Nowe przepisy zwiększą przejrzystość finansów państwa, uporządkują system oraz zapewnią skuteczniejsze i bardziej racjonalne gospodarowanie środkami publicznymi. Przyjęte rozwiązania realizują uzgodnienia zawarte z Komisją Europejską w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).

Najważniejsze rozwiązania

• Wprowadzone zostaje nowe grupowanie wydatków budżetowych, które będzie czytelniejsze i bardziej zrozumiałe niż dotychczas.
• Wydatki budżetu państwa zostają podzielone na:
  • transfery bieżące, np. dotacje;
  • świadczenia na rzecz osób fizycznych;
  • wydatki bieżące;
  • wydatki majątkowe (inwestycje);
  • transfery majątkowe, np. dotacje inwestycyjne.

• Dodatkowo, w ramach każdej z grup, prezentowane będą wydatki na realizację programów finansowanych m.in. z udziałem środków pochodzących z budżetu UE.  

• Zwiększona zostaje elastyczność w przesuwaniu środków budżetowych.
  • Wojewodowie będą mogli łatwiej przesunąć środki na zadania zlecane samorządom, a jednostki – bez zgody Ministra Finansów – będą mogły zmieniać wydatki inwestycyjne do 500 tys. zł (wcześniej mogły to robić do kwoty 100 tys. zł).
• Wzmocniona zostaje kontrola parlamentarna i społeczna nad finansami publicznymi.
  • W uzasadnieniu do ustawy budżetowej publikowane będą plany finansowe funduszy zarządzanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK).
  • Ponadto, z ustawy budżetowej będzie jasno wynikać, ile środków znajduje się w dyspozycji poszczególnych ministrów.
• Uporządkowany zostaje proces oceny dużych inwestycji finansowanych ze środków publicznych:
  • od 10 mln zł – ocena inwestycji według ujednoliconych, określonych ustawą kryteriów;
  • od 100 mln zł – obowiązek publikowania informacji o realizowanych inwestycjach;
  • od 500 mln zł – publikacja oceny inwestycji w Biuletynie Informacji Publicznej. Ocena inwestycji przewiduje podanie m.in. zasadności jej realizacji oraz kosztów i korzyści (nie tylko finansowych).

Nowe przepisy mają wejść w życie zasadniczo po 14 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw