Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wzmocnienia nadzoru sądowego nad kontrolą operacyjną POPRZEDNI TYTUŁ: Projekt ustawy o zmianie ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu oraz niektórych innych ustaw
Informacje o publikacji dokumentu
Pierwsza publikacja:
11.08.2025 13:39 Monika Majewska
Wytwarzający/ Odpowiadający:
Minister - Członek RM, Koordynator Służb Specjalnych Tomasz Siemoniak
Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wzmocnienia nadzoru sądowego nad kontrolą operacyjną POPRZEDNI TYTUŁ: Projekt ustawy o zmianie ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu oraz niektórych innych ustaw
3.0
02.04.2026 13:26 Agnieszka Moskaluk
Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wzmocnienia nadzoru sądowego nad kontrolą operacyjną POPRZEDNI TYTUŁ: Projekt ustawy o zmianie ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu oraz niektórych innych ustaw
2.0
12.01.2026 15:22 Monika Majewska
Projekt ustawy o zmianie ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu oraz niektórych innych ustaw
1.0
11.08.2025 13:39 Monika Majewska
Aby uzyskać archiwalną wersję należy skontaktować się z Redakcją BIP
{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UD278","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"UD{#UD_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty ustaw","value":"Projekty ustaw"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"D – pozostałe projekty","value":"D – pozostałe projekty"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja dodatkowa","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Obecny system nadzoru i kontroli działalności służb specjalnych jest efektem ciągłej ewolucji rozwiązań, których fundamenty zostały położone przez ustawodawcę na początku lat 90. XX wieku. Obecnie w Polsce obowiązują standardy charakterystyczne dla państw demokratycznych, w których nadzór i kontrola nad służbami specjalnymi są sprawowane przez wiele instytucji, uwzględniając zasadę podziału i równowagi władz. \nDziałalność operacyjna służb specjalnych (Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz Służby Kontrwywiadu Wojskowego) posiadających uprawnienia do niejawnego uzyskiwania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej treści komunikatów i informacji w formie tzw. kontroli operacyjnej podlega nadzorowi organów władzy sądowniczej, który sprawowany jest przez sędziów posiadających konstytucyjne i ustawowe gwarancje niezawisłości i niezależności od innych państwowych organów.\nObowiązujące rozwiązania ustawowe pozwalają właściwym sądom (Sądowi Okręgowemu w Warszawie oraz Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w Warszawie) utrzymać pieczę nad działalnością służb specjalnych najsilniej ingerującą w prywatność obywateli za pomocą wydawania postanowień o zarządzeniu albo przedłużeniu kontroli operacyjnej, jak też o zatwierdzeniu kontroli zarządzonej w trybie niecierpiącym zwłoki.\nNiemniej jednak w obecnym reżimie prawnym dostrzega się obszary nieobjęte nadzorem sądowym, którego sprawowanie jest uzasadnione w demokratycznym państwie prawnym.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji","value":"Projektowane przepisy są uzupełnieniem już istniejących rozwiązań prawnych przyznających sądom kompetencję w zakresie nadzoru nad działalnością służb specjalnych w obszarze prowadzenia kontroli operacyjnej. Kompetencje przyznawane właściwym sądom (na mocy projektowanej ustawy znajdą zastosowanie wobec wszystkich służb specjalnych, które posiadają uprawnienia do realizowania kontroli operacyjnej (ABW, CBA i SKW).\nProponowane w projekcie rozwiązania prawne obejmują:\n1) zapewnienie dostępu właściwego sądu do wyników kontroli operacyjnej, także w przypadku gdy w toku kontroli nie uzyskano dowodów pozwalających na wszczęcie postępowania karnego lub mających znaczenie dla toczącego się postępowania karnego. Szef służby specjalnej w przypadku zarządzenia kontroli operacyjnej będzie zobowiązany poinformować sąd, który wydał postanowienie o zastosowaniu kontroli operacyjnej oraz Pierwszego Zastępcę Prokuratora Generalnego Prokuratora Krajowego o wynikach kontroli operacyjnej po jej zakończeniu. W przypadku wystosowania przez właściwy sąd żądania informacje o przebiegu tej kontroli w trakcie jej trwania, w postaci zebranych dotychczas w jej toku materiałów, będą przekazywane także w trakcie trwania kontroli operacyjnej;\n2) przyznanie właściwemu sądowi uprawnienia do wydania w każdym czasie postanowienia o przerwaniu stosowania kontroli operacyjnej. Na postanowienie to przysługiwać będzie zażalenie szefowi służby specjalnej oraz Pierwszemu Zastępcy Prokuratora Generalnego Prokuratorowi Krajowemu;\n3) zapewnienie właściwemu sądowi dostępu do informacji w przedmiocie wydania i wykonania zarządzenia szefa służby specjalnej dotyczącego zniszczenia materiałów zgromadzonych w trakcie kontroli operacyjnej, które nie są istotne dla bezpieczeństwa narodowego lub nie stanowią informacji potwierdzającej zaistnienie przestępstwa. Szef służby będzie zobowiązany do niezwłocznego poinformowania o realizacji powyższych działań Pierwszego Zastępcy Prokuratora Generalnego Prokuratora Krajowego oraz sąd, który wydał postanowienie o zastosowaniu kontroli operacyjnej.