| Tytuł | Wersja | Dane zmiany / publikacji |
|---|---|---|
| Projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw | 1.0 | 12.08.2026 12:53 Agnieszka Kowalska |
Aby uzyskać archiwalną wersję należy skontaktować się z Redakcją BIP
{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UD452","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"UD{#UD_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty ustaw","value":"Projekty ustaw"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"D – pozostałe projekty","value":"D – pozostałe projekty"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja dodatkowa","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw, zwany dalej „projektem”, ma na celu włączenie w systemowe wspieranie[1] pracy przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych i innych form wychowania przedszkolnego, zwanych dalej „przedszkolami”, oraz szkół ogólnodostępnych i integracyjnych specjalistycznych centrów wspierających edukację włączającą, zwanych dalej „SCWEW”. \nProjekt zakłada uregulowanie w przepisach prawa oświatowego możliwości pełnienia przez przedszkola specjalne, szkoły specjalne oraz młodzieżowe ośrodki wychowawcze, młodzieżowe ośrodki socjoterapii i specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze, zwane dalej „ośrodkami”, wskazane przez powiat, dodatkowej funkcji SCWEW. Funkcja SCWEW będzie realizowana przez powiat jako zadanie własne. Pełnienie tej funkcji będzie polegało na zapewnieniu specjalistycznego wsparcia przedszkolom oraz szkołom ogólnodostępnym i integracyjnym działającym na terenie danego powiatu.\nMożliwość pełnienia funkcji SCWEW nie zastąpi ani nie ograniczy roli przedszkoli specjalnych, szkół specjalnych i ośrodków. W ten sposób zostanie podkreślone znaczenie ich roli w systemie oświaty przez rozszerzenie zakresu działań i wzmocnienie funkcji eksperckiej.\nZadania SCWEW będą realizowane przez kadrę przedszkoli specjalnych, szkół specjalnych i ośrodków, tj. nauczycieli oraz kadrę niepedagogiczną, którym zostaną powierzone zadania wynikające z funkcji SCWEW tych jednostek. \nStworzenie systemowych rozwiązań, które umożliwią dzielenie się w efektywny sposób wiedzą i doświadczeniem przez kadrę zatrudnioną w pełniących funkcję SCWEW przedszkolach specjalnych, szkołach specjalnych i ośrodkach z nauczycielami przedszkoli oraz szkół ogólnodostępnych i integracyjnych, stanowi odpowiedź na oczekiwania środowiska edukacyjnego w Polsce, wynikające ze wzrostu identyfikowanych potrzeb w zakresie wspierania zróżnicowanego rozwoju i uczenia się dzieci i młodzieży. \nOdzwierciedleniem tego trendu jest rokroczny wzrost liczby różnych form pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz liczby dzieci i młodzieży obejmowanych tymi formami pomocy. \nW Polsce rośnie liczba dzieci i młodzieży obejmowanych różnymi formami pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Odzwierciedleniem tego trendu jest wzrost liczby różnych form pomocy psychologiczno-pedagogicznej, którymi są obejmowani dzieci i młodzież i tak: w roku szkolnym 2021/2022 było 3 479 945 różnych form udzielonej pomocy, natomiast w roku szkolnym 2024/2025 – 4 348 968[2]. Rośnie również liczba dzieci i młodzieży z niepełnosprawnościami[3], zagrożonych niedostosowaniem społecznym i niedostosowanych społecznie, u których stwierdza się potrzebę kształcenia specjalnego – w roku szkolnym 2021/2022 było 245 518 osób, natomiast w roku szklonym 2025/2026 było 371 969 osób. Ponad 77 % dzieci i uczniów objętych kształceniem specjalnym, zgodnie z wyborem dokonanym przez ich rodziców, a w przypadku uczniów pełnoletnich – ich własnym wyborem, realizuje to kształcenie w przedszkolach lub szkołach ogólnodostępnych i integracyjnych[4]. Wzrost liczby dzieci i uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego realizujących kształcenie w przedszkolach oraz szkołach ogólnodostępnych i integracyjnych stanowi wyzwanie dla nauczycieli, którzy wskazują, że często nie czują się odpowiednio przygotowani do efektywnej pracy z zespołami zróżnicowanymi pod względem potrzeb uczniów[5]. \nZapewnienie wysokiej jakości kształcenia w ramach edukacji dostępnej dla wszystkich uczniów stanowi realizację zobowiązań wynikających z postanowień ratyfikowanych przez Polskę Konwencji ONZ – Konwencji o prawach dziecka oraz Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych. Prawo osób niepełnosprawnych do edukacji na zasadach równych szans, w tym prawo do dostępnej edukacji na wszystkich poziomach kształcenia i w kształceniu