Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad zakwaterowania funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Ochrony Państwa oraz poprawy niektórych warunków pełnienia służby
Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad zakwaterowania funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Ochrony Państwa oraz poprawy niektórych warunków pełnienia służby
2.0
13.08.2025 10:51 Monika Majewska
Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad zakwaterowania funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Ochrony Państwa oraz poprawy niektórych warunków pełnienia służby
1.0
30.04.2025 09:48 Monika Majewska
Aby uzyskać archiwalną wersję należy skontaktować się z Redakcją BIP
{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UD231","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"UD{#UD_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty ustaw","value":"Projekty ustaw"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"D – pozostałe projekty","value":"D – pozostałe projekty"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja dodatkowa","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Ustawa o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad zakwaterowania funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Ochrony Państwa oraz poprawy niektórych warunków pełnienia służby ma na celu wprowadzenie rozwiązań wychodzących naprzeciw oczekiwaniom funkcjonariuszy w zakresie poprawy zabezpieczenia ich potrzeb mieszkaniowych, wzorowanych na rozwiązaniach obowiązujących w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. \nW obecnym stanie prawnym funkcjonariuszom przysługują następujące uprawnienia mieszkaniowe:\n1. Prawo do lokalu albo równoważnik za brak lokalu (Policja, SG, PSP, SOP, ABW, AW SKW, SWW).\nFunkcjonariuszom w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełnią służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Ponadto funkcjonariuszom przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli oni sami lub członkowie ich rodzin nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej;\n2. Równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Policja, SG, PSP, ABW, AW, SKW, SWW).\nFunkcjonariuszom Policji, SG, PSP, ABW, AW, SKW, SWW przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego nie przysługuje w świetle obowiązujących przepisów funkcjonariuszom SOP.\nWysokość równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego stanowi iloczyn liczby norm zaludnienia należnych funkcjonariuszowi i członkom jego rodziny oraz kwoty określonej przepisami.\n3. Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Policja, SG, PSP, SOP, ABW, AW, SKW, SWW).\nFunkcjonariuszom, którzy nie otrzymali lokalu mieszkalnego przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (Policja, ABW, AW, SKW, SWW) lub na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej, społecznej inicjatywie mieszkaniowej lub towarzystwie budownictwa społecznego albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (SG, SOP, PSP, ABW, AW). \nWysokość pomocy finansowej stanowi iloczyn liczby norm zaludnienia należnych funkcjonariuszowi i członkom jego rodziny oraz kwoty określonej przepisami (Policja, SG, PSP, ABW, AW, SKW i SWW) lub kwoty stanowiącej 20% wartości lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 50 m² (SOP).\nW świetle obowiązujących przepisów funkcjonariusz musi złożyć wniosek o przyznanie lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. W sytuacji braku lokali mieszkalnych funkcjonariusz wpisywany jest na listę oczekujących oraz przyznawany mu jest równoważnik za brak kwatery. Funkcjonariusz nie ma możliwości wyboru sposobu realizacji prawa do lokalu mieszkalnego (w przypadku niezaakceptowania lokalu mieszkalnego spełniającego normy traci to prawo).\nJednocześnie zgodnie z obecnymi przepisami funkcjonariusz, który posiadał lokal mieszkalny przed wstąpieniem do służby lub nabył go samodzielnie czy też otrzymał (np. w spadku) nie posiada/traci w związku z tym prawo do lokalu mieszkalnego.