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Spodziewane skutki i następstwa projektowanych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Sposoby mierzenia efektów nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Minister - Członek RM, Koordynator Służb Specjalnych Tomasz Siemoniak","value":"Minister - Członek RM, Koordynator Służb Specjalnych Tomasz Siemoniak"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ współpracujący przy opracowaniu projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Radosław Kujawa Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Minister - Członek RM, Koordynator Służb Specjalnych Tomasz Siemoniak","value":"Minister - Członek RM, Koordynator Służb Specjalnych Tomasz Siemoniak"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"II kwartał 2026 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 31 marca 2026 r.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Zrealizowany","value":"Zrealizowany"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}
Numer projektu:
UD278
Rodzaj dokumentu:
Projekty ustaw
Typ dokumentu:
D – pozostałe projekty
Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie:
Obecny system nadzoru i kontroli działalności służb specjalnych jest efektem ciągłej ewolucji rozwiązań, których fundamenty zostały położone przez ustawodawcę na początku lat 90. XX wieku. Obecnie w Polsce obowiązują standardy charakterystyczne dla państw demokratycznych, w których nadzór i kontrola nad służbami specjalnymi są sprawowane przez wiele instytucji, uwzględniając zasadę podziału i równowagi władz. Działalność operacyjna służb specjalnych (Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz Służby Kontrwywiadu Wojskowego) posiadających uprawnienia do niejawnego uzyskiwania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej treści komunikatów i informacji w formie tzw. kontroli operacyjnej podlega nadzorowi organów władzy sądowniczej, który sprawowany jest przez sędziów posiadających konstytucyjne i ustawowe gwarancje niezawisłości i niezależności od innych państwowych organów. Obowiązujące rozwiązania ustawowe pozwalają właściwym sądom (Sądowi Okręgowemu w Warszawie oraz Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w Warszawie) utrzymać pieczę nad działalnością służb specjalnych najsilniej ingerującą w prywatność obywateli za pomocą wydawania postanowień o zarządzeniu albo przedłużeniu kontroli operacyjnej, jak też o zatwierdzeniu kontroli zarządzonej w trybie niecierpiącym zwłoki. Niemniej jednak w obecnym reżimie prawnym dostrzega się obszary nieobjęte nadzorem sądowym, którego sprawowanie jest uzasadnione w demokratycznym państwie prawnym.
Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji:
Projektowane przepisy są uzupełnieniem już istniejących rozwiązań prawnych przyznających sądom kompetencję w zakresie nadzoru nad działalnością służb specjalnych w obszarze prowadzenia kontroli operacyjnej. Kompetencje przyznawane właściwym sądom (na mocy projektowanej ustawy znajdą zastosowanie wobec wszystkich służb specjalnych, które posiadają uprawnienia do realizowania kontroli operacyjnej (ABW, CBA i SKW). Proponowane w projekcie rozwiązania prawne obejmują: 1) zapewnienie dostępu właściwego sądu do wyników kontroli operacyjnej, także w przypadku gdy w toku kontroli nie uzyskano dowodów pozwalających na wszczęcie postępowania karnego lub mających znaczenie dla toczącego się postępowania karnego. Szef służby specjalnej w przypadku zarządzenia kontroli operacyjnej będzie zobowiązany poinformować sąd, który wydał postanowienie o zastosowaniu kontroli operacyjnej oraz Pierwszego Zastępcę Prokuratora Generalnego Prokuratora Krajowego o wynikach kontroli operacyjnej po jej zakończeniu. W przypadku wystosowania przez właściwy sąd żądania informacje o przebiegu tej kontroli w trakcie jej trwania, w postaci zebranych dotychczas w jej toku materiałów, będą przekazywane także w trakcie trwania kontroli operacyjnej; 2) przyznanie właściwemu sądowi uprawnienia do wydania w każdym czasie postanowienia o przerwaniu stosowania kontroli operacyjnej. Na postanowienie to przysługiwać będzie zażalenie szefowi służby specjalnej oraz Pierwszemu Zastępcy Prokuratora Generalnego Prokuratorowi Krajowemu; 3) zapewnienie właściwemu sądowi dostępu do informacji w przedmiocie wydania i wykonania zarządzenia szefa służby specjalnej dotyczącego zniszczenia materiałów zgromadzonych w trakcie kontroli operacyjnej, które nie są istotne dla bezpieczeństwa narodowego lub nie stanowią informacji potwierdzającej zaistnienie przestępstwa. Szef służby będzie zobowiązany do niezwłocznego poinformowania o realizacji powyższych działań Pierwszego Zastępcy Prokuratora Generalnego Prokuratora Krajowego oraz sąd, który wydał postanowienie o zastosowaniu kontroli operacyjnej.
Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu:
Minister - Członek RM, Koordynator Służb Specjalnych Tomasz Siemoniak
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu:
Radosław Kujawa Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM:
Minister - Członek RM, Koordynator Służb Specjalnych Tomasz Siemoniak
Planowany termin przyjęcia projektu przez RM:
II kwartał 2026 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 31 marca 2026 r.