Projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze

Informacje o publikacji dokumentu

Pierwsza publikacja:

24.02.2025 14:42 Monika Majewska

Wytwarzający/ Odpowiadający:

Minister Przemysłu

Pokaż historię zmian

Tytuł	Wersja	Dane zmiany / publikacji
Projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze	5.0	09.05.2025 10:20 Agnieszka Moskaluk
Projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze	4.0	09.05.2025 10:19 Agnieszka Moskaluk
Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo geologiczne i górnicze	3.0	22.04.2025 17:33 Agnieszka Moskaluk
Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo geologiczne i górnicze	2.0	06.03.2025 10:27 Monika Majewska
Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo geologiczne i górnicze	1.0	24.02.2025 14:42 Monika Majewska

Aby uzyskać archiwalną wersję należy skontaktować się z Redakcją BIP

{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UC86","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"UC{#UC_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty ustaw","value":"Projekty ustaw"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"C – projekty implementujące UE","value":"C – projekty implementujące UE"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Z dniem 4 sierpnia 2024 r. weszło w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1787 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie redukcji emisji metanu w sektorze energetycznym oraz zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/942 (Dz. Urz. UE L 2024/1787 z 15.07.2024), dalej „rozporządzenie metanowe”. Zgodnie z założeniami, które stanowiły podstawę do opracowania tego aktu prawnego, metan to gaz cieplarniany, który jest na drugim miejscu po dwutlenku węgla (CO2), jeśli chodzi o ogólny wkład w zmianę klimatu, i jest odpowiedzialny za około jedną trzecią obecnego ocieplenia (motyw pierwszy rozporządzenia metanowego). W rozporządzeniu tym są ujęte przepisy dotyczące m.in. obowiązków wykonywania pomiarów, kwantyfikacji, raportowania i weryfikacji emisji metanu w sektorze energetycznym w Unii Europejskiej, jak również przepisy dotyczące podjęcia działań zmierzających do redukcji tych emisji, w tym poprzez prowadzenie badań mających na celu wykrywanie wycieków i naprawę, przeprowadzanie napraw oraz ograniczenia dotyczące uwalniania do atmosfery i spalania gazu (metanu) w pochodni. W rozporządzeniu są zawarte również przepisy dotyczące narzędzi, które mają zapewnić przejrzystość w odniesieniu do emisji metanu (art. 1 ust. 1 rozporządzenia metanowego).\nPoszczególne przepisy rozporządzenia metanowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz w granicach wyłącznej strefy ekonomicznej Rzeczypospolitej Polskiej mają zastosowanie do:\n1) działalności geologicznej polegającej na poszukiwaniu lub rozpoznawaniu złóż węglowodorów na lądzie oraz w granicach obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej;\n2) działalności górniczej polegającej na wydobywaniu węglowodorów ze złóż na lądzie oraz w granicach obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej;\n3) działalności górniczej polegającej na podziemnym bezzbiornikowym magazynowaniu gazu ziemnego (pod-ziemny magazyn gazu jest zakładem górniczym w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 18 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2024 r. poz. 1290), dalej „p.g.g.”);\n4) działalności górniczej polegającej na wydobywaniu węgla brunatnego;\n5) działalności górniczej polegającej na wydobywaniu węgla kamiennego, w tym także koksującego;\n6) terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego, zlokalizowanego obecnie tylko w Świnoujściu;\n7) przetwarzania gazu ziemnego;\n8) przesyłu i dystrybucji gazu ziemnego;\n9) zlikwidowanych lub opuszczonych po dniu 3 sierpnia 1954 r. podziemnych zakładów górniczych wydobywających węgiel kamienny, w tym również w częściach udostępnianych w celach innych niż określonych w p.g.g., w szczególności turystycznych, leczniczych i rekreacyjnych (np. ZKWK Guido w Zabrzu, „Dawna Kopalnia Nowa Ruda”) oraz udostępnianych w celu budowy, rozbudowy oraz utrzymywania systemów odwadniania zlikwidowanych zakładów górniczych (Spółka Restrukturyzacji Kopalń S.A. Oddział w Czeladzi Centralny Zakład Odwadniania Kopalń);\n10) wszystkich znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i w granicach wyłącznej strefy ekonomicznej Rzeczypospolitej Polskiej odwiertów nieczynnych, odwiertów tymczasowo zaczopowanych oraz odwiertów permanentnie zaczopowanych i opuszczonych, stanowiących pozostałości po otworowych zakładach górniczych wydobywających węglowodory lub zakładach prowadzących poszukiwanie lub rozpoznawanie złóż węglowodorów (na lądzie oraz w granicach obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej) oraz do nieczynnych odwiertów wykonanych w celu poszukiwania lub rozpoznania złóż innych kopalin (w szczególności węgla kamiennego) lub wydobywania ze złóż innych kopalin (w szczególności siarki);\n11) importu z państw trzecich ropy naftowej, gazu ziemnego i węgla.\nZgodnie z art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z dnia 26 października 2012 r. (Dz. Urz. UE C 326 z 26.10.2012, str. 47), rozporządzenie ma zasięg ogólny, wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Tak więc przepisy rozporządzenia metanowego znajdują bezpośrednie zastosowanie również w polskim porządku prawnym.\nAnaliza przepisów rozporządzenia metanowego prowadzi jednak do wniosku, iż w wielu miejscach nakłada ono na państwa członkowskie określone obowiązki, przy czym, wykonanie części tych obowiązków przez Polskę wymaga przyjęcia przepisów służących wykonaniu tego rozporządzenia. Przykładowo, można tu wskazać na art. 33 rozporządzenia metanowego, które nakłada na państwa członkowskie obowiązek ustanowienia przepisów do-tyczących kar mających zastosowanie w przypadku naruszeń tego rozporządzenia. Innym przykładem jest wprowadzenie instytucji skargi dotyczącej potencjalnego naruszenia rozporządzenia metanowego, którą może wnieść każda osoba fizyczna lub prawna (art. 7 rozporządzenia metanowego).\nCzęść obowiązków państwa członkowskiego wynikających z przepisów rozporządzenia metanowego wymaga natomiast podjęcia określonych czynności faktycznych, np. zgodnie z art. 18 ust. 1, do dnia 5 sierpnia 2025 r. państwa członkowskie ustanowią i podadzą do wiadomości publicznej wykaz wszystkich znajdujących się na ich terytorium lub podlegających ich jurysdykcji odwiertów nieczynnych, odwiertów tymczasowo zaczopowanych oraz odwiertów permanentnie zaczopowanych i opuszczonych, które zostały zarejestrowane lub których lokalizację można wskazać na podstawie istniejących informacji, dowodów lub przy podjęciu wszelkich racjonalnych starań. Z kolei, stosownie do art. 25 ust. 1 rozporządzenia metanowego, do dnia 5 sierpnia 2025 r. państwa członkowskie ustanawiają i podają do wiadomości publicznej wykaz wszystkich zamkniętych podziemnych kopalń węgla i opuszczonych podziemnych kopalń węgla znajdujących się na ich terytorium lub podlegających ich jurysdykcji, w których zaprzestano działalności po dniu 3 sierpnia 1954 r.\nW celu opracowania przepisów służących wykonaniu rozporządzenia metanowego w Ministerstwie Przemysłu został powołany specjalny zespół, który prowadzi prace z udziałem zainteresowanych przedsiębiorców (m.in. spółki prowadzące podziemną działalność górniczą, ORLEN S.A.), organów (Prezes Wyższego Urzędu Górnicze-go) oraz instytutów badawczych (Główny Instytut Górnictwa – Państwowy Instytut Badawczy, Instytut Nafty i Gazu – Państwowy Instytut Badawczy). Założono, iż przygotowanie projektu ustawy służącej stosowaniu rozporządzenia metanowego nastąpi najpóźniej w II kwartale 2025 r. Z uwagi na złożoność i obszerność materii można zakładać, że w przypadku tego projektu proces legislacyjny będzie długotrwały. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 rozporządzenia metanowego, każde państwo członkowskie wyznacza co najmniej jeden właściwy organ odpowiedzialny za monitorowanie i egzekwowanie stosowania tego rozporządzenia. Państwa członkowskie przekazują Komisji nazwy i dane kontaktowe swoich właściwych organów do dnia 5 lutego 2025 r.\nZważywszy, że właściwy organ, którego wyznaczenia wymaga art. 4 ust. 1 rozporządzenia metanowego, ma być organem wykonującym określone w tym rozporządzeniu zadania i wyposażonym w określone kompetencje, takie jak pozyskiwanie informacji od podmiotów zobowiązanych, władcze rozstrzyganie określonych spraw, kontrolowanie wykonywania obowiązków nałożonych tym rozporządzeniem na podmioty czy nakładanie sankcji za ich niewykonanie, wyznaczenie organu właściwego odpowiedzialnego za monitorowanie i egzekwowanie stosowania rozporządzenia metanowego oznacza więc przypisanie temu organowi tych zadań i kompetencji.