ukończonego kształcenia przed i podyplomowego oraz od posiadanych kompetencji. Poziomy kompetencyjne dla pielęgniarki zostały określone zgodnie z poniższymi wymaganiami: 1) ukończyła liceum medyczne lub szkołę policealną albo szkołę pomaturalną, kształcącą w zawodzie pielęgniarki i uzyskała tytuł zawodowy pielęgniarki, lub pielęgniarki dyplomowanej lub osoba, która uzyskała dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu licencjata pielęgniarstwa i posiada prawo wykonywania zawodu – pielęgniarka ogólna; 2) uzyskała dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu magistra pielęgniarstwa lub osoba, która uzyskała dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu magistra w zakresie pielęgniarstwa przed 2005 r., lub osoba, o której mowa w pkt 1, która ukończyła kurs kwalifikacyjny lub uzyskała tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa lub dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia i posiada prawo wykonywania zawodu – pielęgniarka kwalifikowana; 3) uzyskała dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu magistra pielęgniarstwa lub osoba, która uzyskała dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu magistra w zakresie pielęgniarstwa rozpoczętego przed 2005 r. i tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa lub dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia i posiada prawo wykonywania zawodu – pielęgniarka kliniczna. Poziomy kompetencyjne dla położnej zostały określone zgodnie z poniższymi wymaganiami: 1) ukończyła szkołę policealną albo szkołę pomaturalną, kształcącą w zawodzie położnej i uzyskała tytuł zawodowy położnej lub położnej dyplomowanej lub osoba, która uzyskała dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu licencjata położnictwa i posiada prawo wykonywania zawodu – położna ogólna; 2) uzyskała dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu magistra położnictwa lub osoba, która uzyskała dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu magistra w zakresie położnictwa przed 2005 rokiem, lub osoba, która uzyskała dyplom magistra w zakresie pielęgniarstwa przed 2005 rokiem, lub osoba, o której mowa w pkt 1, która ukończyła kurs kwalifikacyjny lub uzyskała tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa lub dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia i posiada prawo wykonywania zawodu – położna kwalifikowana; 3) uzyskała dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu magistra położnictwa lub osoba, która uzyskała dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu magistra w zakresie położnictwa przed 2005 rokiem, lub osoba, która uzyskała dyplom magistra w zakresie pielęgniarstwa przed 2005 rokiem, i uzyskała tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa lub dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia i posiada prawo wykonywania zawodu – położna kliniczna. Wprowadzane nowe rozwiązania uporządkują czynności zawodowe pielęgniarki lub położnej w określonych obszarach świadczeń zdrowotnych na jednym z trzech poziomów kompetencji. Dodatkowo w akcie wykonawczym do projektowanej ustawy zostaną wskazane wszystkie czynności zawodowe jakie już teraz może wykonywać pielęgniarka lub położna w danym obszarze i na danym poziomie kompetencyjnym. Przygotowanie rozporządzenia określającego czynności zawodowe na poszczególnych poziomach kompetencyjnych, przez ujęcie wszystkich czynności w jednym akcie wykonawczym ułatwi pracodawcom określanie zakresów czynności zawodowych pielęgniarek i położnych na poszczególnych stanowiskach pracy; 3) wprowadzenie nowego obszaru – wyodrębnienie pielęgniarki i położnej zaawansowanej praktyki APN, odpowiada na środowiska zawodowego pielęgniarek i położnych. Pielęgniarka albo położna APN będzie samodzielną profesjonalistką, która będzie miała rozszerzony zakres uprawnień, odpowiedzialności oraz samodzielności zawodowej w stosunku do podstawowego zakresu kompetencji przewidzianych dla pielęgniarki albo położnej, na poszczególnych poziomach kompetencyjnych. Pielęgniarką lub położną