{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UD266","registerId":20444655,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","value":"projekty ustaw","registerId":20444655,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Zgłaszany projekt został przygotowany przez Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii w ramach prac Międzyresortowego Zespołu do spraw likwidowania barier administracyjnych i prawnych mających wpływ na funkcjonowanie obywateli i przedsiębiorców (dalej: Międzyresortowy Zespół), który został powołany zarządzeniem nr 225 Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2020 r. w sprawie Międzyresortowego Zespołu do spraw likwidowania barier administracyjnych i prawnych mających wpływ na funkcjonowanie obywateli i przedsiębiorców (M.P. poz. 1097).\nMiędzyresortowy Zespół został powołany w celu:\n­- identyfikacji barier administracyjnych i prawnych oraz wypracowania rozwiązań mających na celu ich wyeliminowanie z obowiązujących przepisów prawa, ­\n- przygotowania propozycji rozwiązań legislacyjnych eliminujących zidentyfikowane bariery, uwzględniających w szczególności uproszczenie procedur, minimalizację kosztów ponoszonych przez obywateli i przedsiębiorców oraz ułatwienie kontaktów obywateli i przedsiębiorców z organami władzy publicznej.\nProjekt stanowi pierwszą odsłonę działań ukierunkowanych na stworzenie korzystnego otoczenia prawnego dla obywateli i przedsiębiorców, a działania te składają się na tzw. Tarczę prawną. W odróżnieniu od ustaw i programów składających się na tzw. Tarczę antykryzysową, w ramach Tarczy prawnej nie są transferowane środki finansowe mające wesprzeć uczestników obrotu szczególnie dotkniętych kryzysem ekonomicznym spowodowanym pandemią Covid-19. Tarcza prawna uzupełnia te działania w innym wymiarze niż dystrybucja środków finansowych, a koncentruje się na sferze deregulacji i tworzenia korzystnego otoczenia prawnego.\nW ramach pierwszego etapu prac Międzyresortowego Zespołu (styczeń-marzec 2021 r.) zidentyfikowano następujące ograniczenia administracyjne i prawne, które niekorzystnie oddziałują na kontakty obywateli z urzędami oraz krępują działalność gospodarczą:\n­- inflacja prawa,\n­- długie i czasochłonne procedury,\n­- nieterminowe rozstrzyganie spraw i przewlekłe prowadzenie postępowań administracyjnych,\n­- szczątkowe wykorzystanie w systemie prawa instytucji milczącego załatwienia sprawy,\n­- niewielka liczba procedur prowadzonych w uproszczonym trybie postępowania,\n­- stosowanie sztywnej zasady dwuinstancyjności postępowań w prawie wszystkich postępowaniach administracyjnych, bez uwzględnienia charakteru poszczególnych spraw oraz statystyki skuteczności środków odwoławczych, co w konsekwencji przekłada się na niecelowe wydłużenie oczekiwania strony na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy, a także zmusza organy do podejmowania czynności, których skutek jest z góry wiadomy – przez to działania te noszą znamiona zbędnej pracy, przedłużającej procedurę,\n- nieadekwatne procedury, co dotyczy m.in. liczby egzemplarzy wniosku, liczby i zakresu dokumentów załączanych do wniosku, problemów z ustaleniem kręgu stron postępowania, nieefektywnego sposobu zawiadamiania o wszczęciu postępowania i wydawanych w nim decyzjach, trudności w skutecznym doręczeniu decyzji i postanowień, niedostatecznej integracji rejestrów publicznych, nieprecyzyjnych przepisów i niekompletnych procedur,\n­- niedostateczna elektronizacja postępowań administracyjnych oraz innych procedur, w tym w perspektywie wyzwań współczesnej gospodarki oraz w dobie pandemii Covid-19, kiedy to wykorzystanie procedur cyfrowych ma kluczowe znaczenie w ograniczeniu kontaktów społecznych eskalujących tę pandemię,\n­- niedostosowane do sytuacji pandemicznej, a przez to nierealne do spełnienia terminy dla obywateli i organów na załatwienie różnego rodzaju spraw.\nMiędzyresortowy Zespół rozpatrywał powyższe aspekty również w kontekście sytuacji pandemicznej, niemniej wskazane bariery mają charakter trwały i taki też charakter powinny mieć środki podejmowane w celu ich likwidacji.\nIdentyfikując bariery administracyjne i prawne, Międzyresortowy Zespół wykorzystał w swoich pracach badanie ankietowe dotyczące reformy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) z 2017 r. Przedmiotowe badanie zostało przeprowadzone w 2019 r. i objęło okres czerwiec 2017 r. – grudzień 2018 r. Zostały nim objęte 104 urzędy: 49 SKO, 16 urzędów wojewódzkich, 16 wojewódzkich inspektoratów nadzoru budowlanego, 4 urzędy centralne i 19 ministerstw.\nRezultat ww. badania uzasadnia potrzebę zastosowania nowych sposobów mobilizacji organów do terminowego realizowania zadań i optymalnego wykorzystania posiadanych środków. Te środki mają charakter „nowych” tylko w ramach poszczególnych procedur – w takim znaczeniu, że jeszcze nie były stosowane w danym postępowaniu. Natomiast istnieją już one w systemie prawa i z powodzeniem stosowane są w przypadku innych postępowań. Mowa tu m.in. o postępowaniu uproszczonym i milczącym trybie załatwienia sprawy, a także o karach pieniężnych za nieterminowe wydanie decyzji.\nNowelizacja k.p.a. z 2017 r. wprowadziła do systemu prawa takie instytucje jak milczący tryb załatwienia sprawy czy postepowanie uproszczone. Jednakże realne zastosowanie tych korzystnych dla obywateli i przedsiębiorców procedur zostało uzależnione od zmian w poszczególnych aktach prawnych. Obecnie w systemie prawa zaledwie w niewielkiej liczbie procedur sprawy są rozstrzygane milcząco lub w postępowaniu uproszczonym. Dlatego konieczne jest, by ustawodawca uczynił kolejny krok na rzecz urzeczywistnienia reformy postępowania administracyjnego i w większej liczbie postępowań zapewnił uczestnikom obrotu gwarancje załatwienia sprawy w z góry wyznaczonym terminie poprzez milczący tryb. Także postępowanie uproszczone, nawet z wyłączeniem instytucji milczącego załatwienia sprawy, przyspieszy rozpatrywanie wniosków o wydanie danych rozstrzygnięć.\nJednocześnie nie we wszystkich procedurach zasadne jest utrzymywanie dwuinstancyjności. W przypadku postępowań, w których żadna bądź znikoma liczba odwołań kończy się rozstrzygnięciem reformatoryjnym albo uchylającym decyzję, środek odwoławczy wydłuża oczekiwanie strony na ostateczne rozstrzygnięcie w toku instancji oraz niepotrzebnie angażuje organ odwoławczy. Istnieją postępowania, w których decyzje są wydawane w oparciu o ściśle określone przesłanki i praktycznie nie występuje zakres uznaniowości organu. Dlatego w takich postępowaniach organy odwoławcze bardzo rzadko albo w ogóle nie zmieniają decyzji zapadłych w I instancji. W takich przypadkach utrzymywanie dwuinstancyjności jawi się jako pewna fikcja, która niepotrzebnie angażuje czas strony, a także czas i również środki materialne organów administracji.\nNowelizacja k.p.a. z 2017 r. nałożyła na ministrów kierujących działami administracji rządowej obowiązek dokonania przeglądu aktów prawnych regulujących postępowania administracyjne w zakresie dwuinstancyjności postępowań i przepisów szczególnych wobec art. 127 § 1 k.p.a. Po upływie 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy, ministrowie przedłożyli ministrowi do spraw gospodarki oraz ministrowi do spraw administracji publicznej zestawienia wraz z uzasadnieniem obejmujące postępowania administracyjne, w których:\n­- zachodzi konieczność zachowania dwuinstancyjności postępowań,\n­- zasadne jest odstąpienie od dwuinstancyjności postępowań.\nMinistrowie kierujący poszczególnymi działami administracji rządowej przeanalizowali łącznie 2112 postępowań w zakresie ich właściwości. Z przedstawionych zestawień wynika, że w przypadku 1968 postępowań konieczne jest zachowanie zasady dwuinstancyjności, natomiast w przypadku 144 postępowań zasada dwuinstancyjności może zostać zniesiona. Jednakże projektodawca z dużą ostrożnością podszedł do tych zestawień, mając na względzie potrzebę ochrony praw strony. W ocenie projektodawcy jednoinstancyjność można wprowadzić w postępowaniach, w których środkiem odwoławczym jest odwołanie, a charakter sprawy nie jest kontrowersyjny – rezygnacja z odwołania nie niesie znacznego ryzyka dla strony. Biorąc pod uwagę, że prace Międzyresortowego Zespołu zaplanowane są na pełny rok, w ramach pierwszego etapu – którego wyrazem jest niniejszy projekt – wytypowano kilkanaście procedur do jednoinstancyjności.