Projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (projekt deregulacyjny)
06.10.2026
Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (projekt deregulacyjny), przedłożony przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Projekt przewiduje zmiany w zasadach zawieszania kształcenia doktorantów oraz objęcie ich obowiązkowym ubezpieczeniem chorobowym i prawem do świadczeń w przypadku choroby, rodzicielstwa lub wypadku. Nowe przepisy mają również ułatwić osobom, które ukończyły szkołę doktorską, dalsze prowadzenie badań i przygotowanie się do obrony doktoratu. Zaproponowane rozwiązania są elementem działań deregulacyjnych rządu.
Obecnie doktoranci mają ograniczone możliwości zawieszenia kształcenia w sytuacjach innych niż związane z rodzicielstwem. Jednocześnie, mimo opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, nie mogą w pełni korzystać ze świadczeń z ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego. Projekt odpowiada na zgłaszane przez doktorantów problemy związane m.in. z długotrwałą chorobą, sytuacjami losowymi czy koniecznością czasowego przerwania kształcenia.
Najważniejsze rozwiązania
- Doktoranci zostają objęci obowiązkowym ubezpieczeniem chorobowym.
- Dzięki temu będą mogli otrzymać świadczenia, m.in. w razie choroby lub wypadku.
- Łatwiejsze będzie czasowe zawieszenie kształcenia z powodów losowych i osobistych.
- Regulamin szkoły doktorskiej będzie określał dodatkowe sytuacje, w których doktorant będzie mógł złożyć wniosek o zawieszenie kształcenia.
- Łączny okres takiego zawieszenia nie będzie mógł przekroczyć 24 miesięcy w całym okresie kształcenia.
- Zawieszenie kształcenia nie będzie oznaczało utraty prawa do świadczeń w razie choroby.
- W przypadku niezdolności do kształcenia z powodu choroby doktorant zachowa prawo do stypendium przez okres odpowiadający zasadom stosowanym wobec pracowników, a następnie będzie mógł otrzymać zasiłek chorobowy z ZUS.
- Doktoranci będą mogli zawiesić kształcenie także w związku z opieką nad dzieckiem.
- Rozwiązanie obejmie okres odpowiadający urlopowi wychowawczemu, co pozwoli pogodzić kształcenie i obowiązki związane z opieką nad dzieckiem.
- Nadal możliwe będzie także zawieszenie kształcenia na okresy odpowiadające urlopom związanym z rodzicielstwem.
- W czasie zawieszenia kształcenia nie będą biegły najważniejsze terminy związane z doktoratem.
- Dotyczy to m.in. wyznaczenia promotora, złożenia indywidualnego planu badawczego, oceny śródokresowej i złożenia rozprawy doktorskiej.
- Osoby, które ukończyły szkołę doktorską, zachowają bezpłatny dostęp do potrzebnej infrastruktury badawczej i informatycznej.
- Chodzi o możliwość korzystania m.in. z laboratoriów, sprzętu i zasobów informatycznych do czasu zakończenia postępowania w sprawie nadania stopnia doktora. Rozwiązanie ma ułatwić dalsze prowadzenie badań i przygotowanie się do obrony.
Nowe przepisy mają wejść w życie zasadniczo po 9 miesiącach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.