zaawansowanej praktyki będzie mogła być osoba posiadająca najwyższy poziom kompetencyjny, która posiada profesjonalną wiedzę, umiejętności i doświadczenie zawodowe do samodzielnej realizacji określonych świadczeń zdrowotnych. Zgodnie z projektowanymi rozwiązaniami pielęgniarką lub położną APN będzie osoba, która uzyskała dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu magistra pielęgniarstwa lub położnictwa i uzyskała tytuł specjalisty oraz posiada minimum 10 lat doświadczenia zawodowego, w tym co najmniej 5 lat udzielania świadczeń zdrowotnych w danej dziedzinie oraz w każdym przypadku posiada potwierdzenie kompetencji pielęgniarki lub położnej zaawansowanej praktyki. Szacuje się, że liczba pielęgniarek i położnych APN będzie stanowiła około 2% ogółu pielęgniarek i położnych zatrudnionych w systemie ochrony zdrowia; 4) na podstawie obowiązujących norm prawnych pielęgniarki i położne, które uzyskały dyplom poza UE, w celu uznania kwalifikacji zawodowych muszą nostryfikować dyplom, co jest trudne, ze względu na różnice w kształceniu w krajach spoza UE. Zgodnie z obowiązującymi przepisami postępowanie nostryfikacyjne prowadzi polska uczelnia posiadająca kategorię naukową A+, A albo B+, do której należy złożyć wniosek wraz z dyplomem ukończenia studiów, dokumentami umożliwiającymi ocenę przebiegu studiów, uzyskiwanych efektów uczenia się i czasu trwania studiów, świadectwo, dyplom lub inny dokument, na podstawie którego osoba, została przyjęta na studia oraz oświadczenie o miejscu i dacie urodzenia. Szczegółowy tryb postępowania nostryfikacyjnego i postępowania w sprawie potwierdzenia ukończenia studiów na określonym poziomie reguluje rozporządzenie z dnia 28 września 2018 r. Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie nostryfikacji dyplomów ukończenia studiów za granicą oraz potwierdzania ukończenia studiów na określonym poziomie (Dz. U. poz. 1881). Obok standardowej procedury projektowana ustawa wprowadzi możliwość przyznania prawa wykonywaniu zawodu osobie posiadającej dyplom pielęgniarki lub dyplom położnej wydany w innym państwie niż państwo członkowskie UE po pozytywnym złożeniu państwowego egzaminu weryfikacyjnego pielęgniarki lub położnej (PEW). Uznanie kwalifikacji pielęgniarki lub położnej uzyskanych w państwie niebędącym państwem członkowskim będzie dokonywane na wniosek wnioskodawcy przez dyrektora CEM. Przewiduje się, że PEW będzie odbywał się dwa razy do roku. Do tego egzaminu będzie mogła przystąpić osoba, która uzyskała w państwie niebędącym państwem członkowskim UE dyplom pielęgniarki lub położnej uprawniający w tym państwie do wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej po ukończeniu studiów na kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo. PEW będzie składany w formie pisemnych testów opracowanych na każdy termin egzaminu przez dyrektora CEM w porozumieniu z przedstawicielami polskich uczelni prowadzących kształcenie na kierunku pielęgniarstwo lub na kierunku położnictwo, w zakresie zagadnień objętych standardem kształcenia przygotowującym do wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej. Zakres problematyki uwzględnianej przy opracowywaniu pytań PEW, biorąc pod uwagę minimalne wymagania dotyczące kształcenia określone w przepisach prawa UE oraz standardy kształcenia zostanie określony w akcie wykonawczym do ustawy; 5) obowiązek złożenia egzaminu z języka polskiego przez osobę ubiegającą się o przyznanie prawa wykonywania zawodu pielęgniarki albo prawa wykonywania zawodu położnej, która nie ukończyła studiów na kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo prowadzonych w języku polskim lub nie uzyskała świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu dojrzałości w języku polskim albo nie uzyskała dokumentu potwierdzającego znajomość języka polskiego w mowie i w piśmie w zakresie niezbędnym do wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Egzamin ten będzie przeprowadzony przez NRPiP. Zgodnie z proponowaną regulacją NRPiP będzie także oceniała dokumenty potwierdzające znajomość