Projekt ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw - Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

Projekt ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw

Informacje o publikacji dokumentu

Pierwsza publikacja:: 06.10.2026 12:31 Edyta Kurkiewicz
Wytwarzający/ Odpowiadający:: Minister Finansów i Gospodarki

Tytuł	Wersja	Dane zmiany / publikacji
Projekt ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw	1.0	06.10.2026 12:31 Edyta Kurkiewicz

Aby uzyskać archiwalną wersję należy skontaktować się z Redakcją BIP

{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UD483","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"UD{#UD_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty ustaw","value":"Projekty ustaw"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"D – pozostałe projekty","value":"D – pozostałe projekty"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja dodatkowa","value":"Projekt zawiera rozwiązania o charakterze deregulacyjnym (Deregulacja 2.0)","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Celem projektu ustawy jest realizacja pakietu zmian deregulacyjnych w systemie podatkowym, poprzez uproszczenie rozliczeń oraz poprawę relacji między organami podatkowymi a podatnikami i przedsiębiorcami a także zwiększenie efektywności działania organów podatkowych oraz wzmocnienie gwarancji procesowych strony.\nNa gruncie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, z późn. zm.), dalej Ordynacja podatkowa lub O.p., zidentyfikowano, w szczególności, następujące obszary wymagające zmian ustawowych:\n1) w zakresie czynności sprawdzających: \na) ograniczony zakres przedmiotowy i podmiotowy czynności sprawdzających oraz ograniczony katalog środków dowodowych stosowanych w ramach tych czynności, co powoduje że część spraw nie może być wyjaśniona w toku czynności sprawdzających; \nb) brak ustawowego określenia czasu trwania czynności sprawdzających, co może w niektórych przypadkach powodować przedłużanie tych czynności; \nc) brak przepisów nakładających na organ podatkowy obowiązek informowania o rozpoczęciu i zakończeniu oraz wyniku czynności sprawdzających, co w niektórych przypadkach może stwarzać poczucie braku informacji i braku pewności prawnej co do prawidłowości rozliczeń badanych w ramach czynności sprawdzających;\nd) brak ochrony prawnej dla podmiotu sprawdzanego w przypadku czynności sprawdzających rozumianej jako gwarancja zachowania oceny prawnej przeprowadzonych czynności sprawdzających w niezmienionym stanie faktycznym;\n2) sporadycznie wykorzystywanie form zabezpieczenia dobrowolnego, przede wszystkim dlatego, że mają one w istocie pieniężny charakter;\n3) ograniczenie możliwości stosowania obniżonej stawki odsetek za zwłokę tylko do zaległości podatkowych ujawnionych w złożonych po terminie korektach deklaracji, a nie deklaracjach pierwotnych;\n4) brak normy, zgodnie z którą organ podatkowy powinien w pierwszej kolejności wykorzystywać informacje i dokumenty, którymi już dysponuje lub które może pozyskać od innych podmiotów publicznych, a dopiero w razie ich niedostępności zwracać się o ich przedstawienie;\n5) prowadzenie postępowań podatkowych wszczętych z urzędu nawet w zakresie niewielkich kwot podatku;\n6) brak możliwości zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania, także w sytuacjach, w których strona chciałaby przyspieszyć wykonalność decyzji;\n7) zbyt krótki termin na wniesienie odwołania (14 dni);\n8) umarzanie postępowania odwoławczego w sprawie decyzji o zabezpieczeniu bez merytorycznej oceny tej decyzji przez organ odwoławczy, w przypadku jej wygaśnięcia;\n9) brak możliwości wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach przez organ podatkowy w przypadku zawarcia układu z wierzycielami w postępowaniu restrukturyzacyjnym na podstawie ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2026 r. poz. 533), w wyniku którego zapłata zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę została odroczona lub rozłożona na raty.\n","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji","value":"I. W celu uproszczenia rozliczeń oraz poprawy relacji między administracją skarbową a podatnikami i przedsiębiorcami oraz wzmocnienia gwarancji procesowych strony proponuje się:\n1) w zakresie czynności sprawdzających: \na) rozszerzenie zakresu podmiotowego i przedmiotowego poprzez wskazanie ogólnego zakresu czynności sprawdzających oraz rozszerzenie katalogu środków dowodowych stosowanych w ramach tych czynności;\nb) wprowadzenie 3-miesięcznego termin na zakończenie czynności sprawdzających;\nc) zawiadamianie przez organ podatkowy sprawdzanego o rozpoczęciu i zakończeniu oraz o wyniku czynności sprawdzających;\nd) wprowadzenie ochrony prawnej dla sprawdzonego poprzez brak w przyszłości naliczania odsetek za zwłokę i odpowiedzialności karnej skarbowej w sytuacji, kiedy wcześniej w toku czynności sprawdzających organ podatkowy nie stwierdził nieprawidłowości albo sprawdzony zastosował się do ustaleń organu;\n2) uzupełnienie katalogu form zabezpieczenia dobrowolnego o hipotekę na nieruchomości oraz prawo zastawu na rzeczach ruchomych lub zbywalnych prawach majątkowych; stworzy to szersze możliwości korzystania z instytucji dobrowolnego zabezpieczenia, co może zwiększyć zainteresowanie podatników tą instytucją;\n3) rozszerzenie zakresu stosowania obniżonej stawki odsetek za zwłokę na zaległości podatkowe ujawnione w złożonych po terminie pierwotnych deklaracjach, na takich samych zasadach jak dla zaległości wynikających z korekt deklaracji; \n4) wprowadzenie normy nakładającej na organ podatkowy obowiązek wykorzystywania w pierwszej kolejności informacji i dokumentów, którymi już dysponuje lub które może pozyskać od innych podmiotów, w celu wzmocnienia efektywności postępowania podatkowego oraz ograniczenia uciążliwości postępowania dla jego uczestników;\n5) wprowadzenie możliwości zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania; z dniem doręczenia organowi podatkowemu oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron postępowania decyzja podatkowa stanie się ostateczna, a tym samym wykonalna; takie rozwiązanie może być korzystne dla strony; \n6) wydłużenie z 14 do 30 dni terminu na wniesienie odwołania od decyzji;\n7) zapewnienie stronie uzyskania merytorycznej oceny decyzji o zabezpieczeniu przez organ odwoławczy również wtedy, gdy z uwagi na jej wygaśnięcie postępowanie odwoławcze podlega umorzeniu; rozwiązanie to wzmacnia gwarancje procesowe strony oraz realizuje zasadę zaufania do organów podatkowych;\n8) wprowadzenie podstawy prawnej do wydania przez organ podatkowy zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach w przypadku zawarcia układu z wierzycielami w postępowaniu restrukturyzacyjnym na podstawie ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne, w wyniku którego zapłata zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę została odroczona lub rozłożona na raty.\nII. Zwiększeniu efektywności działania organów podatkowych służy wprowadzenie zakazu wszczynania z urzędu oraz obowiązku umorzenia już wszczętego z urzędu postępowania w zakresie podatków stanowiących dochód budżetu państwa, jeżeli spodziewana kwota uszczuplenia nie przekracza pięciokrotności kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (aktualnie – 5x16 zł =80 zł). W zakresie podatków stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego (pobieranych przez samorządowe organy podatkowe, jak i przez organy Krajowej Administracji Skarbowej) wprowadzenie wskazanej wyżej reguły oraz ewentualne obniżenie ustawowo określonego limitu bagatelności wszczęcia lub prowadzenia postępowania podatkowego będzie mogło nastąpić w drodze uchwały rady gminy.\n","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Spodziewane skutki i następstwa projektowanych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Sposoby mierzenia efektów nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MFiG","value":"MFiG"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ współpracujący przy opracowaniu projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Jarosław Neneman Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MFiG","value":"MFiG"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"I kwartał 2027 r.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}

UD483

Projekty ustaw

D – pozostałe projekty

Projekt zawiera rozwiązania o charakterze deregulacyjnym (Deregulacja 2.0)

Celem projektu ustawy jest realizacja pakietu zmian deregulacyjnych w systemie podatkowym, poprzez uproszczenie rozliczeń oraz poprawę relacji między organami podatkowymi a podatnikami i przedsiębiorcami a także zwiększenie efektywności działania organów podatkowych oraz wzmocnienie gwarancji procesowych strony.
Na gruncie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, z późn. zm.), dalej Ordynacja podatkowa lub O.p., zidentyfikowano, w szczególności, następujące obszary wymagające zmian ustawowych:
1) w zakresie czynności sprawdzających:
a) ograniczony zakres przedmiotowy i podmiotowy czynności sprawdzających oraz ograniczony katalog środków dowodowych stosowanych w ramach tych czynności, co powoduje że część spraw nie może być wyjaśniona w toku czynności sprawdzających;
b) brak ustawowego określenia czasu trwania czynności sprawdzających, co może w niektórych przypadkach powodować przedłużanie tych czynności;
c) brak przepisów nakładających na organ podatkowy obowiązek informowania o rozpoczęciu i zakończeniu oraz wyniku czynności sprawdzających, co w niektórych przypadkach może stwarzać poczucie braku informacji i braku pewności prawnej co do prawidłowości rozliczeń badanych w ramach czynności sprawdzających;
d) brak ochrony prawnej dla podmiotu sprawdzanego w przypadku czynności sprawdzających rozumianej jako gwarancja zachowania oceny prawnej przeprowadzonych czynności sprawdzających w niezmienionym stanie faktycznym;
2) sporadycznie wykorzystywanie form zabezpieczenia dobrowolnego, przede wszystkim dlatego, że mają one w istocie pieniężny charakter;
3) ograniczenie możliwości stosowania obniżonej stawki odsetek za zwłokę tylko do zaległości podatkowych ujawnionych w złożonych po terminie korektach deklaracji, a nie deklaracjach pierwotnych;
4) brak normy, zgodnie z którą organ podatkowy powinien w pierwszej kolejności wykorzystywać informacje i dokumenty, którymi już dysponuje lub które może pozyskać od innych podmiotów publicznych, a dopiero w razie ich niedostępności zwracać się o ich przedstawienie;
5) prowadzenie postępowań podatkowych wszczętych z urzędu nawet w zakresie niewielkich kwot podatku;
6) brak możliwości zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania, także w sytuacjach, w których strona chciałaby przyspieszyć wykonalność decyzji;
7) zbyt krótki termin na wniesienie odwołania (14 dni);
8) umarzanie postępowania odwoławczego w sprawie decyzji o zabezpieczeniu bez merytorycznej oceny tej decyzji przez organ odwoławczy, w przypadku jej wygaśnięcia;
9) brak możliwości wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach przez organ podatkowy w przypadku zawarcia układu z wierzycielami w postępowaniu restrukturyzacyjnym na podstawie ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2026 r. poz. 533), w wyniku którego zapłata zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę została odroczona lub rozłożona na raty.