\nZidentyfikowane problemy obecnego systemu dotyczą m.in.:\na) niskiego zasobu dostępnych lokali w zasobach służb mundurowych podległych ministrowi właściwemu ds. wewnętrznych – ok 8916 lokali mieszkalnych i kwater tymczasowych (stan na III kwartał 2024 r.) na ogólną liczbę ponad 162 000 funkcjonariuszy ww. służb (czyli możliwe zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych, przy założeniu spełniania norm, tylko dla około 5.5 % ogółu funkcjonariuszy ww. służb),\nb) niewspółmiernie niskich kwot obecnych uprawnień mieszkaniowych do cen rynkowych najmu bądź rat kredytu np. prawo do lokalu albo równoważnik za brak lokalu dla funkcjonariusza „z rodziną”:\n- Policja i Straż Graniczna – 17.90 zł na dzień/ ok 554 zł m-c\n- Państwowa Straż Pożarna – 17.60 zł na dzień / ok 545 zł m-c\n- SOP – 33,71 zł dzień / ok. 1 011 zł m-c\npomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego: \n- Policja i Straż Graniczna – 6612 zł na 1 normę \n- Państwowa Straż Pożarna – 6482 zł na 1 normę\nW przypadku SOP pomoc finansowa wynosi ok. 67 397 zł na 1 normę,\nc) kwoty obecnie obowiązujących ww. uprawnień mieszkaniowych są niezależne od lokalizacji, w której funkcjonariusz pełni służbę. \nRozwiązania proponowane w zakresie zakwaterowania funkcjonariuszy stanowią również realizację postulatu zawartego w porozumieniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji ze związkami zawodowymi podpisanego w dniu 6 marca 2025 r. \nPonadto projekt modyfikuje definicję uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Straży Granicznej w celu dostosowania unormowań płacowych w zakresie ich uposażeń do uregulowań płacowych przewidzianych w pragmatykach pozostałych służb resortu spraw wewnętrznych i administracji. Projekt wprowadza również zmiany w sposobie liczenia przerw w pełnieniu służby przez funkcjonariuszy Straży Granicznej, w warunkach ekspozycji na czynnik szkodliwy, umożliwiające udzielenie urlopu na wzór rozwiązań funkcjonujących w Policji.\nZaproponowano również zmiany w ustawie z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa wprowadzające gratyfikację urlopową dla funkcjonariusza SOP, który w związku z pełnieniem służby nabył w danym roku kalendarzowym prawo do urlopu wypoczynkowego oraz prawo do przejazdu na koszt SOP raz w roku do wybranej miejscowości w kraju i z powrotem dla funkcjonariusza SOP i członków jego rodziny.\nUstawa wprowadza również przepisy mające na celu wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt K 27/15, przez zapewnienie ochrony przed eksmisją „na bruk” osób, które nie są w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych.\nCelem powyższych zmian jest zapewnienie takich warunków służby finansowych oraz mieszkaniowych dla funkcjonariuszy, aby stały się one znaczącą motywacją do dalszego pozostawania w służbie oraz wykonywania obowiązków służbowych na najwyższym jakościowo poziomie, co jest szczególnie istotne w aktualnej sytuacji geopolitycznej (kryzysu migracyjnego, w tym na granicy z Białorusią, jak również wojny na Ukrainie oraz obowiązujących w Polsce podwyższonych stopni alarmowych), a także przyczyniły się do pozyskania większej liczby kandydatów do służby w Policji, Straży Granicznej Państwowej Straży Pożarnej oraz Służby Ochrony Państwa.\nW porównaniu do obecnie obowiązujących rozwiązań świadczenie mieszkaniowe będzie stanowiło realne wsparcie finansowe w zakresie zapewnienia funkcjonariuszom zakwaterowania, poprzez wprowadzenie elastycznych rozwiązań, dzięki którym funkcjonariusze będą mieli możliwość dostosowania formy realizacji prawa do zakwaterowania, do swojej sytuacji rodzinnej i mieszkaniowej np. wybór świadczenia mieszkaniowego pomoże w wynajmie mieszkania lub spłacie kredytu hipotecznego.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji","value":"Projekt wprowadza zmiany do pragmatyk służbowych Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego przez zastąpienie dotychczasowych uprawnień mieszkaniowych (tj. prawa do lokalu albo równoważnika za brak lokalu, równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego) nowym rozwiązaniem w postaci prawa do zakwaterowania, na wzór rozwiązań obowiązujących w resorcie obrony narodowej. Zgodnie z projektowanymi przepisami funkcjonariuszowi służby przygotowawczej i stałej określonych w ustawie formacji będzie przysługiwać prawo do zakwaterowania w miejscowości, w której pełni służbę albo na jego prośbę w innej miejscowości, realizowane w formie jednego z czterech dostępnych wariantów, wybranego przez funkcjonariusza:\n1. przydziału lokalu mieszkalnego,\n2. przydziału kwatery tymczasowej,\n3. przydziału miejsca w internacie lub kwaterze internatowej,(wariant przysługujący również