Projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz ustawy o kredycie konsumenckim
{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UD14","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"UD{#UD_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty ustaw","value":"Projekty ustaw"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"D – pozostałe projekty","value":"D – pozostałe projekty"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Ustawa z dnia 14 kwietnia 2023 r. o konsumenckiej pożyczce lombardowej (Dz. U. poz. 1285), wprowadziła w życie od dnia 7 stycznia 2024 r. w czterech obszarach rozwiązania polegające na objęciu ochroną konsumencką osób fizycznych prowadzących gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 6 pkt 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2024 r. poz. 90). Przyjęte rozwiązania skutkują objęciem osób fizycznych prowadzących gospodarstwo rolne reżimem ustawy o konsumenckiej pożyczce lombardowej, ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2023 r. poz. 1028, z późn. zm.), a także ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. poz. 1610, z późn. zm.) w zakresie niedozwolonych postanowień umownych i umowy pożyczki. W konsekwencji ochrona konsumencką objęci zostali wszyscy rolnicy w zakresie:\n1) art. 385[5] § 2 ustawy– Kodeks cywilny, nakazującego stosowanie przepisów dotyczących konsumenta zawartych w art. 385[1] - 385[3] tej ustawy do osoby fizycznej prowadzącej gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 6 pkt 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników;\n2.) art. 720[6] ustawy – Kodeks cywilny, nakazującego stosowanie przepisów art. 720[2] - 720[5] tej ustawy do umów pożyczki zawartych z osobą fizyczną prowadzącą gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 6 pkt 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników;\n3) art. 2 ust. 2 ustawy o kredycie konsumenckim, nakazującego stosowanie tej ustawy także do umów o kredyt zawieranych z osobą fizyczną prowadzącą gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 6 pkt 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników;\n4) art. 2 ust. 1 ustawy o konsumenckiej pożyczce lombardowej, nakazującego stosowanie przepisów tej ustawy także do umów o pożyczkę lombardową zawieranych z osoba fizyczną prowadzącą gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 6 pkt 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.\nOrganizacje środowiska rolniczego i bankowego wskazują, że wprowadzone zmiany spowodowały niepewność prawną w zakresie finansowania rolników – przedsiębiorców, skutkującą wstrzymaniem przez banki przyjmowania wniosków kredytowych od rolników bądź obsługiwania ich w ograniczonym zakresie. Przedstawiciele tych środowisk wskazują m.in. na:\n- ograniczenie akcji kredytowej dla rolników, prowadzące w szczególności do ograniczenia dostępu do finansowania inwestycyjnego,\n- przejściowe zablokowanie lub ograniczenie możliwości korzystania przez producentów rolnych z programów publicznych, np. kredytami objętymi dopłatami z ARiMR,\n- trudności w dostosowaniu tych regulacji do oferty kredytowej uwzględniającej specyfikę rynku rolnego,\n- pogorszenie sytuacji banków spółdzielczych, które w dużej mierze skupiają się na finansowaniu rolnictwa,\n- brak niezbędnych przepisów intertemporalnych w zakresie aneksowania umów (m.in. odnowień dotychczasowych kredytów w rachunku bieżącym) lub restrukturyzacji umów zawartych przed 7 stycznia 2024 r.,\n- zrównanie rolników - przedsiębiorców z konsumentami, co powoduje nałożenie na kredytowanie inwestycyjne (dotyczące np. nabycia maszyn rolniczych i nieruchomości na cele prowadzonego gospodarstwa rolnego) zasad i warunków kredytowania typowego dla kredytowania konsumenckiego,\n- konieczność zmian w produktach, procesach, dokumentacji kredytowej, czy przygotowania nowych narzędzi,\n- wątpliwości dotyczące zasad wyliczania maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytów,\n- istotne wątpliwości interpretacyjne związane w szczególności ze stosowaniem ustawy o kredycie konsumenckim i związane z tym ryzyko prawne. \nPrzedmiotowy projekt ustawy stanowi reakcję na negatywne skutki wprowadzonych zmian przy zachowaniu maksymalnie możliwej i racjonalnej ochrony osób fizycznych prowadzących gospodarstwo rolne. ","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji","value":"Dotychczas wskazywane wątpliwości koncentrują się na trudnościach w praktycznym zastosowaniu do osób fizycznych prowadzących gospodarstwo rolne przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, a także przepisu Kodeksu cywilnego o niedozwolonych postanowieniach umownych, który nie uwzględnia specyfiki kredytów udzielanych ze wsparciem publicznym. \nOdpowiadając na te trudności i ograniczenia w dalszym finansowaniu działalności rolniczej proponuje się:\n1) uchylenie w ustawie o kredycie konsumenckim art. 2 ust. 2, skutkujące wyłączeniem stosowania przepisów ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim do umów o kredyt zawieranych z osobą fizyczną prowadzącą gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 6 pkt 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników;\n2) zmianę art. 385[5] § 2 Kodeksu cywilnego, polegającą na wyłączeniu spod tej regulacji umów zwieranych przez osoby fizyczne prowadzące gospodarstwo rolne, w oparciu o które otrzymują one wsparcie pochodzące ze środków publicznych w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270, z późn. zm.), środków Banku Gospodarstwa Krajowego, Europejskiego Banku Inwestycyjnego i Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego lub innych środków o podobnym charakterze. Jednocześnie należałoby zachować właściwą ochronę konsumencką rolników w zakresie niezawodowego charakteru zawieranej umowy analogicznie jak w przypadku osób fizycznych wykonujących działalność gospodarczą.\n\n","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Spodziewane skutki i następstwa projektowanych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Sposoby mierzenia efektów nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MF","value":"MF"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Jurand Drop Podsekretarz Stanu ","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MF","value":"MF"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"I kwartał 2024 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 5 marca 2024 r.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Zrealizowany","value":"Zrealizowany"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}
Numer projektu:
UD14
Rodzaj dokumentu:
Projekty ustaw
Typ dokumentu:
D – pozostałe projekty
Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie:
Ustawa z dnia 14 kwietnia 2023 r. o konsumenckiej pożyczce lombardowej (Dz. U. poz. 1285), wprowadziła w życie od dnia 7 stycznia 2024 r. w czterech obszarach rozwiązania polegające na objęciu ochroną konsumencką osób fizycznych prowadzących gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 6 pkt 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2024 r. poz. 90). Przyjęte rozwiązania skutkują objęciem osób fizycznych prowadzących gospodarstwo rolne reżimem ustawy o konsumenckiej pożyczce lombardowej, ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2023 r. poz. 1028, z późn. zm.), a także ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. poz. 1610, z późn. zm.) w zakresie niedozwolonych postanowień umownych i umowy pożyczki. W konsekwencji ochrona konsumencką objęci zostali wszyscy rolnicy w zakresie: 1) art. 385[5] § 2 ustawy– Kodeks cywilny, nakazującego stosowanie przepisów dotyczących konsumenta zawartych w art. 385[1] - 385[3] tej ustawy do osoby fizycznej prowadzącej gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 6 pkt 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników; 2.) art. 720[6] ustawy – Kodeks cywilny, nakazującego stosowanie przepisów art. 720[2] - 720[5] tej ustawy do umów pożyczki zawartych z osobą fizyczną prowadzącą gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 6 pkt 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników; 3) art. 2 ust. 2 ustawy o kredycie konsumenckim, nakazującego stosowanie tej ustawy także do umów o kredyt zawieranych z osobą fizyczną prowadzącą gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 6 pkt 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników; 4) art. 2 ust. 1 ustawy o konsumenckiej pożyczce lombardowej, nakazującego stosowanie przepisów tej ustawy także do umów o pożyczkę lombardową zawieranych z osoba fizyczną prowadzącą gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 6 pkt 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Organizacje środowiska rolniczego i bankowego wskazują, że wprowadzone zmiany spowodowały niepewność prawną w zakresie finansowania rolników – przedsiębiorców, skutkującą wstrzymaniem przez banki przyjmowania wniosków kredytowych od rolników bądź obsługiwania ich w ograniczonym zakresie. Przedstawiciele tych środowisk wskazują m.in. na: - ograniczenie akcji kredytowej dla rolników, prowadzące w szczególności do ograniczenia dostępu do finansowania inwestycyjnego, - przejściowe zablokowanie lub ograniczenie możliwości korzystania przez producentów rolnych z programów publicznych, np. kredytami objętymi dopłatami z ARiMR, - trudności w dostosowaniu tych regulacji do oferty kredytowej uwzględniającej specyfikę rynku rolnego, - pogorszenie sytuacji banków spółdzielczych, które w dużej mierze skupiają się na finansowaniu rolnictwa, - brak niezbędnych przepisów intertemporalnych w zakresie aneksowania umów (m.in. odnowień dotychczasowych kredytów w rachunku bieżącym) lub restrukturyzacji umów zawartych przed 7 stycznia 2024 r., - zrównanie rolników - przedsiębiorców z konsumentami, co powoduje nałożenie na kredytowanie inwestycyjne (dotyczące np. nabycia maszyn rolniczych i nieruchomości na cele prowadzonego gospodarstwa rolnego) zasad i warunków kredytowania typowego dla kredytowania konsumenckiego, - konieczność zmian w produktach, procesach, dokumentacji kredytowej, czy przygotowania nowych narzędzi, - wątpliwości dotyczące zasad wyliczania maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytów, - istotne wątpliwości interpretacyjne związane w szczególności ze stosowaniem ustawy o kredycie konsumenckim i związane z tym ryzyko prawne. Przedmiotowy projekt ustawy stanowi reakcję na negatywne skutki wprowadzonych zmian przy zachowaniu maksymalnie możliwej i racjonalnej ochrony osób fizycznych prowadzących gospodarstwo rolne.
Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji:
Dotychczas wskazywane wątpliwości koncentrują się na trudnościach w praktycznym zastosowaniu do osób fizycznych prowadzących gospodarstwo rolne przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, a także przepisu Kodeksu cywilnego o niedozwolonych postanowieniach umownych, który nie uwzględnia specyfiki kredytów udzielanych ze wsparciem publicznym. Odpowiadając na te trudności i ograniczenia w dalszym finansowaniu działalności rolniczej proponuje się: 1) uchylenie w ustawie o kredycie konsumenckim art. 2 ust. 2, skutkujące wyłączeniem stosowania przepisów ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim do umów o kredyt zawieranych z osobą fizyczną prowadzącą gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 6 pkt 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników; 2) zmianę art. 385[5] § 2 Kodeksu cywilnego, polegającą na wyłączeniu spod tej regulacji umów zwieranych przez osoby fizyczne prowadzące gospodarstwo rolne, w oparciu o które otrzymują one wsparcie pochodzące ze środków publicznych w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270, z późn. zm.), środków Banku Gospodarstwa Krajowego, Europejskiego Banku Inwestycyjnego i Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego lub innych środków o podobnym charakterze. Jednocześnie należałoby zachować właściwą ochronę konsumencką rolników w zakresie niezawodowego charakteru zawieranej umowy analogicznie jak w przypadku osób fizycznych wykonujących działalność gospodarczą.
Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu:
MF
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu:
Jurand Drop Podsekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM:
MF
Planowany termin przyjęcia projektu przez RM:
I kwartał 2024 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 5 marca 2024 r.