Projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych
2.0
03.09.2025 21:30 Agnieszka Moskaluk
Projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych
1.0
23.07.2025 15:35 Agnieszka Kowalska
Aby uzyskać archiwalną wersję należy skontaktować się z Redakcją BIP
{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UD270","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"UD{#UD_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty ustaw","value":"Projekty ustaw"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"D – pozostałe projekty","value":"D – pozostałe projekty"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja dodatkowa","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Projektowana ustawa ma na celu umożliwienie orzekania przez asesorów sądowych w sprawach z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego, sprawach dotyczących demoralizacji i czynów karalnych nieletnich, leczenia osób uzależnionych od alkoholu oraz od środków odurzających i psychotropowych oraz sprawach należących do sądu opiekuńczego na podstawie odrębnych ustaw. Tym samym więc projektowana ustawa zakłada umożliwienie asesorom sądowym wykonywania obowiązków orzeczniczych we wszystkich kategoriach spraw pozostających w zakresie właściwości wydziałów rodzinnych i nieletnich w sądach rejonowych w celu kadrowego wsparcia tych wydziałów, a ponadto w celu umożliwienia asesorom zdobywania doświadczenia orzeczniczego w obszarze sądownictwa rodzinnego i nieletnich, które w szczególnym stopniu skupione jest na zapewnieniu ochrony prawnej najsłabszym członkom społeczeństwa, tj. np. dzieciom i ich rodzinom, pacjentom szpitali psychiatrycznych, seniorom czy osobom z niepełnosprawnościami. Wobec faktu, że asesura jest podstawową ścieżką dojścia do zawodu sędziego, obecna sytuacja prawna, w której brak jest możliwości odbywania asesury w wydziałach rodzinnych i nieletnich utrudnia zdobywanie praktycznych umiejętności przez osoby, które mogłyby zostać sędziami orzekającymi w tym zakresie, oraz ogranicza dopływ nowych kadr sędziowskich do tych wydziałów, gdyż nierzadko asesorzy, którzy odbywali asesurę w innych wydziałach, po jej zakończeniu nie są już zainteresowani zmianą pionu orzeczniczego. Projektodawca jest przekonany, że proponowane zmiany przyczynią się w znacznym stopniu do zapewnienia bardziej sprawnego funkcjonowania sądownictwa rodzinnego, które powinno być priorytetem z uwagi na szczególny charakter spraw rozpoznawanych przez te sądy.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji","value":"Projektowana ustawa zakłada umożliwienie asesorom sądowym wykonywania obowiązków orzeczniczych w sprawach pozostających w zakresie właściwości wydziałów rodzinnych i nieletnich. Środkiem realizacji celu projektowanej ustawy w postaci zapewnienia funkcjonowania sądownictwa rodzinnego na wysokim poziomie jest zagwarantowanie odpowiedniej liczby orzeczników i racjonalne obciążenie ich pracą, tak aby mogli w sposób dokładny wykonywać swoje zadania, a ponadto stworzenie warunków do nabywania doświadczenia orzeczniczego przez asesorów w ramach sądownictwa rodzinnego. W 2023 r. liczba spraw załatwionych przez sędziego w wydziałach rodzinnych i nieletnich wg obsady średniookresowej wyniosła 1582, a w 2024 r. – 1534,4, podczas gdy w wydziałach cywilnych było to odpowiednio 648,5 oraz 596,3 sprawy, a w wydziałach karnych 1021,4 oraz 988,4 sprawy. Jeszcze bardziej widoczna dysproporcja w średniej liczbie spraw załatwionych przez jednego sędziego jest widoczna w wydziałach pracy i ubezpieczeń społecznych, gdzie w 2023 r. przypadło 349,6 załatwionych spraw na jednego sędziego, a w 2024 r. 444 sprawy. Również w wydziałach gospodarczych obciążenie sędziów jest zdecydowanie niższe niż w wydziałach rodzinnych i nieletnich, bo w 2023 r. było to średnio 409 sprawy załatwionej przez sędziego, a w 2024 r. – 403,4 sprawy. Dodać też należy, że specyfiką wydziałów rodzinnych i nieletnich jest znaczna liczba koniecznych do rozpoznania spraw z kategorii pilnych. Wzrost liczby orzeczników poprzez dopuszczanie do orzekania we wszystkich sprawach rozstrzyganych w wydziałach rodzinnych i nieletnich asesorów sądowych, pozwoli na zmniejszenie obciążenia pracą sędziów rodzinnych, co wpłynie na jakość orzecznictwa, komfort pracy sędziów rodzinnych i poświęcenie większej ilości czasu sprawom, które tego wymagają. Jednocześnie należy podkreślić, że asesorzy orzekają wyłącznie w sądach rejonowych, a zatem nie będą orzekać w sprawach należących w I instancji do sądów okręgowych, np. sprawach rozwodów. ","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Spodziewane skutki i następstwa projektowanych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Sposoby mierzenia efektów nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MS","value":"MS"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ współpracujący przy opracowaniu projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Arkadiusz Myrcha Sekretarz Stanu \nZuzanna Rudzińska-Bluszcz Podsekretarz Stanu ","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MS","value":"MS"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"III kwartał 2025 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 2 września 2025 r.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Zrealizowany","value":"Zrealizowany"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}
Numer projektu:
UD270
Rodzaj dokumentu:
Projekty ustaw
Typ dokumentu:
D – pozostałe projekty
Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie:
Projektowana ustawa ma na celu umożliwienie orzekania przez asesorów sądowych w sprawach z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego, sprawach dotyczących demoralizacji i czynów karalnych nieletnich, leczenia osób uzależnionych od alkoholu oraz od środków odurzających i psychotropowych oraz sprawach należących do sądu opiekuńczego na podstawie odrębnych ustaw. Tym samym więc projektowana ustawa zakłada umożliwienie asesorom sądowym wykonywania obowiązków orzeczniczych we wszystkich kategoriach spraw pozostających w zakresie właściwości wydziałów rodzinnych i nieletnich w sądach rejonowych w celu kadrowego wsparcia tych wydziałów, a ponadto w celu umożliwienia asesorom zdobywania doświadczenia orzeczniczego w obszarze sądownictwa rodzinnego i nieletnich, które w szczególnym stopniu skupione jest na zapewnieniu ochrony prawnej najsłabszym członkom społeczeństwa, tj. np. dzieciom i ich rodzinom, pacjentom szpitali psychiatrycznych, seniorom czy osobom z niepełnosprawnościami. Wobec faktu, że asesura jest podstawową ścieżką dojścia do zawodu sędziego, obecna sytuacja prawna, w której brak jest możliwości odbywania asesury w wydziałach rodzinnych i nieletnich utrudnia zdobywanie praktycznych umiejętności przez osoby, które mogłyby zostać sędziami orzekającymi w tym zakresie, oraz ogranicza dopływ nowych kadr sędziowskich do tych wydziałów, gdyż nierzadko asesorzy, którzy odbywali asesurę w innych wydziałach, po jej zakończeniu nie są już zainteresowani zmianą pionu orzeczniczego. Projektodawca jest przekonany, że proponowane zmiany przyczynią się w znacznym stopniu do zapewnienia bardziej sprawnego funkcjonowania sądownictwa rodzinnego, które powinno być priorytetem z uwagi na szczególny charakter spraw rozpoznawanych przez te sądy.
Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji:
Projektowana ustawa zakłada umożliwienie asesorom sądowym wykonywania obowiązków orzeczniczych w sprawach pozostających w zakresie właściwości wydziałów rodzinnych i nieletnich. Środkiem realizacji celu projektowanej ustawy w postaci zapewnienia funkcjonowania sądownictwa rodzinnego na wysokim poziomie jest zagwarantowanie odpowiedniej liczby orzeczników i racjonalne obciążenie ich pracą, tak aby mogli w sposób dokładny wykonywać swoje zadania, a ponadto stworzenie warunków do nabywania doświadczenia orzeczniczego przez asesorów w ramach sądownictwa rodzinnego. W 2023 r. liczba spraw załatwionych przez sędziego w wydziałach rodzinnych i nieletnich wg obsady średniookresowej wyniosła 1582, a w 2024 r. – 1534,4, podczas gdy w wydziałach cywilnych było to odpowiednio 648,5 oraz 596,3 sprawy, a w wydziałach karnych 1021,4 oraz 988,4 sprawy. Jeszcze bardziej widoczna dysproporcja w średniej liczbie spraw załatwionych przez jednego sędziego jest widoczna w wydziałach pracy i ubezpieczeń społecznych, gdzie w 2023 r. przypadło 349,6 załatwionych spraw na jednego sędziego, a w 2024 r. 444 sprawy. Również w wydziałach gospodarczych obciążenie sędziów jest zdecydowanie niższe niż w wydziałach rodzinnych i nieletnich, bo w 2023 r. było to średnio 409 sprawy załatwionej przez sędziego, a w 2024 r. – 403,4 sprawy. Dodać też należy, że specyfiką wydziałów rodzinnych i nieletnich jest znaczna liczba koniecznych do rozpoznania spraw z kategorii pilnych. Wzrost liczby orzeczników poprzez dopuszczanie do orzekania we wszystkich sprawach rozstrzyganych w wydziałach rodzinnych i nieletnich asesorów sądowych, pozwoli na zmniejszenie obciążenia pracą sędziów rodzinnych, co wpłynie na jakość orzecznictwa, komfort pracy sędziów rodzinnych i poświęcenie większej ilości czasu sprawom, które tego wymagają. Jednocześnie należy podkreślić, że asesorzy orzekają wyłącznie w sądach rejonowych, a zatem nie będą orzekać w sprawach należących w I instancji do sądów okręgowych, np. sprawach rozwodów.
Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu:
MS
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu:
Arkadiusz Myrcha Sekretarz Stanu Zuzanna Rudzińska-Bluszcz Podsekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM:
MS
Planowany termin przyjęcia projektu przez RM:
III kwartał 2025 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 2 września 2025 r.