języka polskiego, biorąc pod uwagę wymagany zakres znajomości języka polskiego w mowie i w piśmie niezbędny do wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej. Pozytywne złożenie egzaminu z języka polskiego będzie potwierdzane zaświadczeniem wystawionym przez NRPiP. Szczegółowe rozwiązania, w tym zakres znajomości języka polskiego w mowie i w piśmie niezbędny do wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej, sposób przeprowadzania egzaminu, zostaną określone w akcie wykonawczym do projektowanej ustawy; 6) uregulowanie kwestii związanych z prowadzeniem Centralnego Rejestru Pielęgniarek i Położnych przez NRPiP oraz rejestrów pielęgniarek i rejestrów położnych prowadzonych przez okręgowe rady pielęgniarek i położnych, a także rejestru obywateli państw członkowskich UE, wykonujących na terenie danej izby czasowo i okazjonalnie zawód pielęgniarki lub położnej. W stosunku do obecnie obowiązujących rozwiązań zostanie rozszerzony katalog danych objętych rejestrem o zdjęcie lub wizerunek pielęgniarki lub położnej i numer serii prawa wykonywania zawodu. Projektowana zmiana jest zbieżna z oczekiwaniami Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych; 7) zgodnie z projektowanymi rozwiązaniami pielęgniarka będzie uzyskiwała kwalifikacje zawodowe po ukończeniu studiów pierwszego stopnia. Pielęgniarka będzie miała także możliwość dalszego kształcenia na studiach drugiego stopnia. Kształcenie pielęgniarek na studiach pierwszego stopnia, analogicznie jak obecnie, będzie trwało co najmniej 3 lata i obejmować będzie co najmniej 4600 godzin kształcenia zawodowego. Studia pierwszego i drugiego stopnia będą mogły być prowadzone wyłącznie w formie stacjonarnej. Na studiach drugiego stopnia na kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo będzie mogła kształcić tylko uczelnia, która prowadzi kształcenie na poziomie pierwszego stopnia, przy czym liczba studentów nie będzie mogła być wyższa, niż liczba studentów na studiach prowadzonych na poziomie pierwszego stopnia. Projektowane rozwiązana zakładają, że uczelnia będzie mogła rozpocząć kształcenie na poziomie drugiego stopnia na kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo dopiero po ukończeniu co najmniej jednego cyklu kształcenia na poziomie pierwszego stopnia; 8) projekt ustawy wskazuje również, tak jak jest to obecnie, że przy ministrze właściwym do spraw zdrowia działa, Krajowa Rada Akredytacyjna Uczelni Kształcących Pielęgniarki i Położne, zwana dalej „Krajową Radą”, jednakże zmieniona została nazwa organu, przeprowadzającego postępowanie akredytacyjne. Krajowa Rada jest następcą prawnym Krajowej Rady Akredytacyjnej Szkół Pielęgniarek i Położnych. Zmiana dotycząca Krajowej Rady wynika z dostosowania nazwy obecnej instytucji do faktycznie realizowanych zadań (obecna nazwa mogła wprowadzać w błąd, gdyż zawierała wyraz „szkół”, choć faktycznie Krajowa Rada zajmowała się wyłącznie uczelniami kształcącymi na studiach pierwszego lub drugiego stopnia na kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo). Obecnie tryb i sposób uzyskiwania przez uczelnie akredytacji na prowadzenie kształcenia na tych kierunkach określają przepisy rozporządzenia. Projektowane w ustawie rozwiązania zakładają, że wszczęcie postępowania akredytacyjnego następuje na wniosek szkoły o przeprowadzenie oceny niezbędnej do udzielenia akredytacji, zwany dalej „wnioskiem”. Uczelnia, która będzie ubiegać się po raz pierwszy o udzielenie akredytacji, będzie składać wniosek nie później niż na 6 miesięcy przed terminem rozpoczęcia rekrutacji. Natomiast uczelnia, która będzie ubiegać się o udzielenie kolejnej akredytacji, będzie składała wniosek nie później niż na 6 miesięcy przed upływem okresu, na jaki poprzednio otrzymała akredytację. Z uwagi na fakt, że uczelnie występowały o akredytację pod koniec ustawowego terminu, Krajowa Rada, nie miała możliwości przeprowadzenia postępowania akredytacyjnego. W projektowanych rozwiązaniach zakłada się, że uczelnia uzyska akredytację na okres od 3 do 5 lat. Zgodnie z projektowanymi