\nW polskim systemie prawa zakres zadań i kompetencji organów władzy publicznej może być określony wyłącz-nie w ustawie (zasada wyłączności ustawy), zatem także i wyznaczenie organu właściwego przewidziane w art. 4 ust. 1 rozporządzenia metanowego może nastąpić wyłącznie w ustawie.\n","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji","value":"Z uwagi na zakres regulacji rozporządzenia metanowego, który w znacznej mierze obejmuje działalność górniczą i geologiczną, proponuje się wskazanie, iż organem właściwym odpowiedzialnym za monitorowanie i egzekwowanie stosowania rozporządzenia metanowego jest Prezes Wyższego Urzędu Górniczego. W myśl art. 165 ust. 1 p.g.g., Prezes Wyższego Urzędu Górniczego jest centralnym organem administracji rządowej, działającym pod nadzorem ministra właściwego do spraw gospodarki surowcami energetycznymi, właściwym w sprawach nadzoru górniczego. Stosownie do art. 168 ust. 1 pkt 5 p.g.g., organy nadzoru górniczego, w tym Prezes Wyższego Urzędu Górniczego, sprawują nadzór i kontrolę nad ruchem zakładów górniczych, m.in. w zakresie ochrony środowiska. Zgodnie zaś z art. 170 ust. 2 p.g.g., organy nadzoru górniczego sprawują nadzór i kontrolę nad wykonywaniem robót geologicznych, o których mowa w art. 86 tej ustawy (w tym robót geologicznych służących poszukiwaniu i rozpoznawaniu złóż węglowodorów).\nPrzedstawiony stan prawny sprawia, że zasadne jest przypisanie Prezesowi Wyższego Urzędu Górniczego statusu właściwego organu odpowiedzialnego za monitorowanie i egzekwowanie stosowania rozporządzenia metanowego. Przypisanie to nastąpi przez rozszerzenie zakresu regulacji art. 166 ust. 1 p.g.g. Przepis ten określa ogólne kompetencje Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego, uzupełniając ogólny zakres właściwości wszystkich organów nadzoru górniczego, określony w art. 168 i art. 170 p.g.g. Podobne do projektowanego rozwiązania uregulowanie zostało zamieszczone w art. 166 ust. 1 pkt 4–4b p.g.g. Przepisy te stanowią, że Prezes Wyższego Urzędu Górni-czego jest:\n1) wyspecjalizowanym organem kontroli wyrobów wprowadzonych do obrotu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2023 r. poz. 215), w odniesieniu do wyrobów przeznaczonych do stosowania w ruchu zakładu górniczego;\n2) organem nadzoru rynku w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (Dz. U. z 2022 r. poz. 1854 oraz z 2024 r. poz. 1089) w odniesieniu do wyrobów prze-znaczonych do stosowania w ruchu zakładu górniczego;\n3) organem nadzoru rynku w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 lipca 2020 r. o systemach homologacji typu UE i nadzoru rynku silników spalinowych przeznaczonych do maszyn mobilnych nieporuszających się po drogach (Dz. U. poz. 1339) w zakresie silników zamontowanych w maszynach mobilnych nieporuszających się po drogach stosowanych w ruchu zakładu górniczego.\nW każdej z powołanych ustaw, niezależnie od ogólnej kompetencji określonej w p.g.g., są określone konkretne zadania i kompetencje Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego, w tym narzędzia służące realizacji ogólnej kompetencji określonej w p.g.g.\nDopuszczalne jest zatem takie działanie legislacyjne służące stosowaniu przepisów rozporządzenia metanowego, które będzie polegało na podziale w czasie środków prawnych, z których pierwszy (najpilniejszy) zostanie wprowadzony do polskiego porządku prawnego w możliwie najkrótszym terminie, a drugi (kompleksowy i poddany szerokim konsultacjom publicznym i opiniowaniu) zostanie przygotowany jako finalny etap działań zmierzających do zapewniania stosowania przepisów rozporządzenia metanowego.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Spodziewane skutki i następstwa projektowanych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Sposoby mierzenia efektów nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MP","value":"MP"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ współpracujący przy opracowaniu projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Marzena Czarnecka Minister Przemysłu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MP","value":"MP"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"II kwartał 2025 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 22 kwietnia 2025 r. ","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Zrealizowany","value":"Zrealizowany"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}