\nWraz z rozwojem szeroko pojętej cyfryzacji pojawiły się nowe wyzwania dla organów administracji. Potrzeby realizacji spraw na odległość stały się istotne jak nigdy wcześniej, nie tylko z uwagi na wygodę takiego rozwiązania, ale także przez pryzmat bezpieczeństwa takiej formy relacji z zachowaniem dystansu społecznego. W związku z tym konieczna jest systematyczna zmiana wielu postępowań i procedur, które z biegiem czasu okazują się być przestarzałe i nieprzystające do wymagań zarówno samej administracji, jak i podmiotów korzystających z jej usług. W tym aspekcie w wielu postępowaniach zidentyfikowane zostały bariery cyfrowe, które utrudniają zapewnienie optymalnej obsługi obywateli i przedsiębiorców w sferze administracji publicznej. We współczesne standardy usług administracji nieodzownie wpisana jest elektronizacja procedur, co zmniejsza koszty i pozwala zaoszczędzić czas organom i obywatelom, a przy tym poprawia komfort wzajemnej współpracy.\nProjektowany akt prawny ma szeroki i przekrojowy charakter. Zmianami objęte zostały różne sfery życia społeczno-gospodarczego. Wśród barier prawnych i administracyjnych zidentyfikowane zostały również inne ograniczenia niż wymienione do tej pory, które wiążą się ze specyfiką konkretnych postępowań. Dotyczy to m.in. zbyt dużej liczby załączników wymaganych do wniosku o wydanie danego rozstrzygnięcia; nieefektywnego sposobu zawiadamiania o wszczęciu postępowania i wydawanych w nim decyzjach, gdy występuje wiele stron postępowania; problemów z ustaleniem kręgu stron postępowania, co już na samym początku powoduje wydłużenie procedury; braku integracji rejestrów publicznych; nadmiarowych obowiązków w procesie inwestycyjno-budowlanym, gdy obowiązujące przepisy wymagają pozwolenia na budowę albo zgłoszenia dla nieskomplikowanych inwestycji, które z powodzeniem mogą być realizowane we względniejszej procedurze albo bez żadnej procedury; oraz braku klarowności przepisów prawa, co negatywnie wpływa na pewność obrotu i wymusza na stronie dochodzenie swoich praw w żmudnej i kosztownej procedurze sądowej.\nNatomiast w odniesieniu do sytuacji przejściowej, to jest okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii, Międzyresortowy Zespół dostrzegł potrzebę ochrony uczestników obrotu w zakresie obowiązków regulacyjnych – po stronie obywateli, przedsiębiorców, organów państwowych i samorządowych – które wymagają przesunięcia w czasie. Każda sfera życia społeczno-gospodarczego, w tym sfera administracji publicznej, została dotknięta negatywnymi skutkami pandemii Covid-19. W niektórych sprawach terminy przewidziane dla stron na dokonanie różnego rodzaju czynności przed organami oraz terminy przewidziane dla samych organów są trudne do spełnienia w czasie pandemii. W tym szczególnym czasie konieczna jest również zmiana sposobu funkcjonowania i wyboru członków organów statutowych niektórych podmiotów, a także wyłaniania i działania zespołów powoływanych w ramach danych postępowań, co wiąże się m.in. z wprowadzeniem różnych form zdalnego odbywania posiedzeń.","registerId":20444655,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań ujętych w projekcie","value":"W celu zniwelowania barier administracyjno-prawnych mających wpływ na funkcjonowanie obywateli i przedsiębiorców, które zostały zidentyfikowane przez Międzyresortowy Zespół, w projekcie zawarto rozwiązania uwzględniające następujące aspekty:\n1) szerokie wykorzystanie postępowania uproszczonego i milczącego trybu załatwienia sprawy,\n2) ostrożnie wprowadzana jednoinstancyjność,\n3) elektronizacja procedur,\n4) innego rodzaju usprawnienia postępowań i procedur,\n5) przedłużenie w czasie terminu realizacji wybranych obowiązków regulacyjnych po stronie obywateli, przedsiębiorców oraz organów ze względu na pandemię Covid-19.\n\nAd 1.\nPostępowanie uproszczone charakteryzuje się przede wszystkim nieobszerną regulacją prawną, ograniczonym formalizmem czynności, postulowaną szybkością działania organu oraz dostępnością dla wielu podmiotów. Uproszczony charakter postępowania przejawia się m.in. w stosowaniu urzędowych formularzy wniosku, ograniczonym postępowaniu dowodowym, a także w skróconej formie uzasadnienia.