I. W celu uproszczenia rozliczeń oraz poprawy relacji między administracją skarbową a podatnikami i przedsiębiorcami oraz wzmocnienia gwarancji procesowych strony proponuje się:
1) w zakresie czynności sprawdzających:
a) rozszerzenie zakresu podmiotowego i przedmiotowego poprzez wskazanie ogólnego zakresu czynności sprawdzających oraz rozszerzenie katalogu środków dowodowych stosowanych w ramach tych czynności;
b) wprowadzenie 3-miesięcznego termin na zakończenie czynności sprawdzających;
c) zawiadamianie przez organ podatkowy sprawdzanego o rozpoczęciu i zakończeniu oraz o wyniku czynności sprawdzających;
d) wprowadzenie ochrony prawnej dla sprawdzonego poprzez brak w przyszłości naliczania odsetek za zwłokę i odpowiedzialności karnej skarbowej w sytuacji, kiedy wcześniej w toku czynności sprawdzających organ podatkowy nie stwierdził nieprawidłowości albo sprawdzony zastosował się do ustaleń organu;
2) uzupełnienie katalogu form zabezpieczenia dobrowolnego o hipotekę na nieruchomości oraz prawo zastawu na rzeczach ruchomych lub zbywalnych prawach majątkowych; stworzy to szersze możliwości korzystania z instytucji dobrowolnego zabezpieczenia, co może zwiększyć zainteresowanie podatników tą instytucją;
3) rozszerzenie zakresu stosowania obniżonej stawki odsetek za zwłokę na zaległości podatkowe ujawnione w złożonych po terminie pierwotnych deklaracjach, na takich samych zasadach jak dla zaległości wynikających z korekt deklaracji;
4) wprowadzenie normy nakładającej na organ podatkowy obowiązek wykorzystywania w pierwszej kolejności informacji i dokumentów, którymi już dysponuje lub które może pozyskać od innych podmiotów, w celu wzmocnienia efektywności postępowania podatkowego oraz ograniczenia uciążliwości postępowania dla jego uczestników;
5) wprowadzenie możliwości zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania; z dniem doręczenia organowi podatkowemu oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron postępowania decyzja podatkowa stanie się ostateczna, a tym samym wykonalna; takie rozwiązanie może być korzystne dla strony;
6) wydłużenie z 14 do 30 dni terminu na wniesienie odwołania od decyzji;
7) zapewnienie stronie uzyskania merytorycznej oceny decyzji o zabezpieczeniu przez organ odwoławczy również wtedy, gdy z uwagi na jej wygaśnięcie postępowanie odwoławcze podlega umorzeniu; rozwiązanie to wzmacnia gwarancje procesowe strony oraz realizuje zasadę zaufania do organów podatkowych;
8) wprowadzenie podstawy prawnej do wydania przez organ podatkowy zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach w przypadku zawarcia układu z wierzycielami w postępowaniu restrukturyzacyjnym na podstawie ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne, w wyniku którego zapłata zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę została odroczona lub rozłożona na raty.
II. Zwiększeniu efektywności działania organów podatkowych służy wprowadzenie zakazu wszczynania z urzędu oraz obowiązku umorzenia już wszczętego z urzędu postępowania w zakresie podatków stanowiących dochód budżetu państwa, jeżeli spodziewana kwota uszczuplenia nie przekracza pięciokrotności kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (aktualnie – 5x16 zł =80 zł). W zakresie podatków stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego (pobieranych przez samorządowe organy podatkowe, jak i przez organy Krajowej Administracji Skarbowej) wprowadzenie wskazanej wyżej reguły oraz ewentualne obniżenie ustawowo określonego limitu bagatelności wszczęcia lub prowadzenia postępowania podatkowego będzie mogło nastąpić w drodze uchwały rady gminy.

MFiG

Jarosław Neneman Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów

MFiG

I kwartał 2027 r.