rozwiązaniami Krajowa Rada będzie mogła powoływać ekspertów z głosem doradczym. Ekspertom tym nie będzie przysługiwało wynagrodzenia za udział w pracach Krajowej Rady; 9) uregulowanie ustawicznego rozwoju zawodowego pielęgniarek i położnych. Regulacje te określają zmiany w stosunku do obowiązujących rozwiązań, które mają na celu ujednolicić zasady kształcenia podyplomowego pielęgniarek i położnych z pozostałymi zawodami medycznymi. Projekt ustawy przewiduje kompleksową regulację w zakresie kształcenia podyplomowego pielęgniarek i położnych. Pielęgniarki i położne w ramach ustawicznego rozwoju zawodowego będą mogły uczestniczyć w szkoleniu specjalizacyjnym i kursach kwalifikacyjnych jednocześnie będą miały obowiązek doskonalenia zawodowego poprzez udział w kursie doskonalącym oraz różnych formach samokształcenia. Dodatkowo w projektowanych rozwiązaniach zakłada się wprowadzenie obowiązku zdobywania punktów edukacyjnych. Dopełnienie obowiązku odbywać się będzie przez uzyskanie wymaganej liczby punktów edukacyjnych za udział w poszczególnych formach ustawicznego rozwoju zawodowego w 5-letnim okresie rozliczeniowym. Obecnie nie ma ustawowego obowiązku zbierania punktów edukacyjnych przez pielęgniarki i położne. Obowiązek taki mają lekarze, ratownicy medyczni, diagności laboratoryjni i farmaceuci. Szczegółowe rozwiązania, w tym formy tego rozwoju czy też liczbę punktów edukacyjnych, które będą przyznawane za poszczególne formy kształcenia zostaną określone w akcie wykonawczym. Przedmiotowa materia obecnie jest uregulowana Uchwałą nr 166/VIII/2025 Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych z dnia 3 grudnia 2025 r. w sprawie określenia zasad wykonywania obowiązku dotyczącego aktualizowania wiedzy i umiejętności zawodowych przez pielęgniarki i położne, niemniej istotne jest wprowadzenie przepisów prawa rangi ustawowej w tym zakresie; 10) Zgodnie z projektowanymi rozwiązaniami specjalizacje będą mogły realizować jedynie te jednostki, które uzyskają akredytację dyrektora CMKP. Projektowane rozwiązanie jest zgodne z dokumentem - „Polityka wieloletnia państwa na rzecz pielęgniarstwa i położnictwa w Polsce”, stanowiącym załącznik do uchwały nr 124/2019 Rady Ministrów z dnia 15 października 2019 r. Jednocześnie z uwagi na fakt, iż obecnie w dużej części obszarów pielęgniarki i położne nabywają takie same kompetencje w trakcie kształcenia przeddyplomowego, jak i podyplomowego, gdyż niektóre treści kształcenia powielają się, konieczne było określenie warunków uzyskania akredytacji i przygotowania nowych programów specjalizacji, na wzór standardów przyjętych w pozostałych zawodach medycznych (diagnostów laboratoryjnych, farmaceutów, fizjoterapeutów, lekarzy). Projektowana ustawa wskazuje, że specjalizacje będą mogły realizować wyłącznie jednostki szkolące wpisane na listę prowadzoną przez dyrektora CMKP, po uzyskaniu akredytacji CMKP. Akredytacja będzie mogła zostać udzielona na wniosek zainteresowanego podmiotu. Zakłada się, że jednostka będzie mogła złożyć wniosek przez System Monitorowania Kształcenia Podyplomowego Kadr Medycznych (SMK). Akredytacja będzie mogła zostać udzielona, jeżeli podmiot spełni następujące warunki: 1) powołała kierownika specjalizacji; 2) powołała zespół do spraw kształcenia podyplomowego; 3) podpisała promesy lub zawarła umowy na pełnienie obowiązków kierowników specjalizacji z osobami posiadającymi tytuł specjalisty w danej dziedzinie pielęgniarstwa lub położnictwa. W przypadku braku specjalisty w danej dziedzinie pielęgniarstwa lub położnictwa, specjalista w dziedzinie pokrewnej; 4) spełniła założenia organizacyjno-programowe określone w programie danej specjalizacji; 5) opracowała regulamin organizacyjny specjalizacji; 6) oświadczyła, że będzie prowadziła dokumentację odzwierciedlającą prawidłowy przebieg procesu kształcenia; 7) zapewnia realizację staży określonych programem specjalizacji w ramach własnej struktury organizacyjnej lub zawarł z innymi podmiotami umowy lub porozumienia o realizacji tych staży, jeżeli nie może zapewnić