\nZ kolei instytucja milczącego załatwienia sprawy – stosowana w ramach postepowania uproszczonego albo osobno – stanowi alternatywę dla klasycznego modelu kończenia postępowania administracyjnego. Instytucja ta występuje w dwóch zbliżonych formach, które jednak różnią się w istotnych niuansach: milczącego zakończenia postępowania oraz milczącej zgody.\nZastosowanie postępowania uproszczonego oraz milczącego trybu przyspieszy i usprawni przebieg postępowań oraz skróci czas oczekiwania na rozstrzygnięcie w danej sprawie. Dlatego niniejszy projekt stosunkowo szeroko wprowadza te instytucje.\nProjekt wprowadza postępowanie uproszczone oraz milczący sposób załatwienia sprawy w postępowaniach stosunkowo prostych, w których zazwyczaj występuje jedna strona postępowania, postępowanie dowodowe ma nieskomplikowany charakter, a decyzje zapadają często głównie w oparciu o dokumenty dołączone przez stronę do wniosku lub na podstawie informacji z publicznych rejestrów.\n\nAd 2.\nWprowadzenie jednoinstancyjności w wybranych postępowaniach skróci czas oczekiwania strony na ostateczne rozstrzygnięcie w administracyjnym toku instancji, a także pozwoli zaoszczędzić czas i koszty organów administracji. Projekt uwzględnia potrzebę ochrony praw strony oraz poziom skomplikowania dowodowego danych postępowań. Dlatego projekt wprowadza jednoinstancyjność w sprawach stosunkowo prostych albo takich, gdzie w praktyce rzadko zdarzają się odwołania lub odwołania rzadko rozstrzygane są zgodnie z żądaniem strony. Strona zatem nie jest zagrożona ryzykiem utraty uprawnień, bowiem dysponuje możliwością zaskarżenia decyzji wprost do sądu administracyjnego.\n\nAd 3.\nElektronizacja procedur niesie z sobą szereg korzyści, wyrażających się głównie w przyspieszeniu czasu rozpatrywania spraw, poprawie jakości obsługi obywateli i przedsiębiorców przez administrację publiczną, zmniejszeniu kosztów, poprawie wzajemnej komunikacji między uczestnikami obrotu a organami, a także ochronie życia i zdrowia ludzkiego w dobie pandemii Covid-19 poprzez ograniczenie kontaktów społecznych.\n\nAd 4.\nPonadto projekt zawiera szereg usprawnień niesklasyfikowanych w ramach postępowań uproszczonych, milczącego zakończenia sprawy, jednoinstancyjności czy elektronizacji, które będą tworzyły przyjazne środowisko regulacyjne, zmniejszały koszty po stronie obywateli, przedsiębiorców i administracji, oraz likwidowały nadmiarowe obowiązki.\n\nAd 5.\nW ramach ochronnej funkcji Tarczy prawnej projekt przewiduje zmiany motywowane obowiązującym stanem epidemii. Zmiany te mają pomóc uczestnikom obrotu przetrwać ten trudny okres, dlatego sprowadzają się one przede wszystkim do przesunięcia w czasie obowiązków regulacyjnych po stronie obywateli, przedsiębiorców i organów.\nCelem wszystkich proponowanych działań jest ograniczenie zbędnych i nadmiernych obciążeń regulacyjnych, co wygeneruje konkretne oszczędności czasowe i kosztowe po stronie obywateli i przedsiębiorców. Rezultatem będą szybsze i sprawniejsze procedury administracyjne, co przełoży się również na efektywność pracy administracji publicznej oraz oszczędności po jej stronie. Dodatkowo, bardzo istotnym celem wprowadzanych zmian jest elektronizacja procedur, której wartość jest szczególnie istotna w okresie trwania pandemii Covid-19. Spodziewane jest, że podjęte działania będą stanowić pozytywny impuls dla przedsiębiorców oraz obywateli, istotnie wpływając na jakość życia i prowadzenie działalności gospodarczej.","registerId":20444655,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","value":"MRiT","registerId":20444655,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Piotr Nowak Minister Rozwoju i Technologii","registerId":20444655,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","value":"MRiT","registerId":20444655,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"I kwartał 2022 r.","registerId":20444655,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20444655,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","value":"","registerId":20444655,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}