pracownikom i funkcjonariuszom w służbie kontraktowej), \n4. przyznania świadczenia mieszkaniowego (wysokość świadczenia będzie zróżnicowana i uzależniona będzie od miejsca pełnienia służby przez funkcjonariusza). \nFunkcjonariuszowi będzie przysługiwało prawo wyboru sposobu realizacji wobec niego prawa do zakwaterowania w oparciu o dostępne w danej jednostce organizacyjnej warianty. \nŚwiadczenie mieszkaniowe wypłacane będzie w formie ryczałtowej, a jego wartość będzie stanowiła iloczyn stawki podstawowej (proponowana stawka 300 zł) i mnożnika lokalizacyjnego (proponowany przedział 3.0 – 6.0), którego wysokość określona byłaby dla poziomu danego powiatu, w którym znajduje się jednostka organizacyjna danej służby i w którym funkcjonariusz pełni służbę. \nŚwiadczenie mieszkaniowe byłoby wolne od podatku dochodowego.\nW przypadku funkcjonariuszy, którzy przez wejściem w życie projektowanych przepisów skorzystali z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego z jednostek budżetowych wysokość świadczenia mieszkaniowego zostanie odpowiednio pomniejszona w sposób określony przez funkcjonariusza (w przypadku Policji, SG, PSP, ABW, AW, SKW, SWW w postaci zwrotu 50% otrzymanej kwoty w ciągu 30 dni od otrzymania pierwszej decyzji w sprawie lub spłaty co miesiąc 1/60 z 50% wysokości otrzymanej pomocy finansowej w okresie kolejnych 60 miesięcy – z możliwością wcześniejszej spłaty. W przypadku SOP w postaci zwrotu 50% otrzymanej kwoty w ciągu 30 dni od otrzymania pierwszej decyzji w sprawie lub spłaty co miesiąc 1/120 z 50% wysokości otrzymanej pomocy finansowej w okresie kolejnych 120 miesięcy z możliwością wcześniejszej spłaty).\nPrawo do zakwaterowania nie będzie przysługiwać jedynie funkcjonariuszom, którzy nabyli przydzielone w trybie administracyjnym lokale mieszkalne z bonifikatą lub pomniejszeniem w cenie nabycia od Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.\nPonadto projekt ustawy określa na nowo zasady stosowane przy ustalaniu powierzchni mieszkalnej przydzielanego lokalu mieszkalnego, z uwzględnieniem stopnia służbowego funkcjonariusza i wielkości jego gospodarstwa domowego.\nProjekt zakłada również nowe rozwiązania w zakresie zwrotu kosztów dojazdu dla funkcjonariuszy zamieszkujących poza miejscowością pełnienia służby. \nŚwiadczenie będzie realizowane przez comiesięczną wypłatę zryczałtowanego zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości pełnienia służby (najkrótsza odległość drogą publiczną od granic administracyjnych miejsca zamieszkania do granic administracyjnych miejscowości pełnienia służby), które wynosić będzie w zależności od odległości:\na) do 30 km – 140 zł;\nb) powyżej 30 km do 50 km –180 zł;\nc) powyżej 50km – 220 zł.\nProjekt ustawy dostosowuje przepisy art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z podatku świadczeń wypłaconych funkcjonariuszom Straży Granicznej, Policji, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego z tytułu świadczenia mieszkaniowego do tożsamego rozwiązania dotyczącego świadczeń otrzymanych przez żołnierzy zawodowych z tytułu świadczenia mieszkaniowego.\nProjektowane rozwiązania wymagają nadania nowego brzmienia przepisom ustaw pragmatycznych Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego regulującym kwestie zakwaterowania funkcjonariuszy.\nProjekt ustawy dostosowuje również unormowania płacowe w zakresie uposażeń w Straży Granicznej do uregulowań płacowych przewidzianych w pragmatykach Policji i Państwowej Straży Pożarnej. \nUposażenie zasadnicze funkcjonariuszy SG będzie wiec obejmować oprócz uposażenia ustalonego zgodnie z zaszeregowaniem stanowiska służbowego do odpowiednich grup uposażenia również uposażenie ustalone według wysługi lat.\nPowyższe wiąże się z koniecznością dokonania zmiany upoważnień ustawowych zawartych w art. 105 i art. 106 ustawy o Straży Granicznej. W rezultacie powyższego niezbędne będzie wydanie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nowego rozporządzenia w sprawie uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz nowego rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu zaliczania okresów służby i pracy do wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Straży Granicznej, w zakresie dostosowania do niniejszych przepisów ustawy dotychczasowych uregulowań płacowych (w zakresie zastąpienia dodatku za wysługę lat uregulowaniami przewidującymi wzrost uposażenia zasadniczego z racji posiadania odpowiedniej wysługi) oraz uregulowań dotyczących sposobu i trybu zaliczania określonych ustawą okresów do wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego oraz dokumentowania tych okresów, jak również terminów i formy ustalenia wysługi lat. W następstwie bowiem wprowadzonych zmian do ustawy pragmatycznej dodatek za wysługę lat ulegnie likwidacji, w jego miejsce ustalony zostanie wzrost uposażenia zasadniczego, uzależniony od okresów służby i pracy oraz innych okresów zaliczanych do wysługi lat.\nWskutek projektowanych zmian nastąpi jednocześnie, analogicznie jak w pragmatykach wyżej wymienionych służb resortu spraw wewnętrznych, równoległy wzrost niektórych należności ustawowych relacjonowanych do uposażenia zasadniczego (takich jak dodatki funkcyjne i służbowe, świadczenie za długoletnią służbę i nagroda roczna). Względem pozostałych należności i świadczeń ustawowych, których wysokość jest uzależniona od uposażenia zasadniczego, zakłada się pozostawienie ich na dotychczasowym poziomie, co implikować będzie odpowiednią nowelizację aktów wykonawczych dotyczących funkcjonowania Straży Granicznej w przedmiotowym obszarze.\nProjekt ustawy przewiduje również nowelizację art. 87b ust. 6 ustawy o Straży Granicznej, która zakłada zmianę w sposobie liczenia przerw w pełnieniu służby w ekspozycji na czynnik szkodliwy, która umożliwi przyznawanie urlopu funkcjonariuszom Straży Granicznej na wzór rozwiązań funkcjonujących w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 września 2014 r. w sprawie urlopów policjantów. W § 12 ust. 3 tego rozporządzenia istnieje przepis, analogiczny do zmian proponowanych w Straży Granicznej.\nZgodnie z aktualnym stanem prawnym przerwy w pełnieniu służby trwające łącznie nie dłużej niż 90 dni w ciągu roku powodują, że funkcjonariusz, który pełni służbę w warunkach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia nie nabywa prawa do urlopu dodatkowego z uwagi na sumowanie w roku kalendarzowym wszystkich przerw w pełnieniu służby. Zmiana art. 87b ust. 6 ustawy pragmatycznej spowoduje, że nie będą już sumowane poszczególne przerwy w pełnieniu służby w trakcie roku kalendarzowego, co powinno odpowiednio wpłynąć na zwiększenie liczby udzielanych urlopów dodatkowych w związku z nabyciem przez funkcjonariusza prawa do tego urlopu.\nZmiany ustawy o SOP w zakresie gratyfikacji urlopowej dla funkcjonariusza SOP, który w związku z pełnieniem służby nabył w danym roku kalendarzowym prawo do urlopu wypoczynkowego oraz prawo do przejazdu na koszt SOP raz w roku do wybranej miejscowości w kraju i z powrotem dla funkcjonariusza SOP i członków jego rodziny, ma na celu zrównanie uprawnień w służbach podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.\nWprowadzając przepisy mające na celu wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt K 27/15, projekt ma na celu zapewnienie ochrony przed eksmisją „na bruk” osób, które nie są w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych. W związku z powyższym decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego lub kwatery tymczasowej nie wydaje się w przypadku:\n1) kobiety w ciąży,\n2) małoletniego,\n3) osoby niepełnosprawnej, o której mowa w art. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych lub ubezwłasnowolnionej oraz osoby sprawującej nad taką osobą opiekę i wspólnie z nią zamieszkałej,\n4) obłożnie chorego, który dysponuje dokumentem urzędowym lub zaświadczeniem lekarskim stwierdzającym stan zdrowia, w którym chory bez narażenia życia lub zdrowia nie może prowadzić normalnej egzystencji, wydanym nie wcześniej niż miesiąc przed wszczęciem postępowania o opróżnienie lokalu mieszkalnego,\n5) emeryta lub rencisty spełniającego kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej,\n6) osoby posiadającej status bezrobotnego spełniającej kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej\n− chyba, że mogą zamieszkać w innym lokalu mieszkalnym albo w domu jednorodzinnym lub domu mieszkalno-pensjonatowym, a w przypadku, w którym jedną z osób, wobec której wydaje się decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego jest funkcjonariusz, mogą zamieszkać w miejscowości, w której pełni on służbę, lub w miejscowości pobliskiej w innym lokalu mieszkalnym albo w domu jednorodzinnym lub domu mieszkalno-pensjonatowym.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Spodziewane skutki i następstwa projektowanych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Sposoby mierzenia efektów nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MSWiA","value":"MSWiA"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ współpracujący przy opracowaniu projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Czesław Mroczek Sekretarz Stanu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MSWiA","value":"MSWiA"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"II kwartał 2025 r. - ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 12 sierpnia 2025 r.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Zrealizowany","value":"Zrealizowany"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}
Numer projektu:
UD231
Rodzaj dokumentu:
Projekty ustaw
Typ dokumentu:
D – pozostałe projekty
Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie:
Ustawa o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad zakwaterowania funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Ochrony Państwa oraz poprawy niektórych warunków pełnienia służby ma na celu wprowadzenie rozwiązań wychodzących naprzeciw oczekiwaniom funkcjonariuszy w zakresie poprawy zabezpieczenia ich potrzeb mieszkaniowych, wzorowanych na rozwiązaniach obowiązujących w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. W obecnym stanie prawnym funkcjonariuszom przysługują następujące uprawnienia mieszkaniowe: 1. Prawo do lokalu albo równoważnik za brak lokalu (Policja, SG, PSP, SOP, ABW, AW SKW, SWW). Funkcjonariuszom w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełnią służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Ponadto funkcjonariuszom przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli oni sami lub członkowie ich rodzin nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej; 2. Równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Policja, SG, PSP, ABW, AW, SKW, SWW). Funkcjonariuszom Policji, SG, PSP, ABW, AW, SKW, SWW przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego nie przysługuje w świetle obowiązujących przepisów funkcjonariuszom SOP. Wysokość równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego stanowi iloczyn liczby norm zaludnienia należnych funkcjonariuszowi i członkom jego rodziny oraz kwoty określonej przepisami. 3. Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Policja, SG, PSP, SOP, ABW, AW, SKW, SWW). Funkcjonariuszom, którzy nie otrzymali lokalu mieszkalnego przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (Policja, ABW, AW, SKW, SWW) lub na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej, społecznej inicjatywie mieszkaniowej lub towarzystwie budownictwa społecznego albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (SG, SOP, PSP, ABW, AW). Wysokość pomocy finansowej stanowi iloczyn liczby norm zaludnienia należnych funkcjonariuszowi i członkom jego rodziny oraz kwoty określonej przepisami (Policja, SG, PSP, ABW, AW, SKW i SWW) lub kwoty stanowiącej 20% wartości lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 50 m² (SOP). W świetle obowiązujących przepisów funkcjonariusz musi złożyć wniosek o przyznanie lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. W sytuacji braku lokali mieszkalnych funkcjonariusz wpisywany jest na listę oczekujących oraz przyznawany mu jest równoważnik za brak kwatery. Funkcjonariusz nie ma możliwości wyboru sposobu realizacji prawa do lokalu mieszkalnego (w przypadku niezaakceptowania lokalu mieszkalnego spełniającego normy traci to prawo). Jednocześnie zgodnie z obecnymi przepisami funkcjonariusz, który posiadał lokal mieszkalny przed wstąpieniem do służby lub nabył go samodzielnie czy też otrzymał (np. w spadku) nie posiada/traci w związku z tym prawo do lokalu mieszkalnego. Zidentyfikowane problemy obecnego systemu dotyczą m.in.: a) niskiego zasobu dostępnych lokali w zasobach służb mundurowych podległych ministrowi właściwemu ds. wewnętrznych – ok 8916 lokali mieszkalnych i kwater tymczasowych (stan na III kwartał 2024 r.) na ogólną liczbę ponad 162 000 funkcjonariuszy ww. służb (czyli możliwe zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych, przy założeniu spełniania norm, tylko dla około 5.5 % ogółu funkcjonariuszy ww. służb), b) niewspółmiernie niskich kwot obecnych uprawnień mieszkaniowych do cen rynkowych najmu bądź rat kredytu np. prawo do lokalu albo równoważnik za brak lokalu dla funkcjonariusza „z rodziną”: - Policja i Straż Graniczna – 17.90 zł na dzień/ ok 554 zł m-c - Państwowa Straż Pożarna – 17.60 zł na dzień / ok 545 zł m-c - SOP – 33,71 zł dzień / ok. 1 011 zł m-c pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego: - Policja i Straż Graniczna – 6612 zł na 1 normę - Państwowa Straż Pożarna – 6482 zł na 1 normę W przypadku SOP pomoc finansowa wynosi ok. 67 397 zł na 1 normę, c) kwoty obecnie obowiązujących ww. uprawnień mieszkaniowych są niezależne od lokalizacji, w której funkcjonariusz pełni służbę. Rozwiązania proponowane w zakresie zakwaterowania funkcjonariuszy stanowią również realizację postulatu zawartego w porozumieniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji ze związkami zawodowymi podpisanego w dniu 6 marca 2025 r. Ponadto projekt modyfikuje definicję uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Straży Granicznej w celu dostosowania unormowań płacowych w zakresie ich uposażeń do uregulowań płacowych przewidzianych w pragmatykach pozostałych służb resortu spraw wewnętrznych i administracji. Projekt wprowadza również zmiany w sposobie liczenia przerw w pełnieniu służby przez funkcjonariuszy Straży Granicznej, w warunkach ekspozycji na czynnik szkodliwy, umożliwiające udzielenie urlopu na wzór rozwiązań funkcjonujących w Policji. Zaproponowano również zmiany w ustawie z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa wprowadzające gratyfikację urlopową dla funkcjonariusza SOP, który w związku z pełnieniem służby nabył w danym roku kalendarzowym prawo do urlopu wypoczynkowego oraz prawo do przejazdu na koszt SOP raz w roku do wybranej miejscowości w kraju i z powrotem dla funkcjonariusza SOP i członków jego rodziny. Ustawa wprowadza również przepisy mające na celu wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt K 27/15, przez zapewnienie ochrony przed eksmisją „na bruk” osób, które nie są w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych. Celem powyższych zmian jest zapewnienie takich warunków służby finansowych oraz mieszkaniowych dla funkcjonariuszy, aby stały się one znaczącą motywacją do dalszego pozostawania w służbie oraz wykonywania obowiązków służbowych na najwyższym jakościowo poziomie, co jest szczególnie istotne w aktualnej sytuacji geopolitycznej (kryzysu migracyjnego, w tym na granicy z Białorusią, jak również wojny na Ukrainie oraz obowiązujących w Polsce podwyższonych stopni alarmowych), a także przyczyniły się do pozyskania większej liczby kandydatów do służby w Policji, Straży Granicznej Państwowej Straży Pożarnej oraz Służby Ochrony Państwa. W porównaniu do obecnie obowiązujących rozwiązań świadczenie mieszkaniowe będzie stanowiło realne wsparcie finansowe w zakresie zapewnienia funkcjonariuszom zakwaterowania, poprzez wprowadzenie elastycznych rozwiązań, dzięki którym funkcjonariusze będą mieli możliwość dostosowania formy realizacji prawa do zakwaterowania, do swojej sytuacji rodzinnej i mieszkaniowej np. wybór świadczenia mieszkaniowego pomoże w wynajmie mieszkania lub spłacie kredytu hipotecznego.
Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji:
Projekt wprowadza zmiany do pragmatyk służbowych Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego przez zastąpienie dotychczasowych uprawnień mieszkaniowych (tj. prawa do lokalu albo równoważnika za brak lokalu, równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego) nowym rozwiązaniem w postaci prawa do zakwaterowania, na wzór rozwiązań obowiązujących w resorcie obrony narodowej. Zgodnie z projektowanymi przepisami funkcjonariuszowi służby przygotowawczej i stałej określonych w ustawie formacji będzie przysługiwać prawo do zakwaterowania w miejscowości, w której pełni służbę albo na jego prośbę w innej miejscowości, realizowane w formie jednego z czterech dostępnych wariantów, wybranego przez funkcjonariusza: 1. przydziału lokalu mieszkalnego, 2. przydziału kwatery tymczasowej, 3. przydziału miejsca w internacie lub kwaterze internatowej,(wariant przysługujący również pracownikom i funkcjonariuszom w służbie kontraktowej), 4. przyznania świadczenia mieszkaniowego (wysokość świadczenia będzie zróżnicowana i uzależniona będzie od miejsca pełnienia służby przez funkcjonariusza). Funkcjonariuszowi będzie przysługiwało prawo wyboru sposobu realizacji wobec niego prawa do zakwaterowania w oparciu o dostępne w danej jednostce organizacyjnej warianty. Świadczenie mieszkaniowe wypłacane będzie w formie ryczałtowej, a jego wartość będzie stanowiła iloczyn stawki podstawowej (proponowana stawka 300 zł) i mnożnika lokalizacyjnego (proponowany przedział 3.0 – 6.0), którego wysokość określona byłaby dla poziomu danego powiatu, w którym znajduje się jednostka organizacyjna danej służby i w którym funkcjonariusz pełni służbę. Świadczenie mieszkaniowe byłoby wolne od podatku dochodowego. W przypadku funkcjonariuszy, którzy przez wejściem w życie projektowanych przepisów skorzystali z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego z jednostek budżetowych wysokość świadczenia mieszkaniowego zostanie odpowiednio pomniejszona w sposób określony przez funkcjonariusza (w przypadku Policji, SG, PSP, ABW, AW, SKW, SWW w postaci zwrotu 50% otrzymanej kwoty w ciągu 30 dni od otrzymania pierwszej decyzji w sprawie lub spłaty co miesiąc 1/60 z 50% wysokości otrzymanej pomocy finansowej w okresie kolejnych 60 miesięcy – z możliwością wcześniejszej spłaty. W przypadku SOP w postaci zwrotu 50% otrzymanej kwoty w ciągu 30 dni od otrzymania pierwszej decyzji w sprawie lub spłaty co miesiąc 1/120 z 50% wysokości otrzymanej pomocy finansowej w okresie kolejnych 120 miesięcy z możliwością wcześniejszej spłaty). Prawo do zakwaterowania nie będzie przysługiwać jedynie funkcjonariuszom, którzy nabyli przydzielone w trybie administracyjnym lokale mieszkalne z bonifikatą lub pomniejszeniem w cenie nabycia od Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Ponadto projekt ustawy określa na nowo zasady stosowane przy ustalaniu powierzchni mieszkalnej przydzielanego lokalu mieszkalnego, z uwzględnieniem stopnia służbowego funkcjonariusza i wielkości jego gospodarstwa domowego. Projekt zakłada również nowe rozwiązania w zakresie zwrotu kosztów dojazdu dla funkcjonariuszy zamieszkujących poza miejscowością pełnienia służby. Świadczenie będzie realizowane przez comiesięczną wypłatę zryczałtowanego zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości pełnienia służby (najkrótsza odległość drogą publiczną od granic administracyjnych miejsca zamieszkania do granic administracyjnych miejscowości pełnienia służby), które wynosić będzie w zależności od odległości: a) do 30 km – 140 zł; b) powyżej 30 km do 50 km –180 zł; c) powyżej 50km – 220 zł. Projekt ustawy dostosowuje przepisy art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z podatku świadczeń wypłaconych funkcjonariuszom Straży Granicznej, Policji, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego z tytułu świadczenia mieszkaniowego do tożsamego rozwiązania dotyczącego świadczeń otrzymanych przez żołnierzy zawodowych z tytułu świadczenia mieszkaniowego. Projektowane rozwiązania wymagają nadania nowego brzmienia przepisom ustaw pragmatycznych Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego regulującym kwestie zakwaterowania funkcjonariuszy. Projekt ustawy dostosowuje również unormowania płacowe w zakresie uposażeń w Straży Granicznej do uregulowań płacowych przewidzianych w pragmatykach Policji i Państwowej Straży Pożarnej. Uposażenie zasadnicze funkcjonariuszy SG będzie wiec obejmować oprócz uposażenia ustalonego zgodnie z zaszeregowaniem stanowiska służbowego do odpowiednich grup uposażenia również uposażenie ustalone według wysługi lat. Powyższe wiąże się z koniecznością dokonania zmiany upoważnień ustawowych zawartych w art. 105 i art. 106 ustawy o Straży Granicznej. W rezultacie powyższego niezbędne będzie wydanie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nowego rozporządzenia w sprawie uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz nowego rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu zaliczania okresów służby i pracy do wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Straży Granicznej, w zakresie dostosowania do niniejszych przepisów ustawy dotychczasowych uregulowań płacowych (w zakresie zastąpienia dodatku za wysługę lat uregulowaniami przewidującymi wzrost uposażenia zasadniczego z racji posiadania odpowiedniej wysługi) oraz uregulowań dotyczących sposobu i trybu zaliczania określonych ustawą okresów do wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego oraz dokumentowania tych okresów, jak również terminów i formy ustalenia wysługi lat. W następstwie bowiem wprowadzonych zmian do ustawy pragmatycznej dodatek za wysługę lat ulegnie likwidacji, w jego miejsce ustalony zostanie wzrost uposażenia zasadniczego, uzależniony od okresów służby i pracy oraz innych okresów zaliczanych do wysługi lat. Wskutek projektowanych zmian nastąpi jednocześnie, analogicznie jak w pragmatykach wyżej wymienionych służb resortu spraw wewnętrznych, równoległy wzrost niektórych należności ustawowych relacjonowanych do uposażenia zasadniczego (takich jak dodatki funkcyjne i służbowe, świadczenie za długoletnią służbę i nagroda roczna). Względem pozostałych należności i świadczeń ustawowych, których wysokość jest uzależniona od uposażenia zasadniczego, zakłada się pozostawienie ich na dotychczasowym poziomie, co implikować będzie odpowiednią nowelizację aktów wykonawczych dotyczących funkcjonowania Straży Granicznej w przedmiotowym obszarze. Projekt ustawy przewiduje również nowelizację art. 87b ust. 6 ustawy o Straży Granicznej, która zakłada zmianę w sposobie liczenia przerw w pełnieniu służby w ekspozycji na czynnik szkodliwy, która umożliwi przyznawanie urlopu funkcjonariuszom Straży Granicznej na wzór rozwiązań funkcjonujących w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 września 2014 r. w sprawie urlopów policjantów. W § 12 ust. 3 tego rozporządzenia istnieje przepis, analogiczny do zmian proponowanych w Straży Granicznej. Zgodnie z aktualnym stanem prawnym przerwy w pełnieniu służby trwające łącznie nie dłużej niż 90 dni w ciągu roku powodują, że funkcjonariusz, który pełni służbę w warunkach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia nie nabywa prawa do urlopu dodatkowego z uwagi na sumowanie w roku kalendarzowym wszystkich przerw w pełnieniu służby. Zmiana art. 87b ust. 6 ustawy pragmatycznej spowoduje, że nie będą już sumowane poszczególne przerwy w pełnieniu służby w trakcie roku kalendarzowego, co powinno odpowiednio wpłynąć na zwiększenie liczby udzielanych urlopów dodatkowych w związku z nabyciem przez funkcjonariusza prawa do tego urlopu. Zmiany ustawy o SOP w zakresie gratyfikacji urlopowej dla funkcjonariusza SOP, który w związku z pełnieniem służby nabył w danym roku kalendarzowym prawo do urlopu wypoczynkowego oraz prawo do przejazdu na koszt SOP raz w roku do wybranej miejscowości w kraju i z powrotem dla funkcjonariusza SOP i członków jego rodziny, ma na celu zrównanie uprawnień w służbach podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Wprowadzając przepisy mające na celu wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt K 27/15, projekt ma na celu zapewnienie ochrony przed eksmisją „na bruk” osób, które nie są w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych. W związku z powyższym decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego lub kwatery tymczasowej nie wydaje się w przypadku: 1) kobiety w ciąży, 2) małoletniego, 3) osoby niepełnosprawnej, o której mowa w art. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych lub ubezwłasnowolnionej oraz osoby sprawującej nad taką osobą opiekę i wspólnie z nią zamieszkałej, 4) obłożnie chorego, który dysponuje dokumentem urzędowym lub zaświadczeniem lekarskim stwierdzającym stan zdrowia, w którym chory bez narażenia życia lub zdrowia nie może prowadzić normalnej egzystencji, wydanym nie wcześniej niż miesiąc przed wszczęciem postępowania o opróżnienie lokalu mieszkalnego, 5) emeryta lub rencisty spełniającego kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej, 6) osoby posiadającej status bezrobotnego spełniającej kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej − chyba, że mogą zamieszkać w innym lokalu mieszkalnym albo w domu jednorodzinnym lub domu mieszkalno-pensjonatowym, a w przypadku, w którym jedną z osób, wobec której wydaje się decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego jest funkcjonariusz, mogą zamieszkać w miejscowości, w której pełni on służbę, lub w miejscowości pobliskiej w innym lokalu mieszkalnym albo w domu jednorodzinnym lub domu mieszkalno-pensjonatowym.
Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu:
MSWiA
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu:
Czesław Mroczek Sekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM:
MSWiA
Planowany termin przyjęcia projektu przez RM:
II kwartał 2025 r. - ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 12 sierpnia 2025 r.