ich odbywania w ramach swojej struktury organizacyjnej. Dyrektor CMKP będzie udzielał akredytacji na okres 5 lat; 11) szczegółowe uregulowanie zasad Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego Pielęgniarki lub Położnej, zwanego „PESP”. W projektowanej ustawie przewiduje się regulacje prawne, które wskazują, że CEM będzie organizowało i przeprowadzało egzaminy specjalizacyjne. Pielęgniarka lub położna, która uzyska potwierdzenie odbycia specjalizacji, podobnie jako dotychczas będzie mogła wystąpić do dyrektora CEM, z wnioskiem o przystąpienie do PESP (obecnie wniosek o przystąpienie do egzaminu państwowego składany jest do CMKP). Projektowanym nowym rozwiązaniem będzie wprowadzenie egzaminu praktycznego, który będzie się odbywał po zaliczeniu części teoretycznej, podobnie, jak ma to obecnie miejsce w innych zawodach medycznych; 12) przewiduje się doprecyzowanie na wzór innych zawodów procedury uznawania przez ministra właściwego do spraw zdrowia tytułu specjalisty, zdobytego w państwach członkowskich UE, w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej przed dniem 1 stycznia 2021 r. czy poza terytorium UE, za równoważny tytułowi specjalisty w określonej dziedzinie szkolenia specjalizacyjnego w Rzeczypospolitej Polskiej; 13) przewiduje się także zachowanie dotychczasowych rozwiązań dotyczących dofinansowywania szkoleń specjalizacyjnych dla pielęgniarek i położnych. Zgodnie z projektowaną ustawą specjalizacje dla pielęgniarek i położnych, będą dofinansowywane w ramach dotacji podmiotowej, którą CMKP otrzymuje z budżetu państwa z części pozostającej w dyspozycji ministra właściwego do spraw zdrowia, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 2018 r. o Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego, w ramach posiadanych środków, z uwzględnieniem konieczności zapewnienia minimalnej liczby miejsc szkoleniowych dla pielęgniarek i położnych, które mogą corocznie rozpocząć specjalizację dofinansowywaną z tych środków. Dyrektor CMKP będzie dokonywał wyboru jednostki szkolącej prowadzącej szkolenie specjalizacyjne dofinansowywane ze środków publicznych(jak dotychczas). Wybór jednostki szkolącej będzie odbywał się z zastosowaniem przepisów o zamówieniach publicznych, z uwzględnieniem zapotrzebowania na specjalistów w poszczególnych dziedzinach pielęgniarstwa i położnictwa; 14) Rejestr organizatorów kształcenia podyplomowego, będący rejestrem działalności regulowanej, tak jak dotychczas będzie prowadzony przez NRPiP. Do rejestru będą wpisywane podmioty na ich wniosek, które będą prowadziły kursy kwalifikacyjne i kursy doskonalące. Przedmiotowa materia, w tym zakres problematyki kursów kwalifikacyjnych, sposób i tryb przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego, sposób i tryb odbywania i zaliczania, wzór zaświadczenia potwierdzającego odbycie kursu kwalifikacyjnego, zostanie szczegółowo uregulowany w akcie wykonawczym. Projektowane rozwiązania zakładają zmianę dotychczasowej formuły kursów kwalifikacyjnych. Nowe kursy kwalifikacyjne, nie będą powielały treści kształcenia ujętych w programach specjalizacji czy treści kształcenia przeddyplomowego. Zakłada się, że na kursach tych pielęgniarki i położne będą zdobywały kwalifikacje do udzielania konkretnych świadczeń. 15) uregulowanie kwestii nadzoru nad realizacją kształcenia podyplomowego. Nadzór nad specjalizacją będzie sprawował minister właściwy do spraw zdrowia, za pośrednictwem dyrektora CMKP, będzie on obejmował realizację procesu kształcenia specjalizacyjnego prowadzonego przez jednostki szkolące. Obecnie dyrektor CMKP może prowadzić kontrolę również pozostałych rodzajów kształcenia podyplomowego. W tym zakresie projektowana ustawa zakłada, że pozostałe formy kształcenia podyplomowego tj. kursy kwalifikacyjne oraz kursy doskonalące będą nadzorowane wyłącznie przez organ rejestrowy, tj. NRPiP.
Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu:
MZ
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu:
Katarzyna Kęcka Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia