Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu przeciwdziałania społeczno-gospodarczym skutkom COVID -19
{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UD119","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","value":"projekty ustaw","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","value":"D – pozostałe projekty","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Projektowana zmiana jest konieczna w celu umożliwienia finansowania istotnych zadań publicznych, związanych z realizacją polityki Rządu, służących przeciwdziałaniu społeczno-gospodarczym skutkom COVID-19.\nEkonomiczne skutki pandemii koronawirusa nie pozostają bez wpływu na obszar infrastruktury. Ze względu na fakt, iż budownictwo jest motorem napędzającym polską gospodarkę, ten sektor wymaga szczególnego wsparcia. Celem pobudzenia i dalszego utrzymania dynamicznego rozwoju gospodarczego kraju niezwykle istotne jest szukanie rozwiązań usprawniających, a przede wszystkim pobudzających wszelką działalność w zakresie procesów inwestycyjnych sektora transportowego, w tym:\n- inwestycje kapitałowe PLK SA oraz budowa i modernizacja przystanków kolejowych;\n- dofinansowanie przez Fundusz Dróg Samorządowych inwestycji na drogach zarządzanych przez jednostki samorządu terytorialnego;\n- przyspieszenie przekazywania środków budżetowych na inwestycje związane z infrastrukturą transportu lądowego.\nZgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami (art. 146aa ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r. poz. 106, z późn. zm.) – dalej: „Ustawa o VAT”) podwyższone o 1 punkt procentowy stawki podatku VAT obowiązują do końca roku następującego po roku, w którym zostały spełnione określone warunki makroekonomiczne. Na podstawie danych za rok 2019 r., polska gospodarka spełniła ww. określone warunki, co oznaczałoby powrócenie do niższych stawek VAT od dnia 1 stycznia 2021 r. Jednak warunki te, z uwagi na epidemię COVID-19, nie zostały spełnione w sposób trwały. Epidemia COVID-19 oznacza konieczność zapewnienia środków finansowych na walkę z jej skutkami i wspieranie ożywienia gospodarczego, przy równoczesnym zachowaniu stabilności fiskalnej. Połączony efekt działań dyskrecjonalnych mających na celu powstrzymanie epidemii, leczenie chorych, ochronę miejsc pracy i dochodów pracowników oraz zapewnienie wsparcia płynnościowego firmom, a także utrata dochodów podatkowych w wyniku kryzysu doprowadzi do znacznego wzrostu deficytu i długu publicznego. Zgodnie z szacunkami zaprezentowanymi w Programie konwergencji. Aktualizacja 2020 działania dyskrecjonalne rządu związane z epidemią a także niższe dochody podatkowe doprowadzą do wzrostu deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych z 0,7% PKB w 2019 r. do 8,4% PKB w 2020 r. Dług sektora instytucji rządowych i samorządowych wzrośnie z kolei do 55,2% PKB. Ze względu na obowiązujący stan epidemii oraz konieczność odbudowy gospodarki, obniżka stawek VAT nie byłaby obecnie działaniem uzasadnionym. Pomniejszyłaby ona dochody budżetowe oraz przestrzeń fiskalną umożliwiającą sfinansowanie działań służących odbudowie gospodarki po kryzysie, m.in. inwestycji publicznych.\nObecna sytuacja gospodarcza spowodowana stanem epidemii COVID-19 wymaga zwiększonej aktywności państwa w obszarze inwestycji, gdyż inwestycje sektora prywatnego mogą się okazać niewystarczające do odbudowy potencjału gospodarczego polskiej gospodarki, ograniczenia budżetowe nie powinny wpływać na obniżanie w okresie przeciwdziałania skutkom pandemii wydatków inwestycyjnych. Stąd też w 2020 r. będzie możliwość wydania rozporządzenia Rady Ministrów, o charakterze szerszym niż systemowe kompetencje wynikające z art. 181 ust. 2 ustawy o finansach publicznych.","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań ujętych w projekcie","value":"Umożliwienie wydatkowania środków budżetu państwa na cele wskazane w ustawie.\nZasilenie środkami budżetowymi PLK SA, z przeznaczeniem na inwestycje kapitałowe oraz cele związane z budową i modernizacją przystanków kolejowych.\nPrzekazanie w 2020 r. dodatkowych środków budżetowych do Funduszu Dróg Samorządowych na dofinansowanie inwestycji na drogach zarządzanych przez jednostki samorządu terytorialnego.\nPrzyspieszenie wydatkowania środków, a w efekcie znaczące zwiększenie jeszcze w 2020 r. nakładów z budżetu państwa na realizację zadań inwestycyjnych w obszarze infrastruktury transportu lądowego. Jednocześnie konieczne jest zapewnienie, aby w latach 2020-2021 suma nakładów na infrastrukturę transportu lądowego była nie niższa niż 18% sumy planowanych na lata 2020-2021 wpływów z podatku akcyzowego od paliw silnikowych.\nProjektowana ustawa przewiduje wprowadzenie zmian do przepisów ustawy o VAT, które mają na celu skorelowanie poziomu stawek tego podatku ze stanem finansów publicznych, a więc i z ogólną kondycją gospodarki, w związku z trwającym obecnie stanem epidemii. Art. 112d ustawy o finansach publicznych umożliwia wyłączenie stosowania stabilizującej reguły wydatkowej w wyjątkowych sytuacjach (m.in. w sytuacji stanu epidemii, ogłoszonego na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej) oraz jeżeli spełnione zostaną określone parametry makroekonomiczne. Zaprojektowany wcześniej mechanizm z art. 146aa nie uwzględniał sytuacji o których mowa w art. 112d o finansach publicznych, co uzupełnia zaproponowana nowelizacja. Pozostawia ona wcześniejsze warunki makroekonomiczno-fiskalne zastrzegając jednak, że powrót do niższych stawek VAT może mieć miejsce jedynie podczas stabilnej sytuacji gospodarczej, a więc podczas stosowania pierwotnej formuły stabilizującej reguły wydatkowej z art. 112aa ustawy o finansach publicznych.\nNowa konstrukcja projektowanego przepisu art. 146aa ust. 1a w sytuacji spełnienia warunków, o których mowa w art. 112d ust. 1 ustawy o finansach publicznych, odracza powrót do stawek VAT w wysokości 22% i 7% i przewiduje, że powrót ten nastąpi w roku następującym po roku, w którym łącznie zostaną spełnione następujące warunki:\n- będzie stosowana stabilizująca reguła wydatkowa, o której mowa w art. 112aa ust. 1 ustawy o finansach publicznych,\n- osiągnięte zostaną wartości wskaźników, o których mowa w ust. 1 tego przepisu.\nObniżenie stawek VAT będzie zatem powiązane z trwale dobrą kondycją budżetu, co jest uzasadnione faktem, że wpływy z VAT stanowią główne źródło dochodów Skarbu Państwa.\nWydłużenie terminu określonego w art. 154 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, które jest konsekwencją przesunięcia terminu na dokonywanie podziału rezerw celowych, który w 2020 r. realizowany jest do dnia 31 grudnia.\nProjektowane rozwiązanie dotyczące wydatków niewygasających ma charakter epizodyczny i dotyczy roku 2020, w którym możliwe będzie wydanie aktu wykonawczego – rozporządzenia Rady Ministrów – w ramach którego, wydatki z roku 2020 będą mogły być realizowane również w kolejnym roku, aż do 30 listopada. Umożliwia to kontynuację realizacji wszystkich przedsięwzięć, które były zaplanowane w ramach środków budżetowych ujętych w ustawie budżetowej na rok 2020, a które to działania, w skutek COVID-19, nie zostały bądź do 31 grudnia nie zostaną ukończone. Ostatecznie termin realizacji wydatków roku 2020 został wydłużony maksymalnie do dnia 30 listopada 2021 r. Obecnie obowiązujące przepisy ustawy o finansach publicznych przewidują jedynie możliwość wydania rozporządzenia Rady Ministrów o tzw. „wydatkach niewygasających” z terminem nie dłuższym niż do dnia 31 marca kolejnego roku. W związku z sytuacją związaną ze stanem epidemii COVID-19 i jej wpływie na realizację zadań zaplanowanych na rok 2020, które uległy spowolnieniu bądź czasowemu zamrożeniu, istotne jest umożliwienie ich dokończenia, w szczególności uwzględniając procesy inwestycyjne.","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","value":"MF","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Sebastian Skuza Sekretarz Stanu","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","value":"MF","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"III kwartał 2020 r. - ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 9 września 2020 r. z autopoprawką","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","value":"zrealizowany","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}
Numer projektu:
UD119
Rodzaj dokumentu:
projekty ustaw
Typ dokumentu:
D – pozostałe projekty
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie:
Projektowana zmiana jest konieczna w celu umożliwienia finansowania istotnych zadań publicznych, związanych z realizacją polityki Rządu, służących przeciwdziałaniu społeczno-gospodarczym skutkom COVID-19. Ekonomiczne skutki pandemii koronawirusa nie pozostają bez wpływu na obszar infrastruktury. Ze względu na fakt, iż budownictwo jest motorem napędzającym polską gospodarkę, ten sektor wymaga szczególnego wsparcia. Celem pobudzenia i dalszego utrzymania dynamicznego rozwoju gospodarczego kraju niezwykle istotne jest szukanie rozwiązań usprawniających, a przede wszystkim pobudzających wszelką działalność w zakresie procesów inwestycyjnych sektora transportowego, w tym: - inwestycje kapitałowe PLK SA oraz budowa i modernizacja przystanków kolejowych; - dofinansowanie przez Fundusz Dróg Samorządowych inwestycji na drogach zarządzanych przez jednostki samorządu terytorialnego; - przyspieszenie przekazywania środków budżetowych na inwestycje związane z infrastrukturą transportu lądowego. Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami (art. 146aa ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r. poz. 106, z późn. zm.) – dalej: „Ustawa o VAT”) podwyższone o 1 punkt procentowy stawki podatku VAT obowiązują do końca roku następującego po roku, w którym zostały spełnione określone warunki makroekonomiczne. Na podstawie danych za rok 2019 r., polska gospodarka spełniła ww. określone warunki, co oznaczałoby powrócenie do niższych stawek VAT od dnia 1 stycznia 2021 r. Jednak warunki te, z uwagi na epidemię COVID-19, nie zostały spełnione w sposób trwały. Epidemia COVID-19 oznacza konieczność zapewnienia środków finansowych na walkę z jej skutkami i wspieranie ożywienia gospodarczego, przy równoczesnym zachowaniu stabilności fiskalnej. Połączony efekt działań dyskrecjonalnych mających na celu powstrzymanie epidemii, leczenie chorych, ochronę miejsc pracy i dochodów pracowników oraz zapewnienie wsparcia płynnościowego firmom, a także utrata dochodów podatkowych w wyniku kryzysu doprowadzi do znacznego wzrostu deficytu i długu publicznego. Zgodnie z szacunkami zaprezentowanymi w Programie konwergencji. Aktualizacja 2020 działania dyskrecjonalne rządu związane z epidemią a także niższe dochody podatkowe doprowadzą do wzrostu deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych z 0,7% PKB w 2019 r. do 8,4% PKB w 2020 r. Dług sektora instytucji rządowych i samorządowych wzrośnie z kolei do 55,2% PKB. Ze względu na obowiązujący stan epidemii oraz konieczność odbudowy gospodarki, obniżka stawek VAT nie byłaby obecnie działaniem uzasadnionym. Pomniejszyłaby ona dochody budżetowe oraz przestrzeń fiskalną umożliwiającą sfinansowanie działań służących odbudowie gospodarki po kryzysie, m.in. inwestycji publicznych. Obecna sytuacja gospodarcza spowodowana stanem epidemii COVID-19 wymaga zwiększonej aktywności państwa w obszarze inwestycji, gdyż inwestycje sektora prywatnego mogą się okazać niewystarczające do odbudowy potencjału gospodarczego polskiej gospodarki, ograniczenia budżetowe nie powinny wpływać na obniżanie w okresie przeciwdziałania skutkom pandemii wydatków inwestycyjnych. Stąd też w 2020 r. będzie możliwość wydania rozporządzenia Rady Ministrów, o charakterze szerszym niż systemowe kompetencje wynikające z art. 181 ust. 2 ustawy o finansach publicznych.
Istota rozwiązań ujętych w projekcie:
Umożliwienie wydatkowania środków budżetu państwa na cele wskazane w ustawie. Zasilenie środkami budżetowymi PLK SA, z przeznaczeniem na inwestycje kapitałowe oraz cele związane z budową i modernizacją przystanków kolejowych. Przekazanie w 2020 r. dodatkowych środków budżetowych do Funduszu Dróg Samorządowych na dofinansowanie inwestycji na drogach zarządzanych przez jednostki samorządu terytorialnego. Przyspieszenie wydatkowania środków, a w efekcie znaczące zwiększenie jeszcze w 2020 r. nakładów z budżetu państwa na realizację zadań inwestycyjnych w obszarze infrastruktury transportu lądowego. Jednocześnie konieczne jest zapewnienie, aby w latach 2020-2021 suma nakładów na infrastrukturę transportu lądowego była nie niższa niż 18% sumy planowanych na lata 2020-2021 wpływów z podatku akcyzowego od paliw silnikowych. Projektowana ustawa przewiduje wprowadzenie zmian do przepisów ustawy o VAT, które mają na celu skorelowanie poziomu stawek tego podatku ze stanem finansów publicznych, a więc i z ogólną kondycją gospodarki, w związku z trwającym obecnie stanem epidemii. Art. 112d ustawy o finansach publicznych umożliwia wyłączenie stosowania stabilizującej reguły wydatkowej w wyjątkowych sytuacjach (m.in. w sytuacji stanu epidemii, ogłoszonego na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej) oraz jeżeli spełnione zostaną określone parametry makroekonomiczne. Zaprojektowany wcześniej mechanizm z art. 146aa nie uwzględniał sytuacji o których mowa w art. 112d o finansach publicznych, co uzupełnia zaproponowana nowelizacja. Pozostawia ona wcześniejsze warunki makroekonomiczno-fiskalne zastrzegając jednak, że powrót do niższych stawek VAT może mieć miejsce jedynie podczas stabilnej sytuacji gospodarczej, a więc podczas stosowania pierwotnej formuły stabilizującej reguły wydatkowej z art. 112aa ustawy o finansach publicznych. Nowa konstrukcja projektowanego przepisu art. 146aa ust. 1a w sytuacji spełnienia warunków, o których mowa w art. 112d ust. 1 ustawy o finansach publicznych, odracza powrót do stawek VAT w wysokości 22% i 7% i przewiduje, że powrót ten nastąpi w roku następującym po roku, w którym łącznie zostaną spełnione następujące warunki: - będzie stosowana stabilizująca reguła wydatkowa, o której mowa w art. 112aa ust. 1 ustawy o finansach publicznych, - osiągnięte zostaną wartości wskaźników, o których mowa w ust. 1 tego przepisu. Obniżenie stawek VAT będzie zatem powiązane z trwale dobrą kondycją budżetu, co jest uzasadnione faktem, że wpływy z VAT stanowią główne źródło dochodów Skarbu Państwa. Wydłużenie terminu określonego w art. 154 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, które jest konsekwencją przesunięcia terminu na dokonywanie podziału rezerw celowych, który w 2020 r. realizowany jest do dnia 31 grudnia. Projektowane rozwiązanie dotyczące wydatków niewygasających ma charakter epizodyczny i dotyczy roku 2020, w którym możliwe będzie wydanie aktu wykonawczego – rozporządzenia Rady Ministrów – w ramach którego, wydatki z roku 2020 będą mogły być realizowane również w kolejnym roku, aż do 30 listopada. Umożliwia to kontynuację realizacji wszystkich przedsięwzięć, które były zaplanowane w ramach środków budżetowych ujętych w ustawie budżetowej na rok 2020, a które to działania, w skutek COVID-19, nie zostały bądź do 31 grudnia nie zostaną ukończone. Ostatecznie termin realizacji wydatków roku 2020 został wydłużony maksymalnie do dnia 30 listopada 2021 r. Obecnie obowiązujące przepisy ustawy o finansach publicznych przewidują jedynie możliwość wydania rozporządzenia Rady Ministrów o tzw. „wydatkach niewygasających” z terminem nie dłuższym niż do dnia 31 marca kolejnego roku. W związku z sytuacją związaną ze stanem epidemii COVID-19 i jej wpływie na realizację zadań zaplanowanych na rok 2020, które uległy spowolnieniu bądź czasowemu zamrożeniu, istotne jest umożliwienie ich dokończenia, w szczególności uwzględniając procesy inwestycyjne.
Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu:
MF
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu:
Sebastian Skuza Sekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM:
MF
Planowany termin przyjęcia projektu przez RM:
III kwartał 2020 r. - ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 9 września 2020 r. z autopoprawką