Powrót

Projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego

Logo Biuletynu Informacji Publicznej
Informacje o publikacji dokumentu
Pierwsza publikacja:
30.06.2025 15:03 Monika Majewska
Wytwarzający/ Odpowiadający:
Minister Sprawiedliwości
Tytuł Wersja Dane zmiany / publikacji
Projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego 2.0 02.07.2026 16:06 Edyta Kurkiewicz
Projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego 1.0 30.06.2025 15:03 Monika Majewska

Aby uzyskać archiwalną wersję należy skontaktować się z Redakcją BIP

{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UC103","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"UC{#UC_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty ustaw","value":"Projekty ustaw"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"C – projekty implementujące UE","value":"C – projekty implementujące UE"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja dodatkowa","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie","value":"1) Przywrócenie zgodności polskiego prawa z postanowieniami Konwencji haskiej z 1980 r. \nPodstawowym celem Konwencji dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę, sporządzonej w Hadze z dnia 25 października 1980 r. (Dz. U. z 1995 r. poz. 528 oraz z 1999 r. poz. 1085; dalej „Konwencja haska z 1980 r.”) jest zagwarantowanie niezwłocznego powrotu dzieci bezprawnie uprowadzonych do państwa-strony Konwencji oraz zapewnienie, aby prawa do opieki lub kontaktów przysługujące w jednym z takich państw były realnie przestrzegane również w innym państwie, będącym stroną tej Konwencji. \n2) Zapewnienie zgodności z bezpośrednio stosowanym w polskim porządku prawnym rozporządzeniem Bruksela II TER \nPrzepisy zawarte w rozporządzeniu Bruksela II TER uzupełniają Konwencję haską z 1980 r. i umacniają zasadę maksymalnie szybkiego postępowania w sprawach o wydanie orzeczenia zarządzającego powrót dziecka bezprawnie uprowadzonego lub zatrzymanego w innym państwie członkowskim. Ponadto przepisy rozporządzenia Bruksela II TER zalecają także rozważenie przez państwa członkowskie ograniczenia do jednego środka liczby przysługujących środków zaskarżenia od orzeczenia zarządzającego powrót dziecka lub odmawiającego zarządzenia powrotu dziecka na podstawie Konwencji haskiej z 1980 r. \n3) Dostosowanie do wymogów wskazanych w wyroku TSUE z dnia 16 lutego 2023 r. w sprawie C-638/22 PPU \nTSUE w wyroku tym podkreślił, że rozporządzenie Bruksela II Bis uzupełnia i uściśla Konwencję haską z 1980 r. Oba te teksty stanowią niepodzielną całość normatywną, która ma zastosowanie do procedur powrotu dzieci bezprawnie uprowadzonych w UE. Trybunał zauważył, że wymóg skuteczności i szybkości, który obowiązuje przy wydawaniu orzeczenia zarządzającego powrót, wiąże organy krajowe również w ramach wykonywania takiego orzeczenia. Argumenty podniesione przez Trybunał w tym wyroku pozostają w pełni aktualne w odniesieniu do rozporządzenia Bruksela II TER, pomimo że odnosiły się do obowiązującego uprzednio rozporządzenia Bruksela II Bis.\n","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji","value":"Istota projektowanej nowelizacji sprowadza się do uchylenia przepisów art. 388[1]-388[3] ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 i 1841 oraz z 2025 r. poz. 620, dalej „k.p.c.”) oraz zmiany treści przepisów art. 598[5] § 4 i art. 598[5a] k.p.c. \nW związku z projektowanym uchyleniem przepisów art. 388[1]-388[3] k.p.c., eliminuje się przypadki wstrzymania wykonania prawomocnych postanowień nakazujących powrót dziecka na wniosek szczególnych podmiotów instytucjonalnych uprawnionych do wniesienia skargi kasacyjnej i nadzwyczajnej tj. Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Dziecka i Rzecznika Praw Obywatelskich. Obecny kształt przepisów powoduje, że możliwe jest dwukrotne obligatoryjne wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia, i to już po rozpoznaniu sprawy przez dwie instancje niezawisłych sądów powszechnych – najpierw na wniosek instytucjonalnych podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi kasacyjnej a następnie w toku procedury rozpoczętej wniesieniem skargi nadzwyczajnej.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Spodziewane skutki i następstwa projektowanych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Sposoby mierzenia efektów nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MS","value":"MS"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ współpracujący przy opracowaniu projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Sławomir Pałka Podsekretarz Stanu \nArkadiusz Myrcha Sekretarz Stanu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MS","value":"MS"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"II kwartał 2026 r.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}