ustawicznym, określa artykuł 24 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych. Wzmocnienie, dzięki SCWEW, systemowego wsparcia przedszkoli oraz szkół ogólnodostępnych i integracyjnych w ich działaniach dydaktycznych, wychowawczo-profilaktycznych i opiekuńczych, stanowi realizację Strategii na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami 2021–2030 – działanie III. 2.4[6], ukierunkowanej na realizację tych postanowień w praktyce. \nJednostki systemu oświaty pełniące funkcję SCWEW uzupełnią na terenie poszczególnych powiatów sieć systemowego wspomagania przedszkoli oraz szkół ogólnodostępnych i integracyjnych oraz współpracy i samokształcenia dla nauczycieli, prowadzoną przez placówki doskonalenia nauczycieli (PDN)[7], publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne (PPP)[8], oraz biblioteki pedagogiczne (BP)[9], o systemowe wspieranie nauczycieli przez innych nauczycieli w praktycznej realizacji zadań w środowisku przedszkolnym i szkolnym. PPP są skoncentrowane na indywidualnej diagnozie psychologicznej, pedagogicznej i logopedycznej oraz terapii indywidualnej i grupowej dzieci i młodzieży z trudnościami edukacyjnymi oraz emocjonalnymi[10]. Nie posiadają jednak wystarczającej liczby kadr z doświadczeniem w pracy nauczyciela realizującego podstawę programową wychowania przedszkolnego, kształcenia ogólnego lub kształcenia w zawodach z uczniami ze zróżnicowanymi potrzebami edukacyjnymi, które mogłyby bezpośrednio wspierać nauczycieli w realizacji ich zadań w procesie dydaktycznym i wychowawczym. Stale rosnąca liczba uczniów, dla których są wydawane opinie i orzeczenia powoduje, że nauczyciele specjaliści zatrudnieni w PPP realizują przede wszystkim zadania związane z diagnozowaniem dzieci i młodzieży oraz wydawaniem na tej podstawie odpowiednich dokumentów. Zadania PDN to przede wszystkim rozwijanie kompetencji zawodowych nauczycieli oraz wspieranie ich rozwoju zawodowego przez organizowanie szkoleń, kursów i warsztatów. BP zapewniają natomiast zasoby edukacyjne, wspierają proces edukacyjny przez udostępnianie materiałów dydaktycznych, literatury fachowej i materiałów audiowizualnych oraz organizowanie spotkań edukacyjnych i wystaw. W przypadku PDN i BP organizowanie i prowadzenie wspomagania przedszkoli, szkół i placówek w zakresie zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych jest realizowane w zakresie ich podstawowej, statutowej działalności, nie obejmuje jednak bezpośredniego wsparcia nauczycieli i dyrektorów realizujących zadania w konkretnych jednostkach systemu oświaty w procesie dydaktycznym, wychowawczym i opiekuńczym, jak też sprofilowanego na potrzeby przedszkola, szkoły, lokalnego środowiska i konkretnych nauczycieli doradztwa w zakresie szeroko pojętej dostępności w edukacji. SCWEW wzmocni system doradztwa metodycznego przez działania nauczycieli przedszkoli specjalnych, szkół specjalnych i ośrodków, skierowane do nauczycieli przedszkoli oraz szkół ogólnodostępnych i integracyjnych, realizowane bezpośrednio w środowisku przedszkolnym lub szkolnym. Koncepcja teoretyczna modelu funkcjonowania SCWEW powstała na podstawie analizy metod i standardów pracy ośrodków specjalnych w Polsce oraz doświadczeń międzynarodowych, a następnie została zweryfikowana w ramach pilotażu. Koncepcja modelu została oparta na dorobku i doświadczeniach przedszkoli specjalnych, szkół specjalnych i ośrodków w zakresie realizacji wsparcia dla przedszkoli oraz szkół ogólnodostępnych i integracyjnych w tworzeniu przestrzeni optymalnej edukacji dla wszystkich dzieci i uczniów. Pilotaż funkcjonowania SCWEW odbył się w ramach realizowanego w latach 2020–2023 projektu grantowego pn. „Pilotażowe wdrożenie modelu funkcjonowania Specjalistycznych Centrów Wspierających Edukację Włączającą”, współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego ze środków Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014–2020 (PO WER). W projekcie 23 grantobiorców uzyskało środki finansowe na pilotażowe wdrożenie modelu SCWEW.\nKontynuacją działań pilotażowych jest realizacja projektu pn. „Budowa skoordynowanego systemu pomocy specjalistycznej opartego na Specjalistycznych Centrach Wspierających Edukację Włączającą”, współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus ze środków programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027 (FERS). Celem projektu jest budowa skoordynowanego systemu pomocy specjalistycznej realizowanej przez przedszkola specjalne, szkoły specjalne i ośrodki na rzecz przedszkoli oraz szkół ogólnodostępnych i integracyjnych w zakresie pracy uwzględniającej zróżnicowane potrzeby rozwojowe i edukacyjne dzieci i uczniów. \nWnioski płynące z doświadczeń pilotażowych wskazują na zasadność systemowego wdrożenia modelu funkcjonowania SCWEW. Wymiana doświadczeń, wzbogacenie wiedzy, współpraca między placówkami i uwzględnianie indywidualnych potrzeb dzieci i uczniów w różnych formach wsparcia przyczyniają się do efektywnej edukacji i pomocy dzieciom i uczniom z różnymi potrzebami. Ważnym efektem realizacji projektu i prowadzenia działań przez SCWEW jest budowanie współpracy, weryfikacja doświadczeń kadr szkolnictwa specjalnego oraz przedszkoli i szkół ogólnodostępnych i integracyjnych. Dzięki wsparciu SCWEW, nauczyciele chętniej prowadzili otwarte zajęcia, a także potrafili precyzyjnie określić swoje potrzeby w kontekście tworzenia warunków efektywnego uczenia się dzieci i uczniów z różnymi potrzebami i korzystania w tym zakresie ze wsparcia nauczycieli specjalistów SCWEW. Ta wymiana wiedzy i doświadczeń pozwoliła nauczycielom lepiej zrozumieć potrzeby dzieci i uczniów, a dzięki temu – odpowiednio je uwzględniać w procesie nauczania. Jednocześnie wysoko oceniana superwizja koleżeńska sprawiła, że nauczyciele podnosili swoje kompetencje oraz poziom własnej refleksyjności.\nDziałania w zakresie wykorzystania wiedzy i doświadczenia kadr przedszkoli specjalnych, szkół specjalnych i ośrodków na rzecz wspierania dostępnej edukacji podejmuje także wiele krajów. Przegląd rozwiązań i rekomendacje w tym zakresie zostały sformułowane przez Europejską Agencję do spraw Specjalnych Potrzeb i Edukacji Włączającej w projekcie pn. „Changing Role of Specialist Provision (CROSP)”[11]. Rekomendacje w tym zakresie zostały również zawarte w konkluzjach Rady z dnia 12 maja 2025 r. w sprawie włączających, zorientowanych na ucznia praktyk we wczesnej edukacji i opiece nad dzieckiem oraz edukacji szkolnej (Conclusions of the Council on inclusive, learner-centred practices in early childhood education and care and school education)[12], które zostały przygotowane pod przewodnictwem polskiej prezydencji w Unii Europejskiej w okresie od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 30 czerwca 2025 r.\n______________\n[1] Obecnie w systemie oświaty wspomaganie przedszkoli, szkół i placówek jest realizowane przez placówki doskonalenia nauczycieli, publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne, oraz biblioteki pedagogiczne.\n[2] W systemie informacji oświatowej liczba różnych form pomocy psychologiczno-pedagogicznej jest wykazywana zbiorczo, co oznacza, że ten sam uczeń może być policzony więcej niż jeden raz, jeżeli jest objęty więcej niż jedną formą pomocy psychologiczno-pedagogicznej.\n[3] Rodzaje niepełnosprawności dzieci i młodzieży, z uwagi na które – po stwierdzeniu potrzeby specjalnej organizacji nauki i metod pracy przez zespół orzekający działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym publicznej poradni specjalistycznej – organizuje się kształcenie specjalne, zostały określone w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 127 ust. 19 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2025 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 820). \n[4] Wg danych systemu informacji oświatowej – stan na dzień 30.09.2025 r.\n[5] Knopik, T., Domagała-Zyśk, E. Attitudes towards inclusion among Polish primary school teachers – a key factor to implementing inclusive education; Domagała-Zyśk E., (2019), Kształcenie nauczycieli w kontekście edukacji uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi – przegląd badań, Warszawa: Ministerstwo Edukacji Narodowej, s. 3–4. Chrzanowska, I. (2021), Nauczyciele o szansach i barierach edukacji włączającej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. Raport z konferencji pt. „Szkoła dostępna dla wszystkich uczniów – przygotowanie kadr do edukacji włączającej” (2021), Instytut Badań Edukacyjnych (materiał niepublikowany).\n[6] https://niepelnosprawni.gov.pl/nasze-dzialania/strategia-na-rzecz-osob-z-niepelnosprawnosciami-2021-2030/ \n[7] Zgodnie z § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 maja 2019 r. w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli (Dz. U. z 2023 r. poz. 2738, z późn. zm.).\n[8] Zgodnie z § 10 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 lutego 2013 r. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2499).\n[9] Zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2013 г. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych bibliotek pedagogicznych (Dz. U. poz. 369).\n[10] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 lutego 2013 r. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych.\n[11] https://www.european-agency.org/sites/default/files/key-principles-for-promoting-quality-in-inclusive-education_key-principles-PL.pdf\n[12] https:// eur-lex.europa.eu/eli/C/2025/2796/oj/eng ","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji","value":"Projektowane zmiany umożliwią przedszkolom specjalnym, szkołom specjalnym oraz ośrodkom, wskazanym przez powiat, pełnienie dodatkowej funkcji, tj. funkcji SCWEW, polegającej na świadczeniu specjalistycznego wsparcia dla kadry przedszkoli oraz szkół ogólnodostępnych i integracyjnych w powiecie jako zadanie własne.\nOferta SCWEW obejmie działalność skierowaną do wszystkich przedszkoli oraz szkół ogólnodostępnych i integracyjnych objętych wsparciem SCWEW, przygotowywaną z uwzględnieniem potrzeb lokalnego środowiska w celu pełnego uczestnictwa dziecka lub ucznia w ogólnodostępnej i integracyjnej ofercie edukacyjnej na wszystkich poziomach kształcenia, wspólnie z rówieśnikami, jak najbliżej jego miejsca zamieszkania.\nBezpośredni adresaci wsparcia SCWEW to kadra kierownicza, nauczyciele, w tym nauczyciele współorganizujący proces kształcenia i nauczyciele specjaliści, przedszkoli oraz szkół ogólnodostępnych i integracyjnych, a pośrednio – przez wsparcie odpowiednio przygotowanej kadry pedagogicznej – dzieci, uczniowie i rodzice oraz personel niepedagogiczny.\nDo najważniejszych zadań SCWEW będzie należało: \n1) prowadzenie doradztwa dla dyrektorów przedszkoli i szkół, nauczycieli oraz innych pracowników przedszkoli lub szkół w zakresie rozpoznawania i usuwania barier i ograniczeń utrudniających funkcjonowanie ucznia, proces kształcenia ucznia i jego uczestnictwo w życiu przedszkola lub szkoły;\n2) prowadzenie konsultacji i doradztwa (superwizja) dla nauczycieli w zakresie diagnozowania potrzeb uczniów oraz dostosowywania procesu kształcenia i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej odpowiednio do zdiagnozowanych potrzeb; \n3) dokonywanie oceny potrzeb dzieci i uczniów w zakresie sprzętu specjalistycznego, na wniosek dyrektora przedszkola lub szkoły;\n4) wypożyczanie przedszkolom lub szkołom sprzętu specjalistycznego, pomocy dydaktycznych, podręczników szkolnych, materiałów edukacyjnych lub pomocy dydaktycznych dostosowanych do potrzeb edukacyjnych dzieci lub uczniów;\n5) współpraca z poradniami psychologiczno-pedagogicznymi i placówkami doskonalenia nauczycieli oraz innymi instytucjami i podmiotami działającymi na rzecz rodziny, dzieci i młodzieży, w tym organizacjami pozarządowymi;\n6) organizowanie i prowadzenie wspomagania przedszkoli i szkół w zakresie realizacji zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych.\t\nZadania będą realizowane zgodnie z potrzebami dzieci i uczniów, w tym przez upowszechnianie stosowania w codziennej praktyce strategii uniwersalnego projektowania i racjonalnych usprawnień.\nW ramach wyżej opisanej działalności nową, oczekiwaną przez środowisko nauczycieli formą wsparcia, ukierunkowaną na rozwój zawodowy nauczycieli, w tym nauczycieli współorganizujących proces kształcenia i nauczycieli specjalistów, będzie superwizja koleżeńska realizowana w formie grupowej lub indywidualnej. Będzie ona polegać na omawianiu trudności, wymianie doświadczeń i identyfikowaniu źródeł trudności w pracy oraz poszukiwaniu sposobów ich przezwyciężania.\nZadania SCWEW będą realizowane zarówno przez nauczycieli, jak i pracowników niepedagogicznych. Realizacja zadań SCWEW przez nauczycieli będzie finansowana w ramach godzin dydaktycznych przydzielonych nauczycielowi przez dyrektora przedszkola, szkoły lub ośrodka w arkuszu organizacyjnym danej jednostki systemu oświaty.\nDocelowo, od 2029 r. obowiązkowym zadaniem własnym każdego powiatu będzie zapewnienie wsparcia przez co najmniej jedną jednostkę systemu oświaty pełniącą funkcję SCWEW. Zadanie to będzie realizowane:\n1) przez powierzenie funkcji SCWEW publicznej jednostce systemu oświaty prowadzonej przez powiat; \n2) w przypadku, gdy powiat nie prowadzi przedszkola specjalnego, szkoły specjalnej lub ośrodka przez powiat ościenny:\na) po zawarciu porozumienia z tym powiatem lub\nb) przez powierzenie funkcji SCWEW publicznej lub niepublicznej jednostce systemu oświaty prowadzonej przez osobę fizyczną lub osobę prawną niebędącą jednostką samorządu terytorialnego, wyłonionej w ramach otwartego konkursu ofert. Do przeprowadzenia konkursu będą miały zastosowanie przepisy art. 11–19 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2025 r. poz. 1338, z późn. zm.).\nZapewnienie wsparcia przedszkolom oraz szkołom ogólnodostępnym i integracyjnym funkcjonującym na terenie powiatu będzie możliwe także na podstawie porozumienia zawartego z innym powiatem prowadzącym SCWEW. W sytuacji, gdy organem prowadzącym przedszkole specjalne jest gmina, powiat będzie zawierał porozumienie z tą gminą.\nProwadzenie SCWEW przez niepubliczne przedszkole specjalne, niepubliczną szkołę specjalną lub ośrodek lub publiczne przedszkole specjalne, publiczną szkołę specjalną lub ośrodek, prowadzone przez osobę prawną niebędącą jednostką samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną, będzie się odbywało na zasadach i warunkach określonych dla publicznych przedszkoli specjalnych, publicznych szkół specjalnych oraz ośrodków prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego. Realizacja zadań SCWEW przez te jednostki nie będzie oznaczała obowiązku stosowania wszystkich zasad właściwych dla jednostek systemu oświaty prowadzonych przez JST, w tym szczególności w zakresie zatrudniania i wynagradzania nauczycieli. \nSCWEW będzie mógł realizować zadania we współpracy z innymi przedszkolami specjalnymi, szkołami specjalnymi lub ośrodkami (forma porozumienia), w zależności od potrzeb przedszkoli i szkół ogólnodostępnych oraz integracyjnych, co zapewni elastyczność i dostosowanie wsparcia do potrzeb zidentyfikowanych przez SCWEW. Właściwość rzeczowa SCWEW zostanie określona w przepisach wykonawczych. \nDyrektor przedszkola specjalnego, szkoły specjalnej lub ośrodka, który został wskazany przez powiat do pełnienia funkcji SCWEW, będzie zawierał porozumienia z dyrektorami przedszkoli i szkół ogólnodostępnych i integracyjnych, w których zostaną określone cele, zakres i formy wsparcia ze strony SCWEW. \nZakłada się, że na terenie każdego powiatu zostanie zapewnione wsparcie co najmniej jednego SCWEW – w kraju minimum 380. Biorąc pod uwagę lokalne potrzeby związane z dużą liczbą przedszkoli i szkół ogólnodostępnych oraz integracyjnych, dopuszcza się możliwość zapewnienia wsparcia więcej niż jednego SCWEW w dużych powiatach ziemskich i miastach na prawach powiatu. Jeżeli na terenie powiatu będzie funkcjonować więcej niż jeden SCWEW, powiat określi teren działania każdego z nich, uwzględniając siedziby przedszkoli oraz szkół ogólnodostępnych i integracyjnych. Zakłada się również możliwość funkcjonowania SCWEW dedykowanych pracy z uczniami z niepełnosprawnościami sensorycznymi - uszkodzenie w zakresie narządu ruchu, słuchu, wzroku oraz narządu mowy. W takim przypadku SCWEW będą miały charakter ponadregionalny, wykorzystując zaplecze merytoryczne i bazę materialną istniejących specjalnych ośrodków dla uczniów np. niewidomych czy niesłyszących. W przepisach wykonawczych zostanie określona maksymalna liczba SCWEW, które mogą zostać utworzone na terenie powiatu, uwzględniająca zapewnienie dostępności oferty SCWEW. Liczba wszystkich SCWEW w kraju nie przekroczy 600.\nW strukturach Ośrodka Rozwoju Edukacji, który jest placówką doskonalenia nauczycieli o zasięgu ogólnokrajowym, prowadzoną przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, utworzono Wydział – Centrum Koordynujące Specjalistyczne Centra Wspierania Edukacji Włączającej (CK). Zadaniem CK jest m.in. koordynowanie i monitorowanie działań SCWEW na terenie całego kraju[13] – dostępności do wsparcia, oferowanych form pomocy oraz ich skuteczności z punktu widzenia zapobiegania wykluczeniu edukacyjnemu i społecznemu, wspierania osiągnięć szkolnych oraz postępów w indywidualnym rozwoju dzieci i młodzieży. Działalność CK będzie kontynuowana.\nW ramach projektu pn. „Budowa skoordynowanego systemu pomocy specjalistycznej opartego na Specjalistycznych Centrach Wspierających Edukację Włączającą”, współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus ze środków programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027 (FERS) w I naborze (umowy podpisano w maju 2025 r.) i w II naborze (umowy podpisano we wrześniu 2025 r.), utworzono 36 SCWEW, w III naborze (umowy podpisano w styczniu 2026 r.) utworzono 23 SCWEW finansowanych ze środków FERS. W kolejnym, IV naborze wyłoniono kolejnych 50 SCWEW (umowy zostaną podpisane na przełomie maja i czerwca 2026 r.). W V naborze (uzupełniającym) planuje się utworzenie 81 SCWEW (planowane podpisanie umów – wrzesień 2026 r.). \nWsparcie finansowe w ramach ww. projektu jest przyznawane na okres 15 miesięcy. Zatem od dnia 1 stycznia 2027 r. należy zapewnić finansowanie z budżetu państwa dla 36 SCWEW powstałych w I i II naborze. Natomiast, pozostałe 154 SCWEW w 2027 r. będą przez pewien okres finansowane ze środków FERS (do zakończenia grantu w poszczególnych naborach). \nZapewnienie – w latach 2027 i 2028 – ciągłości funkcjonowania utworzonych w projekcie 190 SCWEW, umożliwi wykorzystanie ich potencjału kadrowego oraz doświadczeń. \nBiorąc pod uwagę harmonogram tworzenia SCWEW, w 2027 r. konieczne będzie zapewnienie finansowania z budżetu państwa 190 SCWEW przez okres:\n1) 12 miesięcy dla 36 SCWEW; \n2) 9 miesięcy dla 23 SCWEW;\n3) 4 miesiące dla 50 SCWEW;\n4) 1 miesiąc dla 81 SCWEW.\nW roku 2027, po zakończeniu finansowania SCWEW ze środków projektowych, realizacja podstawowych zadań przez utworzone 190 SCWEW będzie finansowana w ramach dotacji celowej udzielanej z przez Ministra Edukacji z budżetu cz. 30 „Oświata i wychowanie”. Jako źródło finansowania powyższego zadania Minister Edukacji zaproponuje stosowną modyfikację nazwy rezerwy celowej poz. 26, w celu umożliwienia uruchomienia środków na realizację przedmiotowego zadania.\nAby uniknąć podwójnego finansowania tych samych wydatków, z grantobiorcami zostanie podpisany aneks do umowy lub oświadczenie, które zapewnią jednoznaczne rozgraniczenie źródeł finansowania. \nOd 2028 r. planuje się uwzględnienie pełnienia przez przedszkole specjalne, szkołę specjalną lub ośrodek funkcji SCWEW w łącznej kwocie potrzeb oświatowych.\nRoczny koszt pełnienia funkcji SCWEW przez jedną jednostkę systemu oświaty w roku 2027 obejmie koszty kadry, tj. odpowiadające średniemu kosztowi zatrudnienia nauczyciela w wymiarze 1 etatu (18 godzin pensum tygodniowo) – ok. 142 tys. zł. w przypadku nauczyciela zatrudnionego w placówce publicznej na podstawie ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2026 r. poz. 515).\nRoczny koszt pełnienia funkcji SCWEW przez jedną jednostkę systemu oświaty w kolejnych latach obejmie:\na) koszty kadry, tj. 2 etaty nauczycieli liczony jako średni koszt wynagrodzeń nauczycieli zatrudnionych w placówce publicznej na podstawie ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela – ok. 284 tys. zł.,\nb) koszty administracyjne SCWEW (5 % wynagrodzeń osobowych) – 16,1 tys. zł,\nc) koszty zatrudnienia pracownika niepedagogicznego, tj. 0,5 etatu – 38,1 tys. zł.\nPrzyjęty poziom odpowiada typowym stawkom kosztów bezpośrednich i pośrednich stosowanych w jednostkach systemu oświaty i odzwierciedla zakres niezbędnej obsługi biurowej i zarządczej. \nZakłada się, że od roku 2029 na terenie powiatu zostanie zapewnione wsparcie jednego SCWEW – w kraju 380. Jednak biorąc pod uwagę lokalne potrzeby związane z dużą liczbą przedszkoli i szkół ogólnodostępnych oraz integracyjnych w powiatach i miastach na prawach powiatu, dopuszcza się możliwość zapewnienia wsparcia więcej niż jednego SCWEW.\nDocelowo przewiduje się, że w systemie oświaty będzie funkcjonować do 600 przedszkoli specjalnych, szkół specjalnych lub ośrodków pełniących funkcję SCWEW.\nPrzyjęto wieloetapowy proces wdrażania rozwiązania do systemu oświaty.\nZałożono, że:\n1) w latach 2027 i 2028 prowadzenie SCWEW nie będzie obowiązkowym zadaniem powiatu. Od 2028 r. środki na prowadzenie SCWEW będą uwzględniane w dochodach JST, a więc zadanie to będzie miało charakter zadania własnego JST. W systemie oświaty będzie funkcjonować 190 SCWEW utworzonych w projektach FERS. W tym okresie, zgodnie z potrzebami systemu oświaty, SCWEW będą koncentrowały się na zadaniach związanych z podstawową działalnością, polegającą na wspieraniu kadr przedszkoli oraz szkół ogólnodostępnych i integracyjnych w zakresie indywidualizowania pracy z dziećmi i młodzieżą podczas bieżącej pracy, w szczególności stosowaniu strategii projektowania uniwersalnego i wprowadzaniu racjonalnych usprawnień. Zadania te będą realizowane przez upowszechnianie przygotowanych w projektach FERS materiałów i poradników oraz prowadzenie szkoleń. W tym okresie będą zbierane także dane dotyczące zapotrzebowania na indywidualne wsparcie przedszkoli oraz szkół ogólnodostępnych i integracyjnych;\n2) od dnia 1 stycznia 2029 r. zapewnienie wsparcia SCWEW będzie obowiązkowym zadaniem własnym powiatu. W latach 2029 i 2030 w każdym powiecie będzie zapewnione wsparcie co najmniej jednego SCWEW. Łącznie w kraju wsparcie będzie zapewniać niemniej niż 380 SCWEW, realizujących zarówno zadania podstawowe, jak i zadania związane z udzielaniem spersonalizowanego wsparcia, którego zakres będzie uzależniony od potrzeb przedszkoli i szkół ogólnodostępnych oraz integracyjnych;\n3) docelowo w kraju będzie działać do 600 SCWEW. \nProjekt obejmuje umocowanie SCWEW w przepisach, jako dodatkowej funkcji przedszkola specjalnego, szkoły specjalnej lub ośrodka, co wymaga wprowadzenia zmian w:\n1) ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 820);\n2) ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2026 r. poz. 803);\n3) ustawie z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2026 r. poz. 650);\n4) ustawie z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1572, z późn. zm.);\n5) ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela.\n\nI. Zmiany w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe\n1) Wprowadzenie definicji funkcji SCWEW\nWprowadzenie w przepisach ustawy definicji SCWEW jako dodatkowej funkcji przedszkola specjalnego, szkoły specjalnej lub ośrodka, polegającej na zapewnieniu wsparcia kadrom przedszkoli oraz szkół ogólnodostępnych i integracyjnych.\n2) Określenie zadań powiatu w zakresie zapewnienia dostępności wsparcia ze strony SCWEW na terenie powiatu\nProponuje się określenie nowych zadań własnych powiatu, polegających na:\n3) wskazaniu przedszkola specjalnego, szkoły specjalnej lub ośrodka, który będzie pełnił funkcję SCWEW;\n4) określeniu terenu działania SCWEW; \n5) zapewnieniu warunków do prowadzenia SCWEW jako dodatkowej funkcji przedszkoli specjalnych, szkół specjalnych lub ośrodków.\nWprowadzenie przepisów umożliwiających:\n6) zawieranie porozumień z innymi jednostkami samorządu terytorialnego: gminą, która prowadzi przedszkole specjalne, innym powiatem, w którym działa już jednostka systemu oświaty pełniąca funkcję SCWEW; \n7) zlecanie, w drodze konkursu, pełnienia funkcji SCWEW publicznemu lub niepublicznemu przedszkolu specjalnemu, szkole specjalnej lub ośrodkowi, które są prowadzone przez osobę prawną niebędącą jednostką samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną. \n8) Wprowadzenie upoważnienia ustawowego do wydania rozporządzenia regulującego pełnienie funkcji SCWEW \nPrzewidziano wydanie przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania rozporządzenia w sprawie zadań, form i szczegółowych warunków działania jednostek systemu oświaty pełniących funkcję SCWEW. \nW przepisach wykonawczych zostanie określona właściwość rzeczowa SCWEW oraz maksymalna liczba SCWEW, jakie mogą być utworzone na terenie powiatu.\n9) Zobowiązanie niepublicznych SCWEW do stosowania przepisów prawa oświatowego obowiązujących publiczne SCWEW\nProponuje się dodanie przepisu zobowiązującego niepubliczne przedszkola specjalne, szkoły specjalne i ośrodki pełniące funkcję SCWEW do organizacji i zapewnienia wsparcia zgodnie z przepisami określonymi przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. \n10) Uzupełnienie przepisów dotyczących systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 44e, o dane przetwarzane w związku z pełnieniem funkcji SCWEW i funkcjonowaniem CK oraz inne dane niezbędne dla zapewnienia właściwego funkcjonowania systemu\nW systemie teleinformatycznym będą przetwarzane dane dotyczące SCWEW oraz przedszkoli i szkół ogólnodostępnych i integracyjnych objętych wsparciem SCWEW, umożliwiające wzajemną komunikację i obsługę zawieranych porozumień, niezbędne do świadczenia wsparcia przez SCWEW i realizacji zadań przez CK. Ponadto przetwarzane w systemie dane nauczycieli i dyrektorów zostaną rozszerzone o PESEL, która to dana jest niezbędna dla właściwego funkcjonowania systemu oraz zapewnienia jego bezpieczeństwa. Rozszerzone zostaną również dane rodziców przetwarzane w systemie o informacje dotyczące zakresu sprawowanej władzy rodzicielskiej, nr telefonu oraz adres eDoręczeń. Dodatkowo w systemie będą przetwarzane dane dzieci w wieku 0–3 lata, które są obejmowane wsparciem w systemie oświaty. Przepisy zostaną również uzupełnione o listę podmiotów spoza systemu oświaty (m.in.: podmioty z sektora pomocy społecznej oraz ochrony zdrowia), które mogą wprowadzać do systemu dane istotne dla rozstrzygnięć zespołów orzekających w poradniach psychologiczno-pedagogicznych.\nII. Zmiany w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej\nRozszerzenie zakresu danych gromadzonych i przetwarzanych w systemie informacji oświatowej o dane związane z pełnieniem przez jednostki systemu oświaty funkcji SCWEW, tj.:\n11) rozszerzenie zakresu danych gromadzonych w Rejestrze Szkół i Placówek Oświatowych (RSPO) o informację, że dana jednostka systemu oświaty pełni funkcję SCWEW;\n12) rodzaju i formach udzielanego wsparcia przez SCWEW; \n13) liczbie nauczycieli, przedszkoli, szkół objętych podstawowym wsparciem;\n14) informacje dotyczące dostępności[14] (architektonicznej, cyfrowej, informacyjno-komunikacyjnej) przedszkoli i szkół ogólnodostępnych oraz integracyjnych; \n15) liczbie i wymiarze zatrudnienia nauczycieli i pracowników niepedagogicznych realizujących zadania SCWEW; \n16) liczbie przedszkoli oraz szkół ogólnodostępnych i integracyjnych, z którymi w danym roku kalendarzowym zawarto porozumienie dotyczące realizacji spersonalizowanego wsparcia w ramach zadań SCWEW;\n17) liczbę nauczycieli przedszkoli oraz szkół ogólnodostępnych i integracyjnych objętych spersonalizowanym wsparciem SCWEW;\n18) liczbie godzin spersonalizowanego wsparcia zrealizowanych przez kadrę SCWEW w danym roku kalendarzowym.\nUmożliwi to monitorowanie na poziomie ogólnokrajowym udzielanego wsparcia przez SCWEW, potrzeb przedszkoli i szkół w zakresie poprawy dostępności kształcenia, w tym dostosowania budynków do potrzeb wszystkich dzieci i uczniów. \nPonadto dane zbierane w SIO zostaną rozszerzone o te, które są niezbędne dla wykonywania obowiązku, o którym mowa w § 30 rozporządzenia Ministra Edukacji z 2 marca 2026 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz. U. poz. 428).\nIII. Zmiany w ustawie z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych\nWprowadzenie możliwości pełnienia dodatkowej funkcji SCWEW przez jednostki systemu oświaty oraz umożliwienie dofinansowania ich działalności z dotacji celowej budżetu państwa w 2027 r. wymaga określenia w ustawie z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych przepisów intertemporalnych umożliwiających wydatkowanie środków budżetowych ww. roku.\nOd 2028 r. planuje się uwzględnienie środków na zadanie pełnienia funkcji SCWEW w łącznej kwocie potrzeb oświatowych. Niesamorządowe jednostki systemu oświaty pełniące funkcję SCWEW, wyłonione w konkursie ofert, będą otrzymywały dotacje uzależnione od przewidzianej kwoty potrzeb oświatowych udzielane w wysokości związanej z udzielonym wsparciem. Dotacje te będą wypłacane z budżetu powiatu, na terenie którego funkcjonuje dotowana niesamorządowa jednostka systemu oświaty pełniąca funkcję SCWEW. \nIV. Zmiany w ustawie z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego\nDofinansowanie w roku 2027 z budżetu państwa (rezerwa celowa) pełnienia funkcji SCWEW przez jednostki systemu oświaty wymaga przygotowania przepisów umożliwiających finansowanie pełnienia dodatkowej funkcji SCWEW. \nZakłada się, że od 2028 r. finansowanie pełnienia przez przedszkola specjalne, szkoły specjalne i ośrodki funkcji SCWEW będzie ujęte w podziale łącznej kwoty potrzeb oświatowych między jednostki samorządu terytorialnego na podstawie danych gromadzonych w systemie informacji oświatowej.\nPowyższe rozwiązania będą skutkowały koniecznością zmiany przepisów wykonawczych wydanych na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 26 ust. 6. \nV. Zmiany w ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela\nZ uwagi na zaproponowany sposób finansowania wsparcia przez przedszkola specjalne, szkoły specjalne i ośrodki pełniące funkcję SCWEW od roku 2028, proponuje się uzupełnienie przepisu dotyczącego dofinansowania doskonalenia zawodowego nauczycieli w ramach wspomagania szkół oraz sieci współpracy i samokształcenia dla nauczycieli prowadzonych przez placówki doskonalenia nauczycieli, poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne, i biblioteki pedagogiczne – o przedszkola specjalne, szkoły specjalne i ośrodki pełniące funkcję SCWEW.\n__________\n[13] Regulamin Organizacyjny Ośrodka Rozwoju Edukacji w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2024 r.\n[14] O której mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1411).","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Spodziewane skutki i następstwa projektowanych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Sposoby mierzenia efektów nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"ME","value":"ME"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ współpracujący przy opracowaniu projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Izabela Ziętka Podsekretarz Stanu ","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"ME","value":"ME"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"IV kwartał 2026 r.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}