Numer projektu:
UC103
Rodzaj dokumentu:
Projekty ustaw
Typ dokumentu:
C – projekty implementujące UE
Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie:
1) Przywrócenie zgodności polskiego prawa z postanowieniami Konwencji haskiej z 1980 r.
Podstawowym celem Konwencji dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę, sporządzonej w Hadze z dnia 25 października 1980 r. (Dz. U. z 1995 r. poz. 528 oraz z 1999 r. poz. 1085; dalej „Konwencja haska z 1980 r.”) jest zagwarantowanie niezwłocznego powrotu dzieci bezprawnie uprowadzonych do państwa-strony Konwencji oraz zapewnienie, aby prawa do opieki lub kontaktów przysługujące w jednym z takich państw były realnie przestrzegane również w innym państwie, będącym stroną tej Konwencji.
2) Zapewnienie zgodności z bezpośrednio stosowanym w polskim porządku prawnym rozporządzeniem Bruksela II TER
Przepisy zawarte w rozporządzeniu Bruksela II TER uzupełniają Konwencję haską z 1980 r. i umacniają zasadę maksymalnie szybkiego postępowania w sprawach o wydanie orzeczenia zarządzającego powrót dziecka bezprawnie uprowadzonego lub zatrzymanego w innym państwie członkowskim. Ponadto przepisy rozporządzenia Bruksela II TER zalecają także rozważenie przez państwa członkowskie ograniczenia do jednego środka liczby przysługujących środków zaskarżenia od orzeczenia zarządzającego powrót dziecka lub odmawiającego zarządzenia powrotu dziecka na podstawie Konwencji haskiej z 1980 r.
3) Dostosowanie do wymogów wskazanych w wyroku TSUE z dnia 16 lutego 2023 r. w sprawie C-638/22 PPU
TSUE w wyroku tym podkreślił, że rozporządzenie Bruksela II Bis uzupełnia i uściśla Konwencję haską z 1980 r. Oba te teksty stanowią niepodzielną całość normatywną, która ma zastosowanie do procedur powrotu dzieci bezprawnie uprowadzonych w UE. Trybunał zauważył, że wymóg skuteczności i szybkości, który obowiązuje przy wydawaniu orzeczenia zarządzającego powrót, wiąże organy krajowe również w ramach wykonywania takiego orzeczenia. Argumenty podniesione przez Trybunał w tym wyroku pozostają w pełni aktualne w odniesieniu do rozporządzenia Bruksela II TER, pomimo że odnosiły się do obowiązującego uprzednio rozporządzenia Bruksela II Bis.
Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji:
Istota projektowanej nowelizacji sprowadza się do uchylenia przepisów art. 388[1]-388[3] ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 i 1841 oraz z 2025 r. poz. 620, dalej „k.p.c.”) oraz zmiany treści przepisów art. 598[5] § 4 i art. 598[5a] k.p.c.
W związku z projektowanym uchyleniem przepisów art. 388[1]-388[3] k.p.c., eliminuje się przypadki wstrzymania wykonania prawomocnych postanowień nakazujących powrót dziecka na wniosek szczególnych podmiotów instytucjonalnych uprawnionych do wniesienia skargi kasacyjnej i nadzwyczajnej tj. Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Dziecka i Rzecznika Praw Obywatelskich. Obecny kształt przepisów powoduje, że możliwe jest dwukrotne obligatoryjne wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia, i to już po rozpoznaniu sprawy przez dwie instancje niezawisłych sądów powszechnych – najpierw na wniosek instytucjonalnych podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi kasacyjnej a następnie w toku procedury rozpoczętej wniesieniem skargi nadzwyczajnej.
Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu:
MS
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu:
Sławomir Pałka Podsekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha Sekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM:
MS
Planowany termin przyjęcia projektu przez RM:
II kwartał 2026 r.
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem:
Status realizacji: